Dil Devrimi, Türkçenin, Arapça ile Farsça kökenli sözcük ile dilbilgisi kurallarından arındırılıp Türkiye Cumhuriyeti'nin ortak, ulusal dili olarak yazı ile konuşma dili durumuna getirilmesini amaçlayan, 12 Temmuz 1932 tarihinde başlayan devrimdir.
Cumhurbaşkanı Atatürk öncülüğünde başlatılmış, 1932-1938 yıllarındaki en köklü değişim döneminden sonra değişen hız ile yoğunluk düzeylerinde 1970'lere kadar sürmüştür. Eski Türk Dil Kurumunun kapatıldığı 1982 yılı, Dil Devrimi'nin bitiş tarihi olarak onaylanır. Dil Devrimi, 1928'de gerçekleştirilen Harf Devrimi ile birlikte, Türkçenin 20. yüzyılda geçirdiği büyük yapısal değişikliğin iki temel taşından biridir.
Tarihçe
Osmanlı dönemi
Türkler, Arapça ile Farsça konuşan uluslar ile ilişkiye girdiklerinde kendi dillerinde bulunmayan sözcükleri almışlardı. Ancak bulunmayan sözcüklerin yanında Türkçe sözcükler de zaman içinde işlerliğini yitirmiş, yerlerini Arapça ile Farsça sözcüklere bırakmıştı. Örnek olarak, Türkçede "ateş" anlamındaki od sözcüğü yerini Farsça ateş sözcüğüne bırakmıştı. Yalnızca sözcükler değil bütün iki dilden de tümlemeler ile birtakım yapılarla bunun yanında dil bilgisi kuralları da alınmıştı. Ancak kökünden dilin yüreğinde yine Türkçe çekimler ile dil bilgisi kuralları kullanılıyordu. Osmanlı Devleti, Bâb-ı Âlî'den yönetiliyordu. Arapça kapı anlamındaki "bâb" ile Farsça -ı tümlemesi Farsça yüce anlamındaki âlî ile birleşmişti, sonuçta Osmanlıca yeni bir sözcük türemişti. Bu tür bir Osmanlıca'yı ne Türkçe konuşan ne de Arapça ile Farsça konuşan kişiler ne de öbürleri anlayabiliyordu. Yalnızca eğitimli kesim, yazarlar, ozanlar ile ülke basamaklarındakiler bu dili kullanıyordu. Yazı dili ile konuşma dili arasında bir uçurum vardı. Öyle ki gazeteleri geniş kesimlerce anlaşılmadığı için satılmayan gazeteciler gazetelerinde kullandıkları dili yalınlaştırmanın yollarını arıyorlardı. Mesela doğal bilimler anlamındaki Arapça Ulûm-i Tabiiyye tümlemesi yerine Tabii İlimler demenin daha anlaşılır olduğunu buldular ve yazılarında bu tür yalınlaştırmalara vardılar.
Yazı dilinin karmaşık Arapça ile Farsça deyimlerden arındırılarak konuşulan Türkçeye yaklaştırılması konusu, Tanzimat'tan beri Türk yazarlarını ilgilendirdi. Şinasi (1824-1871) ile Namık Kemal (1840-1888) ile başlayan yalınlaştırma eğilimi, Ahmet Mithat Efendi (1844-1912) ile büyük bir aşama kaydetti ve İkinci Meşrutiyet yıllarında Ömer Seyfettin, Mehmet Emin Yurdakul (1868-1944) gibi yazarlarla doruğa çıktı.
1910'lu yıllar, Türk Ocağı ile İttihat ve Terakki Cemiyeti gibi kuruluşlar içerisinde, Türkçü ile Turancı görüşlerin yükselişine tanık oldu. Bu dönemde yalınlaştırmacı görüşe bazı yeni düşünceler katılmaya başladı. Bunlar arasında en etkili olanı, İstanbul konuşma Türkçesinden başka Türk lehçelerinden, özellikle de Orta Asya'nın eski yazı dillerinden sözcükler alma görüşüydü. Fransız Doğu bilimci 'in 1870'te yayımlanan Çağatayca Sözlüğü, 1896'da çözülüp yayımlanan Orhun Yazıtları, 1917'de basılan Dîvânu Lugâti't-Türk bu yaklaşıma varsıl gereç sağladı.
