Hacı Bayram; Ankara ilinin Altındağ ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Adını, sınırları içerisinde bulunan Hacı Bayram Camii'nden alan mahallenin Milli Mücadele döneminde İsmet İnönü'nün ikamet ettiği bir binaya ev sahipliği yaptığı bilinir. 'taki beş numaralı binada yer alan konutun İnönü tarafından telgraf ve haberleşme binası olarak kullanıldığı; dolayısıyla bu yerleşim yerinin halk arasında "İsmetpaşa" olarak da adlandırıldığı da kaynaklarda geçmektedir. Mahalle güncel sınırlarına 2007 yılında; "Turgut Reis", "Köprübaşı", "Şeyh İzzettin", "Altıntaş", "Öztürk" ve "İnkılap" mahallelerinin birleştirilmesiyle ulaşmıştır.
Anafartalar Mahallesi
2018 yılında Hacıbayram Mahallesi'ne dahil edilen Anafartalar Mahallesi, Anafartalar, Misakı Milli, Kızılelma, İstiklal, Sakalar, Özgen, Yenice ve Yeğenbey mahalleleri Anafartalar Mahallesi olarak birleştirildi.
2007 yılında Doğanbey, Fevzibey, Bozkurt” ve Ülkü mahalleleri Doğanbey Mahallesi olarak birleştirildi. 2014'te ise Doğanbey Mahallesi, Anafartalar Mahallesi'ne dahil edildi. Ankara'nın önemli merkezlerinden Ulus semtinin en geniş mahallesidir. Dışkapı ve Sıhhiye semtleri içinde de mahalle kısımları vardır. Türkiye ve Şehir için önemli çok sayıda mevki ve bina bu mahallede yer alır.
İstiklal Mahallesi
İstiklal, Ankara ilinin Altındağ ilçesine bağlı bir mahalleydi. Önceleri Yeğenbey, Hacendi Öksüz ve Hoca Hindi olarak adlandırılan mahalle Yahudi olarak bilinirdi. Roma İmparatorluğu'na kadar olan kayıtlarda kentte 5 Yahudi mahallesi olduğu yazılmışsa da Ankara Kalesi'nin Çankırıkapısında 2. yüzyılın birinci yarısına tarihlenen yazıtlarda kentte 12 Yahudi mahallesi olduğu belirtilmiştir. Evliya Çelebi de 17. yüzyılda kaleme aldığı Seyahatname'sinde "kentin Yahudi'si çoktur, sade Yahudileri 12 mahalledir." diye yazar. Bu mahallelerden günümüze ulaşan tek mahalle olan İstiklal Mahallesi'nde bugün Yahudi sayısı yok denecek kadar azdır. Mahalle'de 17. yüzyıl öncesine ait olduğu düşünülen, 1843'te bir tamirattan geçirilen, 1904'te yeni baştan yapılıp 1909'da açılışı yapılan bir adet sinagog bulunmaktadır.Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele döneminde mahalleli Yasef Ruso'nun evinde konaklamış, daha sonra Makbule Atadan, Ali Çetinkaya, Tunalı Hilmi ve İhsan Sabri Çağlayangil gibi isimler de kentte kalacak otel olmaması dolayısıyla mahallede konaklamıştır.
2007 yılında mahalle, Altındağ Belediyesi tarafından Anafartalar mahallesine dahil edilerek resmi varlığı sonlandırıldı.
