Haç, birbirlerini dik açı ile kesen iki çizgi veya çubuktan meydana gelen şekil. Şekillerden biri veya her ikisi de ortasından ikiye bölünür. Artı (+) şeklinde veya çarpı (x) şeklinde olabilir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJeUwwZHlaV1ZyWDJOeWIzTnpMbk4yWnk4eU1qQndlQzFIY21WbGExOWpjbTl6Y3k1emRtY3VjRzVuLnBuZw==.png)
Yüzyıllar boyunca haç, farklı din ve kültürlerde birbirlerinden çok farklı şeyleri sembolize etmek amacıyla kullanılmıştır. Değişik anlamlara gelen haçlar şekil olarak tamamen aynı değildirler ve değişkenlik gösterirler.
Kızılhaç
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGaEwwWnNZV2RmYjJaZmRHaGxYMUpsWkY5RGNtOXpjeTV6ZG1jdk1UUXdjSGd0Um14aFoxOXZabDkwYUdWZlVtVmtYME55YjNOekxuTjJaeTV3Ym1jPS5wbmc=.png)
Beyaz zeminde kırmızı renkli haç işaretidir. Saint Georgius Haçı olarak da bilinir. Gürcistan Devletinin bayrağında bulunan semboldür. Gürcistan, ismini (Georgia) St. George'dan almıştır. Bu sembol aynı zamanda Kızılhaç'ın simgesidir. Kızılhaç tarafından amblem olarak kullanılır. Kızılhaç, Kızılay ile birlikte savaş ve felaket mağdurlarına insani yardım ulaştıran uluslararası bir harekettir. Jean Henry Dunant tarafından 1864'te İsviçre'de kurulmuştur. Bu amblem aynı zamanda sağlık ekipman ve araçları üzerinde kullanılır. Haç işareti Hristiyanlıkla özdeşleşmiş olmasına rağmen Kızılhaç'ın günümüzde dini bir kimliği yoktur ve din, dil, ırk ayrımı gözetmeden yardım ulaştırmaya çalışır. Bazı kişiler Kızılhaç bayrağı'nın İsviçre bayrağı'nın ters renklisi olduğunu iddia etmektedir.
Gamalı haç
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpZekwwaHBibVIxVTNkaGMzUnBhMkV1YzNabkx6RXdNSEI0TFVocGJtUjFVM2RoYzNScGEyRXVjM1puTG5CdVp3PT0ucG5n.png)
Gamalı haç veya swastika, tarih öncesi dönemlerden kalma sembol. Gamalı haç ismi Yunanca gama (Γ) harfine atfen verilmiştir. Svastika kelimesi Sanskritçe'deki su (iyi) ve asti (olmak) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. "İyi olmak, mutlu ve sağlıklı olmak" anlamlarına gelir.
Svastika Hinduizm, Budizm ve Jainizm'e göre kutsaldır. Sonradan Nazi Almanya'sı tarafından amblem olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Temel haç figürleri
Resim | İsim | Açıklama |
---|---|---|
![]() | Yunan Haçı | Eşit uzunlukta 2 çizgiden oluşup 4.yüzyılda yaygın olarak kullanılan en yaygın haç türüdür. |
![]() | Latin Haçı | Uzun bir dik çizgi içinden geçen yan bir çizgiden oluşan, Yunan haçı ile birlikte en yaygın biçimdir. İsa'nın çarmıha gerilmesini temsil eder. |
![]() | Bizans Haçı | Dışa doğru genişleyen uçları olan dik Latin haçı. Genellikle geç antik dönem ile erken Orta Çağ arasında Bizans İmparatorluğunda kullanılmıştır. |
![]() | Ataerkil haç (üç çubuklu çapraz) | Üste yakın iki çapraz çubuk ile bir çift çapraz. Üstteki daha kısadır ve İsa'nın çarmıha gerilmiş levhayı temsil eder. |
![]() | Lorraine Haçı (iki çubuklu haç) | Lorraine Haçı bir dikey ve iki yatay çubuktan oluşur. İki çubuklu çapraz, iki daha kısa yatay çubukla çaprazlanan dikey bir çizgiden oluşur. |
![]() | Papalık Haçı | Tepesine yakın üç çubuklu bir haç. Çubuklar eşit olmayan uzunluktadır ve her biri aşağıdakinden daha kısadır. |
![]() | Kutsal Kalp | Alevler, dikenli bir taç ve bir Latin Haçı içeren İsa'nın Kutsal Kalbinin bir tasviri. |
![]() | Salem Haçı | Ataerkil haça benzer, ancak ana çapraz çubuğun altında, üst çapraz çubuğun uzunluğuna eşit ek bir çapraz çubuk vardır. |
![]() | Monogrammatik Haç | P harfinin üzerine bir çizgi eklenerek haça benzetilmiştir. |
![]() | Basamaklı Haç | Birkaç basamaklı (genellikle üç) bir taban üzerinde duran bir haç. |
![]() | Kudüs Haçı | Açılarının her birinde daha küçük bir çarpı olan büyük bir çarpı. Kudüs krallığının sembolü olarak kullanılmıştır. |
![]() | Halkalı Haç | Yunan haçının dışına bir halka konulur |
![]() | Çatallı Çapraz | Alman Rheinland'da 13. yüzyılın sonlarında veya 14. yüzyılın başlarında popülerlik kazanan Y harfi şeklinde bir haç. |
![]() | Demir Haç | Prusya'da askeri bir madalya ve nişan olarak ortaya çıkan bir Alman askeri haçı. Daha sonra Alman İmparatorluğu, Weimar Cumhuriyeti, Nazi Almanyası ve savaş sonrası Almanya'DA çeşitli askeri ve güvenlik kuvvetleri süslemelerinde kullanıldı . |
Haç motifli bayraklar
Bazı Hristiyan ülkeler bayraklarını haçtan esinlenerek seçmişlerdir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSakwwWnNZV2RmYjJaZlUzZGxaR1Z1TG5OMlp5OHlNREJ3ZUMxR2JHRm5YMjltWDFOM1pXUmxiaTV6ZG1jdWNHNW4ucG5n.png)
- Birleşik Krallık bayrağı
- Burundi bayrağı
- Danimarka bayrağı
- Dominika bayrağı
- Dominik Cumhuriyeti bayrağı
- Finlandiya bayrağı
- Gürcistan bayrağı
- İsveç bayrağı
- İsviçre bayrağı
- İzlanda bayrağı
- İngiltere bayrağı
- Jamaika bayrağı
- Bermuda bayrağı
- Yeni Kaledonya bayrağı
- Malta bayrağı
- İskoçya bayrağı
- Norveç bayrağı
- Avusturalya bayrağı
- Portekiz bayrağı
- Sırbistan bayrağı
- Yeni Zelanda bayrağı
- Slovakya bayrağı
- Tonga bayrağı
- Niue bayrağı
- Yunanistan bayrağı
- Åland bayrağı
- Faroe Adaları bayrağı
- Martinik bayrağı
Ayrıca bakınız
Wikimedia Commons'ta Haç ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Notlar
- İngilizce Vikipedi, cross, red cross
- Oxford İngilizce Sözlük, cross, swastika, red cross
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Hac birbirlerini dik aci ile kesen iki cizgi veya cubuktan meydana gelen sekil Sekillerden biri veya her ikisi de ortasindan ikiye bolunur Arti seklinde veya carpi x seklinde olabilir Bir Yunan Haci Yuzyillar boyunca hac farkli din ve kulturlerde birbirlerinden cok farkli seyleri sembolize etmek amaciyla kullanilmistir Degisik anlamlara gelen haclar sekil olarak tamamen ayni degildirler ve degiskenlik gosterirler KizilhacKizilhac hareketinin sembolu Beyaz zeminde kirmizi renkli hac isaretidir Saint Georgius Haci olarak da bilinir Gurcistan Devletinin bayraginda bulunan semboldur Gurcistan ismini Georgia St George dan almistir Bu sembol ayni zamanda Kizilhac in simgesidir Kizilhac tarafindan amblem olarak kullanilir Kizilhac Kizilay ile birlikte savas ve felaket magdurlarina insani yardim ulastiran uluslararasi bir harekettir Jean Henry Dunant tarafindan 1864 te Isvicre de kurulmustur Bu amblem ayni zamanda saglik ekipman ve araclari uzerinde kullanilir Hac isareti Hristiyanlikla ozdeslesmis olmasina ragmen Kizilhac in gunumuzde dini bir kimligi yoktur ve din dil irk ayrimi gozetmeden yardim ulastirmaya calisir Bazi kisiler Kizilhac bayragi nin Isvicre bayragi nin ters renklisi oldugunu iddia etmektedir Gamali hacHindu Swastikasi Gamali hac veya swastika tarih oncesi donemlerden kalma sembol Gamali hac ismi Yunanca gama G harfine atfen verilmistir Svastika kelimesi Sanskritce deki su iyi ve asti olmak kelimelerinin birlesiminden olusmustur Iyi olmak mutlu ve saglikli olmak anlamlarina gelir Svastika Hinduizm Budizm ve Jainizm e gore kutsaldir Sonradan Nazi Almanya si tarafindan amblem olarak kullanilmaya baslanmistir Temel hac figurleriResim Isim AciklamaYunan Haci Esit uzunlukta 2 cizgiden olusup 4 yuzyilda yaygin olarak kullanilan en yaygin hac turudur Latin Haci Uzun bir dik cizgi icinden gecen yan bir cizgiden olusan Yunan haci ile birlikte en yaygin bicimdir Isa nin carmiha gerilmesini temsil eder Bizans Haci Disa dogru genisleyen uclari olan dik Latin haci Genellikle gec antik donem ile erken Orta Cag arasinda Bizans Imparatorlugunda kullanilmistir Ataerkil hac uc cubuklu capraz Uste yakin iki capraz cubuk ile bir cift capraz Ustteki daha kisadir ve Isa nin carmiha gerilmis levhayi temsil eder Lorraine Haci iki cubuklu hac Lorraine Haci bir dikey ve iki yatay cubuktan olusur Iki cubuklu capraz iki daha kisa yatay cubukla caprazlanan dikey bir cizgiden olusur Papalik Haci Tepesine yakin uc cubuklu bir hac Cubuklar esit olmayan uzunluktadir ve her biri asagidakinden daha kisadir Kutsal Kalp Alevler dikenli bir tac ve bir Latin Haci iceren Isa nin Kutsal Kalbinin bir tasviri Salem Haci Ataerkil haca benzer ancak ana capraz cubugun altinda ust capraz cubugun uzunluguna esit ek bir capraz cubuk vardir Monogrammatik Hac P harfinin uzerine bir cizgi eklenerek haca benzetilmistir Basamakli Hac Birkac basamakli genellikle uc bir taban uzerinde duran bir hac Kudus Haci Acilarinin her birinde daha kucuk bir carpi olan buyuk bir carpi Kudus kralliginin sembolu olarak kullanilmistir Halkali Hac Yunan hacinin disina bir halka konulurCatalli Capraz Alman Rheinland da 13 yuzyilin sonlarinda veya 14 yuzyilin baslarinda populerlik kazanan Y harfi seklinde bir hac Demir Hac Prusya da askeri bir madalya ve nisan olarak ortaya cikan bir Alman askeri haci Daha sonra Alman Imparatorlugu Weimar Cumhuriyeti Nazi Almanyasi ve savas sonrasi Almanya DA cesitli askeri ve guvenlik kuvvetleri suslemelerinde kullanildi Hac motifli bayraklarBazi Hristiyan ulkeler bayraklarini hactan esinlenerek secmislerdir Isvec bayragi Iskandinav Hacina gore tasarlanmistir Birlesik Krallik bayragi Burundi bayragi Danimarka bayragi Dominika bayragi Dominik Cumhuriyeti bayragi Finlandiya bayragi Gurcistan bayragi Isvec bayragi Isvicre bayragi Izlanda bayragi Ingiltere bayragi Jamaika bayragi Bermuda bayragi Yeni Kaledonya bayragi Malta bayragi Iskocya bayragi Norvec bayragi Avusturalya bayragi Portekiz bayragi Sirbistan bayragi Yeni Zelanda bayragi Slovakya bayragi Tonga bayragi Niue bayragi Yunanistan bayragi Aland bayragi Faroe Adalari bayragi Martinik bayragiAyrica bakinizCamargue haciWikimedia Commons ta Hac ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir NotlarIngilizce Vikipedi cross red cross Oxford Ingilizce Sozluk cross swastika red crossKaynakca Encyclopedia Britannica Ingilizce 24 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2021 Oxford Dictionary of English 2e Oxford University Press 2003 Swastika maddesi