Var olan Türkçe köklerden yeni kavramları karşılayacak sözcükler türetme eğilimi de 1914 dolaylarında duyumsanmaya başladı.
Cumhuriyet dönemi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGbUwwRjBZWFIxY210ZlpXeDVZWG9sUXpRbFFqRnpKVU0wSlVJeFgyUnBiRjlrWlhaeWFXMXBMbXB3Wnk4eU5UVndlQzFCZEdGMGRYSnJYMlZzZVdGNkpVTTBKVUl4Y3lWRE5DVkNNVjlrYVd4ZlpHVjJjbWx0YVM1cWNHYz0uanBn.jpg)
Dil yenileşmesi görüşleri Kurtuluş Savaşı dönemi ile Cumhuriyet'in ilk yıllarında geriye çekildi. Atatürk'ün 1931'den önce bu konuda tüm bir durumu görülmez. 1932 yılında ise Türk Dil Kurumunun açılması ile Dil Devrimi hız kazanır. Türk Dil Kurumunun açılışından sonra 1932 yılında meclis açılış konuşmasında "Ulusal kültürün bütün çığırda açılarak yükselmesini Türk Cumhuriyeti'nin temel dileği olarak sağlayacağız. Türk dilinin, kendi benliğine, gerçeğindeki güzellik ile baylığına kavuşması için, bütün ülke örgütümüzün, temkinli, ilgili olmasını isteriz." sözleri ile Dil Devrimi'ne temkin çekmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk'ün en başta gelen ilgi alanlarından biri tarih öbürü ise dildi. Türk dilindeki sorunu pek çok aydın gibi o da görüyordu. 1932 yılında "Türk Dili Tetkik Cemiyetini" kurdu. Bu dernek kapsamında birçok alt kurullar kurulup sanki "askerî" bir düzenleme ile bu işin değişik alanlarını yönetmeye atanmışlardır (dilbilim, kökenbilim, dilbilgisi, terimbilim, sözlükbilim...). Bu derneğin görevlerinden biri de dildeki sözcükleri araştırmak ile yabancı sözcüklerin yerine Türkçelerini bulmaktı. Her ilde valilerin başkanlığında sözcük tarama işleri başlatıldı. Bir yıl içinde 35,000 yeni sözcük haznesi kaynağı oluştu. Bilim insanları da bu sırada 150 eski yapıtı araştırmış ve o güne değin Türkçede hiç kullanılmayan sözcükleri toplamıştı. 1934 yılında bulunan 90,000 sözcük tarama sözlüğünde toplanarak yayınlandı. Arapça kökenli "kalem" sözcüğü yerine yerel şivelerde kullanılan değişik öneriler gelmişti (yağuş, yazgaç, çizgiç, kavrı, kamış, yuvuş,...). "akıl" sözcüğü için 26, "Hediye" sözcüğü için ise 77 ayrı öneri gelmişti. Sonunda "hediye" sözcüğü yerine Türkçe kökenli armağan sözcüğü seçildi.
Ancak bu "dili yabancı sözcüklerden arıtma" işlemi yalnızca Doğu kökenli dillerden gelen sözcükleri etkilerken (Arapça, Farsça...) özdeş düzeyde yabancı Batı kökenli sözcükler bu işlemden ayrı tutuldular. Üstelik birçok sözcük, atılanların yerini doldurmak için Türkçeye Batı dillerinden eklendi.
1929 yılında başlatılan "Dil Encümeni" çalışmaları 1932 yılında Atatürk'ün kurduğu "Türk Dilini Tetkik Cemiyeti"nin kurulması ile sonuçlandı. Bu derneğin iki temel amacı olacaktı. Birincisi Türk dilinin yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılarak özüne dönmesini sağlayarak konuşma dili ile yazı dili arasındaki ayrımı ortadan kaldırmak ve yalnızca eğitimli kesimin değil yurttaşların tümünün kendi konuştuğu dil ile yazabilmesini ve okuyabilmesini sağlamaktı. Bunun için Arapça ile Farsçadan zamanla Türkçeye yerleşmiş, Türkçeye yabancı dil bilgisi kuralları ile yapıların kullanımdan kaldırılarak yerine doğru Türkçelerinin konması sağlanacaktı. Yerel ağızlardan taramalar yapılarak terim birikimi alana getirilecekti. İkinci amacı ise ölü dillerin karşılaştırmalarının yapılıp ortaya çıkarılmasıydı.