Konum
Altındağ ilçesinin güney sınırı oluşturan mahallelerden biri olan Hacı Bayram; kuzeybatısında Zübeyde Hanım, kuzeydoğusunda ise Örnek, Atıfbey, Kale ve Hacettepe mahalleleri ile çevrilidir. Güneyinde Çankaya ilçesi bulunur.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJMkwwaGhZeVZETkNWQ01WOUNZWGx5WVcxZlRXRm9ZV3hzWlY5TmRXaDBZWEpzSlVNMEpVSXhKVU0wSlRsR0pVTTBKVUl4WHpJd01qTXhNVEl5TG1wd1p5OHlNekp3ZUMxSVlXTWxRelFsUWpGZlFtRjVjbUZ0WDAxaGFHRnNiR1ZmVFhWb2RHRnliQ1ZETkNWQ01TVkROQ1U1UmlWRE5DVkNNVjh5TURJek1URXlNaTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Ulaşım
Ankara şehir merkezindeki karayolu ulaşımının ana arterlerinden biri olan Atatürk Bulvarı, Hacı Bayram Mahallesi'nde bulunan Ulus Meydanı'ndan başlayıp mahalleyi ortadan ikiye bölerek Çankaya ilçesine doğru ilerler. Talatpaşa Bulvarı başta olmak üzere Çankırı Caddesi, Cumhuriyet Caddesi, ve Anafartalar Caddesi gibi diğer önemli yolların bir kısmı veya tamamı yine bu mahalle sınırlarından geçer. Ankara metrosunun Ulus İstasyonu ise İstanbul ve Cumhuriyet caddelerinin kesişim noktasında yer alır.
Önemli meydan, cadde ve sokaklar
Mimari
Ankara'da üzerinde kesintisiz olarak yaşamın devam ettiği en eski yerleşim yerlerinden biri olan Hacı Bayram Mahallesi, Roma ve Osmanlı mimarilerinin yanı sıra Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte ivme kazanan Birinci ve İkinci Ulusal Mimarlık akımlarının şehirdeki en önemli örneklerine ev sahipliği yapar. Söz konusu yapıların korunmasına yönelik ilk girişim ise Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 14 Ekim 1972 tarihinde aldığı 6691 sayılı kararla gerçekleşmiştir. Listede yer alan 213 adet arkeolojik kalıntı, camii, türbe, çeşme, eski evden 17 tanesi dönemin Hacı Bayram Mahallesi içerisinde; 55 farklı kültür varlığı ise o yıllarda henüz Hacı Bayram Mahallesi ile birleştirilmemiş olan Altıntaş, Şeyh İzzettin ve Öztürk mahallelerinde bulunmaktadır. 1981 yılında çıkarılan bir bakanlar kurulu kararı doğrultusunda bu tarih itibarıyla bölgedeki mevcut binalarda yapılacak her türlü değişiklik izne tabi tutulmuştur. Aynı kurul tarafından 10 Temmuz 1986 tarihinde alınan 2458 sayılı kararla mahallenin tamamı birinci derece kentsel sit alanı olarak ilan edilmiş ve bölgede yer alan 63 yapının "korunması gereken taşınmaz kültür varlığı" statüsünde tescillerinin devam etmesine karar verilmiştir. Ankara Yenileme Alanları Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu ise 2007 yılında "Ankara Tarihi Kent Merkezi Yenileme Alanı Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı"nı hayata geçirmiş ve Hacı Bayram Mahallesi sınırları içinde bulunan 36 yapının restore edilmesi gündeme gelmiştir.
