Portekizli Isabella (24 Ekim 1503 – 1 Mayıs 1539) İspanyol İmparatorluğu'nun hükümdarı olan Kutsal Roma imparatoru kuzeni V. Karl'ın konsort imparatoriçe ve konsort kraliçesiydi. 10 Mart 1526'dan 1539'daki ölümüne kadar İspanya ve Almanya kraliçesi ve Hollanda leydisiydi ve Şubat 1530'da Kutsal Roma imparatoriçesi ve İtalya Kraliçesi oldu. Kocasının Avrupa'yı sürekli seyahat etmesi nedeniyle İspanya'nın naibiydi, Krallığın yaşamı boyunca imparatorluk politikalarından bağımsız ve ekonomik olarak sağlıklı kalmasını sağladı.
Isabella | |
---|---|
![]() 1548'de Titian tarafından yapılmış portresi | |
Kutsal Roma imparatoriçesi İtalya konsort kraliçesi | |
Hüküm süresi | 24 Şubat 1530 – 1 Mayıs 1539 |
| |
Hüküm süresi | 10 Mart 1526 – 1 Mayıs 1539 |
Doğum | 24 Ekim 1503 Lizbon, Portekiz |
Ölüm | 1 Mayıs 1539 (35 yaşında) Toledo, İspanya |
Defin | El Escorial |
Eş(ler)i | V. Karl (e. 1526) |
Çocuk(lar)ı |
|
Hanedan | Avis Hanedanı |
Babası | I. Manuel |
Annesi | Maria |
Dini | Katolik Kilisesi |
İmza |
Çocukluğu
Isabella, 24 Ekim 1503^de Lizbon'da doğdu, hem anneannesi (I. Isabella) hem de hem de babasının ilk karısı olan teyzesinin ismini aldı. Kral I. Manuel ile Maria'nın ilk kızları ve ikinci çocuklarıdır. Isabella, 1506'da erkek kardeşi Luis'in doğumuna kadar tahtın ikinci sırasındaydı.
Isabella, mürebbiyesi Elvira de Mendoza'nın gözetiminde eğitim gördü. Çalışmaları matematik, Rönesans klasikleri, anadili Portekizce yanında Latince, İspanyolca ve Fransızca, görgü kuralları ve Hristiyan doktrini içeriyordu. Isabella ve kardeşleri, anneleri tarafından "hak ettiklerinde, hiçbirini affetmeden" cezalandırıldı. 14 yaşında annesi öldü. O ve kız kardeşleri, mülklerini ve ayrıca Viseu ve Torres Vedras'ın gelirini miras aldı.
Nişan ve evlilik
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVM0wwTm9ZWEpzWlhOZlZsOWhibVJmUlcxd2NtVnpjMTlKYzJGaVpXeHNZVjl2Wmw5UWIzSjBkV2RoYkNVeVExOWllVjlRWlhSbGNsOVFZWFZzWDFKMVltVnVjeTVxY0djdk1qSXdjSGd0UTJoaGNteGxjMTlXWDJGdVpGOUZiWEJ5WlhOelgwbHpZV0psYkd4aFgyOW1YMUJ2Y25SMVoyRnNKVEpEWDJKNVgxQmxkR1Z5WDFCaGRXeGZVblZpWlc1ekxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpNM0wxQmhiR0ZqYVc5ZlEyRnliRzl6WDFaZmQyVnpkQzVxY0djdk1qSXdjSGd0VUdGc1lXTnBiMTlEWVhKc2IzTmZWbDkzWlhOMExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
I. Manuel'in en büyük kızı olan Isabella, evlilik için oldukça çekici bir adaydı. Koca olarak ideal aday, Maria'nın kız kardeşi Kastilyalı I. Joanna ve kocası Burgonya dükü Felipe'nin oğlu olan ilk kuzeni Karl idi. Evlilikleri, büyükanne ve büyükbabaları Kastilya kraliçesi I. Isabella ve Aragon kralı II. Fernando'nun istekleri doğrultusunda İspanya ve Portekiz arasında güçlü bir ittifak getirecekti. Ayrıca Portekiz, İspanya'nın Atlantik Okyanusu'ndaki üstünlüğüne meydan okuyabilecek tek deniz gücü olduğu için, çatışmalara yol açmadan okyanusların keşfedilmeye devam edilmesini kolaylaştıracaktı. Ayrıca V. Karl birden fazla krallığın hükümdarı olduğu için, Hristiyan âleminin en zengin krallığı olan Portekiz'in; 'nda Fransa Krallığı'nın değil, Habsburg İspanyası'nın yörüngesine girmesi gerekiyordu. Dahası Burgonya'da büyüdüğü için İspanyol soyluları ve tebaasının İber Yarımadası'ndan bir prensesle evlenmesi konusunda ısrar ettikleri bildirildi.