Türkçenin sözcük varlığındaki yalınlaştırmalar zamanla Türkçeleşmiş ve yazınsal yapıtlarda kullanılan yabancı kökenli sözcüklerin arıtılarak yerlerine kimi kez Türkçe dil kurallarına bile uymayan koşullama sözcüklerle değiştirilmeye çalışılması dilin kültürel ile tarihsel kaynaklardan kopması tehlikesini doğurdu.
Atatürk'ün Geometri kitabı
Agop Dilaçar, Atatürk'ün Geometri kitabının 1971 baskısına yazdığı ön sözde, kitabın yazılış öyküsünü anlatır. 1936 yılının güzünde Atatürk, Özel Kalem Müdürü Süreyya Anderiman ile Agop Dilaçar'ı Beyoğlu'ndaki Haşet kitabevine gönderir ve Fransızca geometri kitaplarını aldırır. 1936 yılının kışında Atatürk kitap üzerinde çalışır ve 44 yapraklık, içinde geometri terimlerinin Türkçeleştirildiği bir kitap ortaya çıkar. Kitabın yazarının Atatürk olduğu kitapta belirtilmez, yalnızca kapağında geometri öğretenlerle, bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığı'nca neşredilmiştir biçiminde bir not düşülür.
Osmanlı döneminde okullarda okutulan geometri kitaplarındaki terimler, halkın günlük dilinden uzak, anlaşılmaz bir durumdaydı. Üçgene müselles, alan için Mesaha-i sathiye, dik açı yerine zaviye-i kaime, yükseklik yerine kaide irtifaı deniliyordu. Üçgenin alanını tanımlamak için üçgenin alanı taban uzunluğu ile yüksekliğinin çarpımının yarısına eşittir tanımı yerine, bir müsellesin mesaha-i sathiyesi, kaidesinin irtifaına hâsıl-ı zarbinin nıfsına müsavidir deniliyordu.
Atatürk'un türettiği terimler, bugün de Türkçe müfredatta değişmeden kullanılan boyut, uzay, yüzey, düzey, kesek, kesit, teğet, açı, açıortay, içters açı, dışters açı, eğik, kırık, yatay, düşey, dikey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarpı, bölü, eşit, toplam, orantı, türev, varsayı, gerekçe gibi sözcüklerdir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ a b c Geoffrey Lewis, the Turkish Language Reform: A Catastrophic Success, 2002, Oxford University Press
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Kasım 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Ocak 2008.
- ^ Bernard Lewis - The emergence of modern Turkey Royal Institute of International Affairs London 1961 sayfa 433 (Religion and Culture) " The work was planned like a military operation, and a series of committees appointed to organize and direct the assault on the various sectors—linguistics, etymology, grammar, terminology, lexicography, and the like. "
- ^ Bernard Lewis - The emergence of modern Turkey Royal Institute of International Affairs London 1961 sayfa 434 (Religion and Culture) "It is significant that the hue and cry after alien words affected only Arabic and Persian—the Islamic. Oriental languages. Words of European origin, equally alien, were exempt, and a number of new ones were even imported, to fill the gaps left by the departed."
- ^ a b "Atatürk'ün geometri kitabı". 23 Şubat 2010 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Kasım 2009.
Konuyla ilgili yayınlar
- Geoffrey Lewis, Trajik Başarı/Türk Dil Reformu, çev. Mehmet Fatih Uslu, Çeviribilim Yayınları, İstanbul 2016, 271 sayfa.
- Gökhan Yavuz Demir, "Türkçenin Pirus Zaferi!", Trajik Başarı içinde, XIII-XLVIII.
- Kaya Yılmaz, A Critical Examination of Education Reforms Implemented in the Early Years of the Turkish Republic
Dış bağlantılar
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJaaEwxZHBhMmx4ZFc5MFpTMXNiMmR2TG5OMlp5OHpOSEI0TFZkcGEybHhkVzkwWlMxc2IyZHZMbk4yWnk1d2JtYz0ucG5n.png)
- Türk Dil Kurumu25 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Dil Derneği 17 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Atatürk ve Türkçe 30 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Türkçenin sorunları, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi 27 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- MEB, Yeni Türk Harflerinin Kabulü24 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Dil Devrimi Turkcenin Arapca ile Farsca kokenli sozcuk ile dilbilgisi kurallarindan arindirilip Turkiye Cumhuriyeti nin ortak ulusal dili olarak yazi ile konusma dili durumuna getirilmesini amaclayan 12 Temmuz 1932 tarihinde baslayan devrimdir Cumhurbaskani Ataturk onculugunde baslatilmis 1932 1938 yillarindaki en koklu degisim doneminden sonra degisen hiz ile yogunluk duzeylerinde 1970 lere kadar surmustur Eski Turk Dil Kurumunun kapatildigi 1982 yili Dil Devrimi nin bitis tarihi olarak onaylanir Dil Devrimi 1928 de gerceklestirilen Harf Devrimi ile birlikte Turkcenin 20 yuzyilda gecirdigi buyuk yapisal degisikligin iki temel tasindan biridir TarihceOsmanli donemi Turkler Arapca ile Farsca konusan uluslar ile iliskiye girdiklerinde kendi dillerinde bulunmayan sozcukleri almislardi Ancak bulunmayan sozcuklerin yaninda Turkce sozcukler de zaman icinde islerligini yitirmis yerlerini Arapca ile Farsca sozcuklere birakmisti Ornek olarak Turkcede ates anlamindaki od sozcugu yerini Farsca ates sozcugune birakmisti Yalnizca sozcukler degil butun iki dilden de tumlemeler ile birtakim yapilarla bunun yaninda dil bilgisi kurallari da alinmisti Ancak kokunden dilin yureginde yine Turkce cekimler ile dil bilgisi kurallari kullaniliyordu Osmanli Devleti Bab i Ali den yonetiliyordu Arapca kapi anlamindaki bab ile Farsca i tumlemesi Farsca yuce anlamindaki ali ile birlesmisti sonucta Osmanlica yeni bir sozcuk turemisti Bu tur bir Osmanlica yi ne Turkce konusan ne de Arapca ile Farsca konusan kisiler ne de oburleri anlayabiliyordu Yalnizca egitimli kesim yazarlar ozanlar ile ulke basamaklarindakiler bu dili kullaniyordu Yazi dili ile konusma dili arasinda bir ucurum vardi Oyle ki gazeteleri genis kesimlerce anlasilmadigi icin satilmayan gazeteciler gazetelerinde kullandiklari dili yalinlastirmanin yollarini ariyorlardi Mesela dogal bilimler anlamindaki Arapca Ulum i Tabiiyye tumlemesi yerine Tabii Ilimler demenin daha anlasilir oldugunu buldular ve yazilarinda bu tur yalinlastirmalara vardilar Yazi dilinin karmasik Arapca ile Farsca deyimlerden arindirilarak konusulan Turkceye yaklastirilmasi konusu Tanzimat tan beri Turk yazarlarini ilgilendirdi Sinasi 1824 1871 ile Namik Kemal 1840 1888 ile baslayan yalinlastirma egilimi Ahmet Mithat Efendi 1844 1912 ile buyuk bir asama kaydetti ve Ikinci Mesrutiyet yillarinda Omer Seyfettin Mehmet Emin Yurdakul 1868 1944 gibi yazarlarla doruga cikti 1910 lu yillar Turk Ocagi ile Ittihat ve Terakki Cemiyeti gibi kuruluslar icerisinde Turkcu ile Turanci goruslerin yukselisine tanik oldu Bu donemde yalinlastirmaci goruse bazi yeni dusunceler katilmaya basladi Bunlar arasinda en etkili olani Istanbul konusma Turkcesinden baska Turk lehcelerinden ozellikle de Orta Asya nin eski yazi dillerinden sozcukler alma gorusuydu Fransiz Dogu bilimci in 1870 te yayimlanan Cagatayca Sozlugu 1896 da cozulup yayimlanan Orhun Yazitlari 1917 de