Önemli yapılar
Eski kent merkezinin bir parçası olması sebebiyle Ankara'daki pek çok tarihi yapı, müze, ibadethane, rekreasyon alanı ve kamu binası Hacı Bayram Mahallesi sınırları içerisinde bulunur. Bunlar;
- II. Evkaf Apartmanı
- 100. Yıl Çarşısı
- Acı Çeşme
- Anafartalar Çarşısı
- Ankara 19 Mayıs Stadyumu
- Ankara Atatürk Spor Salonu
- Ankara Arena
- Ankara Garı
- Ankara Palas
- Ankara Paraşüt Kulesi
- Ankara Roma Hamamı
- Ankara Roma Yolu
- Ankara Selim Sırrı Tarcan Spor Salonu
- Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Ankara Vakıf Eserleri Müzesi
- Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi
- Augustus Tapınağı
- Belvü Palas
- CerModern
- CerModern Sahnesi
- Cumhuriyet Müzesi
- CSO Ada Ankara
- Çocuk Sarayı Apartmanı
- Erzurum Oteli
- Gazi Lisesi
- Gençlik Parkı
- Hacı Bayram Camii
- Hallaç Mahmut Cami
- Hasan Fehmi Ataç Apartmanı
- Julianus Sütunu
- Karyağdı Hatun Türbesi
- Karpiç Lokantası
- Kurtuluş Savaşı Müzesi
- Küçük Tiyatro
- Kore'de Savaşan Türkler Anıtı
- Mecidiye Çeşmesi
- Melike Hatun Camii
- Mithat Paşa Anıtı
- Oda Tiyatrosu
- Opera Sahnesi
- PTT Pul Müzesi
- Suluhan
- Sümerbank Genel Müdürlük Binası
- Şengül Hamamı
- Taşhan
- TCDD Genel Müdürlük Binası
- Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi
- Ulus İş Hanı
- Ulus Şehir Çarşısı
- Yunus Emre Enstitüsü Genel Müdürlüğü
- Zafer Anıtı
- Zincirli Camii
- Ziraat Bankası Müzesi
Kaynakça
- ^ a b Gürbüz, Davut (2009). "Çöküntü Bölgesi ve Suç: Ankara'da Hacı Bayram Mahallesi Örneği" (PDF). Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 13 Ocak 2023 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 13 Ocak 2022.
- ^ a b c (PDF). mahiye.com. 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020.
- ^ "Eski Mahalleler Güncel Adları". altindag.bel.tr.
- ^ Enver Arcak (Ağustos 2012). "Ankara Yahudi Mahallesi". SolFaSol.
- ^ Doğan, İbrahim (17 Mart 2008). "Ankara Yahudileri". Aksiyon.
- ^ Aytekin, Öznur (2020). Demirel, Ömer (Ed.). "Tarihi Çevrede Koruma ve Peyzaj Yaklaşımları, Hacı Bayram Camisi Çevresi Örneği". Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi. 3 (1). ss. 57-76. ISSN 2645-8942. 13 Ocak 2023 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Ocak 2022.
Wikimedia Commons'ta Hacı Bayram, Altındağ ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Haci Bayram Ankara ilinin Altindag ilcesine bagli bir mahalledir Haci BayramMahalleSoldan saga Turkiye Is Bankasi Iktisadi Bagimsizlik Muzesi Cumhuriyet Aniti CSO Ada Ankara Zafer Aniti Cumhuriyet Muzesi Ziraat Bankasi MuzesiUlke TurkiyeIlAnkaraIlceAltindagCografi bolgeIc Anadolu BolgesiZaman dilimiUTC 03 00 TSI Il alan kodu0312Il plaka kodu06TarihceAdini sinirlari icerisinde bulunan Haci Bayram Camii nden alan mahallenin Milli Mucadele doneminde Ismet Inonu nun ikamet ettigi bir binaya ev sahipligi yaptigi bilinir taki bes numarali binada yer alan konutun Inonu tarafindan telgraf ve haberlesme binasi olarak kullanildigi dolayisiyla bu yerlesim yerinin halk arasinda Ismetpasa olarak da adlandirildigi da kaynaklarda gecmektedir Mahalle guncel sinirlarina 2007 yilinda Turgut Reis Koprubasi Seyh Izzettin Altintas Ozturk ve Inkilap mahallelerinin birlestirilmesiyle