Hayvan hakları hareketi kavramı bazen hayvan özgürlüğü, hayvan kişiliği veya hayvan savunuculuğu hareketi olarak da adlandırılır. insan ve insan olmayan hayvanlar arasında çizilen katı ahlaki ve hukuki ayrıma son veren, hayvanların mülk statüsünde görülmelerine ve hayvan deneyleri gibi araştırmalarda, gıda, ve sirk- gibi eğlence endüstrilerinde kullanılmalarına son vermeyi amaçlayan sosyal bir harekettir.
Şartlar ve ayrımlar
Tüm hayvan özgürlükçüleri, insan olmayan hayvanların bireysel çıkarlarının tanınmasını ve korunmasını hak ettiğine inanır, ancak hareket iki geniş kampa ayrılmıştır.
Hayvan hakları savunucuları, bu temel hakların hayvanlara ahlaken verilmesi gereken haklar olduğuna ve onlara bu yasal haklarının verilmesi gerektiğine inanırlar. Örneğin ahlak felsefecisi ve önde gelen bir hayvan hakları aktivisti olan Tom Regan eserlerinde bu görüş savunulur. Yararcı özgürlükçüler (utilitarian liberationists) ise hayvanların ahlaki haklara sahip olduklarına inanmazlar, ancak yararcı gerekçelerle - en basit şekliyle yararcılığın ahlaki kararları aslında en büyük mutluluklarımıza dayandırdığımızı savunur - benzer hakların gerekliliğini savunurlar, hayvanların acı çekebilmelerini, acılarını herhangi bir ahlaki felsefede hesaba katmazlar. Avustralyalı filozof ve önde gelen bir hayvan hakları savunucusu Peter Singer'ın çalışmaları gibi birçok örnekte görüldüğü üzere, hayvanları bu düşüncenin dışında tutmanın türcülük denilen bir ayrımcılık biçimi olduğu savunulmaktadır.
Bu farklılıklara rağmen, "hayvan özgürlüğü" ve "hayvan hakları" terimleri genellikle birbirinin yerine kullanılmaktadır.
Bu bölünme, reformist veya anaakım hizip ile radikal kölelik karşıtı ve doğrudan eylem hizipleri arasındaki bölünme olarak da nitelendirilmektedir. Ana akım hizip büyük ölçüde profesyonelleşmiştir, bağış toplamaya ve medyanın desteğini kazanmaya odaklanmaktadır. Reformist hareketin aktörleri ise, insanların hayvanları taciz etmeyi sona erdirmesi gerektiğine inanmaktadır. Ahlaki şoklar içeren faaliyetlerde de bulunuyorlar. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki hayvan hakları hareketinin gücünün, hayvan refahını iyileştirmeyi amaçlayan profesyonelleştirilmiş kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda odaklanmaktadır.
Daha küçük hizipler de bulunmaktadır. Bunlar arasında inanç temelli hayvan hakları teorisine odaklanan gruplar ve veganarşistleri gösterilebilir.
Araştırmacılar, bu tür hizipleşmelerin sosyal hareketlerde sık rastlandığını ve çalışmalarını sağlıklı sürdürmede rol oynadığını da belirtiyorlar.
Tarihçe
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpWaUwxQmxkR1Z5WDFOcGJtZGxjaTVxY0djdk1UZ3djSGd0VUdWMFpYSmZVMmx1WjJWeUxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Çağdaş hayvan hakları hareketi, İngiltere'de bir grup Oxford Üniversitesi lisansüstü felsefe öğrencisi tarafından 1970'lerin başında kurulmuş olarak kabul ediliyor ve şu anda "Oxford Grubu" olarak biliniyor. Grup, yakın zamanda vejetaryen olmuş felsefe mezunu Rosalind ve Stanley Godlovitch tarafından yönetiliyordu. Godlovitchler, yine felsefe mezunu olan John Harris ve David Wood ile tanıştılar, onlar da kısa süre sonra hayvan hakları lehine olan argümanlara ikna oldular ve vejetaryen oldular. Grup, Profesör Richard Hare de dahil olmak üzere önde gelen Oxford Üniversitesi ahlak filozoflarıyla hem kişisel olarak hem de derslerde konuyu aktif olarak gündeme getirmeye başladı. Yaklaşımları duygusallığa ("dilsiz hayvanlara karşı şefkat") değil, hayvanların ahlaki haklarına dayanıyordu. Kısa süre sonra, görüşlerini desteklemek için bir dizi güçlü argüman geliştirdiler veya destekçilerinden edindiler. Bu argümanlardan biri, kısa süre sonra grubun bir parçası olacak olan Oxford Üniversitesi klinik psikologlarından 'dan geldi: "nadiren bir neden Bu kadar rasyonel savunulan ve entelektüel olarak bu kadar iyi silahlanmış bir dava konusu, çok nadir görülür."
