Türkiye'de siyaset, Türkiye'nin kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı bir yapısı vardır. Yasama, Yürütme ve Yargı erklerinden oluşan üçlü kuvvet ayrılığı ilkesi temel alınmıştır. Buradaki üç erk; Yasama (TBMM), Yürütme (Cumhurbaşkanı) ve Yargı (Mahkemeler) tarafından oluşmaktadır.
Türkiye'de siyaset | |
---|---|
![]() | |
Yönetim türü | Üniter cumhurbaşkanlığı sistemli demokratik anayasal cumhuriyet |
Anayasa | Türkiye Cumhuriyeti Anayasası |
Yasama organı | |
Ad | Türkiye Büyük Millet Meclisi |
Tür | Tek meclisli |
Toplanma yeri | III. TBMM Binası |
Başkanlık görevlisi | Numan Kurtulmuş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı |
Yürütme erki | |
Devlet Başkanı | |
Unvan | Cumhurbaşkanı |
Görevdeki | Recep Tayyip Erdoğan |
Doğrudan halk oyu | |
Kabine | |
Ad | Cumhurbaşkanlığı Kabinesi |
Görevdeki kabine | V. Erdoğan Hükûmeti |
Lider | Cumhurbaşkanı |
Lider yardımcısı | Cumhurbaşkanı Yardımcısı |
İkamet | Cumhurbaşkanlığı Külliyesi |
Bakanlıklar | 17 bakanlık |
Yargı erki | |
Ad | Yargı teşkilatı |
Anayasa Mahkemesi | |
Mahkeme başkanı | Zühtü Arslan |
Danıştay | |
Mahkeme başkanı | Zeki Yiğit |
Yargıtay | |
Mahkeme başkanı | Mehmet Akarca |
Ad | Sayıştay |
Başkan | Metin Yener |
Şu anda Türkiye Cumhuriyeti siyasetinde;
Arka plan
Yasama; Türkiye'de tek meclisli yasama organı vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, asli görevi yürütmeyi denetlemek olan, yasa yapma, değiştirme ve yürürlükten kaldırma gücüne sahip bir tür katılımcı parlamento ve anayasal devlet organıdır.
Yürütme; Cumhuriyet rejimi ile yönetilen Türkiye'de Cumhurbaşkanı, Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasa'nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.
Yargı; Türkiye'de yargı yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından kullanılır.
Yasama
Parlamento
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKa0wxUkNUVTBsTWtOZlFYVm5kWE4wWHpJd01qSXVhbkJuTHpJeU1IQjRMVlJDVFUwbE1rTmZRWFZuZFhOMFh6SXdNakl1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJGa0wxTmxZV3hmYjJaZmRHaGxYMVIxY210cGMyaGZVR0Z5YkdsaGJXVnVkRjhsTWpoVUpVTXpKVUpEY210cGVXVmZRaVZETXlWQ1Eza2xRek1sUWtOclgwMXBiR3hsZEY5TlpXTnNhWE5wSlRJNUxuTjJaeTh4TURCd2VDMVRaV0ZzWDI5bVgzUm9aVjlVZFhKcmFYTm9YMUJoY214cFlXMWxiblJmSlRJNFZDVkRNeVZDUTNKcmFYbGxYMElsUXpNbFFrTjVKVU16SlVKRGExOU5hV3hzWlhSZlRXVmpiR2x6YVNVeU9TNXpkbWN1Y0c1bi5wbmc=.png)
Türkiye Cumhuriyeti'nin 23 Nisan 1920'de kurulmuş olan yasama organıdır.
Yasama; asli görevi yürütmeyi denetlemek olan, yasa yapma, yasa değiştirme ve var olan yasaları yürürlükten kaldırma yetkisidir. Türkiye Cumhuriyeti anayasasına göre Türkiye'de yasama görevi TBMM'ye aittir. Bundan dolayı ülkenin kanunlarını TBMM belirler.