ulasmistir Anafartalar Mahallesi 2018 yilinda Hacibayram Mahallesi ne dahil edilen Anafartalar Mahallesi Anafartalar Misaki Milli Kizilelma Istiklal Sakalar Ozgen Yenice ve Yegenbey mahalleleri Anafartalar Mahallesi olarak birlestirildi 2007 yilinda Doganbey Fevzibey Bozkurt ve Ulku mahalleleri Doganbey Mahallesi olarak birlestirildi 2014 te ise Doganbey Mahallesi Anafartalar Mahallesi ne dahil edildi Ankara nin onemli merkezlerinden Ulus semtinin en genis mahallesidir Diskapi ve Sihhiye semtleri icinde de mahalle kisimlari vardir Turkiye ve Sehir icin onemli cok sayida mevki ve bina bu mahallede yer alir Istiklal Mahallesi Istiklal Ankara ilinin Altindag ilcesine bagli bir mahalleydi Onceleri Yegenbey Hacendi Oksuz ve Hoca Hindi olarak adlandirilan mahalle Yahudi olarak bilinirdi Roma Imparatorlugu na kadar olan kayitlarda kentte 5 Yahudi mahallesi oldugu yazilmissa da Ankara Kalesi nin Cankirikapisinda 2 yuzyilin birinci yarisina tarihlenen yazitlarda kentte 12 Yahudi mahallesi oldugu belirtilmistir Evliya Celebi de 17 yuzyilda kaleme aldigi Seyahatname sinde kentin Yahudi si coktur sade Yahudileri 12 mahalledir diye yazar Bu mahallelerden gunumuze ulasan tek mahalle olan Istiklal Mahallesi nde bugun Yahudi sayisi yok denecek kadar azdir Mahalle de 17 yuzyil oncesine ait oldugu dusunulen 1843 te bir tamirattan gecirilen 1904 te yeni bastan yapilip 1909 da acilisi yapilan bir adet sinagog bulunmaktadir Mustafa Kemal Ataturk Milli Mucadele doneminde mahalleli Yasef Ruso nun evinde konaklamis daha sonra Makbule Atadan Ali Cetinkaya Tunali Hilmi ve Ihsan Sabri Caglayangil gibi isimler de kentte kalacak otel olmamasi dolayisiyla mahallede konaklamistir 2007 yilinda mahalle Altindag Belediyesi tarafindan Anafartalar mahallesine dahil edilerek resmi varligi sonlandirildi KonumAltindag ilcesinin guney siniri olusturan mahallelerden biri olan Haci Bayram kuzeybatisinda Zubeyde Hanim kuzeydogusunda ise Ornek Atifbey Kale ve Hacettepe mahalleleri ile cevrilidir Guneyinde Cankaya ilcesi bulunur Muhtarlik binasiUlasimAnkara sehir merkezindeki karayolu ulasiminin ana arterlerinden biri olan Ataturk Bulvari Haci Bayram Mahallesi nde bulunan Ulus Meydani ndan baslayip mahalleyi ortadan ikiye bolerek Cankaya ilcesine dogru ilerler Talatpasa Bulvari basta olmak uzere Cankiri Caddesi Cumhuriyet Caddesi ve Anafartalar Caddesi gibi diger onemli yollarin bir kismi veya tamami yine bu mahalle sinirlarindan gecer Ankara metrosunun Ulus Istasyonu ise Istanbul ve Cumhuriyet caddelerinin kesisim noktasinda yer alir Onemli meydan cadde ve sokaklar Ahmet Adnan Saygun Caddesi Anafartalar Caddesi Ataturk Bulvari Cumhuriyet Caddesi Cankiri Caddesi Denizciler Caddesi Opera Meydani Talatpasa Bulvari Ulus MeydaniMimariAnkara da uzerinde kesintisiz olarak yasamin devam ettigi en eski yerlesim yerlerinden biri olan Haci Bayram Mahallesi Roma ve Osmanli mimarilerinin yani sira Cumhuriyet in ilaniyla birlikte ivme kazanan Birinci ve Ikinci Ulusal Mimarlik akimlarinin sehirdeki en onemli orneklerine ev sahipligi yapar Soz konusu yapilarin korunmasina yonelik ilk girisim ise Gayrimenkul Eski Eserler ve Anitlar Yuksek Kurulu nun 14 Ekim 1972 tarihinde aldigi 6691 sayili kararla gerceklesmistir Listede yer alan 213 adet arkeolojik kalinti camii turbe cesme eski evden 17 tanesi donemin Haci Bayram Mahallesi icerisinde 55 farkli kultur varligi ise o yillarda henuz Haci Bayram Mahallesi ile birlestirilmemis olan Altintas Seyh Izzettin ve Ozturk mahallelerinde bulunmaktadir 1981 yilinda cikarilan bir bakanlar kurulu karari dogrultusunda bu tarih itibariyla bolgedeki mevcut binalarda yapilacak her turlu degisiklik izne tabi tutulmustur Ayni kurul tarafindan 10 Temmuz 1986 tarihinde alinan 2458 sayili kararla mahallenin tamami birinci derece kentsel sit alani olarak ilan edilmis ve bolgede yer alan 63 yapinin korunmasi gereken tasinmaz kultur varligi statusunde tescillerinin devam etmesine karar verilmistir Ankara Yenileme Alanlari Kultur ve Tabiat Varliklari Koruma Bolge Kurulu ise 2007 yilinda Ankara Tarihi Kent Merkezi Yenileme Alani Koruma Amacli Uygulama Imar Plani ni hayata gecirmis ve Haci Bayram Mahallesi sinirlari icinde bulunan 36 yapinin restore edilmesi gundeme gelmistir Onemli yapilar Eski kent merkezinin bir parcasi olmasi sebebiyle Ankara daki pek cok tarihi yapi muze ibadethane rekreasyon alani ve kamu binasi Haci Bayram Mahallesi sinirlari icerisinde bulunur Bunlar II Evkaf Apartmani 100 Yil Carsisi Aci Cesme Anafartalar Carsisi Ankara 19 Mayis Stadyumu Ankara Ataturk Spor Salonu Ankara Arena Ankara Gari Ankara Palas Ankara Parasut Kulesi Ankara Roma Hamami Ankara Roma Yolu Ankara Selim Sirri Tarcan Spor Salonu Ankara Sosyal Bilimler Universitesi Ankara Vakif Eserleri Muzesi Ataturk Konutu ve Demiryollari Muzesi Augustus Tapinagi Belvu Palas CerModern CerModern Sahnesi Cumhuriyet Muzesi CSO Ada Ankara Cocuk Sarayi Apartmani Erzurum Oteli Gazi Lisesi Genclik Parki Haci Bayram Camii Hallac Mahmut Cami Hasan Fehmi Atac Apartmani Julianus Sutunu Karyagdi Hatun Turbesi Karpic Lokantasi Kurtulus Savasi Muzesi Kucuk Tiyatro Kore de Savasan Turkler Aniti Mecidiye Cesmesi Melike Hatun Camii Mithat Pasa Aniti Oda Tiyatrosu Opera Sahnesi PTT Pul Muzesi Suluhan Sumerbank Genel Mudurluk Binasi Sengul Hamami Tashan TCDD Genel Mudurluk Binasi Turkiye Is Bankasi Iktisadi Bagimsizlik Muzesi Ulus Is Hani Ulus Sehir Carsisi Yunus Emre Enstitusu Genel Mudurlugu Zafer Aniti Zincirli Camii Ziraat Bankasi MuzesiKaynakca a b Gurbuz Davut 2009 Cokuntu Bolgesi ve Suc Ankara da Haci Bayram Mahallesi Ornegi PDF Ankara Ankara Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu 13 Ocak 2023 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 13 Ocak 2022 a b c PDF mahiye com 20 Nisan 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 25 Ocak 2020 Eski Mahalleler Guncel Adlari altindag bel tr Enver Arcak Agustos 2012 Ankara Yahudi Mahallesi SolFaSol erisim tarihi kullanmak icin url gerekiyor yardim Dogan Ibrahim 17 Mart 2008 Ankara Yahudileri Aksiyon Aytekin Oznur 2020 Demirel Omer Ed Tarihi Cevrede Koruma ve Peyzaj Yaklasimlari Haci Bayram Camisi Cevresi Ornegi Turkiye Peyzaj Arastirmalari Dergisi 3 1 ss 57 76 ISSN 2645 8942 13 Ocak 2023 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Ocak 2022 Wikimedia Commons ta Haci Bayram Altindag ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir