Bu madde, uygun değildir.Haziran 2010) ( |
Türk Birliği, Türk dilleri konuşan ve Türki soydan gelen toplulukların bir arada olmasını, ortak hareket etmesini, ortak siyasi ve ekonomik kararlar almasını tanımlayan fikri ve siyasi bir kavram.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKakwwMWhjQzFVZFhKcmFXTk1ZVzVuZFdGblpYTmZKVEk0WTNKdmNIQmxaQ1V5T1M1d2JtY3ZNakl3Y0hndFRXRndMVlIxY210cFkweGhibWQxWVdkbGMxOGxNamhqY205d2NHVmtKVEk1TG5CdVp3PT0ucG5n.png)
Anlamı
Geniş tanımıyla köken itibarıyla Türk olan tüm ülke, özerk yönetim ve başka ülkelerde yaşayan Türk topluluklarının (kısaca Türk Dünyası'nın) tek çatı altında toplanmasını ve örgütlenmesini ifade eden siyasi bir kavram.[]
Dar anlamıyla, Türkçe konuşan devletlerin bir araya gelerek Avrupa Birliği'ne benzer bir yapı oluşturabileceğine yönelik fikir oluşumlarıdır. Bu fikir oluşumlarının çoğu duygusal temellere ve Türkçülük ideolojisine dayanır. Ancak her siyasi görüşün gerçekte ekonomik temeli olur. Avrupa Birliği benzeri Türk Birliği görüşü ekonomik bir temelden yoksundur. Ancak kültürel, tarihi, manevi temeli olduğu tartışılmaz bir gerçekliktir. Ekonomik temellerin geliştirilmesi böyle bir uluslararası örgütü doğurabilir. Burada, enerji sektörü önemli rol oynayabilir.[]
Türk Dünyası'nda tanıtımı
Türk Birliği kavramı bütün Türk Dünyası'nda aynı anlaşılmamaktadır. Türkiye ve Azerbaycan gibi Batı'ya daha yakın Türk ülkelerinde güçlü bir birlik olarak anlaşılır. Rus işgalinde kalmış Türk ülkelerinde Rusya Çarlığı ve Sovyetler Birliği propagandası ile Türkiye'nin güdümüne, işgaline girmiş bir ülkeler birliği olarak tanıtılmıştır. Sibirya ve Orta Asya Türkleri gerçek bir Türk Birliği düşüncesini genel olarak henüz anlayamamışlardır. Bu da Rusya, Çin, İran gibi devletlerin politikalarına uygun düşer. Türk Birliği için Türk Dünyası'nı fikirde ayırmaya yönelik olduğundan büyük engel oluşturur.
Tarihçe
Fransız İhtilali (1789)'yle birlikte Avrupa'da ivme kazanan milliyetçilik fikirlerinin etkisi ve emperyalist devletlerin de kışkırtmasıyla, gayri müslim ve gayri Türk unsurların birer birer ayrılması, beraberinde, Osmanlı devlet idaresinde ve aydınlarda “Türk” kimliğinin daha açık dille ortaya konulması sonucunu doğurmuştur.[]
Türk toplulukları arasında "birlikte hareket etme fikri", Fransız İhtilali'yle birlikte Avrupa'da ivme kazanan milliyetçilik fikirleri ile ortaya çıkmıştır.[] Türk birliği fikri Türk toplulukların tarihinde çok daha eski temele dayanmaktadır. Kimi devletlerin baskısı altında kendi kültür ve bilincini yaşatma isteği bunu tetiklemiştir ancak fikrin oluşmasına sebep değildir, "sorunlardan kurtulma ve eski günlere dönme, eskiden ders çıkarma fikri", Türk toplulukları arasında "birlikte hareket ve mücadele etme, beraber olma fikrine" sadece zemin hazırlamıştır.[]
Buna bağlı olarak; 1905 yılından itibaren Rusya içerisinde kalan Türk halkları, Cedidcilik hareketi etkisinde kalarak, ortak hareket etme bilinciyle bağımsızlık mücadelesine girmişlerdir. I. Dünya Savaşı sıralarında gerek Osmanlı'da, gerek Orta Asya'da, gerekse İdil boylarında ortak mücadele etme ve birlik olma fikri yücelmiştir. 1917 yılında Rusya içerisinde üç ayrı bölge özerklik ilan ederek daha sonra birleşmeyi öngörmüştür.
Türk Birliği için Kırım Türklerinden aydın kişi İsmail Gaspıralı dilde-fikirde-işte birlik parolası ile önemli bir çığır açmıştır.
Akademik perspektif
Türk Birliği ülkelerinden Kazakistan (Kazakistan) cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in 3 Ekim 2009 tarihinde Devlet Başkanları 9.Zirvesi'nde Türk Dünyası'nın akademik birliğinin gerçekleşmesi için Türk Dünyası ve uluslararası ilmi araştırma merkezinin kurulması gerekti hakkında öneride bulunmuştur. Böylece Türk Akademisi (Kazakça: ТҮРКІ АКАДЕМИЯСЫ, İngilizce: Turkic Academy) 25 Mayıs 2010'da Astana'da kurulmuştur.
Ekonomik perspektif
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpBM0wxQnZjblIxWjJGc1gzQnBjR1ZzYVc1bExtcHdaeTh4TlRCd2VDMVFiM0owZFdkaGJGOXdhWEJsYkdsdVpTNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Ekonomik çıkarlar, Türkçe konuşan ülkelerin birlikte hareket etmeleri gereğini ortaya çıkarmaktadır. Özellikle enerji alanında Türk devletlerinin sahip olduğu kaynaklar, bu kaynakların piyasaya aktarılabilmesi için birbirine bağlanmasına zemin hazırlamaktadır. Türkiye-Azerbaycan-Kazakistan ve Türkmenistan boru hatlarıyla birbirine bağlanmaktadır. Boru hatlarıyla gelen ekonomik birliktelik (ya da iktisadi bağlılık) siyasi arenada ortak hareket etmeye neden olmaktadır.
1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan, Azerbaycan Cumhuriyetleri oraraya gelen Türkçe konuşan 6 devlet lideri, ortak bir siyasi platformda buluşmuştur. İlk zirve Türk devletleri arasında siyasi, ekonomik, kültürel yönde ilişkilerin arttırılması ve sağlamlaştırılması ekseninde geçmiştir. Türk tarihinin-kültürünün araştırılması ve ortak kültürün ortaya çıkarılması yönünde görüş bildirilmiştir. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in bağımsızlığının ilanından sonra bu zirvede İstanbul'da yaptığı konuşma, Türk Cumhuriyetleri'nin bu beklentisini ve geleceğe yönelik umutlarını yansıtması bakımından önemlidir:
“Ancak bahar sellerini ne kadar engellemeye, önüne bentler çekmeye çalışırsanız çalışın, su yine de kendi yolunu açacaktır. İşte tarih nehri ile de aynısı olmuş ve ‘soğuk savaş' engelini yıkan tarih insanlık kanunlarıyla belirlenen esas yatağına dönmüştür...Halklarımız arasında karşılıklı anlayış ve güven duygusu oluştu. Dostluk etkili bir iş birliğinin en güvenilir garantisidir. Bu durum bizi umutlandırıyor.”
Türkçe konuşan ülkeler arasında son dönemlerde yapılan ortak çalışmalar şunlardır:
- Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları zirveleri yapılmaktadır. 3 Nisan 2009 itibarıyla Türk Konseyi uluslararası örgüt olarak faaliyete geçmiştir. Türk Konseyi daha sonra 12 Kasım 2021 tarihinde Türk Devletleri Teşkilatı adını almıştır.
- En son 11. Türk Devletleri Kurultayı Kasım 2007'de yapılmıştır.
- Karşılıklı öğrenci değişimi yoğun olarak devam etmektedir.