Anayasanın 108'nci Maddesine göre, yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimleri, beş yılda bir, serbest, eşit, tek dereceli, genel oy esaslarına göre, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır.
Milletvekili seçilebilmek için, en az ilköğretim mezunu olmak ve ayrıca, Anayasada yazılı diğer seçilme yeterliliklerine sahip olmak gerekir. TBMM üyeleri, yasama dokunulmazlığına sahiptir.
Türkiye'de ilköğretim mezunu olmak, milletvekili olmak için yeterlidir.
Milletvekilleri her ilin nüfus yoğunluğuna göre dağıtılır. Partiler her ilden çıkacak vekil sayısına göre seçim sürecinde aday listesini belirler ve seçmenin önüne koyar. Türkiye'de milletvekili seçimlerinde siyasi partilere %7 (barajı) uygulanır. Baraj altında kalan bir siyasi partinin milletvekili adayı, bölgesinde yeterli oyu dahi alsa milletvekili olamaz.[]
Türkiye'de tek meclis vardır ve TBMM üyelerine milletvekili denir. Çoğu modern ülkede, çift meclis olduğu için, milletvekili genelde alt kanattaki üyelere verilen isimdir, üst kanadın senato gibi farklı bir ismi vardır.
Milletvekilleri genelde belirli siyasi partilere bağlıdır. Ancak adaylar bağımsız olarak da istediği bölgeden seçime katılabilirler.
Siyasi partiler
Siyasi Partiler Yasasına uygun olarak kurulan partiler, Türk halkından Genel Seçimlerde şu anda %7 (yüzde yedi) olan barajı geçtikleri takdirde ülkeyi yönetmek için veya TBMM'de yer almak için Yasama görevlerini yerine getirirler, çoğunluğa sahip olununca Yürütme erkine sahip olurlar.
Milletvekili seçilme yeterliliği
Anayasanın 76'nci Maddesine göre, onsekiz yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.
Ayrıca, en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.
Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.
Yürütme
Cumhurbaşkanı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpoaEwwWnNZV2RmYjJaZmRHaGxYMUJ5WlhOcFpHVnVkRjl2Wmw5VWRYSnJaWGt1YzNabkx6RTFNSEI0TFVac1lXZGZiMlpmZEdobFgxQnlaWE5wWkdWdWRGOXZabDlVZFhKclpYa3VjM1puTG5CdVp3PT0ucG5n.png)
Türkiye'de 1923'te Cumhuriyetin ilanı ile devlet başkanı Cumhurbaşkanı sıfatını almıştır. Cumhur kelimesi Arapça halk, topluluk anlamına gelmektedir. İlk önceleri Reis-i Cumhur biçiminde kullanılan unvan zamanla Cumhurbaşkanı olarak şekillenmiştir.
Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, görevine dönmesine kadar; ölüm, çekilme veya başka bir sebeple Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde de yenisi seçilinceye kadar, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir.
2007 yılında yapılan referandumla Cumhurbaşkanı'nın görev süresi yedi yıldan beş (5) yıla indirilmiştir. Daha önce sadece bir dönem için seçilebilen Cumhurbaşkanının bir ikinci dönem daha seçilebilmesi kabul edilmiştir. Yine bu referandumla daha önce TBMM üyeleri tarafından seçilebilen Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi kabul edilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi
Türkiye'de 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumundan %51.41 çıkması ile uygulanmaya başlanan sistem. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2 Mayıs 2017'de AK Parti'ye üye olması ile başlamıştır. Sistem TBMM'de 339 milletvekili ile kabul edilmiştir. Yurt dışında kısmen başkanlık sistemi olarak bilinmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk ve ikinci cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü, hem Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanlığı hem de Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı görevini aynı anda yapmışlardır. Ayrıca, üçüncü cumhurbaşkanı olan Celâl Bayar ise Demokrat Parti'ye üye bir şekilde cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Cumhurbaşkanı 1961 Anayasası'nda kuvvetler ayrılığı kapsamında partisiz hale getirilmiştir. 16 Nisan 2017 tarihinde anayasada yapılan değişiklik ile cumhurbaşkanın partisi ile ilişiğinin devam etmesine izin verilmiştir. Bunu takiben Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2 Mayıs 2017 tarihinde AK Parti üyesi olmuş ve 21 Mayıs 2017'de yapılan olağanüstü kongre ile genel başkan seçilmiştir.