1518'de 18 yaşında olan Karl, evlenmek için acele etmedi ve bunun yerine kız kardeşi Eleanor'u 1518'de Isabella'nın dul babasıyla evlenmeye gönderdi. Karl'ın Flaman danışmanları, özellikle , daha sonra onu Portekiz ittifakını arka plana atmaya ve onun yerine İngiltere ile bir ittifak kurmaya ikna etti. 1521'de Karl, VIII. Henry ile Aragonlu Catherine'nin kızı, diğer birinci derece kuzeni, kendisinden 16 yaş küçük ve daha 5 yaşında bir çocuk olan Mary Tudor ile nişanlandı. Bu anlaşma, hırslı Kardinal Thomas Wolsey tarafından dile getirilen İngiltere ve Fransa arasındaki bir ittifakı bozmaya çalıştı. Portekiz'deki pek çok kişi, Infanta'nın reddini bir suç olarak kabul etti, ancak Isabella, güçlü kuzeniyle evlenmeye ya da bir manastıra girmeye kararlıydı. 1525'e gelindiğinde, Karl artık İngiltere ile bir ittifakla ilgilenmiyordu ve meşru çocuklara sahip olmaya kararlı olduğu için Mary'nin yaş almasını bekleyemezdi. Nişanı iptal edildi, İngiltere ile ittifak terk edildi ve sonunda Isabella ile evlenmeye çalıştı. Daha pek çok avantajı vardı - yaşça ona daha yakındı, sadece 3 yaş küçüktü; Akıcı İspanyolca biliyordu ve İtalyan Savaşı'nın getirdiği birçok mali sorununu çözmek için fazlasıyla yeterli olan 900.000 Portekiz cruzados çeyiz teklif etti.
Karl, ilk kuzenleri için bir papalık muafiyeti sağlamak için zaman kaybetmedi ve Portekiz ile bir ittifak için evlilik sözleşmesi yapıldı - Isabella onunla evlenecek ve kardeşi Portekiz Kralı III. João, Karl'ın en küçük kız kardeşi Avusturyalı Catherine ile evlenecekti. Karl, oradaki siyasi ve dini sıkıntılarla uğraşmak için Orta Avrupa'ya giderken, İspanya'yı yönetmesi için müstakbel karısı ile evlenmeyi ve ardından naip olarak bırakmayı planladı. Ocak 1526'da Isabella İspanya'ya gitti. Varışında, İspanya-Portekiz sınırında Calabria Dükü, Toledo Başpiskoposu ve Béjar Dükü ile buluştu. Karl'ı bir hafta bekleyeceği Sevilla'ya kadar eşlik ettiler. Sonunda, düğünleri ertesi gün 11 Mart gece yarısından hemen sonra Alcázar, Sevilla Sarayı'nda gerçekleşti.
Evlilikleri politik bir anlaşma olmasına rağmen, Isabella, onunla beklenenden daha uzun süre kalan Karl'ı büyüledi. Birkaç ay boyunca Granada'daki El Hamra Sarayı'nda balayına çıktılar ve burada İspanya'da daha önce hiç görülmemiş bir İran çiçeğinin tohumlarını sipariş ettiler. Tohumlar sonunda onu sevindiren kırmızı karanfil haline geldi. Karl daha sonra onuruna binlercesinin daha dikilmesini emretti ve kırmızı karanfilin İspanya'nın çiçek amblemi olmasını sağladı. Çiftin paylaştığı karşılıklı sevgiye rağmen, evlilikleri kolay olmadı. İlk yokluğu 1529'dan Nisan 1533'e kadar sürdü. İspanya'da 2 yıl kaldı, ancak Aralık 1536'da tekrar yola çıktı. 1538'de kısa bir süre geri dönmesine rağmen, neredeyse hemen ayrıldı ve Kasım 1539'da geri döndü. Soylular tarafından kararlaştırıldığı gibi, çocukları İspanya'da büyüdü. Eğitimlerini denetledi ve onlara Portekizce öğretti. Kocasına düzenli olarak yazdı, ancak çoğu zaman aylarını mektup almadan geçirdi.
Naipliği
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMkwxUnZiR1ZrYjE5VGEzbHNhVzVsWDFCaGJtOXlZVzFoSlRKRFgxTndZV2x1WHkxZlJHVmpYekl3TURZdWFuQm5Mekl5TUhCNExWUnZiR1ZrYjE5VGEzbHNhVzVsWDFCaGJtOXlZVzFoSlRKRFgxTndZV2x1WHkxZlJHVmpYekl3TURZdWFuQm4uanBn.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGaEwwTnZZWFJmYjJaZlFYSnRjMTl2Wmw5SmMyRmlaV3hzWVY5dlpsOVFiM0owZFdkaGJDVXlRMTlJYjJ4NVgxSnZiV0Z1WDBWdGNISmxjM05mWVc1a1gxRjFaV1Z1WDBOdmJuTnZjblJmYjJaZlUzQmhhVzR1YzNabkx6RTFNSEI0TFVOdllYUmZiMlpmUVhKdGMxOXZabDlKYzJGaVpXeHNZVjl2Wmw5UWIzSjBkV2RoYkNVeVExOUliMng1WDFKdmJXRnVYMFZ0Y0hKbGMzTmZZVzVrWDFGMVpXVnVYME52Ym5OdmNuUmZiMlpmVTNCaGFXNHVjM1puTG5CdVp3PT0ucG5n.png)
Karl'ın planladığı gibi, askeri seferlerine liderlik etmek ve 1529-33 ve 1537-39 arasında diğer krallıklarının yönetimine katılmak için yarımadada olmadığında Isabella'yı İspanya'nın naibi olarak atadı. Hükûmet konseylerinin toplantılarına katıldı ve bakanlarla istişarelerde bulundu. Zaman geçtikçe politika oluşturma sürecinde daha aktif bir rol üstlendi ve sadece önerileri kabul etmek yerine kendi çözümlerini önerdi. Kocası onun müzakerelerini "çok ihtiyatlı ve iyi düşünülmüş" olarak değerlendirdi.