basilan Divanu Lugati t Turk bu yaklasima varsil gerec sagladi Var olan Turkce koklerden yeni kavramlari karsilayacak sozcukler turetme egilimi de 1914 dolaylarinda duyumsanmaya basladi Cumhuriyet donemi Ataturk un 1930 da bir konusmasindaki Milli his ve dil arasindaki bag cok kuvvetlidir Dilin milli ve zengin olmasi milli hissin inkisafinda baslica muessirdir Turk dili dillerin en zenginlerindendir yeter ki bu dil suurla islensin Ulkesini yuksek istiklalini korumasini bilen Turk milleti dilini de yabanci diller boyundurugundan kurtarmalidir soylevinin son cumlesinin kendi el yazisiyla yazilmis hali Dil yenilesmesi gorusleri Kurtulus Savasi donemi ile Cumhuriyet in ilk yillarinda geriye cekildi Ataturk un 1931 den once bu konuda tum bir durumu gorulmez 1932 yilinda ise Turk Dil Kurumunun acilmasi ile Dil Devrimi hiz kazanir Turk Dil Kurumunun acilisindan sonra 1932 yilinda meclis acilis konusmasinda Ulusal kulturun butun cigirda acilarak yukselmesini Turk Cumhuriyeti nin temel dilegi olarak saglayacagiz Turk dilinin kendi benligine gercegindeki guzellik ile bayligina kavusmasi icin butun ulke orgutumuzun temkinli ilgili olmasini isteriz sozleri ile Dil Devrimi ne temkin cekmistir Mustafa Kemal Ataturk un en basta gelen ilgi alanlarindan biri tarih oburu ise dildi Turk dilindeki sorunu pek cok aydin gibi o da goruyordu 1932 yilinda Turk Dili Tetkik Cemiyetini kurdu Bu dernek kapsaminda bircok alt kurullar kurulup sanki askeri bir duzenleme ile bu isin degisik alanlarini yonetmeye atanmislardir dilbilim kokenbilim dilbilgisi terimbilim sozlukbilim Bu dernegin gorevlerinden biri de dildeki sozcukleri arastirmak ile yabanci sozcuklerin yerine Turkcelerini bulmakti Her ilde valilerin baskanliginda sozcuk tarama isleri baslatildi Bir yil icinde 35 000 yeni sozcuk haznesi kaynagi olustu Bilim insanlari da bu sirada 150 eski yapiti arastirmis ve o gune degin Turkcede hic kullanilmayan sozcukleri toplamisti 1934 yilinda bulunan 90 000 sozcuk tarama sozlugunde toplanarak yayinlandi Arapca kokenli kalem sozcugu yerine yerel sivelerde kullanilan degisik oneriler gelmisti yagus yazgac cizgic kavri kamis yuvus akil sozcugu icin 26 Hediye sozcugu icin ise 77 ayri oneri gelmisti Sonunda hediye sozcugu yerine Turkce kokenli armagan sozcugu secildi Ancak bu dili yabanci sozcuklerden aritma islemi yalnizca Dogu kokenli dillerden gelen sozcukleri etkilerken Arapca Farsca ozdes duzeyde yabanci Bati kokenli sozcukler bu islemden ayri tutuldular Ustelik bircok sozcuk atilanlarin yerini doldurmak icin Turkceye Bati dillerinden eklendi 1929 yilinda baslatilan Dil Encumeni calismalari 1932 yilinda Ataturk un kurdugu Turk Dilini Tetkik Cemiyeti nin kurulmasi ile sonuclandi Bu dernegin iki temel amaci olacakti Birincisi Turk dilinin yabanci dillerin boyundurugundan kurtarilarak ozune donmesini saglayarak konusma dili ile yazi dili arasindaki ayrimi ortadan kaldirmak ve yalnizca egitimli kesimin degil yurttaslarin tumunun kendi konustugu dil ile yazabilmesini ve okuyabilmesini saglamakti Bunun icin Arapca ile Farscadan zamanla Turkceye yerlesmis Turkceye yabanci dil bilgisi kurallari ile yapilarin kullanimdan kaldirilarak yerine dogru Turkcelerinin konmasi saglanacakti Yerel agizlardan taramalar yapilarak terim birikimi alana getirilecekti Ikinci amaci ise olu dillerin karsilastirmalarinin yapilip ortaya cikarilmasiydi Turkcenin sozcuk varligindaki yalinlastirmalar zamanla Turkcelesmis ve yazinsal yapitlarda kullanilan yabanci kokenli sozcuklerin aritilarak yerlerine kimi kez Turkce dil kurallarina bile uymayan kosullama sozcuklerle degistirilmeye calisilmasi dilin kulturel ile tarihsel kaynaklardan kopmasi tehlikesini dogurdu Ataturk un Geometri kitabiAgop Dilacar Ataturk un Geometri kitabinin 1971 baskisina yazdigi on sozde kitabin yazilis oykusunu anlatir 1936 yilinin guzunde Ataturk Ozel Kalem Muduru Sureyya Anderiman ile Agop Dilacar i Beyoglu ndaki Haset kitabevine gonderir ve Fransizca geometri kitaplarini aldirir 1936 yilinin kisinda Ataturk kitap uzerinde calisir ve 44 yapraklik icinde geometri terimlerinin Turkcelestirildigi bir kitap ortaya cikar Kitabin yazarinin Ataturk oldugu kitapta belirtilmez yalnizca kapaginda geometri ogretenlerle bu konuda kitap yazacaklara kilavuz olarak Kultur Bakanligi nca nesredilmistir biciminde bir not dusulur Osmanli doneminde okullarda okutulan geometri kitaplarindaki terimler halkin gunluk dilinden uzak anlasilmaz bir durumdaydi Ucgene muselles alan icin Mesaha i sathiye dik aci yerine zaviye i kaime yukseklik yerine kaide irtifai deniliyordu Ucgenin alanini tanimlamak icin ucgenin alani taban uzunlugu ile yuksekliginin carpiminin yarisina esittir tanimi yerine bir musellesin mesaha i sathiyesi kaidesinin irtifaina hasil i zarbinin nifsina musavidir deniliyordu Ataturk un turettigi terimler bugun de Turkce mufredatta degismeden kullanilan boyut uzay yuzey duzey kesek kesit teget aci aciortay icters aci disters aci egik kirik yatay dusey dikey yondes konum ucgen dortgen besgen kosegen eskenar ikizkenar paralelkenar yanal yamuk arti eksi carpi bolu esit toplam oranti turev varsayi gerekce gibi sozcuklerdir Ayrica bakinizOz Turkce Ahmet Cevat Emre Celal Sahir Erozan Hasan Tahsin Banguoglu Nurullah Atac Rusen Esref Unaydin Yakup Kadri Karaosmanoglu Falih Rifki Atay Ragip Hulusi Ozdem Fazil Ahmet Aykac Mehmet Emin Erisirgil Ihsan SunguKaynakca a b c Geoffrey Lewis the Turkish Language Reform A Catastrophic Success 2002 Oxford University Press Arsivlenmis kopya 15 Kasim 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Ocak 2008 Bernard Lewis The emergence of modern Turkey Royal Institute of International Affairs London 1961 sayfa 433 Religion and Culture The work was planned like a military operation and a series of committees appointed to organize and direct the assault on the various sectors linguistics etymology grammar terminology lexicography and the like Bernard Lewis The emergence of modern Turkey Royal Institute of International Affairs London 1961 sayfa 434 Religion and Culture It is significant that the hue and cry after alien words affected only Arabic and Persian the Islamic Oriental languages Words of European origin equally alien were exempt and a number of new ones were even imported to fill the gaps left by the departed a b Ataturk un geometri kitabi 23 Subat 2010 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Kasim 2009 Konuyla ilgili yayinlar Geoffrey Lewis Trajik Basari Turk Dil Reformu cev Mehmet Fatih Uslu Ceviribilim Yayinlari Istanbul 2016 271 sayfa Gokhan Yavuz Demir Turkcenin Pirus Zaferi Trajik Basari icinde XIII XLVIII Kaya Yilmaz A Critical Examination of Education Reforms Implemented in the Early Years of the Turkish RepublicDis baglantilarVikisoz de Mustafa Kemal Ataturk Dil ile ilgili sozleri bulabilirsiniz Turk Dil Kurumu25 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Dil Dernegi 17 Mayis 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ataturk ve Turkce 30 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde Turkcenin sorunlari Cukurova Universitesi Turkoloji Arastirmalari Merkezi 27 Subat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde MEB Yeni Turk Harflerinin Kabulu24 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde