Aziz Elmo'nun ateşi ya da Aziz Elmo ateşi, parlak plazmanın, atmosferdeki güçlü bir elektrik alanında (gök gürültülü fırtınalar tarafından üretilenler veya tarafından oluşturulanlar gibi) keskin veya sivri bir nesneden bir korona deşarjı ile oluşturulan bir .
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpoaEwwVnNiVzhsTWpkelgyWnBjbVV0TWk1cWNHY3ZNakl3Y0hndFJXeHRieVV5TjNOZlptbHlaUzB5TG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Aziz Elmo ateşi, denizcilerin koruyucu azizi olan Formialı Aziz Erasmus'tan (ayrıca Aziz Elmo, Aziz Erasmus için kullanılan iki İtalyan isimlerinden biridir, diğer isim Aziz Erasmo'dur) gelmektedir. Bu fenomen bazen gök gürültülü fırtınalar sırasında denizdeki gemilerde ortaya çıktı ve adından da anlaşılacağı gibi parlayan ışık topuyla denizciler tarafından dini bir ululuk olarak kabul edildi. Denizciler, Aziz Elmo ateşini iyi bir alâmet olarak (koruyucu azizlerinin varlığının bir işareti olarak) görmüş olabilirler.
Özellikleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJWakx6RTNNRE15TWkxR0xWcGFPVGs1TFRBd01rVWxNamd4SlRJNUxtcHdaeTh5TWpCd2VDMHhOekF6TWpJdFJpMWFXams1T1Mwd01ESkZKVEk0TVNVeU9TNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Aziz Elmo'nun ateşi, bazı durumlarda direkler, kuleler ve bacalar gibi uzun, sivri uçlu yapılardan ve uçak kanatlarında ateş gibi görünen parlak mavi veya mor bir parıltıdır. Aziz Elmo'nun ateşi yapraklarda ve çimenlerde ve hatta sığır boynuzlarının uçlarında bile görünebilir. Genellikle parlamaya belirgin bir tıslama veya uğultu sesi eşlik eder. Bazen yıldırım topu ile karıştırılır. Sağdaki kokpit fotoğrafında, kokpit penceresinden görünen kıvılcım boşalması değil, arka plandaki mavi-mor parıltıdır. Aziz Elmo'nun ateşi, hava nihayet kırılıp iletken olduğunda kıvılcımdan değil, negatif elektrottan gerçekleşen bir korona boşalmasına benzer.
Sebepleri
Aziz Elmo'nun ateşi bir tür plazmadır. Söz konusu nesnenin etrafındaki elektrik alanı, hava moleküllerinin iyonlaşmasına neden olarak düşük ışık koşullarında kolayca görülebilen soluk bir parıltı üretir. Gök gürültülü fırtınalar sırasında, bulutlar ve altındaki yer arasında yüksek voltaj farkları olduğunda, Aziz Elmo'nun ateşine neden olabilecek koşullar mevcuttur. Nemli havada bir deşarj başlatmak için yaklaşık 100 kV/m'lik yerel bir elektrik alanı gereklidir. Elektrik alanın büyüklüğü büyük ölçüde nesnenin geometrisine (şekli ve boyutu) bağlıdır. Keskin uçlar gerekli voltajı düşürür çünkü elektrik alanları yüksek eğriliğe sahip alanlarda daha yoğundur, bu nedenle deşarjlar bazı zamanlarda meydana gelir ve sivri uçlu nesnelerin uçlarında daha yoğundur.
Dünya atmosferindeki azot ve oksijen, Aziz Elmo'nun ateşinin mavi veya mor ışıkla parlamasına neden olur; bu, içerdiği farklı gaz nedeniyle farklı bir renkte de olsa parlamasına neden olan mekanizmaya benzer.
1751'de Benjamin Franklin, görünüşte Aziz Elmo'nun ateşine benzer şekilde, bir şimşek fırtınası sırasında ucunda sivri bir demir çubuğun yanacağını öne sürdü.
Tarih ve kültürde
- Antik Yunan'da, fenomenin tekli görüntüsü kelimenin tam anlamıyla "meşale" anlamına gelen Helene (Eski Yunanca :λλννη) olarak ve ikili görüntüsü Helen'in mitolojik ikiz kardeşlerinin isimleri olan olarak adlandırıldı.
- Orta Çağ döneminden sonra, bazen Paracelsus'un elementlerinden biri, özellikle semender veya alternatif olarak acthnici olarak adlandırılan benzer bir yaratık gibi Yunan ateş unsuru ile ilişkilendirildi.
- Galli denizciler fenomeni Galce: canwyll yr ysbryd ya da Galce: canwyll yr ysbryd glân ("Kutsal Ruh'un mumları" veya " Aziz David'in mumları") olarak adlandırdı.
- Rus denizciler fenomene yıllar boyunca defalarca tanık oldular. Onlara göre bu fenomen "Aya Nikola" veya "Petrus'un ışıkları"dır. Ayrıca bazen dil karmaşasından dolayı Azize Helena veya Aziz Hermes'in ateşi olarak da adlandırılıyorlardı.
- Aziz Elmo'nun ateşinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1453'te İstanbul'un Fethi sırasında görüldüğü bildiriliyor. Bildirildiğine göre Hipodrom'un tepesinden çıktığı görüldü. Bizanslılar bunu, Hristiyan Tanrı'nın yakında gelip fetheden Müslüman ordusunu yok edeceğinin bir işaretine bağladılar. George Sphrantzes'e göre, Konstantinopolis'in düşmesinden birkaç gün önce ortadan kayboldu ve Bizans İmparatorluğu sona erdi.
- Macellan'ın dünyanın etrafını ilk kez dolaşmasının anlatımları, Aziz Elmo'nun ateşini filonun gemilerinin etrafında Güney Amerika kıyılarında birçok kez gördüğüne işaret etmektedir. Denizciler bunları olumlu alametler olarak gördü.
- Aziz Elmo'nun ateşi, Kansas ve Oklahoma'daki (ABD) sırasında da görüldü.
- 24 Haziran 1982'de British Airways 9 Sayılı Uçuş sırasında yaşanan olaylar arasında, hem yolcular hem de mürettebat tarafından kanatlar ve kokpit ön camı da dahil olmak üzere uçağın ön kenarları boyunca parlayan ışık yanıp sönmeleri rapor edildi. Parlak ışık parlamaları, Aziz Elmo'nun ateşiyle benzerlikler gösterirken, deneyimlenen parıltı, ekipmanı operatörleri tarafından görülenlere benzer şekilde, kül parçacıklarının uçağın ön kenarlarındaki etkisinden kaynaklanıyordu.
- Aziz Elmo'nun ateşi gözlendi ve optik spektrumu, ışık tayflarını incelemek için 1995 yılında Amazon üzerinde bir Alaska Üniversitesi Araştırma uçuşu sırasında kaydedildi.
- 2009'da Rio de Janeiro-Galeão'dan (GIG) Paris Charles de Gaulle Havalimanı'na yapılan talihsiz Air France Flight 447 uçuşunun, Atlantik Okyanusu'na düşmeden 23 dakika önce Aziz Elmo'nun ateşini gözlemlediği anlaşılıyor; ancak, fenomen felakette bir faktör değildi.
- Genellikle olarak kısaltılan Apoy ni San Elmo, Filipin folklorunda kötü bir alâmet veya uçan bir ruhtur.
Önemli gözlemler
Jül Sezar
Aziz Elmo'nun ateşine ilişkin referanslar Jül Sezar (De Bello Africo, 47), Yaşlı Pliny (Naturalis Historia, kitap 2, par. 101), Alcaeus frag. 34 ve Antonio Pigafetta'nın Ferdinand Macellan ile yaptığı yolculuğun günlüğü gibi eserlerde bulunabilir. Aynı zamanda "corposants" veya Portekizcede "corpusants" olarak bilinen Aziz Elmo ateşi corpo santo ("Kutsal gövde") Lusiads'ta tarif edilen bir fenomendir. Daha önce, Xenophanes of Colophon bu fenomeni işaret etmişti.
Zheng He
15. yüzyıl ise Çin'in Ming Hanedanı'nda, Amiral Zheng He ve arkadaşları Liujiagang ve Changle yazıtlarında, hazine yolculuklarının iki kitabesinde, denizcilerin ve gemicilerin tanrıçası Tianfei'nin (天妃) ilahi bir alameti olarak Aziz Elmo'nun ateşine atıfta bulundular.