Başbakan (1920–2018)
Türkiye'de Başbakan, 1920-2018 yılları arasında hükûmetin başı ve Bakanlar Kurulunun başkanı olarak görev yapan makamdı. Başbakan, Türkiye'de yapılan genel seçim sonucuna göre Cumhurbaşkanınca TBMM üyeleri arasından atanırdı. Başbakanlık, 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumunun ardından yapılan 2018 Türkiye genel seçimleri ile birlikte kaldırıldı.
Bakanlar
Türkiye'de kabine, Cumhurbaşkanı'nın başkanlık ettiği ve tüm bakanların bir araya gelip kararlar aldığı gayri resmi bir kuruldur. 2017 anayasa değişikliği referandumunun ardından Bakanlar Kurulu kaldırılmış ve Cumhurbaşkanı yürütmenin tek sahibi olmuştur. Kamuoyunda Cumhurbaşkanlığı kabinesinin tüzel kişiliğinin var olduğu düşünülmesine rağmen ilgili tek tüzel kişilik Cumhurbaşkanıdır.
Cumhurbaşkanlığı kabinesinin üyeleri şunlardır;
- Cumhurbaşkanı
- Cumhurbaşkanı Yardımcısı
- Adalet Bakanı
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
- Dışişleri Bakanı
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
- Gençlik ve Spor Bakanı
- Hazine ve Maliye Bakanı
- İçişleri Bakanı
- Kültür ve Turizm Bakanı
- Millî Eğitim Bakanı
- Millî Savunma Bakanı
- Sağlık Bakanı
- Tarım ve Orman Bakanı
- Ticaret Bakanı
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
Yargı
Mahkemeler
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKbEwwMWhhR3RsYldVdWFuQm5Mekl5TUhCNExVMWhhR3RsYldVdWFuQm4uanBn.jpg)
Türkiye'de yargı yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından kullanılır.
- Anayasa Mahkemesi, yüksek yargı organı olup, yasaların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyerek, yürürlüğe girmesine ya da iptaline karar veren son mercidir. Ayrıca Yüce Divan olarak da görev yapar.
- Yargıtay, adli yargı organıdır. En üst mahkeme Yargıtay'dır ve son karar verici mekanizmadır. Aldığı içtihat kararları bağlayıcıdır.
- Danıştay, idari yargı organıdır. İdari davaların bakıldığı mercidir. Aldığı kararlara Yürütme uymak zorundadır.
- Sayıştay, mali yargı organıdır. Tüm kamu kurum, kuruluş ve iktisadi teşebbüslerin muhasebat sistemini denetlemekle yükümlüdür.
- Hakimler ve Savcılar Kurulu ise hakim ve savcıların tayin, terfi ve atama işlerinden sorumludur.
Anayasa'da yargı bölümü, hukuk devleti ilkesi esas alınarak mahkemelerin ve yargıçların bağımsızlığı ve yargıç güvencesi temeli üzerine oturtulmuştur. Bu, hak arama özgürlüğünün gereği, insan hak ve özgürlüklerinin güvencesidir.
Güvenlik
- Türk Silahlı Kuvvetleri, Türkiye'ye gelebilecek olan tehditlere karşı ülkeyi savunmakla görevlendirilmiş olan silahlı devlet kuvvetidir ve Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır.
- Emniyet Genel Müdürlüğü, ülke içerisindeki tüm polis teşkilatının bağlı olduğu kurumdur. Asayişi sağlar ve gözetir, yargı kurumunun talebi üzerine kişileri mahkeme önüne çıkartır. İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
- Jandarma Genel Komutanlığı, Türkiye'de il ve ilçe belediye sınırları dışında kalan veya polis teşkilatı bulunmayan yerlerdeki genel kolluk kuvvetidir. İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
- Sahil Güvenlik Komutanlığı, Türkiye'nin bütün sahillerinde, iç suları Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarında, liman ve körfezlerinde, karasularında, münhasır ekonomik bölgesi ile ulusal ve uluslararası hukuk kuralları uyarınca egemenlik ve denetimi altında bulunan deniz alanlarında hizmet veren silahlı bir genel kolluk kuvveti. İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
- Millî İstihbarat Teşkilâtı (MİT), Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığı'na bağlı resmî istihbarat örgütüdür.
Devlet protokolü
Türkiye'de devlet protokolünün ve devletlerarası protokol işlerinin yürütülmesi için Dışişleri Bakanlığında Protokol Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ a b . 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020.
- ^ . 25 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2014.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 17 Temmuz 2018.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 21 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 17 Temmuz 2018.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Mayıs 2017.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Kasım 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Mayıs 2017.
- ^ http://www.tokathaber.com.tr/yazarlar/av.hulya-altunsoy/partisiz-cumhurbaskani-oldu-mu/1580/ []
- ^ . 6 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2020.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Turkiye de siyaset Turkiye nin kuvvetler ayriligi ilkesine dayali bir yapisi vardir Yasama Yurutme ve Yargi erklerinden olusan uclu kuvvet ayriligi ilkesi temel alinmistir Buradaki uc erk Yasama TBMM Yurutme Cumhurbaskani ve Yargi Mahkemeler tarafindan olusmaktadir Turkiye de siyasetTurk bayragiYonetim turuUniter cumhurbaskanligi sistemli demokratik anayasal cumhuriyetAnayasaTurkiye Cumhuriyeti AnayasasiYasama organiAdTurkiye Buyuk Millet MeclisiTurTek meclisliToplanma yeriIII TBMM BinasiBaskanlik gorevlisiNuman Kurtulmus Turkiye Buyuk Millet Meclisi BaskaniYurutme erkiDevlet BaskaniUnvanCumhurbaskaniGorevdekiRecep Tayyip ErdoganDogrudan halk oyuKabineAdCumhurbaskanligi KabinesiGorevdeki kabineV Erdogan HukumetiLiderCumhurbaskaniLider yardimcisiCumhurbaskani YardimcisiIkametCumhurbaskanligi KulliyesiBakanliklar17 bakanlikYargi erkiAdYargi teskilatiAnayasa MahkemesiMahkeme baskaniZuhtu ArslanDanistayMahkeme baskaniZeki YigitYargitayMahkeme baskaniMehmet AkarcaAdSayistayBaskanMetin Yener Su anda Turkiye Cumhuriyeti siyasetinde Resim Ad MakamRecep Tayyip Erdogan CumhurbaskaniNuman Kurtulmus TBMM BaskaniCevdet Yilmaz Cumhurbaskani YardimcisiZuhtu Arslan Anayasa Mahkemesi BaskaniOzgur Ozel Ana muhalefet partisi lideri CHP Arka planYasama Turkiye de tek meclisli yasama organi vardir Turkiye Buyuk Millet Meclisi asli gorevi yurutmeyi denetlemek olan yasa yapma degistirme ve yururlukten kaldirma gucune sahip bir tur katilimci parlamento ve anayasal devlet organidir Yurutme Cumhuriyet rejimi ile yonetilen Turkiye de Cumhurbaskani Devletin basidir Bu sifatla Turkiye Cumhuriyetini ve Turk Milletinin birligini temsil eder Anayasa nin uygulanmasini Devlet organlarinin duzenli ve uyumlu calismasini temin eder Yargi Turkiye de yargi yetkisi bagimsiz ve tarafsiz mahkemeler ve yuksek yargi organlari tarafindan kullanilir YasamaParlamento Turkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Kurul SalonuTBMM logosu Turkiye Cumhuriyeti nin 23 Nisan 1920 de kurulmus olan yasama organidir Yasama asli gorevi yurutmeyi denetlemek olan yasa yapma yasa degistirme ve var olan yasalari yururlukten kaldirma yetkisidir Turkiye Cumhuriyeti anayasasina gore Turkiye de yasama gorevi TBMM ye aittir Bundan dolayi ulkenin kanunlarini TBMM belirler Anayasanin 108 nci Maddesine gore yasama yetkisi Turk Milleti adina Turkiye Buyuk Millet Meclisi genel secimleri bes yilda bir serbest esit tek dereceli genel oy esaslarina gore yargi organlarinin genel yonetim ve denetimi altinda yapilir Milletvekili secilebilmek icin en az ilkogretim mezunu olmak ve ayrica Anayasada yazili diger secilme yeterliliklerine sahip olmak gerekir TBMM uyeleri yasama dokunulmazligina sahiptir Turkiye de ilkogretim mezunu olmak milletvekili olmak icin yeterlidir Milletvekilleri her ilin nufus yogunluguna gore dagitilir Partiler her ilden cikacak vekil sayisina gore secim surecinde aday listesini belirler ve secmenin onune koyar Turkiye de milletvekili secimlerinde siyasi partilere 7 baraji uygulanir Baraj altinda kalan bir siyasi partinin milletvekili adayi bolgesinde yeterli oyu dahi alsa milletvekili olamaz kaynak belirtilmeli Turkiye de tek meclis vardir ve TBMM uyelerine milletvekili denir Cogu modern ulkede cift meclis oldugu icin milletvekili genelde alt kanattaki uyelere verilen isimdir ust kanadin senato gibi farkli bir ismi vardir Milletvekilleri genelde belirli siyasi partilere baglidir Ancak adaylar bagimsiz olarak da istedigi bolgeden secime katilabilirler Siyasi partiler Siyasi Partiler Yasasina uygun olarak kurulan partiler Turk halkindan Genel Secimlerde su anda 7 yuzde yedi olan baraji gectikleri takdirde ulkeyi yonetmek icin veya TBMM de yer almak icin Yasama gorevlerini yerine getirirler cogunluga sahip olununca Yurutme erkine sahip olurlar Milletvekili secilme yeterliligi Anayasanin 76 nci Maddesine gore onsekiz yasini dolduran her Turk milletvekili secilebilir Ayrica en az ilkokul mezunu olmayanlar kisitlilar askerlikle ilisigi olanlar kamu hizmetinden yasaklilar taksirli suclar haric toplam bir yil veya daha fazla hapis ile agir hapis cezasina hukum giymis olanlar zimmet ihtilas irtikap rusvet hirsizlik dolandiricilik sahtecilik inanci kotuye kullanma dolanli iflas gibi yuz kizartici suclarla kacakcilik Resmi ihale ve alim satimlara fesat karistirma Devlet sirlarini aciga vurma teror eylemlerine katilma ve bu gibi eylemleri tahrik ve tesvik suclarindan biriyle hukum giymis olanlar affa ugramis olsalar bile milletvekili secilemezler Hakimler ve savcilar yuksek yargi organlari mensuplari yuksekogretim kurumlarindaki ogretim elemanlari Yuksekogretim Kurulu uyeleri kamu kurum ve kuruluslarinin memur statusundeki gorevlileri ile yaptiklari hizmet bakimindan isci niteligi tasimayan diger kamu gorevlileri ve Silahli Kuvvetler mensuplari gorevlerinden cekilmedikce aday olamazlar ve milletvekili secilemezler YurutmeCumhurbaskani Cumhurbaskanligi Forsu Turkiye de 1923 te Cumhuriyetin ilani ile devlet baskani Cumhurbaskani sifatini almistir Cumhur kelimesi Arapca halk topluluk anlamina gelmektedir Ilk onceleri Reis i Cumhur biciminde kullanilan unvan zamanla Cumhurbaskani olarak sekillenmistir Cumhurbaskani Devletin basidir Bu sifatla Turkiye Cumhuriyetini ve Turk Milletinin birligini temsil eder Anayasanin uygulanmasini Devlet organlarinin duzenli ve uyumlu calismasini temin eder Cumhurbaskaninin hastalik ve yurt disina cikma gibi sebeplerle gecici olarak gorevinden ayrilmasi hallerinde gorevine donmesine kadar olum cekilme veya baska bir sebeple Cumhurbaskanligi makaminin bosalmasi halinde de yenisi secilinceye kadar Cumhurbaskani Yardimcisi Cumhurbaskanligina vekalet eder ve Cumhurbaskanina ait yetkileri kullanir Cum hur bas ka ni kirk ya si ni dol dur mus ve yuk sek og re nim yap mis Tur ki ye Bu yuk Mil let Mec li si uye le ri ve ya bu ni te lik le re ve mil let ve ki li se cil me ye ter li gi ne sa hip Turk va tan das la ri ara sin dan halk ta ra fin dan se ci lir 2007 yilinda yapilan referandumla Cum hur bas ka ni nin go rev su re si yedi yildan bes 5 yila indirilmistir Daha once sadece bir donem icin secilebilen Cumhurbaskaninin bir ikinci donem daha secilebilmesi kabul edilmistir Yine bu referandumla daha once TBMM uyeleri tarafindan secilebilen Cumhurbaskaninin halk tarafindan secilmesi kabul edilmistir Cumhurbaskanligi Hukumet Sistemi Turkiye de 2017 Turkiye anayasa degisikligi referandumundan 51 41 cikmasi ile uygulanmaya baslanan sistem Turkiye Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan in 2 Mayis 2017 de AK Parti ye uye olmasi ile baslamistir Sistem TBMM de 339 milletvekili ile kabul edilmistir Yurt disinda kismen baskanlik sistemi olarak bilinmektedir Turkiye Cumhuriyeti nin ilk cumhurbaskani olan Mustafa Kemal Ataturk ve ikinci cumhurbaskani olan Ismet Inonu hem Cumhuriyet Halk Partisi genel baskanligi hem de Turkiye Cumhuriyeti cumhurbaskanligi gorevini ayni anda yapmislardir Ayrica ucuncu cumhurbaskani olan Celal Bayar ise Demokrat Parti ye uye bir sekilde cumhurbaskanligi yapmistir Cumhurbaskani 1961 Anayasasi nda kuvvetler ayriligi kapsaminda partisiz hale getirilmistir 16 Nisan 2017 tarihinde anayasada yapilan degisiklik ile cumhurbaskanin partisi ile ilisiginin devam etmesine izin verilmistir Bunu takiben Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan 2 Mayis 2017 tarihinde AK Parti uyesi olmus ve 21 Mayis 2017 de yapilan olaganustu kongre ile genel baskan secilmistir Basbakan 1920 2018 Turkiye de Basbakan 1920 2018 yillari arasinda hukumetin basi ve Bakanlar Kurulunun baskani olarak gorev yapan makamdi Basbakan Turkiye de yapilan genel secim sonucuna gore Cumhurbaskaninca TBMM uyeleri arasindan atanirdi Basbakanlik 2017 Turkiye anayasa degisikligi referandumunun ardindan yapilan 2018 Turkiye genel secimleri ile birlikte kaldirildi Bakanlar Turkiye de kabine Cumhurbaskani nin baskanlik ettigi ve tum bakanlarin bir araya gelip kararlar aldigi gayri resmi bir kuruldur 2017 anayasa degisikligi referandumunun ardindan Bakanlar Kurulu kaldirilmis ve Cumhurbaskani yurutmenin tek sahibi olmustur Kamuoyunda Cumhurbaskanligi kabinesinin tuzel kisiliginin var oldugu dusunulmesine ragmen ilgili tek tuzel kisilik Cumhurbaskanidir Cumhurbaskanligi kabinesinin uyeleri sunlardir Cumhurbaskani Cumhurbaskani Yardimcisi Adalet Bakani Aile ve Sosyal Hizmetler Bakani Calisma ve Sosyal Guvenlik Bakani Cevre Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakani Disisleri Bakani Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakani Genclik ve Spor Bakani Hazine ve Maliye Bakani Icisleri Bakani Kultur ve Turizm Bakani Milli Egitim Bakani Milli Savunma Bakani Saglik Bakani Tarim ve Orman Bakani Ticaret Bakani Ulastirma ve Altyapi BakaniYargiMahkemeler Turkiye deki bir mahkeme salonu Turkiye de yargi yetkisi bagimsiz ve tarafsiz mahkemeler ve yuksek yargi organlari tarafindan kullanilir Anayasa Mahkemesi yuksek yargi organi olup yasalarin Anayasa ya uygunlugunu denetleyerek yururluge girmesine ya da iptaline karar veren son mercidir Ayrica Yuce Divan olarak da gorev yapar Yargitay adli yargi organidir En ust mahkeme Yargitay dir ve son karar verici mekanizmadir Aldigi ictihat kararlari baglayicidir Danistay idari yargi organidir Idari davalarin bakildigi mercidir Aldigi kararlara Yurutme uymak zorundadir Sayistay mali yargi organidir Tum kamu kurum kurulus ve iktisadi tesebbuslerin muhasebat sistemini denetlemekle yukumludur Hakimler ve Savcilar Kurulu ise hakim ve savcilarin tayin terfi ve atama islerinden sorumludur Anayasa da yargi bolumu hukuk devleti ilkesi esas alinarak mahkemelerin ve yargiclarin bagimsizligi ve yargic guvencesi temeli uzerine oturtulmustur Bu hak arama ozgurlugunun geregi insan hak ve ozgurluklerinin guvencesidir GuvenlikTurk Silahli Kuvvetleri Turkiye ye gelebilecek olan tehditlere karsi ulkeyi savunmakla gorevlendirilmis olan silahli devlet kuvvetidir ve Milli Savunma Bakanligina baglidir Emniyet Genel Mudurlugu ulke icerisindeki tum polis teskilatinin bagli oldugu kurumdur Asayisi saglar ve gozetir yargi kurumunun talebi uzerine kisileri mahkeme onune cikartir Icisleri Bakanligina baglidir Jandarma Genel Komutanligi Turkiye de il ve ilce belediye sinirlari disinda kalan veya polis teskilati bulunmayan yerlerdeki genel kolluk kuvvetidir Icisleri Bakanligina baglidir Sahil Guvenlik Komutanligi Turkiye nin butun sahillerinde ic sulari Marmara Denizi ile Istanbul ve Canakkale bogazlarinda liman ve korfezlerinde karasularinda munhasir ekonomik bolgesi ile ulusal ve uluslararasi hukuk kurallari uyarinca egemenlik ve denetimi altinda bulunan deniz alanlarinda hizmet veren silahli bir genel kolluk kuvveti Icisleri Bakanligina baglidir Milli Istihbarat Teskilati MIT Turkiye nin Cumhurbaskanligi na bagli resmi istihbarat orgutudur Devlet protokoluTurkiye de devlet protokolunun ve devletlerarasi protokol islerinin yurutulmesi icin Disisleri Bakanliginda Protokol Genel Mudurlugu kurulmustur Ayrica bakinizTurkiye de secimler Turk siyasetinde kadinlarin yeriKaynakca a b 24 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Nisan 2020 25 Temmuz 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Kasim 2014 Arsivlenmis kopya PDF 4 Mart 2016 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 17 Temmuz 2018 Arsivlenmis kopya PDF 21 Temmuz 2018 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 17 Temmuz 2018 Arsivlenmis kopya 9 Mayis 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Mayis 2017 Arsivlenmis kopya 24 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Mayis 2017 http www tokathaber com tr yazarlar av hulya altunsoy partisiz cumhurbaskani oldu mu 1580 olu kirik baglanti 6 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Nisan 2020