Ekonomi
Isabella, belirli çıkarlar için ortak iyiyi taviz vermez bir şekilde savunan, yarımada krallıklarının sorunları konusunda derin bir uzmandı. Dış düzeyde, onun mantıklı eylemleri, yarımadanın ve korsanlığın istila ettiği Kuzey Afrika kıyılarının savunmasında belirleyiciydi. Bu, değerli metallerin akışını sağladı ve İspanya'yı imparatorluk hazinesinin başlıca kaynaklarından biri haline getirdi. Naiplikleri aracılığıyla, İspanya'nın imparatorluğun pahalı askeri politikalarından bağımsız kalmasını ve dolayısıyla yaşamı boyunca nispeten müreffeh kalmasını sağladı. Ancak Kastilya, Karl'ın imparatorluğuna entegre oldu ve ölümünden sonra yüksek enflasyondan muzdarip oldu. Kocasının sonraki saltanatı sırasında biriken muazzam bütçe açığı ve enflasyon, oğulları II. Felipe'nin saltanatı sırasında iflasın ilan edilmesiyle sonuçlandı.
İç ve dış ilişkiler
Isabella, dış ilişkileri nedeniyle Karl'a karşı önceki isyanlara bir yanıt olarak, hükümdarın otoritesini sağlamak için kraliyet gücünü etkili bir şekilde savundu. Sonbaharda düzenli olarak Toledo, Valladolid, Sevilla, Barselona ve Mallorca arasında seyahat etti. İmparatorluğun önemli meselelerini ele almak için çift birbirleri ile daha düzenli yazıştılar. Dış politikada Isabella, Fransız ve İspanyol kraliyet aileleri arasındaki evlilik ittifaklarının müzakerelerine aktif olarak müdahale etti. Kendi çocuklarının, Kral I. François'in çok daha büyük olan çocukları ile evlenmeye zorlanmaması konusunda çok endişeliydi.
Ölümü
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpnNUwwTmxibTkwWVdacGIxOWtaVjlEWVhKc2IzTmZTVjlrWlY5RmMzQmhKVU16SlVJeFlWOTVYM04xWDJaaGJXbHNhV0V1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFVObGJtOTBZV1pwYjE5a1pWOURZWEpzYjNOZlNWOWtaVjlGYzNCaEpVTXpKVUl4WVY5NVgzTjFYMlpoYldsc2FXRXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
Birkaç yıl boyunca, Isabella ve sarayı, kısmen salgın hastalıklara maruz kalmaktan kaçınmak için şehirden şehre seyahat etti. Veremden acı çektiğine dair bir tahmin vardı, onu tanımlayan bir çağdaşı: "İmparatoriçe dünyadaki en büyük acınacak kişi, o kadar zayıf ki bir insana benzemiyor". 1539'da yedinci kez hamile kaldı, ancak üçüncü ayda doğum öncesi komplikasyonlara neden olan başka bir ateşe yakalandı ve ölü bir oğul doğurdu. İki hafta sonra, 1 Mayıs 1539'da, kocası olmadan 35 yaşında öldü.
İmparator V. Karl kadar harap olmuştu ki Katolik hükümdarların mezar yeri olan Granada Kraliyet Şapeli'ne kadar karısının cesedine eşlik etmeye cesaret edemedi. Bunun yerine oğulları Felip'e annesinin cesedini Francisco de Borja ile birlikte eşlik etmesi talimatını verdi. Bununla birlikte, çürüme Isabella'nın vücudunu o kadar bozmuştu ki Gandía onu tanıyamadı ve iddiaya göre ölümün güzelliğine yaptıklarından o kadar korktu ki daha sonra bir Cizvit oldu ve San Francisco de Borja olarak ün kazandı. V. Karl onun ölümüyle o kadar kederlendi ki iki ay boyunca bir manastıra kapandı, yalnızlık içinde onun için dua etti ve yas tuttu. Isabella'nın ölümünün üzüntüsünden kurtulamadı ve yasını göstermek için hayatının geri kalanında siyah elbise giydi. Isabella'dan sonra bir daha evlenmedi ancak 1546'da Regensburg'daki toplantısına katıldığında bir gecelik metresi olan ile münasebetinden Juan de Austria adında gayrimeşru bir oğlu da doğdu. V. Karl; bir dul olarak elinde aynı haçı tutar vaziyette öldüğünde tarihler 1558'i gösteriyordu.
1574'te Isabella'nın cesedi, oğlu tarafından San Lorenzo de El Escorial Kraliyet Manastırı'na nakledildi ve burada başlangıçta kocasıyla birlikte Kraliyet Şapeli'nin mihrabının hemen altında küçük bir hazneye defnedildi. Bu defin; çiftin yan yana, "vücutlarının yarısı mihrabın altında ve yarısı rahibin ayakları altında", birlikte yeniden gömüleceği yeni bir dinî temelin kurulmasını isteyen son arzusu ve vasiyeti uyarınca yapıldı. Ünlü Manastır Bazilikası ve Kraliyet Mahzeni hala yapım aşamasındayken Kraliyet Şapeli'nde kaldılar. 1654'te, Bazilika ve Kraliyet Mahzeni, büyük torunları IV. Felipe'nin hükümdarlığı sırasında nihayet tamamlandıktan sonra çiftin kalıntıları; doğrudan Bazilika'nın altında bulunan Kraliyet Pantheon'una taşındı. Bazilika'nın bir tarafında Karl ve Isabella'nın bronz heykelleri, arkalarında kızları Avusturyalı Maria ve Karls'ın kız kardeşleri Avusturyalı Eleanor ve Macaristanlı Maria'nın büstleri vardır. Bazilika'nın tam karşısında, oğulları ile üç karısının ve talihsiz torunu Asturias prensi Karl'ın tasvirleri yanlarındadır.
Post mortem hatırası
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpZMUwwbHpZV0psYkY5a1pWOVFiM0owZFdkaGJDVXlRMTlRYjIxd1pXOWZUR1Z2Ym1rdWFuQm5Mekl5TUhCNExVbHpZV0psYkY5a1pWOVFiM0owZFdkaGJDVXlRMTlRYjIxd1pXOWZUR1Z2Ym1rdWFuQm4uanBn.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJWa0wweGhYMGRzYjNKcFlWOGxNamhVYVhwcFlXNXZKVEk1TG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxTVlWOUhiRzl5YVdGZkpUSTRWR2w2YVdGdWJ5VXlPUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Karl, Isabella'nın anısına, 1540'ta Flaman besteci 'u İmparatoriçe onuruna yeni müzik bestelemesi için görevlendirmesiyle başlayarak, sanat ve müzik aracılığıyla çeşitli eserler ısmarladı. Crecquillon, kocasının acısını ve sevgili karısıyla cennette bir kavuşma arzusunu ifade eden Missa Mort m'a privé'sini onun anısına besteledi. Ona bir başka müzikal övgü, 1545'te Fransız-Flaman besteci tarafından bestelenen Carole cur defles Isabellam'dır.
1543'te Karl, en sevdiği ressam Tiziano Vecelli'yi, Isabella'nın eski portrelerini model olarak kullanarak ölümünden sonra portrelerini boyaması için görevlendirdi. Tiziano, Portekiz İmparatoriçesi Isabel Portresi ve La Gloria da dahil olmak üzere onun birkaç portresini yaptı.. Daha sonra birlikte imparatorluk çiftinin bir çift portresini çizdi ve bunun bir kopyası Peter Paul Rubens tarafından yapıldı. Karl bu portreleri her seyahatinde ve 1555'te Yuste Manastırı'na emekli olduktan sonra yanında tuttu.
Çocukları
Karl ile evliliğinden beş çocuğu olmuştur. Bunlardan II. Felipe, Maria ve Joanna hayatta kalmıştır.
İsim | Portre | Doğum-ölüm | Notlar |
---|---|---|---|
II. Felipe | ![]() | 21 Mayıs 1527 – 13 Eylül 1598 | Hayatta kalan tek oğul, İspanyol tahtında babasının halefi. Portekiz Kralı I. Manuel'in torunu olan Felipe, 1580'de Kardinal-Kral Henrique'nin ölümünden sonra Portekiz tahtını talep ederek İber Birliği'ni kurdu. |
Maria | ![]() | 21 Haziran 1528 – 26 Şubat 1603 | Birinci derece kuzeni II. Maximilian ile evlenmiştir. |
Ferdinand | ![]() | 22 Kasım 1529 – 13 Temmuz 1530 | Bebek iken öldü. |
Son | ![]() | 29 Haziran 1534 | Ölü doğdu. |
Joanna | ![]() | 26 Haziran 1535 – 7 Eylül 1573 | Birinci derece kuzeni Portekiz prensi João Manuel ile evlenmiştir. |
Juan | ![]() | 19 Ekim 1537 – 20 Mart 1538 | Bebek iken öldü. |
Oğlan çocuğu | ![]() | 21 Nisan 1539 | Düşük ve ölü doğdu. |
Soy ağacı
Portekizli Isabella'nın soy ağacı | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Kaynakça
- ^ Jansen, S. (2002). The Monstrous Regiment of Women: Female Rulers in Early Modern Europe (İngilizce).
- ^ (2002). Emperor Charles V, Impresario of War: campaign strategy, international finance, and domestic politics (İngilizce). Cambridge Univ. Press. s. 114. ISBN .
- ^ MacQuarrie, Kim (2007). The Last Days of the Incas (İngilizce). Simon and Schuster. s. 35. ISBN .
- ^ Ford, Richard (2011). A Hand-Book for Travellers in Spain, and Readers at Home: Describing the Country and Cities, the Natives and Their Manners (İngilizce). Cambridge University Press. s. 258. ISBN .
- ^ Martínez Gil, Fernando (2007). "Corte renacentista". La invención de Toledo. Imágenes históricas de una identidad urbana. Almud, ediciones de Castilla-La Mancha. ss. 113-121. ISBN .
- ^ Martínez Gil, Fernando (1999). "Toledo es Corte (1480-1561)". Historia de Toledo. Azacanes. ss. 259-308. ISBN .
- ^ Geoffrey Parker (2014), Imprudent King: A New Life of Philip II, New Haven and London: Yale University Press, p. 12.
- ^ "A-Panteo.Pdf" (PDF). 27 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2019.
- ^ Ham, Martin (2006). "Thomas Crecquillon: Missa 'Mort m'a privé', motets and chansons". The Brabant Ensemble. 25 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2018.
- ^ "The Glory. 1551 – 1554. Oil on canvas". Museo del Prado (Prado Museum). 7 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2018.
- ^ "The Empress Isabel of Portugal". Museo del Prado (Prado Museum). 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2018.
- ^ a b
Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Emanuel I.". Encyclopædia Britannica. 9 (11. bas.). Cambridge University Press.
- ^ a b c d Liss, Peggy K. (10 Kasım 2015). Isabel the Queen: Life and Times. University of Pennsylvania Press. s. 11. ISBN . 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022.
- ^ a b Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. s. 139. ISBN . 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022.
- ^ a b
Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Ferdinand V. of Castile and Leon and II. of Aragon". Encyclopædia Britannica. 10 (11. bas.). Cambridge University Press.
- ^ a b "Isabella I, Queen of Spain." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
Dış bağlantılar
- Isabella of Portugal (1503–1539) 11 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Portekizli Isabella Alt kolu Portekiz Burgonya Hanedanı Doğumu: 24 Ekim 1503 Ölümü: 1 Mayıs 1539 | ||
Kraliyet Unvanları | ||
---|---|---|
Boş Başka isim ile kullanılan makam | Kutsal Roma imparatoriçesi; İtalya konsort kraliçesi 1530–1539 | Boş Sonraki tarafından düzenlenen makam Maria (Avusturya) |
Romalıların kraliçesi; Avusturya Arşidük eşi 1526–1539 Anne (Bohemya ve Macaristan) ile 1531–39 | Sonra gelen Anne (Bohemya ve Macaristan) | |
Boş Başka isim ile kullanılan makam | Kastilya ve Léon kraliçe eşi 1526–1539 | Boş Sonraki tarafından düzenlenen makam I. Mary |
Boş Başka isim ile kullanılan makam | Aragon, Mallorca, Valensiya, Napoli ve Sicilya kraliçe eşi; Barselona kont eşi 1526–1539 |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Portekizli Isabella 24 Ekim 1503 1 Mayis 1539 Ispanyol Imparatorlugu nun hukumdari olan Kutsal Roma imparatoru kuzeni V Karl in konsort imparatorice ve konsort kralicesiydi 10 Mart 1526 dan 1539 daki olumune kadar Ispanya ve Almanya kralicesi ve Hollanda leydisiydi ve Subat 1530 da Kutsal Roma imparatoricesi ve Italya Kralicesi oldu Kocasinin Avrupa yi surekli seyahat etmesi nedeniyle Ispanya nin naibiydi Kralligin yasami boyunca imparatorluk politikalarindan bagimsiz ve ekonomik olarak saglikli kalmasini sagladi Isabella1548 de Titian tarafindan yapilmis portresiKutsal Roma imparatoricesi Italya konsort kralicesiHukum suresi24 Subat 1530 1 Mayis 1539Ispanya konsort kralicesi Romalilarin kralicesi Hollanda leydisiHukum suresi10 Mart 1526 1 Mayis 1539Dogum24 Ekim 1503 Lizbon PortekizOlum1 Mayis 1539 35 yasinda Toledo IspanyaDefinEl EscorialEs ler iV Karl e 1526 Cocuk lar iII Felipe Maria Kutsal Roma imparatoricesi Joanna Portekiz presesiHanedanAvis HanedaniBabasiI ManuelAnnesiMariaDiniKatolik KilisesiImzaCocukluguIsabella 24 Ekim 1503 de Lizbon da dogdu hem anneannesi I Isabella hem de hem de babasinin ilk karisi olan teyzesinin ismini aldi Kral I Manuel ile Maria nin ilk kizlari ve ikinci cocuklaridir Isabella 1506 da erkek kardesi Luis in dogumuna kadar tahtin ikinci sirasindaydi Isabella murebbiyesi Elvira de Mendoza nin gozetiminde egitim gordu Calismalari matematik Ronesans klasikleri anadili Portekizce yaninda Latince Ispanyolca ve Fransizca gorgu kurallari ve Hristiyan doktrini iceriyordu Isabella ve kardesleri anneleri tarafindan hak ettiklerinde hicbirini affetmeden cezalandirildi 14 yasinda annesi oldu O ve kiz kardesleri mulklerini ve ayrica Viseu ve Torres Vedras in gelirini miras aldi Nisan ve evlilikImparator V Karl ve Imparatorice Isabella Titian dan sonra Peter Paul Rubens 17 yuzyil Granada daki V Karl Sarayi nin dis cephesi 1526 da Portekizli Isabella ile dugunu uzerine insa edildi I Manuel in en buyuk kizi olan Isabella evlilik icin oldukca cekici bir adaydi Koca olarak ideal aday Maria nin kiz kardesi Kastilyali I Joanna ve kocasi Burgonya duku Felipe nin oglu olan ilk kuzeni Karl idi Evlilikleri buyukanne ve buyukbabalari Kastilya kralicesi I Isabella ve Aragon krali II Fernando nun istekleri dogrultusunda Ispanya ve Portekiz arasinda guclu bir ittifak getirecekti Ayrica Portekiz Ispanya nin Atlantik Okyanusu ndaki ustunlugune meydan okuyabilecek tek deniz gucu oldugu icin catismalara yol acmadan okyanuslarin kesfedilmeye devam edilmesini kolaylastiracakti Ayrica V Karl birden fazla kralligin hukumdari oldugu icin Hristiyan aleminin en zengin kralligi olan Portekiz in nda Fransa Kralligi nin degil Habsburg Ispanyasi nin yorungesine girmesi gerekiyordu Dahasi Burgonya da buyudugu icin Ispanyol soylulari ve tebaasinin Iber Yarimadasi ndan bir prensesle evlenmesi konusunda israr ettikleri bildirildi 1518 de 18 yasinda olan Karl evlenmek icin acele etmedi ve bunun yerine kiz kardesi Eleanor u 1518 de Isabella nin dul babasiyla evlenmeye gonderdi Karl in Flaman danismanlari ozellikle daha sonra onu Portekiz ittifakini arka plana atmaya ve onun yerine Ingiltere ile bir ittifak kurmaya ikna etti 1521 de Karl VIII Henry ile Aragonlu Catherine nin kizi diger birinci derece kuzeni kendisinden 16 yas kucuk ve daha 5 yasinda bir cocuk olan Mary Tudor ile nisanlandi Bu anlasma hirsli Kardinal Thomas Wolsey tarafindan dile getirilen Ingiltere ve Fransa arasindaki bir ittifaki bozmaya calisti Portekiz deki pek cok kisi Infanta nin reddini bir suc olarak kabul etti ancak Isabella guclu kuzeniyle evlenmeye ya da bir manastira girmeye kararliydi 1525 e gelindiginde Karl artik Ingiltere ile bir ittifakla ilgilenmiyordu ve mesru cocuklara sahip olmaya kararli oldugu icin Mary nin yas almasini bekleyemezdi Nisani iptal edildi Ingiltere ile ittifak terk edildi ve sonunda Isabella ile evlenmeye calisti Daha pek cok avantaji vardi yasca ona daha yakindi sadece 3 yas kucuktu Akici Ispanyolca biliyordu ve Italyan Savasi nin getirdigi bircok mali sorununu cozmek icin fazlasiyla yeterli olan 900 000 Portekiz cruzados ceyiz teklif etti Karl ilk kuzenleri icin bir papalik muafiyeti saglamak icin zaman kaybetmedi ve Portekiz ile bir ittifak icin evlilik sozlesmesi yapildi Isabella onunla evlenecek ve kardesi Portekiz Krali III Joao Karl in en kucuk kiz kardesi Avusturyali Catherine ile evlenecekti Karl oradaki siyasi ve dini sikintilarla ugrasmak icin Orta Avrupa ya giderken Ispanya yi yonetmesi icin mustakbel karisi ile evlenmeyi ve ardindan naip olarak birakmayi planladi Ocak 1526 da Isabella Ispanya ya gitti Varisinda Ispanya Portekiz sinirinda Calabria Duku Toledo Baspiskoposu ve Bejar Duku ile bulustu Karl i bir hafta bekleyecegi Sevilla ya kadar eslik ettiler Sonunda dugunleri ertesi gun 11 Mart gece yarisindan hemen sonra Alcazar Sevilla Sarayi nda gerceklesti Evlilikleri politik bir anlasma olmasina ragmen Isabella onunla beklenenden daha uzun sure kalan Karl i buyuledi Birkac ay boyunca Granada daki El Hamra Sarayi nda balayina ciktilar ve burada Ispanya da daha once hic gorulmemis bir Iran ciceginin tohumlarini siparis ettiler Tohumlar sonunda onu sevindiren kirmizi karanfil haline geldi Karl daha sonra onuruna binlercesinin daha dikilmesini emretti ve kirmizi karanfilin Ispanya nin cicek amblemi olmasini sagladi Ciftin paylastigi karsilikli sevgiye ragmen evlilikleri kolay olmadi Ilk yoklugu 1529 dan Nisan 1533 e kadar surdu Ispanya da 2 yil kaldi ancak Aralik 1536 da tekrar yola cikti 1538 de kisa bir sure geri donmesine ragmen neredeyse hemen ayrildi ve Kasim 1539 da geri dondu Soylular tarafindan kararlastirildigi gibi cocuklari Ispanya da buyudu Egitimlerini denetledi ve onlara Portekizce ogretti Kocasina duzenli olarak yazdi ancak cogu zaman aylarini mektup almadan gecirdi NaipligiToledo sehri Kastilya daki V Karl imparatorluk sarayinin ana geliri olarak hizmet etti Portekizli Isabella nin imparatorice olarak amblemi Karl in planladigi gibi askeri seferlerine liderlik etmek ve 1529 33 ve 1537 39 arasinda diger kralliklarinin yonetimine katilmak icin yarimadada olmadiginda Isabella yi Ispanya nin naibi olarak atadi Hukumet konseylerinin toplantilarina katildi ve bakanlarla istisarelerde bulundu Zaman gectikce politika olusturma surecinde daha aktif bir rol ustlendi ve sadece onerileri kabul etmek yerine kendi cozumlerini onerdi Kocasi onun muzakerelerini cok ihtiyatli ve iyi dusunulmus olarak degerlendirdi Ekonomi Isabella belirli cikarlar icin ortak iyiyi taviz vermez bir sekilde savunan yarimada kralliklarinin sorunlari konusunda derin bir uzmandi Dis duzeyde onun mantikli eylemleri yarimadanin ve korsanligin istila ettigi Kuzey Afrika kiyilarinin savunmasinda belirleyiciydi Bu degerli metallerin akisini sagladi ve Ispanya yi imparatorluk hazinesinin baslica kaynaklarindan biri haline getirdi Naiplikleri araciligiyla Ispanya nin imparatorlugun pahali askeri politikalarindan bagimsiz kalmasini ve dolayisiyla yasami boyunca nispeten mureffeh kalmasini sagladi Ancak Kastilya Karl in imparatorluguna entegre oldu ve olumunden sonra yuksek enflasyondan muzdarip oldu Kocasinin sonraki saltanati sirasinda biriken muazzam butce acigi ve enflasyon ogullari II Felipe nin saltanati sirasinda iflasin ilan edilmesiyle sonuclandi Ic ve dis iliskiler Isabella dis iliskileri nedeniyle Karl a karsi onceki isyanlara bir yanit olarak hukumdarin otoritesini saglamak icin kraliyet gucunu etkili bir sekilde savundu Sonbaharda duzenli olarak Toledo Valladolid Sevilla Barselona ve Mallorca arasinda seyahat etti Imparatorlugun onemli meselelerini ele almak icin cift birbirleri ile daha duzenli yazistilar Dis politikada Isabella Fransiz ve Ispanyol kraliyet aileleri arasindaki evlilik ittifaklarinin muzakerelerine aktif olarak mudahale etti Kendi cocuklarinin Kral I Francois in cok daha buyuk olan cocuklari ile evlenmeye zorlanmamasi konusunda cok endiseliydi OlumuEl Escorial deki Bazilika da Karl ve Isabella nin bronz heykelleri Birkac yil boyunca Isabella ve sarayi kismen salgin hastaliklara maruz kalmaktan kacinmak icin sehirden sehre seyahat etti Veremden aci cektigine dair bir tahmin vardi onu tanimlayan bir cagdasi Imparatorice dunyadaki en buyuk acinacak kisi o kadar zayif ki bir insana benzemiyor 1539 da yedinci kez hamile kaldi ancak ucuncu ayda dogum oncesi komplikasyonlara neden olan baska bir atese yakalandi ve olu bir ogul dogurdu Iki hafta sonra 1 Mayis 1539 da kocasi olmadan 35 yasinda oldu Imparator V Karl kadar harap olmustu ki Katolik hukumdarlarin mezar yeri olan Granada Kraliyet Sapeli ne kadar karisinin cesedine eslik etmeye cesaret edemedi Bunun yerine ogullari Felip e annesinin cesedini Francisco de Borja ile birlikte eslik etmesi talimatini verdi Bununla birlikte curume Isabella nin vucudunu o kadar bozmustu ki Gandia onu taniyamadi ve iddiaya gore olumun guzelligine yaptiklarindan o kadar korktu ki daha sonra bir Cizvit oldu ve San Francisco de Borja olarak un kazandi V Karl onun olumuyle o kadar kederlendi ki iki ay boyunca bir manastira kapandi yalnizlik icinde onun icin dua etti ve yas tuttu Isabella nin olumunun uzuntusunden kurtulamadi ve yasini gostermek icin hayatinin geri kalaninda siyah elbise giydi Isabella dan sonra bir daha evlenmedi ancak 1546 da Regensburg daki toplantisina katildiginda bir gecelik metresi olan ile munasebetinden Juan de Austria adinda gayrimesru bir oglu da dogdu V Karl bir dul olarak elinde ayni haci tutar vaziyette oldugunde tarihler 1558 i gosteriyordu 1574 te Isabella nin cesedi oglu tarafindan San Lorenzo de El Escorial Kraliyet Manastiri na nakledildi ve burada baslangicta kocasiyla birlikte Kraliyet Sapeli nin mihrabinin hemen altinda kucuk bir hazneye defnedildi Bu defin ciftin yan yana vucutlarinin yarisi mihrabin altinda ve yarisi rahibin ayaklari altinda birlikte yeniden gomulecegi yeni bir dini temelin kurulmasini isteyen son arzusu ve vasiyeti uyarinca yapildi Unlu Manastir Bazilikasi ve Kraliyet Mahzeni hala yapim asamasindayken Kraliyet Sapeli nde kaldilar 1654 te Bazilika ve Kraliyet Mahzeni buyuk torunlari IV Felipe nin hukumdarligi sirasinda nihayet tamamlandiktan sonra ciftin kalintilari dogrudan Bazilika nin altinda bulunan Kraliyet Pantheon una tasindi Bazilika nin bir tarafinda Karl ve Isabella nin bronz heykelleri arkalarinda kizlari Avusturyali Maria ve Karls in kiz kardesleri Avusturyali Eleanor ve Macaristanli Maria nin bustleri vardir Bazilika nin tam karsisinda ogullari ile uc karisinin ve talihsiz torunu Asturias prensi Karl in tasvirleri yanlarindadir Post mortem hatirasiImparatorice Isabella nin 1550 1555 yillari arasinda V Karl tarafindan Leone Leoni ye yaptirilan bronz heykeli Madrid deki Prado Muzesi nde sergilenmektedir Titian in La Gloria V Karl tarafindan karisi Isabella nin anisina yaptirilan birkac resimden biri Karl Isabella nin anisina 1540 ta Flaman besteci u Imparatorice onuruna yeni muzik bestelemesi icin gorevlendirmesiyle baslayarak sanat ve muzik araciligiyla cesitli eserler ismarladi Crecquillon kocasinin acisini ve sevgili karisiyla cennette bir kavusma arzusunu ifade eden Missa Mort m a prive sini onun anisina besteledi Ona bir baska muzikal ovgu 1545 te Fransiz Flaman besteci tarafindan bestelenen Carole cur defles Isabellam dir 1543 te Karl en sevdigi ressam Tiziano Vecelli yi Isabella nin eski portrelerini model olarak kullanarak olumunden sonra portrelerini boyamasi icin gorevlendirdi Tiziano Portekiz Imparatoricesi Isabel Portresi ve La Gloria da dahil olmak uzere onun birkac portresini yapti Daha sonra birlikte imparatorluk ciftinin bir cift portresini cizdi ve bunun bir kopyasi Peter Paul Rubens tarafindan yapildi Karl bu portreleri her seyahatinde ve 1555 te Yuste Manastiri na emekli olduktan sonra yaninda tuttu CocuklariKarl ile evliliginden bes cocugu olmustur Bunlardan II Felipe Maria ve Joanna hayatta kalmistir Isim Portre Dogum olum NotlarII Felipe 21 Mayis 1527 13 Eylul 1598 Hayatta kalan tek ogul Ispanyol tahtinda babasinin halefi Portekiz Krali I Manuel in torunu olan Felipe 1580 de Kardinal Kral Henrique nin olumunden sonra Portekiz tahtini talep ederek Iber Birligi ni kurdu Maria 21 Haziran 1528 26 Subat 1603 Birinci derece kuzeni II Maximilian ile evlenmistir Ferdinand 22 Kasim 1529 13 Temmuz 1530 Bebek iken oldu Son 29 Haziran 1534 Olu dogdu Joanna 26 Haziran 1535 7 Eylul 1573 Birinci derece kuzeni Portekiz prensi Joao Manuel ile evlenmistir Juan 19 Ekim 1537 20 Mart 1538 Bebek iken oldu Oglan cocugu 21 Nisan 1539 Dusuk ve olu dogdu Soy agaciPortekizli Isabella nin soy agaci8 I Duarte4 Fernando Viseu Duku9 Aragonlu Eleanor2 I Manuel10 Juan5 Beatriz Viseu Dusesi11 Isabel1 Portekizli Isabella12 II Juan Aragon ve Navarre krali6 II Fernando Aragon krali13 Juana Enriquez3 Aragonlu Maria14 II Juan Kastilya krali7 I Isabel Kastilya kralicesi15 Isabella Kastilya kralicesiKaynakca Jansen S 2002 The Monstrous Regiment of Women Female Rulers in Early Modern Europe Ingilizce 2002 Emperor Charles V Impresario of War campaign strategy international finance and domestic politics Ingilizce Cambridge Univ Press s 114 ISBN 9780521814317 MacQuarrie Kim 2007 The Last Days of the Incas Ingilizce Simon and Schuster s 35 ISBN 978 1416539353 Ford Richard 2011 A Hand Book for Travellers in Spain and Readers at Home Describing the Country and Cities the Natives and Their Manners Ingilizce Cambridge University Press s 258 ISBN 978 1108037532 Martinez Gil Fernando 2007 Corte renacentista La invencion de Toledo Imagenes historicas de una identidad urbana Almud ediciones de Castilla La Mancha ss 113 121 ISBN 978 84 934140 7 8 Martinez Gil Fernando 1999 Toledo es Corte 1480 1561 Historia de Toledo Azacanes ss 259 308 ISBN 84 88480 19 9 Geoffrey Parker 2014 Imprudent King A New Life of Philip II New Haven and London Yale University Press p 12 9780300196535 A Panteo Pdf PDF 27 Ocak 2012 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Haziran 2019 Ham Martin 2006 Thomas Crecquillon Missa Mort m a prive motets and chansons The Brabant Ensemble 25 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Ekim 2018 The Glory 1551 1554 Oil on canvas Museo del Prado Prado Museum 7 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Ekim 2018 The Empress Isabel of Portugal Museo del Prado Prado Museum 21 Aralik 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Ekim 2018 a b Chisholm Hugh Ed 1911 Emanuel I Encyclopaedia Britannica 9 11 bas Cambridge University Press a b c d Liss Peggy K 10 Kasim 2015 Isabel the Queen Life and Times University of Pennsylvania Press s 11 ISBN 9780812293203 3 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mart 2022 a b Stephens Henry Morse 1903 The Story of Portugal G P Putnam s Sons s 139 ISBN 9780722224731 29 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mart 2022 a b Chisholm Hugh Ed 1911 Ferdinand V of Castile and Leon and II of Aragon Encyclopaedia Britannica 10 11 bas Cambridge University Press a b Isabella I Queen of Spain Encyclopaedia Britannica Encyclopaedia Britannica Online Encyclopaedia Britannica Inc Dis baglantilarIsabella of Portugal 1503 1539 11 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Portekizli IsabellaAvis HanedaniAlt kolu Portekiz Burgonya HanedaniDogumu 24 Ekim 1503 Olumu 1 Mayis 1539Kraliyet UnvanlariBosBaska isim ile kullanilan makam Kutsal Roma imparatoricesi Italya konsort kralicesi 1530 1539 BosSonraki tarafindan duzenlenen makamMaria Avusturya Romalilarin kralicesi Avusturya Arsiduk esi 1526 1539 Anne Bohemya ve Macaristan ile 1531 39 Sonra gelen Anne Bohemya ve Macaristan BosBaska isim ile kullanilan makam Kastilya ve Leon kralice esi 1526 1539 BosSonraki tarafindan duzenlenen makamI MaryBosBaska isim ile kullanilan makam Aragon Mallorca Valensiya Napoli ve Sicilya kralice esi Barselona kont esi 1526 1539