- Devletin desteklediği ve TİKA dernekleri kurulmuştur.
- Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi TÜRKSOY kurulmuştur.
- Birçok özel dernek kurulmuştur.
- Ortak üniversiteler kurulmuştur.
- Çağdaş Türk Lehçeleri arasında alfabe birliği büyük oranda sağlanmıştır.
- Çağdaş Türk Lehçeleri sözlüğü tamamlanmıştır.
- Türk Dil Kurumu tarafından lehçeler arasında robot çeviri sistemi yapılmaktadır.
- Türk tarihi'nin Orta Asya'da daha etkin ve doğru şekilde öğretilmesi çalışmaları yapılmıştır.
- Moğolistan'daki anıtlar için ülkeler arası iş birliği kararı alınmıştır.
- Askeri İşbirliğine gidilmiştir.
- Türk Devlet ve Toplulukları Dostluk Kardeşlik ve İşbirliği Kurultayı: Her yıl düzenlenen ve Türk devlet ve topluluklarının katıldığı bir forumdur. Sonuncusu (Onbirinci) Kasım 2007'de Azerbaycan'da yapılmıştır.
- : Türk Dünyası Belediyeler Birliği.
- TÜRKPA: Türkçe Konuşan Ülkeler Parlamentolar Arası Birliği, Türk Dili Konuşan Ülkelerin Parlamentoları arasında kurulan birlik.
- ECO: Ekonomik İşbirliği Teşkilatı.
Eleştiriler
Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Kemalizm'in kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türk Birliği ve Pan-Türkizm görüşleri oldukça eleştirilmiştir. 1921'de Atatürk, Amerikalı gazeteci Streit'in "İslam Birliği", "Türklük Birliği", "Turan Birliği" hakkındaki sorularına şu yanıtı vermiştir:
"Bütün Müslümanların Türk hâkimiyeti altında birleşmesi anlamına geldiği müddetçe Panislamizm ve üzerinde Türk ırkı yaşayan bütün ülkelerin Anadolu Türklerinin hâkimiyeti altında birleşmesi anlamına geldiği müddetçe de Panturanizm, İngiltere emperyalistlerinin, kendi milletlerinin bize karşı daimi bir Haçlı seferine sürüklenmelerini temin etmek maksadı ile uydurmuş oldukları "korkuluk"lardır."
Yine Atatürk, kendi yazdığı Nutuk kitabında da Pan-Türkizm'i şöyle eleştirmiştir:
"Muhtelif milletleri müşterek ve genel bir unvan altında toplamak ve bu muhtelif unsur kütlelerini aynı hukuk ve şartlar altında bulundurarak kuvvetli bir devlet tesis etmek, parlak ve cazip bir siyasi görüştür; fakat aldatıcıdır. Hatta, hiçbir sınır tanımayarak, dünyada mevcut bütün Türkleri dahi bir devlet halinde birleştirmek, elde edilmesi imkansız bir hedeftir. Bu, asırların ve asırlarca yaşamakta olan insanların çok acı, çok kanlı hadiseler ile meydana koyduğu bir hakikattir. Panislamizm, panturanizm siyasetinin muvaffak olduğuna ve dünyayı tatbik sahası yapabildiğine tarihte tesadüf edilememektedir. Irk farkı gözetmeksizin, bütün insanlığı kapsayan, cihangirane devlet teşkili hırslarının neticeleri de tarihte yazılıdır."
Dış bağlantılar
- Türk Birliğine Yönelik Kuruluşlar
- Türk Dünyasından haber, şarkı-türkü, sözlük, makale, alfabe, turizm-coğrafya, Türk Dünyası'ndan birçok link bulunur 2 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Dünya Türkleri Akraba Toplulukları Hizmet Derneği 28 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Türk Dünyası Birlik Platformu 3 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ http://www.turkkon.org/tr-TR/kazakistan/610/612 31 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Türk Birliği üyesi Kazakistan
- ^ http://www.turkacadem.kz/tr/ab.php?set=2 15 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Türk Birliğinin akademik araştırma merkezi Türk Akademisi
- ^ Atatürk'ün Bütün Eserleri, Cilt 11. Kaynak Yayınları. ss. 62-63.
- ^ Nutuk. Kaynak Yayınları. ss. 336-337.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu madde Vikipedi bicem el kitabina uygun degildir Maddeyi Vikipedi standartlarina uygun bicimde duzenleyerek Vikipedi ye katkida bulunabilirsiniz Gerekli duzenleme yapilmadan bu sablon kaldirilmamalidir Haziran 2010 Turk Birligi Turk dilleri konusan ve Turki soydan gelen topluluklarin bir arada olmasini ortak hareket etmesini ortak siyasi ve ekonomik kararlar almasini tanimlayan fikri ve siyasi bir kavram AnlamiGenis tanimiyla koken itibariyla Turk olan tum ulke ozerk yonetim ve baska ulkelerde yasayan Turk topluluklarinin kisaca Turk Dunyasi nin tek cati altinda toplanmasini ve orgutlenmesini ifade eden siyasi bir kavram kaynak belirtilmeli Dar anlamiyla Turkce konusan devletlerin bir araya gelerek Avrupa Birligi ne benzer bir yapi olusturabilecegine yonelik fikir olusumlaridir Bu fikir olusumlarinin cogu duygusal temellere ve Turkculuk ideolojisine dayanir Ancak her siyasi gorusun gercekte ekonomik temeli olur Avrupa Birligi benzeri Turk Birligi gorusu ekonomik bir temelden yoksundur Ancak kulturel tarihi manevi temeli oldugu tartisilmaz bir gercekliktir Ekonomik temellerin gelistirilmesi boyle bir uluslararasi orgutu dogurabilir Burada enerji sektoru onemli rol oynayabilir kaynak belirtilmeli Turk Dunyasi nda tanitimiTurk Birligi kavrami butun Turk Dunyasi nda ayni anlasilmamaktadir Turkiye ve Azerbaycan gibi Bati ya daha yakin Turk ulkelerinde guclu bir birlik olarak anlasilir Rus isgalinde kalmis Turk ulkelerinde Rusya Carligi ve Sovyetler Birligi propagandasi ile Turkiye nin gudumune isgaline girmis bir ulkeler birligi olarak tanitilmistir Sibirya ve Orta Asya Turkleri gercek bir Turk Birligi dusuncesini genel olarak henuz anlayamamislardir Bu da Rusya Cin Iran gibi devletlerin politikalarina uygun duser Turk Birligi icin Turk Dunyasi ni fikirde ayirmaya yonelik oldugundan buyuk engel olusturur TarihceFransiz Ihtilali 1789 yle birlikte Avrupa da ivme kazanan milliyetcilik fikirlerinin etkisi ve emperyalist devletlerin de kiskirtmasiyla gayri muslim ve gayri Turk unsurlarin birer birer ayrilmasi beraberinde Osmanli devlet idaresinde ve aydinlarda Turk kimliginin daha acik dille ortaya konulmasi sonucunu dogurmustur kaynak belirtilmeli Turk topluluklari arasinda birlikte hareket etme fikri Fransiz Ihtilali yle birlikte Avrupa da ivme kazanan milliyetcilik fikirleri ile ortaya cikmistir kaynak belirtilmeli Turk birligi fikri Turk topluluklarin tarihinde cok daha eski temele dayanmaktadir Kimi devletlerin baskisi altinda kendi kultur ve bilincini yasatma istegi bunu tetiklemistir ancak fikrin olusmasina sebep degildir sorunlardan kurtulma ve eski gunlere donme eskiden ders cikarma fikri Turk topluluklari arasinda birlikte hareket ve mucadele etme beraber olma fikrine sadece zemin hazirlamistir kaynak belirtilmeli Buna bagli olarak 1905 yilindan itibaren Rusya icerisinde kalan Turk halklari Cedidcilik hareketi etkisinde kalarak ortak hareket etme bilinciyle bagimsizlik mucadelesine girmislerdir I Dunya Savasi siralarinda gerek Osmanli