“ | Daha önceki zamanlarda ortaya çıkmış olan tanrıçanın gücü, şimdiki nesilde daha fazla ortaya çıkmıştır. Acele eden suların ortasında, bir kasırga olduğunda, aniden direkte parlayan ilahi bir ateş görüldü ve bu mucizevi ateş ortaya çıktığında tehlike ortadan kalktı, böylece devrilme tehlikesinde bile bir gemiciler güvence altına alındı ve korku için bir neden yoktu. — Amiral Zheng ve arkadaşları (Changle yazıtı) | „ |
Robert Burton
Anatomy of Melancholy adlı kitabında Aziz Elmo'nun ateşi hakkında şunları yazdı: "Litvanyalı dük Radzivilius bu görüntüyü Sancti Germani sidus olarak adlandırdı ve ayrıca İskenderiye'den Rodos'a 1582'de yelken açtığında bir fırtınada gördüğünü söyledi." Bu cümle Mikołaj Krzysztof "Yetim" Radziwiłł tarafından 1582-1584'te yapılan yolculuğa atıfta bulunmaktadır.
John Davis
9 Mayıs 1605'te, Sör komutasındaki Doğu Hint Adaları'na ikinci yolculuğunda, Tiger gemisindeki bilinmeyen bir yazar bu olayı anlatıyor; "Fırtınamızın en uç noktasında, geceleyin, üst direk başımızın üzerinde, Portekizlilerin Corpo Sancto dedikleri büyük bir Mumun büyüklüğünde bir alev belirdi ve onu, ortaya çıktığında onu çok kutsal bir işaret olarak gördük, en kötü geçmişte kaldı kabul ettik. Tanrı'ya şükür, bundan sonra daha iyi bir hava vardı."
William Noah
Londra'da bir gümüşçü olan William Noah, hükümlü nakliye gemisi ile Sidney, Yeni Güney Galler'e giderken, 2,000 pound kurşun çalmaktan suçlu bulundu, ayrıntılı günlük günlüğünde bu tür iki gözlem kaydetti. İlki, Cape Town ile Sidney arasında, Güney Okyanusu'ndaydı ve ikincisi, Port Jackson'dan yola çıktıktan bir gün sonra Tasman Denizi'ndeydi:
“ | 26 Haziran 1799: Saat 4'te Şiddetli Yağmur ve Dolu Yağmuru ve Olağanüstü Ağır Gök Gürültüsü ve Şimşek Çakışları ile Çok Sert Bir Uğuldama Başladı Bir Karabatak [Korozan] Daldığında İlk Görüldüğü Gabya Çubuğunun Başındaki Yıldırım ve Köşk'ten Fırlayan Bir Ateş Gövdesi Kaptanımız Tarafından, Ana Güverteye Düşmesine ve Patlamasına Neden Olan Ağır Gök Gürültüsü ve Şimşek Çakışlarını Takip Ettiğinde, Bu Ateş Topunun Patlamasının Elektriği, Sadece Ana Güvertede Değil, Direklerin Birkaçını Sallayacak Kadar Güçlüydü. Ateş Demirci'nin Etrafında Uzun Süre Görünür Kaldı, Ancak Silah Güvertesi ve Orlop [güverte] Üzerinde Birkaç Hükümlü Üzerinde Aynı Etkiyi göstermedi. 25 Temmuz 1799: Şimdi şiddetli gök gürültüsü ve şimşek ile sarsıldık ve etrafımızda köpüren kasvetli bir etki bizi şok etti, ana direğin başında asılı bir Karabatak görmek denizcileri orada bir yıldırım patlaması gerçekleştiğinde şok etti Karabatak patladı ve iki Denizciyi birkaç saat boyunca vurdu. | „ |
Bu hava olaylarının kesin doğası kesin olmasa da, çoğunlukla Aziz Elmo'nun ateşinin iki gözlemiyle ilgili olarak, belki de bir miktar şimşek ve hatta gemiye doğrudan düşen bir yıldırım çarpması gibi görünüyorlar.
James Braid
20 Şubat 1817'de, şiddetli bir elektrik fırtınası sırasında, , madenlerinde cerrah olan , at sırtındayken olağanüstü bir deneyim yaşadı:
“ | 20 Perşembe günü, yukarıda anlatılan ışıklı görünümden birkaç dakika memnun kaldım [yani, "batıdan bu tür şimşek çakmaları, her iki veya üç dakikada bir, bazen daha kısa aralıklarla, tüm cenneti aydınlatıyormuş gibi tekrarlanır."]. Saat dokuz civarındaydı, öğleden sonra. Ata binmeden, her iki atın kulaklarının uçlarının oldukça parlak olduğunu gözlemledim: şapkamın kenarları da aynı görünüme sahipti. Kısa süre sonra, hemen yağmaya başlayan nemli kar yağışı nedeniyle bu etkiden mahrum kaldım. Atın kulakları kısa sürede ıslandı ve parlak görünümünü kaybetti; ama ıslanmanın uzadığı şapkamın kenarları biraz daha uzun süre ışıltılı bir görünüm vermeye devam etti. Atın kulaklarına ve şapkamın kenarına doğru çok güzel bir görünüm oluşturan çok sayıda kıvılcımı görebiliyordum ve bu etki kadar çabuk bittiği için üzgündüm. Bu çevredeki atmosfer, bu sefer yaklaşık sekiz veya on gün boyunca oldukça elektriklenmiş görünüyordu. Gök gürültüsü, 15'ten 23'e kadar ara sıra duyuldu, bu sırada hava çok dengesizdi: sık sık dolu, kar, yağmur yağıyordu. Bu çevrede, yukarıda bahsedilen parlak görünümü bu sezondan önce gördüğünü hatırlayan - ya da göklerde bu kadar çok şimşek çakan - ya da yılın o mevsiminde bu kadar çok gök gürültüsü duyan hiç kimseyi bulamıyorum. Bu ülkenin tamamı koyunlarla dolu ve sürüler sık sık hava durumun takip etme fırsatı sunduğundan, böyle bir görüntünün hiç sık görülmediği ve hiç kimsenin bunu gözlemlemediği düşünülmemelidir. — James Braid, 1817 | „ |
Haftalar önce, bildirildiğine göre 17 Ocak 1817'de, Vermont ve New Hampshire'da parlak bir kar fırtınası meydana geldi. Aziz Elmo'nun ateşi, çatıların tepelerinde, çit direklerinde ve insanların şapkalarında ve parmaklarında statik boşalmalar olarak ortaya çıktı. Gök gürültülü fırtınalar merkezi New England'a hakim oldu.
Charles Darwin
Charles Darwin, Beagle gemisindeyken etkiye dikkat çekti. Beagle'ın Río de la Plata'nın haliçine demir attığı bir gece JS Henslow'a yazdığı bir mektupta bu etki hakkında şunları yazdı:
“ | Her şey alevler içinde, - şimşek çakan gökyüzü, - parlak parçacıkların olduğu su ve hatta direkler bile mavi bir alevle parıldıyor. — Charles Darwin, 1832 | „ |
Richard Henry Dana
Two Years Before Mast'ta Richard Henry Dana, Jr. kuzey Atlantik Okyanusu'nun At enlemlerinde bir cisim gördüğünü anlattı. Ancak, yıldırımdan bahsediyor olabilir; Daha önce de belirtildiği gibi, genellikle yıldırımlar yanlışlıkla Aziz Elmo'nun ateşi olarak tanımlanmış olmalıdır:
“ | Orada, tam olarak durduğumuz yerin üzerinde, ana üst-direk başının üzerinde, denizcilerin bir corpus sancti (korpus sancti) adını verdiği ve arkadaşımızın bize bakmamız için çağırdığı bir ışık topu vardı. Hepsi onu dikkatle izliyorlardı, çünkü denizcilerin düşüncesine göre korona akımı yükselirse bunun güzel havanın bir işareti olduğu, ancak aşağı inerse bir fırtına çıkacağı kabul edilmekteydi. Ne yazık ki, bir alâmet olarak aşağı indi ve kendisini en üstteki avlu kolunda gösterdi. İyi bir mevsimde yola çıkmıştık, çünkü bu, insanın yüzüne patlağın soluk ışığının yansıması ölümcül bir işaret olarak görülüyordu. — Richard Henry Dana, 1840 | „ |
Nikola Tesla
Nikola Tesla, 1899'da, Colorado Springs, Colorado, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki laboratuvarında bir Tesla bobini test ederken Aziz Elmo'nun ateşini ortaya çıkardı. Bobinin etrafında Aziz Elmo'nun ateşi görülmüş ve etrafta uçarken kelebeklerin kanatlarını mavi halelerle parıldadığı aktarılmıştır.
Mark Heald
6 Mayıs 1937'de Luftschiffbau Zeppelin'in LZ 129 Hindenburg'unun düşmesinden bir dakika önce, Princeton'dan Profesör Mark Heald (1892–1971), Aziz Elmo'nun ateşinin zeplin sırtında titreştiğini gördü. Donanma Hava İstasyonunun ana kapısının dışında durarak karısı ve oğluyla birlikte zeplinin direğe yaklaşıp pruva iplerini düşürmesini izledi. Bundan bir dakika sonra, Heald'ın tahminine göre, ilk olarak omurga kirişinde, pruvanın kuyruğuna kadar olan uzunluğunun yaklaşık dörtte biri boyunca titreşen sönük bir "mavi alev" olduğunu fark etti. Karısına "Aman Tanrım, bu şey alev aldı" demesi için ve karısının ona "Nerede?" diye cevap vermesi için, "Üst sırt boyunca" diye cevap verebileceği bir zamanı vardı - geminin kıçtan yaklaşık üçte biri kadar olduğunu tahmin ettiği bir noktadan büyük bir alevli hidrojen patlaması yaşanmadan önce.
William L. Laurence
Aziz Elmo'nun ateşi New York Times muhabiri tarafından 9 Ağustos 1945'te Nagasaki yolunda Bockscar'da olduğu sırada bildirildi .
“ | Dümencinin kabininin yukarısındaki pencereden garip bir ürkütücü ışığın geldiğini fark ettim ve etrafımızdaki karanlıktan bakarken şaşırtıcı bir fenomen gördüm. Dönen dev pervaneler, bir şekilde mavi büyük alevli büyük parlak diskler haline gelmişti. Aynı parlak mavi alev, geminin burnundaki pleksiglas pencerelerde göründü ve dev kanatların uçlarında, kasırgayı mavi bir ateş arabasıyla uzayda sürüyormuşuz gibi görünüyordu. Bunun, pervanelerin uçlarında ve plastik pencerelerdeki dielektrik malzemede biriken fazladan statik elektrik olduğunu tahmin ettim. Düşünceler, önümüzdeki görünmez gemideki değerli kargoda endişeli bir şekilde duruyordu. Etrafımızdaki atmosferdeki bu ağır elektrik geriliminin onu tetiklemesi tehlikesi var mıydı? Korkularımı kontrollerde soğukkanlı ve soğukkanlı görünen Kaptan Bock'a ifade ediyorum. Bana hızlı bir şekilde güven veriyor: "Bu, gemilerde sıklıkla görülen tanıdık bir fenomendir. Bunu bombalama görevlerinde defalarca gördüm. Bu, Aziz Elmo'nun ateşi olarak bilinir. | „ |
Edebiyatta
Bu fenomenin en eski referanslarından biri, Dioscuri veya Castor ve Pollux hakkındaki Fragment 34a'da yer almaktadır. Aynı zamanda, Homerik İlahi 33'te, kendisiyle ilişkili Homeric zamanlardan gelen Dioscuri'ye atıfta bulunulur. Homeros ilahisinin Alcaeus parçasından önceye ait olup olmadığı bilinmemektedir.
Aziz Elmo'nun ateşi, Brian Jacques'in adlı romanında da bahsedilmektedir.
Bu fenomen ilk olarak 1100'lerde yazılan ve 1070'lerdeki bir olayla ilgili Gesta Herwardi'de tanımlanmış gibi görünmektedir. Bununla birlikte, Aziz Elmo'nun ateşinin kurgusal olarak yapılan en erken doğrudan göndermelerden biri Ludovico Ariosto'nun destansı şiiri Orlando Furioso'da (1516) bulunabilir. Bir fırtına Marfisa, Astolfo, Aquilant, Grifon ve diğerlerinin gemisini üç gün boyunca cezalandırdıktan sonra 17. kantoda (1532'nin gözden geçirilmiş 19. baskısında) bulunur ve olumlu bir şekilde umutla ilişkilendirilir:
“ | Ama şimdi Aziz Elmo'nun ateşi ortaya çıktı, ki buna çok özlem duyuyorlardı, ön kalış yaylarına yerleşti, direkler ve avlulara gitti ve onlara daha sakin havalar için umut verdi. — Ludovico Ariosto, 1516 | „ |
Shakespeare'in The Tempest (c. 1623), Perde I, Sahne II'de Aziz Elmo'nun ateşi, Prospero'nun emrine göre Ariel'in neden olduğu fırtınanın kanıtı olarak görünen daha olumsuz bir ilişki kazanır:
“ | PROSPERO
| „ |
Parıltılardan ayrıca Samuel Taylor Coleridge'in The Rime of the Ancient Mariner kitabında "ölüm yangınları" olarak bahsedilmektedir:
“ | Hakkında, hakkında, makara ve rota içinde, Ölüm ateşleri gece dans etti; Su, cadı yağı gibi Yeşil, mavi ve beyaz yanmış. — l. 127–130 | „ |
18. yüzyılın sonlarında ve 19. yüzyılda edebiyat, Aziz Elmo'nun ateşini kötü alâmet veya ile ilişkilendirdi ve bu Romantizm ve Gotik romanın büyüyen gelenekleri ile çakışıyordu. Örneğin, Ann Radcliffe'in The Mysteries of Udolpho (1794) adlı eserinde, kalenin surlarının üzerinde bir fırtına sırasında:
“ | "Ve taşıdığın ışığın gittikçe azalması nedir?" Emily, "nasıl yukarı doğru fırladığına bak - ve şimdi yok oluyor!" dedi. "Bu ışık bayan," dedi asker, "nöbet tuttuğumdan beri, gördüğünüz gibi, mızrağımın ucunda gece göründü; ama ne anlama geldiğini söyleyemem." "Bu çok tuhaf!" dedi Emily. "Muhafız arkadaşım," diye devam etti adam, "kollarında aynı alev var; onu bazen daha önce gördüğünü söylüyor ... bir alâmet olduğunu söylüyor, hanımefendi ve hiçbir faydası yok." "Ve ne zarar verebilir ki?" Emily'ye yeniden katıldı. "O kadarını bilmiyor hanımefendi." — Vol. III, Ch. IV, The Mysteries of Udolpho | „ |
Yazar, Jules Verne'in 1864 tarihli Dünya'nın Merkezine Yolculuk adlı romanında, yeraltındaki bir elektrik fırtınası sırasında yelken açarken meydana gelen yangını anlatır (Bölüm 35, Sayfa 191):
“ | Direkte zaten bir parlak Aziz Elmo ateşinin hafif oyununu görüyorum; uzanmış yelken bir rüzgar nefesi yakalamaz ve bir kurşun levha gibi asılır. | „ |
Herman Melville'in Moby-Dick romanında Starbuck, 119. bölüm "Mumlar"da Japon denizinde bir gök gürültüsü fırtınası sırasında "korona akımlarına" dikkat çekiyor.
Aziz Elmo'nun ateşi, Hergé'nin The Adventures of Tintin çizgi romanı Tintin in Tibet'te'de de görülüyor. Tenten, Kaptan Haddock'un buz baltasındaki fenomeni tanımlar.
Kurt Vonnegut'un Mezbaha No 5'inde Billy Pilgrim, fenomeni askerlerin kasklarında ve çatılarda görüyor. Vonnegut'un The Sirens of Titan adlı eseri, Winston Niles Rumfoord'un köpeği Kazak, Uzay Tazısı'nı, krono-senklastik infundibulum'un güneş rahatsızlıkları ile birlikte etkileyen fenomeni de not ediyor.
Robert Aickman'ın "Niemandswasser" (1975) öyküsünde, ana karakter Prens Albrecht von Allendorf, "kendisinden yayılan parıltı nedeniyle arkadaşları tarafından Elmo olarak bilinir". "Elmo'da duyarlı olanın kısa sürede farkına vardığı ve onun Spottname lakabını almasına yol açan ilham verici bir güç vardı."
Laura Ingalls Wilder'ın "On The Banks of Plum Creek" adlı eserinde Aziz Elmo'nun ateşi, kar fırtınalarından birinde kızlar ve anneler tarafından görülür. Soba borusundan aşağı inip Ma'nın örgü iğnelerini takip ederek zeminde yuvarlanma olarak tanımlandı; ama yeri yakmadı (sayfa 309-310). Bununla birlikte, açıklandığı şekliyle fenomen, yıldırım topuna daha çok benziyordu.
Diana Gabaldon'un popüler Outlander serisinin üçüncü büyük romanı Voyager'da, ana karakterler Aziz Elmo'nun ateşini Hispanyola ile Georgia kıyıları arasında bir fırtınada denizde kaybolurken yaşarlar.
Televizyonda
Çocuk televizyon dizisi The Mysterious Cities of Gold'da (1982) 4. Bölüm, Aziz Elmo'nun ateşinin Macellan Boğazı'nı geçerken gemiyi etkilediğini gösteriyor. Bölümün sonundaki gerçek hayat görüntüleri, Japon denizci Fukunari Imada ile yapılan bir röportajın parçalarını içeriyor ve yorumları "Aziz Elmo'nun ateşini hiç görmemiş olsam da kesinlikle görmek isterdim. Pusulalar ve teçhizatta hasara yol açtığı için genellikle kötü bir alâmet olarak görülüyordu." şeklinde bitiriyor. TV dizisi ayrıca çizgi film sırasında Aziz Elmo'nun ateşini kötü bir alâmet olarak nitelendirdi. Görüntüler, 1981'de kazandığı solo yat yarışının bir parçası olarak çekildi.
Amerikan televizyon dizisi Rawhide'da, 1959'da "Mavi Ateşin İnsanı" başlıklı bir bölümde, fırtınalı bir gecede tayfa, ölümcül bir alâmet olarak gördükleri, dümenlerinin boynuzlarında parlayan Aziz Elmo ateşini görürler. St. Elmo'nun ateşi, Cartwright mülkünde kalan hacıların Aziz Elmo'nun ateşi ile ilgili bir deneyimin Şeytan'ın işi olduğuna inandıkları Bonanza'nın 1965'teki bir bölümünde de bahsedilir.
Filmde
- Moby Dick'te (1956), Aziz Elmo'nun ateşi Kaptan Ahab'ın Starbuck'ı öldürmesini durdurur.
- The Last Sunset'te (1961), haydut/kovboy Brendan "Bren" O'Malley (Kirk Douglas) sürüden gelir ve kısa süre önce dul kalmış Belle Breckenridge'i (Dorothy Malone) sığırlara genel bir bakışa götürür. Tüfeği kadından alırken, "Orada bir şey var, beş ömür yaşayabilir ve bir daha asla göremeyebilirsiniz" diye açıklar, daha sonra seyirciye sığırların boynuzlarından çıkan mavi veya mor bir parıltıyı gösterir. "Bak. Aziz Elmo'nun ateşi. Gemiler dışında hiç görmedim." O'Malley, Belle'nin dediği gibi, "Bunu hiçbir yerde görmedim. Bu ne?" Onu geri kazanmaya çalışırken, "Bir yıldız düştü, parçalandı ve parıltısını her yere saçıldı." dedi.
- Aziz Elmo'nun Ateşi'nde (1985) Rob Lowe'un karakteri yanlış bir şekilde fenomenin "gerçek bir şey olmadığını" iddia eder.
- Batı mini dizisi <i id="mwAXk">Lonesome Dove'da</i> (1989-1990), bir fırtına sırasında inek sürüsüne yıldırım düşerek boynuzlarının mavi parlamasına neden olur.
- Lars von Trier'in 2011 yapımı Melancholia filminde fenomen, açılış sekansında ve daha sonra filmde yetim gezegen Melancholia'nın bir çarpışma olayı için Dünya'ya yaklaşmasıyla öne çıkar.
- Robert Eggers'in 2019 korku filmi The Lighthouse'da, deniz feneri bekçisi Thomas Wake'in (Willem Dafoe) fenerin Fresnel lensinin içinde Ephraim Winslow'dan (Robert Pattinson) sakladığı gizemli kurtuluşa atıfta bulunuyor.
Müzikte
Brian Eno'nun üçüncü stüdyo albümü Another Green World (1975), konuk King Crimson gitaristi Robert Fripp'in (liner notlarında "Wimshurst gitarı" çalmasıyla tanınan) şimşek hızında bir solo doğaçlama yaptığı "Aziz Elmo'nun Ateşi" adlı bir şarkı içeriyor - bu, bir Wimshurst yüksek voltaj jeneratöründeki iki kutup arasındaki bir elektrik yükünü taklit ediyor.
Michael Frank'ın "St Elmo's Fire" adlı şarkısı 1976'da "The Art of Tea" albümünde yayınlandı. Şarkısı, o zamandan beri Absolutely Fabolous ve daha fazlası gibi sanatçılar tarafından çeşitli zamanlarda seslendirildi.
Susumu Hirasawa'nın Aurora albümündeki ilk şarkı "Stone Garden" (石の庭 Ishi no Niwa) şu sözleri içerir:
O gün gökyüzüne eridiğim zaman
Aziz Elmo'nun kutsal ateşi gibi yanıyorum
"St. Elmo'nun Ateşi (Hareket Eden Adam)" John Parr tarafından kaydedilen bir şarkıdır. 7 Eylül 1985'te Billboard Hot 100'de bir numaraya yükseldi ve iki hafta orada kaldı. Joel Schumacher'in 1985 yapımı St. Elmo's Fire filminin ana temasıydı.
Ayrıca bakınız
- , İkinci Dünya Savaşı UFO gözlemleri
- Mekong nehrinden yükselen
- Triboelektrik etki
Notlar
- ^ Bunun, Yaz Yaşanmayan Yıl'dan nihai olarak sorumlu olan daha önceki bir seri büyük yanardağ patlamalarını takiben olağanüstü atmosferik etkiler ve sıcaklıklarda dramatik düşüşler döneminde olması oldukça önemlidir.
- ^ Braid ayrıca bir önceki Cumartesi akşamı arkadaşlarından birinin benzer bir deneyim yaşadığını yazıyor: Arkadaşının "atının kulaklarının iki yanan mumla aynı olduğunu ve şapkasının kenarlarının hepsinin alev dolu olduğunu gördüğünü bildirdi." (p.471).
Kaynakça
- ^ Eyers, Jonathan (2011). Don't Shoot the Albatross!: Nautical Myths and Superstitions. A&C Black, London, UK. .
- ^ Bergreen, Laurence. Over the Edge of the World: Magellan's Terrifying Circumnavigation of the Globe. New York: Morrow, 2003. Print.
- ^ Heidorn, K., Ph.D. Weather Elements: The Fire of St. Elmo[]. Retrieved on July 2, 2007.
- ^ "What causes the strange glow known as St. Elmo's Fire? Is this phenomenon related to ball lightning?". Scientific American. 20 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Benjamin Franklin. New York: The Viking Press. 1938. s. 159. Quoted text from May 1751 letter published in Gentleman's Magazine. Excerpt at "Franklin — The Scientist". 30 Nisan 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Additional reference may be made from Yale University's collection, "The Papers of Benjamin Franklin". 14 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Lyd. Ost. 5; the term was also used of a special wicker basket used at the cult of Artemis at Brauron in Attica (Poll. 10.191).
- ^ Known as Castor and Pollux in Latin; Homeric Hymn 33 describes a generic epiphany of these fraternal heroes, collectively called the Dioskouroi, in the midst of a storm at sea. Here they are said to rush through the air "with tawny wings" and to bring relief to terrified mariners.
- ^ The Elements and Their Inhabitants
- ^ "The Sea, Lakes, Rivers and Wells". Folk-lore and folk-stories of Wales. 1909. 29 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi – V Wales vasıtasıyla.
- ^ "Will With A Wisp: John Brand (1777)". 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2020.
- ^ "Storm Electricity Aspects of the Blackwell/Udall Storm of May 25, 1955 – Don Burgess, University of Oklahoma (CIMMS)". 4 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2020.
- ^ Wescott et al. (1996) "The optical spectrum of aircraft St. Elmo's fire", Geophys. Res. Lett., 23(25), pp 3687–3690.
- ^ ""Peru95 – sprite observations over the upper Amazon"". 17 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2020.
- ^ ""Air France 447 Flight-Data Recorder transcript – What Really Happened Aboard Air France 447 – Popular Mechanics"". 8 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2020.
- ^ "Final Report On the accident on 1st June 2009 to the Airbus A330-203 registered F-GZCP operated by Air France flight AF 447 Rio de Janeiro - Paris." 12 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Bureau d’Enquêtes et d’Analyses. N.p., July 2012. Web. 12 March 2014
- ^ "Corposants" 26 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The American Heritage Dictionary
- ^ A Presocratics Reader. Hackett. 2011. s. 38.
- ^ Zheng He: China and the Oceans in the Early Ming Dynasty, 1405–1433. New York: Pearson Longman. 2007. ss. 148 & 191-199. ISBN . & Science and Civilisation in China, Volume 3. Cambridge: Cambridge University Press. 1959. s. 558. ISBN .
- ^ Voyages and Works of John Davis. The Hakluyt Society. 1880. s. 164.
- ^ Braid, J. (August 1817). "Account of a Thunder Storm in the Neighbourhood of Leadhills, Lanarkshire". Blackwood's Edinburgh Magazine. 1 (5). ss. 471-472.
- ^ "San Francisco, CA Weather Facts". Myforecast.com. 12 Temmuz 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2014.
- ^ Darwin Correspondence Project, Letter 178 — Darwin, C. R. to Henslow, J. S., July 23 – August 15 1832 3 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Dana, Richard Henry Jr., (1840) . Chapter 33.
- ^ The Fantastic Inventions of Nikola Tesla. Stelle, Illinois: Adventures Unlimited. 1993. ISBN .
- ^ Robinson, Douglas. LZ-129 Hindenburg. New York: Arco, 1964.
- ^ William L. Laurence (9 Eylül 1945). "Eyewitness Account of Atomic Bomb Over Nagasaki". atomicarchive.com. 4 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Alcaeus". Wesleyan University. 14 Mart 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Homeric Hymns 5–33". Theoi Greek Mythology. 20 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Gesta Herwardi, Chapter XXIX". 8 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2009.
- ^ "Japanese wins solo yacht race across Pacific". 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2020.
- ^ "Incident of the Blue Fire" 13 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Rawhide (S02E11), originally aired December 11, 1959. TV.com. Retrieved April 23, 2017.
- ^ "Devil on Her Shoulder" 26 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Bonanza (S07E06), originally aired October 17, 1965. Entire episode is available for viewing on YouTube. Retrieved April 23, 2017.
- ^ "Devil on Her Shoulder", Internet Movie Database (IMDb). Retrieved April 23, 2017.
- ^ phonon_belt (25 Ekim 2011). "平沢進 -「石の庭" [Hirasawa Susumu - "Stone Garden" Lyrics]. phonon-belt.livejournal.com/ (Japonca). 8 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Dış bağlantılar
- Bir uçağın uçuş güvertesinde St. Elmo'nun ateşi fotoğraflandı 14 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- YouTube'da St. Elmo's Fire on Lake Monona
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Aziz Elmo nun atesi ya da Aziz Elmo atesi parlak plazmanin atmosferdeki guclu bir elektrik alaninda gok gurultulu firtinalar tarafindan uretilenler veya tarafindan olusturulanlar gibi keskin veya sivri bir nesneden bir korona desarji ile olusturulan bir Denizdeki bir gemi uzerinde Aziz Elmo atesi Aziz Elmo atesi denizcilerin koruyucu azizi olan Formiali Aziz Erasmus tan ayrica Aziz Elmo Aziz Erasmus icin kullanilan iki Italyan isimlerinden biridir diger isim Aziz Erasmo dur gelmektedir Bu fenomen bazen gok gurultulu firtinalar sirasinda denizdeki gemilerde ortaya cikti ve adindan da anlasilacagi gibi parlayan isik topuyla denizciler tarafindan dini bir ululuk olarak kabul edildi Denizciler Aziz Elmo atesini iyi bir alamet olarak koruyucu azizlerinin varliginin bir isareti olarak gormus olabilirler OzellikleriAziz Elmo atesi KC 10 ucaginin ucus guvertesinden goruntulendi Aziz Elmo nun atesi bazi durumlarda direkler kuleler ve bacalar gibi uzun sivri uclu yapilardan ve ucak kanatlarinda ates gibi gorunen parlak mavi veya mor bir pariltidir Aziz Elmo nun atesi yapraklarda ve cimenlerde ve hatta sigir boynuzlarinin uclarinda bile gorunebilir Genellikle parlamaya belirgin bir tislama veya ugultu sesi eslik eder Bazen yildirim topu ile karistirilir Sagdaki kokpit fotografinda kokpit penceresinden gorunen kivilcim bosalmasi degil arka plandaki mavi mor pariltidir Aziz Elmo nun atesi hava nihayet kirilip iletken oldugunda kivilcimdan degil negatif elektrottan gerceklesen bir korona bosalmasina benzer SebepleriAziz Elmo nun atesi bir tur plazmadir Soz konusu nesnenin etrafindaki elektrik alani hava molekullerinin iyonlasmasina neden olarak dusuk isik kosullarinda kolayca gorulebilen soluk bir parilti uretir Gok gurultulu firtinalar sirasinda bulutlar ve altindaki yer arasinda yuksek voltaj farklari oldugunda Aziz Elmo nun atesine neden olabilecek kosullar mevcuttur Nemli havada bir desarj baslatmak icin yaklasik 100 kV m lik yerel bir elektrik alani gereklidir Elektrik alanin buyuklugu buyuk olcude nesnenin geometrisine sekli ve boyutu baglidir Keskin uclar gerekli voltaji dusurur cunku elektrik alanlari yuksek egrilige sahip alanlarda daha yogundur bu nedenle desarjlar bazi zamanlarda meydana gelir ve sivri uclu nesnelerin uclarinda daha yogundur Dunya atmosferindeki azot ve oksijen Aziz Elmo nun atesinin mavi veya mor isikla parlamasina neden olur bu icerdigi farkli gaz nedeniyle farkli bir renkte de olsa parlamasina neden olan mekanizmaya benzer 1751 de Benjamin Franklin gorunuste Aziz Elmo nun atesine benzer sekilde bir simsek firtinasi sirasinda ucunda sivri bir demir cubugun yanacagini one surdu Tarih ve kulturdeAntik Yunan da fenomenin tekli goruntusu kelimenin tam anlamiyla mesale anlamina gelen Helene Eski Yunanca llnnh olarak ve ikili goruntusu Helen in mitolojik ikiz kardeslerinin isimleri olan olarak adlandirildi Orta Cag doneminden sonra bazen Paracelsus un elementlerinden biri ozellikle semender veya alternatif olarak acthnici olarak adlandirilan benzer bir yaratik gibi Yunan ates unsuru ile iliskilendirildi Galli denizciler fenomeni Galce canwyll yr ysbryd ya da Galce canwyll yr ysbryd glan Kutsal Ruh un mumlari veya Aziz David in mumlari olarak adlandirdi Rus denizciler fenomene yillar boyunca defalarca tanik oldular Onlara gore bu fenomen Aya Nikola veya Petrus un isiklari dir Ayrica bazen dil karmasasindan dolayi Azize Helena veya Aziz Hermes in atesi olarak da adlandiriliyorlardi Aziz Elmo nun atesinin Osmanli Imparatorlugu tarafindan 1453 te Istanbul un Fethi sirasinda goruldugu bildiriliyor Bildirildigine gore Hipodrom un tepesinden ciktigi goruldu Bizanslilar bunu Hristiyan Tanri nin yakinda gelip fetheden Musluman ordusunu yok edeceginin bir isaretine bagladilar George Sphrantzes e gore Konstantinopolis in dusmesinden birkac gun once ortadan kayboldu ve Bizans Imparatorlugu sona erdi Macellan in dunyanin etrafini ilk kez dolasmasinin anlatimlari Aziz Elmo nun atesini filonun gemilerinin etrafinda Guney Amerika kiyilarinda bircok kez gordugune isaret etmektedir Denizciler bunlari olumlu alametler olarak gordu Aziz Elmo nun atesi Kansas ve Oklahoma daki ABD sirasinda da goruldu 24 Haziran 1982 de British Airways 9 Sayili Ucus sirasinda yasanan olaylar arasinda hem yolcular hem de murettebat tarafindan kanatlar ve kokpit on cami da dahil olmak uzere ucagin on kenarlari boyunca parlayan isik yanip sonmeleri rapor edildi Parlak isik parlamalari Aziz Elmo nun atesiyle benzerlikler gosterirken deneyimlenen parilti ekipmani operatorleri tarafindan gorulenlere benzer sekilde kul parcaciklarinin ucagin on kenarlarindaki etkisinden kaynaklaniyordu Aziz Elmo nun atesi gozlendi ve optik spektrumu isik tayflarini incelemek icin 1995 yilinda Amazon uzerinde bir Alaska Universitesi Arastirma ucusu sirasinda kaydedildi 2009 da Rio de Janeiro Galeao dan GIG Paris Charles de Gaulle Havalimani na yapilan talihsiz Air France Flight 447 ucusunun Atlantik Okyanusu na dusmeden 23 dakika once Aziz Elmo nun atesini gozlemledigi anlasiliyor ancak fenomen felakette bir faktor degildi Genellikle olarak kisaltilan Apoy ni San Elmo Filipin folklorunda kotu bir alamet veya ucan bir ruhtur Onemli gozlemlerJul Sezar Aziz Elmo nun atesine iliskin referanslar Jul Sezar De Bello Africo 47 Yasli Pliny Naturalis Historia kitap 2 par 101 Alcaeus frag 34 ve Antonio Pigafetta nin Ferdinand Macellan ile yaptigi yolculugun gunlugu gibi eserlerde bulunabilir Ayni zamanda corposants veya Portekizcede corpusants olarak bilinen Aziz Elmo atesi corpo santo Kutsal govde Lusiads ta tarif edilen bir fenomendir Daha once Xenophanes of Colophon bu fenomeni isaret etmisti Zheng He 15 yuzyil ise Cin in Ming Hanedani nda Amiral Zheng He ve arkadaslari Liujiagang ve Changle yazitlarinda hazine yolculuklarinin iki kitabesinde denizcilerin ve gemicilerin tanricasi Tianfei nin 天妃 ilahi bir alameti olarak Aziz Elmo nun atesine atifta bulundular Daha onceki zamanlarda ortaya cikmis olan tanricanin gucu simdiki nesilde daha fazla ortaya cikmistir Acele eden sularin ortasinda bir kasirga oldugunda aniden direkte parlayan ilahi bir ates goruldu ve bu mucizevi ates ortaya ciktiginda tehlike ortadan kalkti boylece devrilme tehlikesinde bile bir gemiciler guvence altina alindi ve korku icin bir neden yoktu Amiral Zheng ve arkadaslari Changle yaziti Robert Burton Anatomy of Melancholy adli kitabinda Aziz Elmo nun atesi hakkinda sunlari yazdi Litvanyali duk Radzivilius bu goruntuyu Sancti Germani sidus olarak adlandirdi ve ayrica Iskenderiye den Rodos a 1582 de yelken actiginda bir firtinada gordugunu soyledi Bu cumle Mikolaj Krzysztof Yetim Radziwill tarafindan 1582 1584 te yapilan yolculuga atifta bulunmaktadir John Davis 9 Mayis 1605 te Sor komutasindaki Dogu Hint Adalari na ikinci yolculugunda Tiger gemisindeki bilinmeyen bir yazar bu olayi anlatiyor Firtinamizin en uc noktasinda geceleyin ust direk basimizin uzerinde Portekizlilerin Corpo Sancto dedikleri buyuk bir Mumun buyuklugunde bir alev belirdi ve onu ortaya ciktiginda onu cok kutsal bir isaret olarak gorduk en kotu gecmiste kaldi kabul ettik Tanri ya sukur bundan sonra daha iyi bir hava vardi William Noah Londra da bir gumuscu olan William Noah hukumlu nakliye gemisi ile Sidney Yeni Guney Galler e giderken 2 000 pound kursun calmaktan suclu bulundu ayrintili gunluk gunlugunde bu tur iki gozlem kaydetti Ilki Cape Town ile Sidney arasinda Guney Okyanusu ndaydi ve ikincisi Port Jackson dan yola ciktiktan bir gun sonra Tasman Denizi ndeydi 26 Haziran 1799 Saat 4 te Siddetli Yagmur ve Dolu Yagmuru ve Olaganustu Agir Gok Gurultusu ve Simsek Cakislari ile Cok Sert Bir Uguldama Basladi Bir Karabatak Korozan Daldiginda Ilk Goruldugu Gabya Cubugunun Basindaki Yildirim ve Kosk ten Firlayan Bir Ates Govdesi Kaptanimiz Tarafindan Ana Guverteye Dusmesine ve Patlamasina Neden Olan Agir Gok Gurultusu ve Simsek Cakislarini Takip Ettiginde Bu Ates Topunun Patlamasinin Elektrigi Sadece Ana Guvertede Degil Direklerin Birkacini Sallayacak Kadar Gucluydu Ates Demirci nin Etrafinda Uzun Sure Gorunur Kaldi Ancak Silah Guvertesi ve Orlop guverte Uzerinde Birkac Hukumlu Uzerinde Ayni Etkiyi gostermedi 25 Temmuz 1799 Simdi siddetli gok gurultusu ve simsek ile sarsildik ve etrafimizda kopuren kasvetli bir etki bizi sok etti ana diregin basinda asili bir Karabatak gormek denizcileri orada bir yildirim patlamasi gerceklestiginde sok etti Karabatak patladi ve iki Denizciyi birkac saat boyunca vurdu Bu hava olaylarinin kesin dogasi kesin olmasa da cogunlukla Aziz Elmo nun atesinin iki gozlemiyle ilgili olarak belki de bir miktar simsek ve hatta gemiye dogrudan dusen bir yildirim carpmasi gibi gorunuyorlar James Braid 20 Subat 1817 de siddetli bir elektrik firtinasi sirasinda madenlerinde cerrah olan at sirtindayken olaganustu bir deneyim yasadi 20 Persembe gunu yukarida anlatilan isikli gorunumden birkac dakika memnun kaldim yani batidan bu tur simsek cakmalari her iki veya uc dakikada bir bazen daha kisa araliklarla tum cenneti aydinlatiyormus gibi tekrarlanir Saat dokuz civarindaydi ogleden sonra Ata binmeden her iki atin kulaklarinin uclarinin oldukca parlak oldugunu gozlemledim sapkamin kenarlari da ayni gorunume sahipti Kisa sure sonra hemen yagmaya baslayan nemli kar yagisi nedeniyle bu etkiden mahrum kaldim Atin kulaklari kisa surede islandi ve parlak gorunumunu kaybetti ama islanmanin uzadigi sapkamin kenarlari biraz daha uzun sure isiltili bir gorunum vermeye devam etti Atin kulaklarina ve sapkamin kenarina dogru cok guzel bir gorunum olusturan cok sayida kivilcimi gorebiliyordum ve bu etki kadar cabuk bittigi icin uzgundum Bu cevredeki atmosfer bu sefer yaklasik sekiz veya on gun boyunca oldukca elektriklenmis gorunuyordu Gok gurultusu 15 ten 23 e kadar ara sira duyuldu bu sirada hava cok dengesizdi sik sik dolu kar yagmur yagiyordu Bu cevrede yukarida bahsedilen parlak gorunumu bu sezondan once gordugunu hatirlayan ya da goklerde bu kadar cok simsek cakan ya da yilin o mevsiminde bu kadar cok gok gurultusu duyan hic kimseyi bulamiyorum Bu ulkenin tamami koyunlarla dolu ve suruler sik sik hava durumun takip etme firsati sundugundan boyle bir goruntunun hic sik gorulmedigi ve hic kimsenin bunu gozlemlemedigi dusunulmemelidir James Braid 1817 Haftalar once bildirildigine gore 17 Ocak 1817 de Vermont ve New Hampshire da parlak bir kar firtinasi meydana geldi Aziz Elmo nun atesi catilarin tepelerinde cit direklerinde ve insanlarin sapkalarinda ve parmaklarinda statik bosalmalar olarak ortaya cikti Gok gurultulu firtinalar merkezi New England a hakim oldu Charles Darwin Charles Darwin Beagle gemisindeyken etkiye dikkat cekti Beagle in Rio de la Plata nin halicine demir attigi bir gece JS Henslow a yazdigi bir mektupta bu etki hakkinda sunlari yazdi Her sey alevler icinde simsek cakan gokyuzu parlak parcaciklarin oldugu su ve hatta direkler bile mavi bir alevle parildiyor Charles Darwin 1832 Richard Henry Dana Two Years Before Mast ta Richard Henry Dana Jr kuzey Atlantik Okyanusu nun At enlemlerinde bir cisim gordugunu anlatti Ancak yildirimdan bahsediyor olabilir Daha once de belirtildigi gibi genellikle yildirimlar yanlislikla Aziz Elmo nun atesi olarak tanimlanmis olmalidir Orada tam olarak durdugumuz yerin uzerinde ana ust direk basinin uzerinde denizcilerin bir corpus sancti korpus sancti adini verdigi ve arkadasimizin bize bakmamiz icin cagirdigi bir isik topu vardi Hepsi onu dikkatle izliyorlardi cunku denizcilerin dusuncesine gore korona akimi yukselirse bunun guzel havanin bir isareti oldugu ancak asagi inerse bir firtina cikacagi kabul edilmekteydi Ne yazik ki bir alamet olarak asagi indi ve kendisini en ustteki avlu kolunda gosterdi Iyi bir mevsimde yola cikmistik cunku bu insanin yuzune patlagin soluk isiginin yansimasi olumcul bir isaret olarak goruluyordu Richard Henry Dana 1840 Nikola Tesla Nikola Tesla 1899 da Colorado Springs Colorado Amerika Birlesik Devletleri ndeki laboratuvarinda bir Tesla bobini test ederken Aziz Elmo nun atesini ortaya cikardi Bobinin etrafinda Aziz Elmo nun atesi gorulmus ve etrafta ucarken kelebeklerin kanatlarini mavi halelerle parildadigi aktarilmistir Mark Heald 6 Mayis 1937 de Luftschiffbau Zeppelin in LZ 129 Hindenburg unun dusmesinden bir dakika once Princeton dan Profesor Mark Heald 1892 1971 Aziz Elmo nun atesinin zeplin sirtinda titrestigini gordu Donanma Hava Istasyonunun ana kapisinin disinda durarak karisi ve ogluyla birlikte zeplinin direge yaklasip pruva iplerini dusurmesini izledi Bundan bir dakika sonra Heald in tahminine gore ilk olarak omurga kirisinde pruvanin kuyruguna kadar olan uzunlugunun yaklasik dortte biri boyunca titresen sonuk bir mavi alev oldugunu fark etti Karisina Aman Tanrim bu sey alev aldi demesi icin ve karisinin ona Nerede diye cevap vermesi icin Ust sirt boyunca diye cevap verebilecegi bir zamani vardi geminin kictan yaklasik ucte biri kadar oldugunu tahmin ettigi bir noktadan buyuk bir alevli hidrojen patlamasi yasanmadan once William L Laurence Aziz Elmo nun atesi New York Times muhabiri tarafindan 9 Agustos 1945 te Nagasaki yolunda Bockscar da oldugu sirada bildirildi Dumencinin kabininin yukarisindaki pencereden garip bir urkutucu isigin geldigini fark ettim ve etrafimizdaki karanliktan bakarken sasirtici bir fenomen gordum Donen dev pervaneler bir sekilde mavi buyuk alevli buyuk parlak diskler haline gelmisti Ayni parlak mavi alev geminin burnundaki pleksiglas pencerelerde gorundu ve dev kanatlarin uclarinda kasirgayi mavi bir ates arabasiyla uzayda suruyormusuz gibi gorunuyordu Bunun pervanelerin uclarinda ve plastik pencerelerdeki dielektrik malzemede biriken fazladan statik elektrik oldugunu tahmin ettim Dusunceler onumuzdeki gorunmez gemideki degerli kargoda endiseli bir sekilde duruyordu Etrafimizdaki atmosferdeki bu agir elektrik geriliminin onu tetiklemesi tehlikesi var miydi Korkularimi kontrollerde sogukkanli ve sogukkanli gorunen Kaptan Bock a ifade ediyorum Bana hizli bir sekilde guven veriyor Bu gemilerde siklikla gorulen tanidik bir fenomendir Bunu bombalama gorevlerinde defalarca gordum Bu Aziz Elmo nun atesi olarak bilinir EdebiyattaBu fenomenin en eski referanslarindan biri Dioscuri veya Castor ve Pollux hakkindaki Fragment 34a da yer almaktadir Ayni zamanda Homerik Ilahi 33 te kendisiyle iliskili Homeric zamanlardan gelen Dioscuri ye atifta bulunulur Homeros ilahisinin Alcaeus parcasindan onceye ait olup olmadigi bilinmemektedir Aziz Elmo nun atesi Brian Jacques in adli romaninda da bahsedilmektedir Bu fenomen ilk olarak 1100 lerde yazilan ve 1070 lerdeki bir olayla ilgili Gesta Herwardi de tanimlanmis gibi gorunmektedir Bununla birlikte Aziz Elmo nun atesinin kurgusal olarak yapilan en erken dogrudan gondermelerden biri Ludovico Ariosto nun destansi siiri Orlando Furioso da 1516 bulunabilir Bir firtina Marfisa Astolfo Aquilant Grifon ve digerlerinin gemisini uc gun boyunca cezalandirdiktan sonra 17 kantoda 1532 nin gozden gecirilmis 19 baskisinda bulunur ve olumlu bir sekilde umutla iliskilendirilir Ama simdi Aziz Elmo nun atesi ortaya cikti ki buna cok ozlem duyuyorlardi on kalis yaylarina yerlesti direkler ve avlulara gitti ve onlara daha sakin havalar icin umut verdi Ludovico Ariosto 1516 Shakespeare in The Tempest c 1623 Perde I Sahne II de Aziz Elmo nun atesi Prospero nun emrine gore Ariel in neden oldugu firtinanin kaniti olarak gorunen daha olumsuz bir iliski kazanir PROSPERO Oyle mi ruh Sana emrettigim firtinayi gostermek icin mi ARIEL Her varliga Kralin gemisine bindim simdi gagada Simdi belde guvertede her kabinde Saskinlikla alevlendirdim bazen bolerdim Ve bircok yerde yanar en ustte Yarda ve direkte belirgin bir sekilde alev alir miydim Sonra tanisin ve katilin Perde I Sahne II Firtina Pariltilardan ayrica Samuel Taylor Coleridge in The Rime of the Ancient Mariner kitabinda olum yanginlari olarak bahsedilmektedir Hakkinda hakkinda makara ve rota icinde Olum atesleri gece dans etti Su cadi yagi gibi Yesil mavi ve beyaz yanmis l 127 130 18 yuzyilin sonlarinda ve 19 yuzyilda edebiyat Aziz Elmo nun atesini kotu alamet veya ile iliskilendirdi ve bu Romantizm ve Gotik romanin buyuyen gelenekleri ile cakisiyordu Ornegin Ann Radcliffe in The Mysteries of Udolpho 1794 adli eserinde kalenin surlarinin uzerinde bir firtina sirasinda Ve tasidigin isigin gittikce azalmasi nedir Emily nasil yukari dogru firladigina bak ve simdi yok oluyor dedi Bu isik bayan dedi asker nobet tuttugumdan beri gordugunuz gibi mizragimin ucunda gece gorundu ama ne anlama geldigini soyleyemem Bu cok tuhaf dedi Emily Muhafiz arkadasim diye devam etti adam kollarinda ayni alev var onu bazen daha once gordugunu soyluyor bir alamet oldugunu soyluyor hanimefendi ve hicbir faydasi yok Ve ne zarar verebilir ki Emily ye yeniden katildi O kadarini bilmiyor hanimefendi Vol III Ch IV The Mysteries of Udolpho Yazar Jules Verne in 1864 tarihli Dunya nin Merkezine Yolculuk adli romaninda yeraltindaki bir elektrik firtinasi sirasinda yelken acarken meydana gelen yangini anlatir Bolum 35 Sayfa 191 Direkte zaten bir parlak Aziz Elmo atesinin hafif oyununu goruyorum uzanmis yelken bir ruzgar nefesi yakalamaz ve bir kursun levha gibi asilir Herman Melville in Moby Dick romaninda Starbuck 119 bolum Mumlar da Japon denizinde bir gok gurultusu firtinasi sirasinda korona akimlarina dikkat cekiyor Aziz Elmo nun atesi Herge nin The Adventures of Tintin cizgi romani Tintin in Tibet te de de goruluyor Tenten Kaptan Haddock un buz baltasindaki fenomeni tanimlar Kurt Vonnegut un Mezbaha No 5 inde Billy Pilgrim fenomeni askerlerin kasklarinda ve catilarda goruyor Vonnegut un The Sirens of Titan adli eseri Winston Niles Rumfoord un kopegi Kazak Uzay Tazisi ni krono senklastik infundibulum un gunes rahatsizliklari ile birlikte etkileyen fenomeni de not ediyor Robert Aickman in Niemandswasser 1975 oykusunde ana karakter Prens Albrecht von Allendorf kendisinden yayilan parilti nedeniyle arkadaslari tarafindan Elmo olarak bilinir Elmo da duyarli olanin kisa surede farkina vardigi ve onun Spottname lakabini almasina yol acan ilham verici bir guc vardi Laura Ingalls Wilder in On The Banks of Plum Creek adli eserinde Aziz Elmo nun atesi kar firtinalarindan birinde kizlar ve anneler tarafindan gorulur Soba borusundan asagi inip Ma nin orgu ignelerini takip ederek zeminde yuvarlanma olarak tanimlandi ama yeri yakmadi sayfa 309 310 Bununla birlikte aciklandigi sekliyle fenomen yildirim topuna daha cok benziyordu Diana Gabaldon un populer Outlander serisinin ucuncu buyuk romani Voyager da ana karakterler Aziz Elmo nun atesini Hispanyola ile Georgia kiyilari arasinda bir firtinada denizde kaybolurken yasarlar TelevizyondaCocuk televizyon dizisi The Mysterious Cities of Gold da 1982 4 Bolum Aziz Elmo nun atesinin Macellan Bogazi ni gecerken gemiyi etkiledigini gosteriyor Bolumun sonundaki gercek hayat goruntuleri Japon denizci Fukunari Imada ile yapilan bir roportajin parcalarini iceriyor ve yorumlari Aziz Elmo nun atesini hic gormemis olsam da kesinlikle gormek isterdim Pusulalar ve techizatta hasara yol actigi icin genellikle kotu bir alamet olarak goruluyordu seklinde bitiriyor TV dizisi ayrica cizgi film sirasinda Aziz Elmo nun atesini kotu bir alamet olarak nitelendirdi Goruntuler 1981 de kazandigi solo yat yarisinin bir parcasi olarak cekildi Amerikan televizyon dizisi Rawhide da 1959 da Mavi Atesin Insani baslikli bir bolumde firtinali bir gecede tayfa olumcul bir alamet olarak gordukleri dumenlerinin boynuzlarinda parlayan Aziz Elmo atesini gorurler St Elmo nun atesi Cartwright mulkunde kalan hacilarin Aziz Elmo nun atesi ile ilgili bir deneyimin Seytan in isi olduguna inandiklari Bonanza nin 1965 teki bir bolumunde de bahsedilir FilmdeMoby Dick te 1956 Aziz Elmo nun atesi Kaptan Ahab in Starbuck i oldurmesini durdurur The Last Sunset te 1961 haydut kovboy Brendan Bren O Malley Kirk Douglas suruden gelir ve kisa sure once dul kalmis Belle Breckenridge i Dorothy Malone sigirlara genel bir bakisa goturur Tufegi kadindan alirken Orada bir sey var bes omur yasayabilir ve bir daha asla goremeyebilirsiniz diye aciklar daha sonra seyirciye sigirlarin boynuzlarindan cikan mavi veya mor bir pariltiyi gosterir Bak Aziz Elmo nun atesi Gemiler disinda hic gormedim O Malley Belle nin dedigi gibi Bunu hicbir yerde gormedim Bu ne Onu geri kazanmaya calisirken Bir yildiz dustu parcalandi ve pariltisini her yere sacildi dedi Aziz Elmo nun Atesi nde 1985 Rob Lowe un karakteri yanlis bir sekilde fenomenin gercek bir sey olmadigini iddia eder Bati mini dizisi lt i id mwAXk gt Lonesome Dove da lt i gt 1989 1990 bir firtina sirasinda inek surusune yildirim duserek boynuzlarinin mavi parlamasina neden olur Lars von Trier in 2011 yapimi Melancholia filminde fenomen acilis sekansinda ve daha sonra filmde yetim gezegen Melancholia nin bir carpisma olayi icin Dunya ya yaklasmasiyla one cikar Robert Eggers in 2019 korku filmi The Lighthouse da deniz feneri bekcisi Thomas Wake in Willem Dafoe fenerin Fresnel lensinin icinde Ephraim Winslow dan Robert Pattinson sakladigi gizemli kurtulusa atifta bulunuyor MuzikteBrian Eno nun ucuncu studyo albumu Another Green World 1975 konuk King Crimson gitaristi Robert Fripp in liner notlarinda Wimshurst gitari calmasiyla taninan simsek hizinda bir solo dogaclama yaptigi Aziz Elmo nun Atesi adli bir sarki iceriyor bu bir Wimshurst yuksek voltaj jeneratorundeki iki kutup arasindaki bir elektrik yukunu taklit ediyor Michael Frank in St Elmo s Fire adli sarkisi 1976 da The Art of Tea albumunde yayinlandi Sarkisi o zamandan beri Absolutely Fabolous ve daha fazlasi gibi sanatcilar tarafindan cesitli zamanlarda seslendirildi Susumu Hirasawa nin Aurora albumundeki ilk sarki Stone Garden 石の庭 Ishi no Niwa su sozleri icerir O gun gokyuzune eridigim zaman Aziz Elmo nun kutsal atesi gibi yaniyorum St Elmo nun Atesi Hareket Eden Adam John Parr tarafindan kaydedilen bir sarkidir 7 Eylul 1985 te Billboard Hot 100 de bir numaraya yukseldi ve iki hafta orada kaldi Joel Schumacher in 1985 yapimi St Elmo s Fire filminin ana temasiydi Ayrica bakiniz Ikinci Dunya Savasi UFO gozlemleri Mekong nehrinden yukselen Triboelektrik etkiNotlar Bunun Yaz Yasanmayan Yil dan nihai olarak sorumlu olan daha onceki bir seri buyuk yanardag patlamalarini takiben olaganustu atmosferik etkiler ve sicakliklarda dramatik dususler doneminde olmasi oldukca onemlidir Braid ayrica bir onceki Cumartesi aksami arkadaslarindan birinin benzer bir deneyim yasadigini yaziyor Arkadasinin atinin kulaklarinin iki yanan mumla ayni oldugunu ve sapkasinin kenarlarinin hepsinin alev dolu oldugunu gordugunu bildirdi p 471 Kaynakca Eyers Jonathan 2011 Don t Shoot the Albatross Nautical Myths and Superstitions A amp C Black London UK 978 1 4081 3131 2 Bergreen Laurence Over the Edge of the World Magellan s Terrifying Circumnavigation of the Globe New York Morrow 2003 Print Heidorn K Ph D Weather Elements The Fire of St Elmo olu kirik baglanti Retrieved on July 2 2007 What causes the strange glow known as St Elmo s Fire Is this phenomenon related to ball lightning Scientific American 20 Mart 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Benjamin Franklin New York The Viking Press 1938 s 159 Quoted text from May 1751 letter published in Gentleman s Magazine Excerpt at Franklin The Scientist 30 Nisan 2001 tarihinde kaynagindan arsivlendi Additional reference may be made from Yale University s collection The Papers of Benjamin Franklin 14 Subat 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi Lyd Ost 5 the term was also used of a special wicker basket used at the cult of Artemis at Brauron in Attica Poll 10 191 Known as Castor and Pollux in Latin Homeric Hymn 33 describes a generic epiphany of these fraternal heroes collectively called the Dioskouroi in the midst of a storm at sea Here they are said to rush through the air with tawny wings and to bring relief to terrified mariners The Elements and Their Inhabitants The Sea Lakes Rivers and Wells Folk lore and folk stories of Wales 1909 29 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi V Wales vasitasiyla Will With A Wisp John Brand 1777 24 Subat 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Aralik 2020 Storm Electricity Aspects of the Blackwell Udall Storm of May 25 1955 Don Burgess University of Oklahoma CIMMS 4 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Aralik 2020 Wescott et al 1996 The optical spectrum of aircraft St Elmo s fire Geophys Res Lett 23 25 pp 3687 3690 Peru95 sprite observations over the upper Amazon 17 Mart 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Aralik 2020 Air France 447 Flight Data Recorder transcript What Really Happened Aboard Air France 447 Popular Mechanics 8 Aralik 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Aralik 2020 Final Report On the accident on 1st June 2009 to the Airbus A330 203 registered F GZCP operated by Air France flight AF 447 Rio de Janeiro Paris 12 Kasim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Bureau d Enquetes et d Analyses N p July 2012 Web 12 March 2014 Corposants 26 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi The American Heritage Dictionary A Presocratics Reader Hackett 2011 s 38 Zheng He China and the Oceans in the Early Ming Dynasty 1405 1433 New York Pearson Longman 2007 ss 148 amp 191 199 ISBN 978 0 321 08443 9 amp Science and Civilisation in China Volume 3 Cambridge Cambridge University Press 1959 s 558 ISBN 0 521 05801 5 Voyages and Works of John Davis The Hakluyt Society 1880 s 164 Braid J August 1817 Account of a Thunder Storm in the Neighbourhood of Leadhills Lanarkshire Blackwood s Edinburgh Magazine 1 5 ss 471 472 San Francisco CA Weather Facts Myforecast com 12 Temmuz 2002 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Ocak 2014 Darwin Correspondence Project Letter 178 Darwin C R to Henslow J S July 23 August 15 1832 3 Eylul 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Dana Richard Henry Jr 1840 Chapter 33 The Fantastic Inventions of Nikola Tesla Stelle Illinois Adventures Unlimited 1993 ISBN 0 932 81319 4 Robinson Douglas LZ 129 Hindenburg New York Arco 1964 William L Laurence 9 Eylul 1945 Eyewitness Account of Atomic Bomb Over Nagasaki atomicarchive com 4 Subat 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi Alcaeus Wesleyan University 14 Mart 2002 tarihinde kaynagindan arsivlendi Homeric Hymns 5 33 Theoi Greek Mythology 20 Kasim 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi Gesta Herwardi Chapter XXIX 8 Ocak 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Haziran 2009 Japanese wins solo yacht race across Pacific 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Aralik 2020 Incident of the Blue Fire 13 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Rawhide S02E11 originally aired December 11 1959 TV com Retrieved April 23 2017 Devil on Her Shoulder 26 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Bonanza S07E06 originally aired October 17 1965 Entire episode is available for viewing on YouTube Retrieved April 23 2017 Devil on Her Shoulder Internet Movie Database IMDb Retrieved April 23 2017 phonon belt 25 Ekim 2011 平沢進 石の庭 Hirasawa Susumu Stone Garden Lyrics phonon belt livejournal com Japonca 8 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Dis baglantilarBir ucagin ucus guvertesinde St Elmo nun atesi fotograflandi 14 Aralik 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi YouTube da St Elmo s Fire on Lake Monona