Romancı 'nin The Sunday Times gazetesinde yazdığı 1965 tarihli bir makale, hayvan hakları hareketini ateşlemede çok önemli oldu. Brophy şunu yazdı:
Filozoflar bu makaleyi etkili buldular ve Brophy'nin duygusal olmayan güçlü polemiğinden ilham aldılar. Ayrıca Richard D. Ryder, Brophy'nin argümanlarına yanıt olarak The Daily Telegraph'a üç mektup yazdı.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpRMUwxUnZiVkpsWjJGdUxtcHdaeTh4T0RCd2VDMVViMjFTWldkaGJpNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
1970 yılında Ryder, "türcülük" ifadesini icat etti ve bunu ilk olarak, belirli bir türe olan aitlikleri temelinde varlıkların çıkarlarına değer atanmasını açıklamak için özel olarak basılmış bir broşürde kullandı. Ryder daha sonra, John Harris ve Godlovitches tarafından kaleme alınan Animals, Men and Morals: An Inquiry into the Maltreatment of Non-humans (1972) adlı son derece etkili olan esere ve Rosalind Godlovitch'in aynı yıl yayınlanan "Animal and Morals" adlı makalesine katkıda bulundu.
Diğer önemli kabul edilen kitaplar arasında filozof Tom Regan'ın The Case for Animal Rights (1983); 'ın Created from Animals: The Moral Implications of Darwinism (1990); Hukuk akademisyeni Gary L. Francione'nin Animals, Property, and the Law (1995), başka bir hukuk akademisyeni 'ın Rattling the Cage: Toward Legal Rights for Animals (2000) ve 'in Hayvan Hakları ve Ahlak Felsefesi (2005).
Cinsiyet, sınıf ve diğer faktörler
Hayvan hakları hareketini besleyen bir diğer faktör, televizyonda yayınlanan katliamlara karşı bir tiksinti idi. Amerika Birleşik Devletleri'nde, tarafından 1960'ların sonlarında ve 1970'lerin başlarındaki hakkında birçok halk protesto katliamları düzenlendi. Düşük et fiyatlarını protesto eden çiftçiler, medya temsilcilerinin önünde kendi hayvanlarını öldürdüler. Karkaslar ziyan edildi ve yenmedi. Bununla birlikte, bu çaba geri tepti çünkü hayvanların gereksiz yere ve savurgan bir şekilde öldürüldüğünü görmek televizyon izleyicilerini çok kızdırdı.
Victoria devri İngiliz hayvan koruma hareketi ve Amerikan feminizm ve çevrecilik hareketleriyle olan ilişkileri nedeniyle, hayvan hakları hareketi ağırlıklı olarak üst sınıf ve orta sınıf beyaz kadın üyelerden oluşmuştur.
Hareketin mevcut durumu
Hayvan hakları hareket artık kenarda kalmış bir hareket olarak görülmüyor. 1980'lerde ve 1990'larda, avukatlar, doktorlar, psikologlar, veterinerler ve eski canlılık uzmanları (vivisectionist) dahil olmak üzere çok çeşitli akademisyenler ve profesyoneller katıldı ve şu anda Avrupa ve Kuzey Amerika'daki felsefe bölümlerinde ortak bir çalışma konusudur. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 180 hukuk fakültesinin 92'sinde hayvan hukuku dersleri verilmektedir ve hareket, Harvard Hukuk Fakültesi'nden Alan Dershowitz ve gibi kıdemli hukuk akademisyenlerinin desteğini almıştır. Çeşitli eyalet barolarında hayvan hakları yasası bölümleri oluşturulmuş ve 'nde hayvan haklarıyla ilgili kararlar düzenli olarak önerilmektedir.
1980'lerde, punk kültürü ve ideolojisi hareket ile ilişkili oldu, özellikle hardcore punk ABD'de ve anarko punk Birleşik Krallık'ta harekete ağırlıklı olarak ilişki kurdu. Avrupa'da gibi vegan punk etkinliklerinin öne çıkmasının da gösterdiği gibi, bu birliktelik 21. yüzyıla kadar devam etmektedir.
Felsefi ve yasal amaçlar
Peter Singer tarafından kurulan Seattle merkezli Büyük Maymun Projesi (GAP: Greate Ape Project), Birleşmiş Milletler'in şempanzeleri, bonoboları, gorilleri ve orangutanları insanlarla "eşitler topluluğuna" dahil edeceği 'nu kabul etmesi için kampanya yürütüyor. Bildirge, insan olmayan maymunlara üç temel menfaatin korunmasını yerleştirmek istiyor: Yaşam hakkı, bireysel özgürlüğün korunması ve işkence yasağı.
Hareketin etkilediği yasal değişiklikler
Hayvanların mülkiyet statüsünü değiştirme kampanyasıyla ilgili olarak, hayvan kurtuluş hareketi birçok ülkede başarıya ulaştı. 1992'de İsviçre, Federal Anayasası'nda hayvanları bir şey değil, varlık olarak tanımak için değişikliğe gitti. Ancak 1999'da İsviçre anayasası tamamen yeniden yazıldı. On yıl sonra Almanya, 2002 anayasasında yapılan bir değişiklikle hayvan haklarını garanti altına alarak bunu yapan ilk Avrupa Birliği üyesi oldu.Alman Medeni Kanunu (Bürgerliches Gesetzbuch) buna uygun olarak 1997 yılında değiştirilmiştir.
Hayvan özgürlüğü hareketinin belki de en büyük başarısı, 1999'da Yeni Zelanda'da beş büyük maymun türüne temel haklar tanınması olmuştur. Bu türlerin araştırma, test etme veya öğretimde kullanımları artık yasaklandı. 1986'da İngiltere hükûmeti gibi diğer hükûmetler de daha önce bu deneylere bir yasak getirmişti. Diğer bazı ülkeler de araştırmada insan olmayan büyük maymunların kullanımını yasakladı veya ciddi şekilde kısıtladı. Ayrıca, 17 Mayıs 2013'te Hindistan, tüm deniz memelilerinin "insan olmayan kişiler" statüsüne sahip olduğunu ilan etti.
Strateji ve taktikler
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJNUwwRnVhVzFoYkY5c2FXSmxjbUYwYVc5dVgyRnVkR2xtWVY5a1pXMXZYeVV5T0RFd056WXhPVEUxTXpNMUpUSTVMbXB3Wnk4eU1EQndlQzFCYm1sdFlXeGZiR2xpWlhKaGRHbHZibDloYm5ScFptRmZaR1Z0YjE4bE1qZ3hNRGMyTVRreE5UTXpOU1V5T1M1cWNHYz0uanBn.jpg)
Yeni bilgi iletişim teknolojilerinin (ICT) kullanımı
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi, tanıtımları çekmek ve harekete destek sağlamak, hayvanlara zulüm kanıtları toplamak ve yaymak için video kamera, televizyon, internet ve sosyal medya kullanan aktivistlerin gizli gözetim çabalarını kolaylaştırdı.
Gizli gözetim
Boykot
Ahlaki şoklar
Şiddet içermeyen eylemler
Doğrudan eylem
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFekwweHZibWRpY21sa1oyVnpYMFpwY21VdWFuQm5Mekl4TUhCNExVeHZibWRpY21sa1oyVnpYMFpwY21VdWFuQm4uanBn.jpg)
Araştırmacıların hedeflenmesi
Aktivistler bireysel araştırmacıları hedef aldı ve gecenin bir yarısı araştırmacıların evlerine gidip ailelerini ve çocuklarını tehdit bile ettiler.
Bununla birlikte, hayvan hakları hareketi ezici çoğunlukla barışçıldır ve tüm hareketi lekelemeye çalışmak için şiddet örnekleri kullanılmıştır.
Doğrudan eylem yöntemlerinin suç sayılması
ABD Adalet Bakanlığı yeraltı gruplarını Hayvan Kurtuluş Cephesi ve 'ni terörist örgütler olarak tanımlamaktadır.
Hareketler arası aktivite
Karşı hareket
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ "Animal rights," Encyclopædia Britannica, 2007.
- ^ . Animals and Ethics. Broadview Press, 2003, ss. 153 ve sonrası.
- ^ a b Wolf (Mayıs 2015). "Beyond nonhuman animal rights: A grassroots movement in Istanbul and its alignment with other causes". Interface: A Journal for and About Social Movements (İngilizce). 7 (1): 40-69.
- ^ a b Wrenn (Ekim 2012). "Applying Social Movement Theory to Nonhuman Rights Mobilization and the Importance of Faction Hierarchies". Peace Studies Journal (İngilizce). 5 (3): 27-44.
- ^ Wrenn (1 Ocak 2013). . Society & Animals (İngilizce). 21 (4): 379-394. doi:10.1163/15685306-12341271. ISSN 1568-5306. 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2019.
- ^ a b Wrenn (1 Nisan 2016). (PDF). Journal of Agricultural and Environmental Ethics (İngilizce). 29 (2): 143-165. doi:10.1007/s10806-015-9593-4. ISSN 1187-7863. 28 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2019.
- ^ Wrenn (1 Nisan 2014). . Journal of Agricultural and Environmental Ethics (İngilizce). 27 (2): 177-200. doi:10.1007/s10806-013-9458-7. ISSN 1187-7863. 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2019.
- ^ Evans (1 Temmuz 2010). "Constitutional Inclusion of Animal Rights in Germany and Switzerland: How Did Animal Protection Become an Issue of National Importance?". Society & Animals (İngilizce). 18 (3): 231-250. doi:10.1163/156853010X510762. ISSN 1568-5306.
- ^ Ryder, Richard. Animal Revolution: Changing Attitudes Towards Speciesism. Berg, 2000, s. 6.
- ^ Ryder, Richard. Letters to the editor, The Daily Telegraph, 7 Nisan 3 Mayıs ve 20 Mayıs 1969.
- ^ Godlovitch R, Godlovitch S, and Harris J. (1972). Animals, Men and Morals: An Inquiry into the Maltreatment of Non-humans
- ^ Einwohner (Şubat 1999). "Gender, class, and social movement outcomes: Identity and effectiveness in two animal rights campaigns". Gender & Society (İngilizce). 13 (1): 56-76. doi:10.1177/089124399013001004.
- ^ Dershowitz, Alan. Rights from Wrongs: A Secular Theory of the Origins of Rights, 2004, ss. 198-99 ve "Darwin, Meet Dershowitz," The Animals' Advocate, Winter 2002, cilt 21.
- ^ Smith, Wesley J. A Rat Is a Pig Is a Dog Is a Boy: The Human Cost of the Animal Rights Movement, Encounter Books, 2009, s. 68
- ^ Helton (2002). "Re-imagining being 'straight' in straight edge". Contemporary Drug Problems (İngilizce). 29 (2): 465. doi:10.1177/009145090202900209. ISSN 0091-4509.
- ^ Wood (1999). "Nailed to the X: A Lyrical History of Straightedge". Journal of Youth Studies (İngilizce). 2 (2): 133-151. doi:10.1080/13676261.1999.10593032.
- ^ (İngilizce). Active Distribution. 2014. 12 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2017.
- ^ (İngilizce). PM Press. 2010. s. 137. ISBN . 26 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2017.
- ^ (İngilizce). Associated Press. 18 Mayıs 2002. 23 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2008.
- ^ (İngilizce). CNN. 21 Haziran 2002. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2008.
- ^ (PDF) (İngilizce). 28 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2015.
- ^ Helene Guldberg (29 Mart 2001). (İngilizce). Spiked online. 21 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2011.[]
- ^ (İngilizce). Project Censored. 2 Nisan 2014. 2 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2015.
- ^ Munro (Mayıs 2005). "Strategies, Action Repertoires and DIY Activism in the Animal Rights Movement". Social Movement Studies (İngilizce). 4 (1): 75-94. doi:10.1080/14742830500051994.
- ^ (İngilizce). Huffington Post. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2015.
- ^ (PDF) (İngilizce). Federation of American Societies For Experimental biology. s. 1. 3 Mart 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2015.
- ^ Miller (2010). "A Tricky Balance Between Activists' and Researchers' Rights". Science (İngilizce). 329 (5999): 1589-1590. doi:10.1126/science.329.5999.1589. ISSN 0036-8075. (PMID) 20929820.
Konuyla ilgili eserler
- Makaleler
- "A Critique of the Kantian Theory of Indirect Moral Duties to Animals" 25 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Jeff Sebo, AnimalLiberationFront.com, erişim tarihi 4 Eylül 2005
- "Burning Rage" 24 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Ed Bradley, CBS 60 Minutes, 5 Kasım 2005
- "FBI, ATF address domestic terrorism" 20 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., by Terry Frieden, CNN, 19 Mayıs 2005
- , No Compromise, Sayı 15, 1999
- , Friends of Animals, 2003
- Animal Cruelty is the Price We Pay for Cheap Meat 19 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. Rolling Stone, 10 Aralık 2013.
- Kitaplar
- (ed) and Anthony J. Nocella (ed), Terrorists or Freedom Fighters?: Reflections on the Liberation of Animals (Lantern Books, 2004).
- Lawrence Finsen and Susan Finsen, The Animal Rights Movement in America: From Compassion to Respect (New York: Twayne Publishers, 1994).
- Gary L. Francione, Rain without Thunder: The Ideology of the Animal Rights Movement (Philadelphia: Temple University Press, 1996).
- Harold D. Guither, Animal Rights: History and Scope of a Radical Social Movement (Carbondale: Southern Illinois University Press, 1998).
- James M. Jasper and Dorothy Nelkin, The Animal Rights Crusade: The Growth of a Moral Protest (New York: The Free Press, 1992).
- , From Dusk 'Til Dawn: An Insiders View of the Growth of the Animal Liberation Movement 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (Puppy Pincher Press 2007).
- , Free the Animals: The Story of the Animal Liberation Front (, 2000).
- Peter Singer, Ethics into Action: Henry Spira and the Animal Rights Movement (Lanham, MD: Bowman & Littlefield, 1998).
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Hayvan haklari hareketi kavrami bazen hayvan ozgurlugu hayvan kisiligi veya hayvan savunuculugu hareketi olarak da adlandirilir insan ve insan olmayan hayvanlar arasinda cizilen kati ahlaki ve hukuki ayrima son veren hayvanlarin mulk statusunde gorulmelerine ve hayvan deneyleri gibi arastirmalarda gida ve sirk gibi eglence endustrilerinde kullanilmalarina son vermeyi amaclayan sosyal bir harekettir Sartlar ve ayrimlarTum hayvan ozgurlukculeri insan olmayan hayvanlarin bireysel cikarlarinin taninmasini ve korunmasini hak ettigine inanir ancak hareket iki genis kampa ayrilmistir Hayvan haklari savunuculari bu temel haklarin hayvanlara ahlaken verilmesi gereken haklar olduguna ve onlara bu yasal haklarinin verilmesi gerektigine inanirlar Ornegin ahlak felsefecisi ve onde gelen bir hayvan haklari aktivisti olan Tom Regan eserlerinde bu gorus savunulur Yararci ozgurlukculer utilitarian liberationists ise hayvanlarin ahlaki haklara sahip olduklarina inanmazlar ancak yararci gerekcelerle en basit sekliyle yararciligin ahlaki kararlari aslinda en buyuk mutluluklarimiza dayandirdigimizi savunur benzer haklarin gerekliligini savunurlar hayvanlarin aci cekebilmelerini acilarini herhangi bir ahlaki felsefede hesaba katmazlar Avustralyali filozof ve onde gelen bir hayvan haklari savunucusu Peter Singer in calismalari gibi bircok ornekte goruldugu uzere hayvanlari bu dusuncenin disinda tutmanin turculuk denilen bir ayrimcilik bicimi oldugu savunulmaktadir Bu farkliliklara ragmen hayvan ozgurlugu ve hayvan haklari terimleri genellikle birbirinin yerine kullanilmaktadir Bu bolunme reformist veya anaakim hizip ile radikal kolelik karsiti ve dogrudan eylem hizipleri arasindaki bolunme olarak da nitelendirilmektedir Ana akim hizip buyuk olcude profesyonellesmistir bagis toplamaya ve medyanin destegini kazanmaya odaklanmaktadir Reformist hareketin aktorleri ise insanlarin hayvanlari taciz etmeyi sona erdirmesi gerektigine inanmaktadir Ahlaki soklar iceren faaliyetlerde de bulunuyorlar Amerika Birlesik Devletleri ndeki hayvan haklari hareketinin gucunun hayvan refahini iyilestirmeyi amaclayan profesyonellestirilmis kar amaci gutmeyen kuruluslarda odaklanmaktadir Daha kucuk hizipler de bulunmaktadir Bunlar arasinda inanc temelli hayvan haklari teorisine odaklanan gruplar ve veganarsistleri gosterilebilir Arastirmacilar bu tur hiziplesmelerin sosyal hareketlerde sik rastlandigini ve calismalarini saglikli surdurmede rol oynadigini da belirtiyorlar TarihceAvustralyali filozof Peter Singer Cagdas hayvan haklari hareketi Ingiltere de bir grup Oxford Universitesi lisansustu felsefe ogrencisi tarafindan 1970 lerin basinda kurulmus olarak kabul ediliyor ve su anda Oxford Grubu olarak biliniyor Grup yakin zamanda vejetaryen olmus felsefe mezunu Rosalind ve Stanley Godlovitch tarafindan yonetiliyordu Godlovitchler yine felsefe mezunu olan John Harris ve David Wood ile tanistilar onlar da kisa sure sonra hayvan haklari lehine olan argumanlara ikna oldular ve vejetaryen oldular Grup Profesor Richard Hare de dahil olmak uzere onde gelen Oxford Universitesi ahlak filozoflariyla hem kisisel olarak hem de derslerde konuyu aktif olarak gundeme getirmeye basladi Yaklasimlari duygusalliga dilsiz hayvanlara karsi sefkat degil hayvanlarin ahlaki haklarina dayaniyordu Kisa sure sonra goruslerini desteklemek icin bir dizi guclu arguman gelistirdiler veya destekcilerinden edindiler Bu argumanlardan biri kisa sure sonra grubun bir parcasi olacak olan Oxford Universitesi klinik psikologlarindan dan geldi nadiren bir neden Bu kadar rasyonel savunulan ve entelektuel olarak bu kadar iyi silahlanmis bir dava konusu cok nadir gorulur Romanci nin The Sunday Times gazetesinde yazdigi 1965 tarihli bir makale hayvan haklari hareketini ateslemede cok onemli oldu Brophy sunu yazdi Filozoflar bu makaleyi etkili buldular ve Brophy nin duygusal olmayan guclu polemiginden ilham aldilar Ayrica Richard D Ryder Brophy nin argumanlarina yanit olarak The Daily Telegraph a uc mektup yazdi Amerikali filozof Tom Regan 1970 yilinda Ryder turculuk ifadesini icat etti ve bunu ilk olarak belirli bir ture olan aitlikleri temelinde varliklarin cikarlarina deger atanmasini aciklamak icin ozel olarak basilmis bir brosurde kullandi Ryder daha sonra John Harris ve Godlovitches tarafindan kaleme alinan Animals Men and Morals An Inquiry into the Maltreatment of Non humans 1972 adli son derece etkili olan esere ve Rosalind Godlovitch in ayni yil yayinlanan Animal and Morals adli makalesine katkida bulundu Diger onemli kabul edilen kitaplar arasinda filozof Tom Regan in The Case for Animal Rights 1983 in Created from Animals The Moral Implications of Darwinism 1990 Hukuk akademisyeni Gary L Francione nin Animals Property and the Law 1995 baska bir hukuk akademisyeni in Rattling the Cage Toward Legal Rights for Animals 2000 ve in Hayvan Haklari ve Ahlak Felsefesi 2005 Cinsiyet sinif ve diger faktorlerHayvan haklari hareketini besleyen bir diger faktor televizyonda yayinlanan katliamlara karsi bir tiksinti idi Amerika Birlesik Devletleri nde tarafindan 1960 larin sonlarinda ve 1970 lerin baslarindaki hakkinda bircok halk protesto katliamlari duzenlendi Dusuk et fiyatlarini protesto eden ciftciler medya temsilcilerinin onunde kendi hayvanlarini oldurduler Karkaslar ziyan edildi ve yenmedi Bununla birlikte bu caba geri tepti cunku hayvanlarin gereksiz yere ve savurgan bir sekilde olduruldugunu gormek televizyon izleyicilerini cok kizdirdi Victoria devri Ingiliz hayvan koruma hareketi ve Amerikan feminizm ve cevrecilik hareketleriyle olan iliskileri nedeniyle hayvan haklari hareketi agirlikli olarak ust sinif ve orta sinif beyaz kadin uyelerden olusmustur Hareketin mevcut durumuHayvan haklari hareket artik kenarda kalmis bir hareket olarak gorulmuyor 1980 lerde ve 1990 larda avukatlar doktorlar psikologlar veterinerler ve eski canlilik uzmanlari vivisectionist dahil olmak uzere cok cesitli akademisyenler ve profesyoneller katildi ve su anda Avrupa ve Kuzey Amerika daki felsefe bolumlerinde ortak bir calisma konusudur Amerika Birlesik Devletleri ndeki 180 hukuk fakultesinin 92 sinde hayvan hukuku dersleri verilmektedir ve hareket Harvard Hukuk Fakultesi nden Alan Dershowitz ve gibi kidemli hukuk akademisyenlerinin destegini almistir Cesitli eyalet barolarinda hayvan haklari yasasi bolumleri olusturulmus ve nde hayvan haklariyla ilgili kararlar duzenli olarak onerilmektedir 1980 lerde punk kulturu ve ideolojisi hareket ile iliskili oldu ozellikle hardcore punk ABD de ve anarko punk Birlesik Krallik ta harekete agirlikli olarak iliski kurdu Avrupa da gibi vegan punk etkinliklerinin one cikmasinin da gosterdigi gibi bu birliktelik 21 yuzyila kadar devam etmektedir Felsefi ve yasal amaclarPeter Singer tarafindan kurulan Seattle merkezli Buyuk Maymun Projesi GAP Greate Ape Project Birlesmis Milletler in sempanzeleri bonobolari gorilleri ve orangutanlari insanlarla esitler topluluguna dahil edecegi nu kabul etmesi icin kampanya yurutuyor Bildirge insan olmayan maymunlara uc temel menfaatin korunmasini yerlestirmek istiyor Yasam hakki bireysel ozgurlugun korunmasi ve iskence yasagi Hareketin etkiledigi yasal degisikliklerHayvanlarin mulkiyet statusunu degistirme kampanyasiyla ilgili olarak hayvan kurtulus hareketi bircok ulkede basariya ulasti 1992 de Isvicre Federal Anayasasi nda hayvanlari bir sey degil varlik olarak tanimak icin degisiklige gitti Ancak 1999 da Isvicre anayasasi tamamen yeniden yazildi On yil sonra Almanya 2002 anayasasinda yapilan bir degisiklikle hayvan haklarini garanti altina alarak bunu yapan ilk Avrupa Birligi uyesi oldu Alman Medeni Kanunu Burgerliches Gesetzbuch buna uygun olarak 1997 yilinda degistirilmistir Hayvan ozgurlugu hareketinin belki de en buyuk basarisi 1999 da Yeni Zelanda da bes buyuk maymun turune temel haklar taninmasi olmustur Bu turlerin arastirma test etme veya ogretimde kullanimlari artik yasaklandi 1986 da Ingiltere hukumeti gibi diger hukumetler de daha once bu deneylere bir yasak getirmisti Diger bazi ulkeler de arastirmada insan olmayan buyuk maymunlarin kullanimini yasakladi veya ciddi sekilde kisitladi Ayrica 17 Mayis 2013 te Hindistan tum deniz memelilerinin insan olmayan kisiler statusune sahip oldugunu ilan etti Strateji ve taktiklerHayvan ozgurlugunu protesto eden anarsistler ve anti fasistler Yeni bilgi iletisim teknolojilerinin ICT kullanimi Bilgi ve iletisim teknolojilerinin gelismesi tanitimlari cekmek ve harekete destek saglamak hayvanlara zulum kanitlari toplamak ve yaymak icin video kamera televizyon internet ve sosyal medya kullanan aktivistlerin gizli gozetim cabalarini kolaylastirdi Gizli gozetim Boykot Ahlaki soklar Siddet icermeyen eylemler Dogrudan eylem Militan bir hayvan haklari orgutu olani tarafindan ustlenilen 4 Temmuz 2005 tarihinde Oxfordshire da Londbridges kayikhanesindeki yangin 500 000 hasara neden oldu Arastirmacilarin hedeflenmesi Aktivistler bireysel arastirmacilari hedef aldi ve gecenin bir yarisi arastirmacilarin evlerine gidip ailelerini ve cocuklarini tehdit bile ettiler Bununla birlikte hayvan haklari hareketi ezici cogunlukla bariscildir ve tum hareketi lekelemeye calismak icin siddet ornekleri kullanilmistir Dogrudan eylem yontemlerinin suc sayilmasiABD Adalet Bakanligi yeralti gruplarini Hayvan Kurtulus Cephesi ve ni terorist orgutler olarak tanimlamaktadir Hareketler arasi aktiviteKarsi hareketAyrica bakinizHayvan haklari Hayvanlara uygulanan siddet TurculukKaynakca Animal rights Encyclopaedia Britannica 2007 Animals and Ethics Broadview Press 2003 ss 153 ve sonrasi a b Wolf Mayis 2015 Beyond nonhuman animal rights A grassroots movement in Istanbul and its alignment with other causes Interface A Journal for and About Social Movements Ingilizce 7 1 40 69 a b Wrenn Ekim 2012 Applying Social Movement Theory to Nonhuman Rights Mobilization and the Importance of Faction Hierarchies Peace Studies Journal Ingilizce 5 3 27 44 Wrenn 1 Ocak 2013 Society amp Animals Ingilizce 21 4 379 394 doi 10 1163 15685306 12341271 ISSN 1568 5306 9 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Agustos 2019 a b Wrenn 1 Nisan 2016 PDF Journal of Agricultural and Environmental Ethics Ingilizce 29 2 143 165 doi 10 1007 s10806 015 9593 4 ISSN 1187 7863 28 Nisan 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 16 Agustos 2019 Wrenn 1 Nisan 2014 Journal of Agricultural and Environmental Ethics Ingilizce 27 2 177 200 doi 10 1007 s10806 013 9458 7 ISSN 1187 7863 9 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Agustos 2019 Evans 1 Temmuz 2010 Constitutional Inclusion of Animal Rights in Germany and Switzerland How Did Animal Protection Become an Issue of National Importance Society amp Animals Ingilizce 18 3 231 250 doi 10 1163 156853010X510762 ISSN 1568 5306 Ryder Richard Animal Revolution Changing Attitudes Towards Speciesism Berg 2000 s 6 Ryder Richard Letters to the editor The Daily Telegraph 7 Nisan 3 Mayis ve 20 Mayis 1969 Godlovitch R Godlovitch S and Harris J 1972 Animals Men and Morals An Inquiry into the Maltreatment of Non humans Einwohner Subat 1999 Gender class and social movement outcomes Identity and effectiveness in two animal rights campaigns Gender amp Society Ingilizce 13 1 56 76 doi 10 1177 089124399013001004 Dershowitz Alan Rights from Wrongs A Secular Theory of the Origins of Rights 2004 ss 198 99 ve Darwin Meet Dershowitz The Animals Advocate Winter 2002 cilt 21 Smith Wesley J A Rat Is a Pig Is a Dog Is a Boy The Human Cost of the Animal Rights Movement Encounter Books 2009 s 68 Helton 2002 Re imagining being straight in straight edge Contemporary Drug Problems Ingilizce 29 2 465 doi 10 1177 009145090202900209 ISSN 0091 4509 Wood 1999 Nailed to the X A Lyrical History of Straightedge Journal of Youth Studies Ingilizce 2 2 133 151 doi 10 1080 13676261 1999 10593032 Ingilizce Active Distribution 2014 12 Mart 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ekim 2017 Ingilizce PM Press 2010 s 137 ISBN 978 1 60486 0 511 26 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Ekim 2017 Ingilizce Associated Press 18 Mayis 2002 23 Eylul 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Haziran 2008 Ingilizce CNN 21 Haziran 2002 19 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Haziran 2008 PDF Ingilizce 28 Temmuz 2013 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 31 Mayis 2015 Helene Guldberg 29 Mart 2001 Ingilizce Spiked online 21 Mayis 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 9 Ocak 2011 daha iyi kaynak gerekli Ingilizce Project Censored 2 Nisan 2014 2 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 9 Haziran 2015 Munro Mayis 2005 Strategies Action Repertoires and DIY Activism in the Animal Rights Movement Social Movement Studies Ingilizce 4 1 75 94 doi 10 1080 14742830500051994 Ingilizce Huffington Post 24 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Nisan 2015 PDF Ingilizce Federation of American Societies For Experimental biology s 1 3 Mart 2015 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 14 Nisan 2015 Miller 2010 A Tricky Balance Between Activists and Researchers Rights Science Ingilizce 329 5999 1589 1590 doi 10 1126 science 329 5999 1589 ISSN 0036 8075 PMID 20929820 Konuyla ilgili eserlerMakaleler A Critique of the Kantian Theory of Indirect Moral Duties to Animals 25 Mayis 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde Jeff Sebo AnimalLiberationFront com erisim tarihi 4 Eylul 2005 Burning Rage 24 Mayis 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ed Bradley CBS 60 Minutes 5 Kasim 2005 FBI ATF address domestic terrorism 20 Aralik 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde by Terry Frieden CNN 19 Mayis 2005 No Compromise Sayi 15 1999 Friends of Animals 2003 Animal Cruelty is the Price We Pay for Cheap Meat 19 Mayis 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde Rolling Stone 10 Aralik 2013 Kitaplar ed and Anthony J Nocella ed Terrorists or Freedom Fighters Reflections on the Liberation of Animals Lantern Books 2004 978 1590560549 Lawrence Finsen and Susan Finsen The Animal Rights Movement in America From Compassion to Respect New York Twayne Publishers 1994 0 8057 3884 3 Gary L Francione Rain without Thunder The Ideology of the Animal Rights Movement Philadelphia Temple University Press 1996 1 56639 461 9 Harold D Guither Animal Rights History and Scope of a Radical Social Movement Carbondale Southern Illinois University Press 1998 0 8093 2199 8 James M Jasper and Dorothy Nelkin The Animal Rights Crusade The Growth of a Moral Protest New York The Free Press 1992 0 02 916195 9 From Dusk Til Dawn An Insiders View of the Growth of the Animal Liberation Movement 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde Puppy Pincher Press 2007 978 0 9555850 0 5 Free the Animals The Story of the Animal Liberation Front 2000 1 930051 22 0 Peter Singer Ethics into Action Henry Spira and the Animal Rights Movement Lanham MD Bowman amp Littlefield 1998 0 8476 9073 3