da gerek Orta Asya da gerekse Idil boylarinda ortak mucadele etme ve birlik olma fikri yucelmistir 1917 yilinda Rusya icerisinde uc ayri bolge ozerklik ilan ederek daha sonra birlesmeyi ongormustur Turk Birligi icin Kirim Turklerinden aydin kisi Ismail Gaspirali dilde fikirde iste birlik parolasi ile onemli bir cigir acmistir Akademik perspektifTurk Birligi ulkelerinden Kazakistan Kazakistan cumhurbaskani Nursultan Nazarbayev in 3 Ekim 2009 tarihinde Devlet Baskanlari 9 Zirvesi nde Turk Dunyasi nin akademik birliginin gerceklesmesi icin Turk Dunyasi ve uluslararasi ilmi arastirma merkezinin kurulmasi gerekti hakkinda oneride bulunmustur Boylece Turk Akademisi Kazakca TҮRKI AKADEMIYaSY Ingilizce Turkic Academy 25 Mayis 2010 da Astana da kurulmustur Ekonomik perspektifBoru hatlari Turk ulkelerini ister istemez birbirine bagliyor Ekonomik cikarlar Turkce konusan ulkelerin birlikte hareket etmeleri geregini ortaya cikarmaktadir Ozellikle enerji alaninda Turk devletlerinin sahip oldugu kaynaklar bu kaynaklarin piyasaya aktarilabilmesi icin birbirine baglanmasina zemin hazirlamaktadir Turkiye Azerbaycan Kazakistan ve Turkmenistan boru hatlariyla birbirine baglanmaktadir Boru hatlariyla gelen ekonomik birliktelik ya da iktisadi baglilik siyasi arenada ortak hareket etmeye neden olmaktadir 1991 yilinda Sovyetler Birligi nin dagilmasiyla Kazakistan Turkmenistan Kirgizistan Ozbekistan Azerbaycan Cumhuriyetleri oraraya gelen Turkce konusan 6 devlet lideri ortak bir siyasi platformda bulusmustur Ilk zirve Turk devletleri arasinda siyasi ekonomik kulturel yonde iliskilerin arttirilmasi ve saglamlastirilmasi ekseninde gecmistir Turk tarihinin kulturunun arastirilmasi ve ortak kulturun ortaya cikarilmasi yonunde gorus bildirilmistir Kazakistan Cumhurbaskani Nursultan Nazarbayev in bagimsizliginin ilanindan sonra bu zirvede Istanbul da yaptigi konusma Turk Cumhuriyetleri nin bu beklentisini ve gelecege yonelik umutlarini yansitmasi bakimindan onemlidir Ancak bahar sellerini ne kadar engellemeye onune bentler cekmeye calisirsaniz calisin su yine de kendi yolunu acacaktir Iste tarih nehri ile de aynisi olmus ve soguk savas engelini yikan tarih insanlik kanunlariyla belirlenen esas yatagina donmustur Halklarimiz arasinda karsilikli anlayis ve guven duygusu olustu Dostluk etkili bir is birliginin en guvenilir garantisidir Bu durum bizi umutlandiriyor Turkce konusan ulkeler arasinda son donemlerde yapilan ortak calismalar sunlardir Turk Dili Konusan Ulkeler Devlet Baskanlari zirveleri yapilmaktadir 3 Nisan 2009 itibariyla Turk Konseyi uluslararasi orgut olarak faaliyete gecmistir Turk Konseyi daha sonra 12 Kasim 2021 tarihinde Turk Devletleri Teskilati adini almistir En son 11 Turk Devletleri Kurultayi Kasim 2007 de yapilmistir Karsilikli ogrenci degisimi yogun olarak devam etmektedir Devletin destekledigi ve TIKA dernekleri kurulmustur Turk Kultur ve Sanatlari Ortak Yonetimi TURKSOY kurulmustur Bircok ozel dernek kurulmustur Ortak universiteler kurulmustur Cagdas Turk Lehceleri arasinda alfabe birligi buyuk oranda saglanmistir Cagdas Turk Lehceleri sozlugu tamamlanmistir Turk Dil Kurumu tarafindan lehceler arasinda robot ceviri sistemi yapilmaktadir Turk tarihi nin Orta Asya da daha etkin ve dogru sekilde ogretilmesi calismalari yapilmistir Mogolistan daki anitlar icin ulkeler arasi is birligi karari alinmistir Askeri Isbirligine gidilmistir Turk Devlet ve Topluluklari Dostluk Kardeslik ve Isbirligi Kurultayi Her yil duzenlenen ve Turk devlet ve topluluklarinin katildigi bir forumdur Sonuncusu Onbirinci Kasim 2007 de Azerbaycan da yapilmistir Turk Dunyasi Belediyeler Birligi TURKPA Turkce Konusan Ulkeler Parlamentolar Arasi Birligi Turk Dili Konusan Ulkelerin Parlamentolari arasinda kurulan birlik ECO Ekonomik Isbirligi Teskilati ElestirilerTurkiye Cumhuriyeti nin ve Kemalizm in kurucusu olan Mustafa Kemal Ataturk tarafindan Turk Birligi ve Pan Turkizm gorusleri oldukca elestirilmistir 1921 de Ataturk Amerikali gazeteci Streit in Islam Birligi Turkluk Birligi Turan Birligi hakkindaki sorularina su yaniti vermistir Butun Muslumanlarin Turk hakimiyeti altinda birlesmesi anlamina geldigi muddetce Panislamizm ve uzerinde Turk irki yasayan butun ulkelerin Anadolu Turklerinin hakimiyeti altinda birlesmesi anlamina geldigi muddetce de Panturanizm Ingiltere emperyalistlerinin kendi milletlerinin bize karsi daimi bir Hacli seferine suruklenmelerini temin etmek maksadi ile uydurmus olduklari korkuluk lardir Yine Ataturk kendi yazdigi Nutuk kitabinda da Pan Turkizm i soyle elestirmistir Muhtelif milletleri musterek ve genel bir unvan altinda toplamak ve bu muhtelif unsur kutlelerini ayni hukuk ve sartlar altinda bulundurarak kuvvetli bir devlet tesis etmek parlak ve cazip bir siyasi gorustur fakat aldaticidir Hatta hicbir sinir tanimayarak dunyada mevcut butun Turkleri dahi bir devlet halinde birlestirmek elde edilmesi imkansiz bir hedeftir Bu asirlarin ve asirlarca yasamakta olan insanlarin cok aci cok kanli hadiseler ile meydana koydugu bir hakikattir Panislamizm panturanizm siyasetinin muvaffak olduguna ve dunyayi tatbik sahasi yapabildigine tarihte tesaduf edilememektedir Irk farki gozetmeksizin butun insanligi kapsayan cihangirane devlet teskili hirslarinin neticeleri de tarihte yazilidir Dis baglantilarTurk Birligine Yonelik KuruluslarTurk Dunyasindan haber sarki turku sozluk makale alfabe turizm cografya Turk Dunyasi ndan bircok link bulunur 2 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Dunya Turkleri Akraba Topluluklari Hizmet Dernegi 28 Kasim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde Turk Dunyasi Birlik Platformu 3 Aralik 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ayrica bakinizTurk dilleri Ortak Turkce alfabesi Turkculuk Turk milliyetciligi TurancilikKaynakca http www turkkon org tr TR kazakistan 610 612 31 Mayis 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Turk Birligi uyesi Kazakistan http www turkacadem kz tr ab php set 2 15 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Turk Birliginin akademik arastirma merkezi Turk Akademisi Ataturk un Butun Eserleri Cilt 11 Kaynak Yayinlari ss 62 63 Nutuk Kaynak Yayinlari ss 336 337