Mişel Eflak (Arapça: ميشيل عفلق) (9 Ocak 1910 - 23 Haziran 1989), Suriyeli düşünür, sosyolog, Arap milliyetçisi politikacı. Düşünceleri Baasçılık fikrinin ortaya çıkmasında ve bu fikir etrafında gelişen siyasal hareketin oluşmasında çok önemli rol oynamıştır. Bu siyasi düşünceye gönül verenlerin bazıları tarafından, Baasçılığın fikir babası olarak anılmaktadır. Yaşamı boyunca en önemlileri (1958) ve Arap Devrimi Hareketinin Çarpıtılmasına Karşı Mücadele (1975) olmak üzere çeşitli kitaplar yayımlamıştır.
Mişel Eflak ميشيل عفلق | |
---|---|
1963 yılına ait bir fotoğraf | |
Irak Baas Partisi Ulusal Komutanlığı Genel Sekreteri | |
Görev süresi Şubat 1968 - 23 Haziran 1989 | |
Yardımcı | |
Yerine geldiği | Yeni makam |
Yerine gelen | Saddam Hüseyin |
Baas Partisi Ulusal Komutanlığı Genel Sekreteri | |
Görev süresi 1954 - Nisan 1965 | |
Yerine geldiği | Yeni makam |
Yerine gelen | Munif er-Rezzaz |
Baas Partisi Ulusal Komutanlığı Üyesi | |
Görev süresi 6 Nisan 1947 - 23 Şubat 1966 | |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 9 Ocak 1910 Şam, Osmanlı Suriyesi |
Ölüm | 23 Haziran 1989 (79 yaşında) Paris, Fransa |
Partisi | Arap Baas Hareketi (1940–1947) Baas Partisi (1947–1966) Irak Baas Partisi (1968–1989) |
Dini | Rum Ortodoks |
Orta halli bir ailenin çocuğu olarak, Şam'da dünyaya geldi. Eğitimini Paris Üniversitesi'nde tamamladı. Burada, gelecekteki siyasi yoldaşı Selahaddin Bitar ile tanıştı. 1932'de Suriye'ye döndükten sonra komünistlerin safında siyasete atıldı. Suriye-Lübnan Komünist Partisi'nde aktif görev aldı. Ancak partisi Fransa'nın kolonyal politikalarını desteklemeye başlayınca, parti ile bağlarını kopardı. 1940 yılının sonunda Eflak ve Bitar, sonrasında "Arap Baas Hareketi adını alacak olan, "Arap İhya Hareketi"ni kurdular. Hareketin adı, Zeki el-Arsuzi'nin liderliğindeki grupla aynı adı (Arap Baası) taşımaktaydı. Siyasi alanda rüştünü ispatlayan Arap Baas Hareketi, 1947 yılında Arsuzi'nin Baas örgütüyle birleşerek Baas Partisi'ne dönüştü. Eflak, Partinin Merkez Yürütme Kurulu'na ve parti liderliğine seçildi.
1952 yılında Arap Baas Partisi, Ekrem Havrani'nin Arap Sosyalist Hareketi ile birleşerek "Arap Sosyalist Baas Partisi" haline geldi. Eflak, 1954'te partinin başkanlığa getirildi. 1950'li yılların ortasından sonlarına kadar olan yıllarda Eflak, Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır ile sıcak ilişkiler geliştirdi ki, bu yakınlaşma sonucunda Birleşik Arap Cumhuriyeti (BAC) kuruldu. Nasır, Eflak'a, kendi partisinin üyelerine bile danışmadan partisini feshetmesi konusunda baskı yaptı. BAC'ın dağılmasının hemen akabinde, Eflak yeniden Baas Partisi Milli Yönetimi Genel Sekreteri olarak seçildi. 8 Mart İhtilali sonrasında, Eflak'ın parti içindeki konumu, oldukça zayıflamıştı. 1965'te parti başkanlığından istifa etmek zorunda kaldı. Eflak, Baas Partisi içinde bir ayrışmaya yol açan 1966 Suriye Askeri Darbesi sırasında partiden tasfiye edildi ve Lübnan'a kaçmak zorunda kaldı. Sonrasında da Irak'a geçti. 1968 senesinde, Irak Baas Partisi Genel Sekreterliği'ne seçildi; ancak görevi süresince fiili hiçbir siyasi güce sahip olmadı. Görevini 23 Haziran 1989 tarihinde hayatını kaybedene dek sürdürdü.
Eflak'ın toplumsal, siyasi ve iktisadi görüşleri, topluca Baasçılık olarak tanımlanmaktadır. İleri toplumsal seviyeye ulaşmak için, tüm Arap dünyasının tek bir ulus olarak birleşmesi gerektiğini savunuyordu. Hem kapitalist sisteme hem de komünist sisteme eleştiriler yöneltiyordu. Karl Marx'ı, diyalektik materyalizmi tek doğru (komünist teorinin dayanağı) olarak tanımlamasını eleştirmekteydi. Baasçı düşüncede "özgürlük" ve Arap sosyalizmi kavramlarına özel vurgu yapılmaktaydı. Arap sosyalizmi, Batı tarafından tanımlandığı gibi, uluslararası sosyalist hareketin bir parçası değildi. Laikliğin güçlü bir savunucusu olan Eflak, din ve devlet işlerinin ayrılığını savunmaktaydı. Bununla birlikte ateizme de karşıydı. Hristiyan olmasına rağmen, İslamın "Arap zekası"nın kanıtı olduğuna inanıyordu. Baas Partisi'nde 1966 yılında meydana gelen bölünmeden sonra, Suriye Baas Partisi Eflak'ı, Zeki el-Arsuzi'nin fikirlerini çalmakla suçladı ve onu hırsızlıkla itham etti. Irak Baas Partisi ise bu ithamları reddediyor, Arsuzi'nin Baasçı ideolojiye katkısının olmadığını söylüyordu.
1910-1939 arası
Orta halli Ortodoks Hristiyan bir ailede, 9 Ocak 1910 tarihinde Şam'da dünyaya geldi. Babası Joseph hububat ticareti yapıyordu. İlk öğrenimini Fransa hakimiyetindeki Suriye'de Batı tipi eğitim veren bir okulda tamamladı. 1929'da felsefe eğitimi almak üzere Fransa'ya, Paris Üniversitesi'ne gitti. Buradayken Henri Bergson'un fikirlerinden etkilendi. Sonraki yıllarda siyasi yoldaşı olacak Suriyeli milliyetçi Selahaddin Bitar ile tanıştı.Marksizimle de Paris'te tanıştı ve Sorbonne Arap Öğrenci Birliği adı altında bir de dernek kurdu. 1932'de Suriye'ye döndükten sonra, ülkedeki komünistlerin yanında aktif siyasete atıldı. Fransız Komünist Partisi (FKP) tarafından desteklenen Léon Blum Hükûmeti, kolonilerine karşı öteden beri yürütmekte olduğu politikaları sürdürmeye devam edince, komünistlerle olan ilişkisini kesti. Eflak ve arkadaşları, FKP'nin bağımsızlık yanlısı bir tutum takip ettiğini düşünüyorlardı. Ancak Suriye-Lübnan Komünist Partisi'nin (SLKP) FKP'nin koloniler konusundaki politikalarına destek veriyor olması, Eflak ve arkadaşları için bardağı taşıran damla oldu. Bu gelişmelerden sonra Eflak, komünist siyasi hareketi, SSCB'nin bir araç olarak kullandığını düşünmeye başladı.Antun Sadi'nin Suriye Sosyal Milliyetçi Partisi'nin örgütlenmesinden ve bu partinin ideolojisinden etkilendi.
Arap Baas Hareketi: 1940-1947
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpobUwwSmhZWFJvWDFCaGNuUjVYMlp2ZFc1a1pYSmZUV2xqYUdWc1gwRm1iR0Z4WDJsdVgzUm9aVjlzWVhSbFh6RTVNekJ6TG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxQ1lXRjBhRjlRWVhKMGVWOW1iM1Z1WkdWeVgwMXBZMmhsYkY5QlpteGhjVjlwYmw5MGFHVmZiR0YwWlY4eE9UTXdjeTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Eflak ve Bitar Suriye'ye döndükten sonra, ülkenin en prestijli ortaokullarından birinde öğretmenliğe başladılar. Eflak tarih dersleri verirken, Bitar ise matematik ve fizik dersleri öğretiyordu. 1940'a gelindiğinde, Eflak ve Bitar'ın etrafında, genellikle cuma günleri birlikte toplantı yaptıkları bir öğrenci kitlesi birikmişti. Aynı yıl Eflak ve Bitar, Arap İhya Hareketi adında siyasi partiyi kurdular. İkilinin boş zamanları, artık parti için ajitasyon çalışmalarıyla geçiyordu. 1942'ye gelindiğinde Eflak, iyi bir hatip olduğunu kanıtlamış, geniş bir kitleyi etkilemeyi başarmıştı. Orta Doğu'yu kasıp kavuran değişikliklerden onlar da nasibini aldı ve partilerinin adını Arap Baas Hareketi olarak değiştirdiler; Irak başbakanı Reşid Ali Geylani, ülkesindeki İngiliz hakimiyetine karşı meydan okumaktaydı. Parti adının Diriliş olarak değiştirilmesi (Arapça: بعث 'Baas' kelime anlamıyla diriliş/yeniden doğuş anlamına gelmektedir), ideolojik olarak Arapların "yeniden doğuşuna" vurgu yapılmak istenmesiydi. Bu isim değişikliği, Baas Partisi lideri Zeki el-Arsuzi'nin, Eflak ve Bitar'ı kendi partisinin adını çalmakla şuçlamasına yol açacaktı. Oysa bu ikilinin amacı, partilerini Arap milliyetçiliği temeline oturtarak yükseltmekti. Sonrasında da Arsuzi ve Eflak birbirlerinin siyasi düşmanı haline geleceklerdi.
Eflak ve Bitar ikilisi, 24 Ekim 1942 tarihinde öğretmenlikten istifa ederek, zamanlarını tamamen siyasi çalışmalara vakfettiler. 1941'de Suriye'de Irak'a Yardım Komitesi adı altında bir örgüt kuruldu. Örgütün amacı İngiliz işgaline karşı savaşan Reşid Ali Geylani hükûmetine destek vermekti. Diğer Arap Baas Hareketi'nin lideri Arsuzi bu komiteye şüpheyle bakıyordu. Iraklıların savaşı kaybedeceklerini düşünüyor ve bu yüzden yapılacak yardımların beyhude olacağını söylüyordu.
1941 yılında Eflak, "Arap İhya Hareketi" adıyla yayınlar yapmaya başladı. 1945 yılında da Fransız Manda Yönetimi'ne siyasi bir parti kurma izni almak için başvurdular, fakat 1947 yılında Arsuzi'nin Baas hareketi ile birleşene kadar siyasi parti haline gelemediler. Ancak birleşme sonrası Baas Partisi kurulabilecekti. 1940'lı yıllar boyunca Eflak ve Bitar'ın Baas Hareketi, Arsuzi'nin destekçilerinin bir kısmını kendi tarafına çekmişti. 40'lı yıllarda Eflak destekçi kazanırken, Arsuzi kendini tecrit ederek, kamuoyundan gizlenmeye başlamıştı. Çevresindekilerden şüphe duymaya başlayan Arsuzi, bazıları tarafından paranoyak bir ruh haline büründüğü belirtilmekteydi. Kurulduktan sonra, parti içindeki en büyük tartışma konusu partinin ne derecede sosyalist çizgiye yaklaşacağıydı; Arsuzi'nin Baası'ndan gelen Vahib el-Ganim ve Celal es-Seyid, Eflak'ı daha radikal sosyalist bir çizgiye çekmeye çalıyorlardı.
Birleşik Arap Cumhuriyeti: 1947-1963
Arap Baas Partisi'nin ilk kongresi 1947'de Şam'da yapıldı. Kongrede Eflak'a, liderlik pozisyonu sayılacak Amid (duayen olarak da tercüme edilebilir) unvanı verildi. Hem partinin liderliğine hem de dört üyelik parti icra komitesine seçilerek, yönetimde etkin bir hale geldi. Bitar ise Baas Partisi Milli Yönetimi Genel Sekreteri olarak seçilmişti. Zeki el-Arsuzi'ye parti içinde hiçbir pozisyon verilmemişti.Amid makamındaki Eflak, partinin ideolojik işlerinden sorumlu akıl hocası pozisyonunda iken, Bitar da partinin günlük rutin işlerini kontrol ediyordu. Birleşme, bazı sorunları da beraberinde getirmişti. Arsuzi'nin partisinden gelen üyeler daha sol bir çizgideydiler ve Eflak yönetimine karşı eleştirel bir tutum içindeydiler.
1940'lı yılların sonunda Eflak ve Bitar Baas fikrini yaymak için seminerler veriyorlardı. Bu amaçla 1948'de El-Baas adıyla bir gazete yayınlamaya başladılar. Eflak, 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında partisinin gücünü test etme imkânı da bulmuştu. Suriye'nin erken mağlubiyeti üzerine, Şükri el-Kuvvetli hükûmetini protesto amacıyla gösteriler düzenledi ve gösterilere bizzat liderlik etti. Kuvvetli'nin bir toprak ağası olduğunu, çürümüş kapitalist bir politikacı olduğunu söyleyerek ağır suçlamalarda bulunuyor, Suriye'nin mağlubiyetinden de hükûmeti sorumlu tutuyordu. Sahibi olduğu El-Baas gazetesinde yazdığı makalelerde, Şükri el-Kuvvetli'yi ve onun başbakanı Cemil Merdam Bey eleştirerek istifaya davet ediyordu. Bu olanlardan sonra Eflak, Başbakan Merdam Bey'in emriyle tutuklandı.
Bir süre sonra Şükri el-Kuvvetli yönetimi Hüsnü Zaim önderliğindeki bir askerî darbeyle yıkıldı. Zaim, Suriye'nin henüz liberal demokrasiye hazır olmadığını söyleyerek, tüm siyasi partileri yasakladı. Yeni yönetim Eflak'ı serbest bırakmadığı gibi tekrar tutuklayarak ünlü Mezzeh Hapishanesi'ne gönderdi. Zaim'in iktidarı çok sürmedi. 1949'da yapılan seçimlerde yerine Haşim el-Attasi seçildi. Atassi bir milli birlik hükûmeti kurdu ve eğitim bakanlığına Eflak'ı getirdi. Bu görev onun ilk ve tek hükûmet göreviydi. 1949'un Ağustos ayından Aralık ayına kadar bu makamda kaldı. Attasi'nin de başkanlığı uzun sürmedi. O da 1951 yılında Edib Çiçekli tarafından gerçekleştirilen bir askerî darbeyle devrildi.
Eflak, Edib Çiçekli ile aynı milli duyguları taşıdıklarını, aynı hedeflere yöneldiklerini düşünerek, ilk başlarda ondan desteğini esirgmedi. Ancak Çiçekli yönetimi ele geçirir geçirmez, aralarında Baas'ın da bulunduğu tüm siyasi partilerin faaliyetini yasaklayınca, yanıldığını anladı. Hükûmet baskısının artması üzerine Baas Partisi yöneticileri Lübnan'a kaçtılar. Eflak ve Bitar 1952'de, Baas Partisi'ni, Lübnan'da Ekrem Havrani önderliğindeki Arap Sosyalist Hareketi (ASH) ile birleştirmeye karar verdiler. Yeni oluşum, Çiçekli'nin yönetimine karşı savaşın merkezi oldu. Diğer muhalif gruplarla da iş birliğine gidildi. Nihayet Şubat 1954'te Çiçekli'nin iktidarı devrildi.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJKbUwweGxZV1JsY25OZmIyWmZTblZzZVY4eE5GOHhPVFU0WDFKbGRtOXNkWFJwYjI0dWFuQm5Mekl5TUhCNExVeGxZV1JsY25OZmIyWmZTblZzZVY4eE5GOHhPVFU0WDFKbGRtOXNkWFJwYjI0dWFuQm4uanBn.jpg)
Çiçekli'nin devrilmesinden sonra, Irak'ta ilk demokratik seçimler 1954'te yapıldı. Eflak, Bitar ve Havrani yönetimndeki Baas Partisi mecliste 22 sandalye kazandı. Partinin oylarını arttırmasındaki en önemli etken Havrani'nin varlığıydı. Eskiden ASH'nin güçlü olduğu yerlerden ciddi destek sğlanmıştı. Havrani ve destekçileri parti içinde çok güçlüydüler ve çoğunluğu teşkil ediyorlardı. Bu da Eflak'ın parti içindeki gücünü azaltıyordu. Eflak'ın muhalefetine rağmen Suriye Komünist Partisi ile açıkça iş birliğinr girişmesi, bunun en önemli kanıtlarından biriydi. Eflak, partinin ikinci kongresinde, Baas Partisi Milli Yönetimi Genel Sekreteri olarak seçildi ki, bu parti liderliği anlamına geliyordu.
Birleşik Arap Cumhuriyeti kurulduktan sonra Nasır, Eflak'ı partisini feshetmeye zorladı. Zorlamalara direnmeyen Eflak, partinin yetkili organlarına danışmadan partiyi kapatma kararı aldı. BAC Baas için tam bir felaket olmuştu. Parti işlevsiz kalmış, Nasır'ın gölgesi altında yitip gitmişlerdi. 1958 yılına kadar Arap milliyetçiliği konusunda başat halde olan Baas, üç yıllık Nasırcılık furyasından sonra büyük bir karmaşa içine düştü. BAC yönetiminde çok az Baasçıya görev ve yetki verilmişti. Havrani'ye başkan yardımcılığı görevi verilmiş, Bitar ise Kültür ve İrşad Bakanı olmuştu. Kimi partililer, özellikle gençler, bu durumdan Eflak'ı sorumlu tutuyorlardı. Zira 1958'de partisine danışmadan, Baas'ın faaliyetine son veren oydu. Hafız Esad ve Salah Cedid gibileri ise, Baas hareketini yok olmaktan kurtarmak üzere, bir askeri komite teşkil etmişlerdi. Partinin 1959 yılındaki üçüncü ulusal kongresinde, Eflak'ın partiyi tasfiye etme kararı destek buldu. Ancak 1960 yılında, partinin üçüncü kongresinde, ki bu kongreye henüz varlığı bilinmeyen askeri komitenin üyelerinden Cedid de katılmıştı, karar tersine çevrildi ve Baas Partisi'nin canlandırılmasına ve yeniden açılmasına karar verildi. Kongrede ayrıca BAC'ın daha demokratik bir hale getirilerek, Nasır'la olan ilişkilerin geliştirilmesi için bir karar da alındı. Ancak Havrani yönetimindeki parti içi muhalif bir grup, Suriye'nin BAC'tan ayrılması için çağırıda bulundu. 1961'de BAC dağıldığı zaman, bu durumu alkışlayanlar arasında Bitar'da bulunuyordu.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpneEwwaGhkM0poYm1sZlFXWnNZWEZmTVRrMU55NXFjR2N2TWpJd2NIZ3RTR0YzY21GdWFWOUJabXhoY1Y4eE9UVTNMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
Baas Partisi 1961 yılında yapılan parlamento seçimlerinde 2 sandalye kaybederek, 20 temsilcisini meclise gönderdi. Dört yıllık aranın ardından, Eflak 1962'de Humus'ta beşinci parti kongresini düzenledi. Havrani kongreye çağrılmadı. Eflak'ın direktiflerine uymayı reddeden aktif parti hücreleri ve BAC döneminde Nasırcılığa yanaşanlar da kongreye davet edilmemişti. Eflak yeniden liderliğe seçildi ve Baas'ın Suriye kolunun yeniden kurulması talimatını verdi. Bu kongrede Askeri Komite ilk kez Muhammed Ümran aracılığıyla Eflak'la temasa geçti. Askeri Komite darbe için izin istedi ve Eflak da tertibe dahil oldu. Baas Partisi'nin Irak Kolu tarafından icra edilen başarılı darbenin ardından, Askeri Komite acilen toplanarak, Nazım el-Kudsi iktidarına karşı bir darbe hazırlığına başladı. 8 Mart 1963 tarihinde gerçekleştirilen başarılı bir askerî darbeyle Suriye'de Baasçı bir rejim tesis edildi. Darbeciler ilk olarak, tamamen Baasçı ve Nasırcılardan müteşekkil Ulusal Devrim Komutanlığı Konseyini oluşturdular. Başlangıçta bu konseyin çoğunluğunu asker üyeler teşkil ediyordu.
Mücadele dönemi: 1963-1968
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJKa0wwMXBZMmhsYkY5QlpteGhjVjloYm1SZlUyRnNZV2hmU21Ga2FXUmZhVzVmTVRrMk15NXFjR2N2TWpJd2NIZ3RUV2xqYUdWc1gwRm1iR0Z4WDJGdVpGOVRZV3hoYUY5S1lXUnBaRjlwYmw4eE9UWXpMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
Basçılarla Nasırcılar arasındaki ilişki, en iyi tanımlamayla "rahatsızlık" boyutlarındaydı. Baas Partisi'nin hem Irak'ta hem de Suriye'de iktidara gelmesi, Nasır'ı iyice zora sokup sıkıştırmıştı. Irak ve Suriye arasındaki birlik, Nasır'ın panarabizm konusundaki gücünü zayıflatmaktaydı. Buna karşı Nasır'da partiye ve Eflak'a karşı sert eleştirilerde bulunarak, karalama kampanyası başlattı; Nasır, Eflak'ın yetersiz bir teorisyen olduğunu söylüyor, Hristiyanlığına vurgu yapıyor (Kıbrıs asıllı bir Hristiyan olduğunu öne sürerek), onu kukla bir "Roma İmparatoru" olmakla itham ediyordu. Baas parti toplantılarında, bu ithamlara hiddetle cevap yetiştiren Eflak, tam bir Nasır karşıtı haline gelmişti. Böylelikle, Nasır'la hala iyi ilişkiler kurulabileceğine inan Bitar ile de ters düşmüş oluyorlardı.
Nasır ile ayrılık, Baas'ın ilk yöneticilerinin de gücünü zayıflatmıştı. Zira Askeri Komite'ye, partide daha fazla yetki ve nüfuz alanı sağlamak zorunda kalmışlardı. İktidarı ele geçirdikten sonra Askeri Komite, partinin ideolojik rotasını çizmeye başladı. Ancak daha öncesinde olduğu gibi bu konuda Eflak'a danışma gereği duymadılar. Bunun için partinin Marksist kanadından 'ye başvurdular. Askeri Komite, Baas Suriye Bölgesel Kongresi'nde Eflak'a ve geleneksel liderlik yapısına karşı çıktığı gibi, ılımlı sosyal ve ekonomik politikaları da reddetmekteydi. Komite, Eflak'ın yaşlı ve yetersiz olduğuna inanarak, liderliği onun elinden almak için gereken neyse yapacaktı.
Altıncı ulusal kongrede, 1963 yılında, Eflak Genel Sekreterlik görevini zorlukla korumayı başardı. Irak ve Suriye'de, ve Ali Salih es-Sadi'nin başı çektiği Marksist gruplar çoğunluğu ellerinde tutuyorlardı. Eflak'ın karşılaştığı sorunlarından bir başkası da, destekçilerinin bir kısmı parti yönetimine girememesiydi. Örneğin Bitar Baas Partisi Milli Yönetimi'ne giremedi. Artık sivillerin hakim bir olduğu yönetimden bahsetmek pek mümkün değildi. Askerler yönetimdeki ağırlıklarını gittikçe arttırıyorlardı. Suriye'den Emin el-Hafız, Irak'tan Ahmed Hasan el-Bekir ve Milli Yönetim'e seçildi. Askeri Komite Baas Partisi'nin kontrolünü sivillerden devralırken, bu konuda kendilerine yöneltilen eleştirilere de hassasiyetle yaklaşıyorlardı. Yayınladıkları ideolojik kitapçıkta, eğer sosyalist yeniden yapılanma başarılmak isteniyorsa sivil-asker iş birliğinin gerekliliğine vurgu yapıyorlardı. Dış dünyada, Eflak'ın gücü ve etkisi abartılmaya devam ediyordu. Tunus'ta yayınlanan bir makalede Eflak'tan, "Bir ay içinde Irak ve Suriye'de iki ayrı darbe gerçekleştiren filozof" olarak bahsediliyordu.
Baas Hareketi, dünyanın geri kalanının inandığı kadar sorunsuz değildi; Irak fraksiyonu üye kaybetmeye başlamıştı. Irak Ordusu ile partinin silahlı kanadı "Irak Milli Muhafızları" birbirlerinden hiç hazzetmiyorlardı. Nihayet 11 Kasım tarihinde, Ali Salih es-Sadi tasfiye edildi ve Madrid'e sürgüne gönderildi. Bunun üzerine Eflak, ani bir ziyaretle Irak'a geçti. Partinin Irak dalını kapattığını, yeni bölgesel yönetim yeniden seçilinceye kadar, Milli Yönetim'in Irak'ta iktidarı ele alacağını duyurdu. Ancak bu karar, Irak Ordusu'nun ve Irak Baasçılarının büyük bir kısmı tarafından pek de hoş karşılanmadı. Bir Hristiyan'ın Müslüman Araplar üzerinde hakimiyet kurması en hafif tanımıyla "vurdumduymazlıktı".
Irak'ta durum iyiye gitmiyordu. Bir Nasırcı olan Irak Cumhurbaşkanı Abdüsselam Arif, 18 Kasım'da Baas Partisi'ne karşı başarılı bir darbe düzenledi. Nasır'ın Pan Arap rüyası sona ermiş, Baas Hareketi'ne, Nasır ve Nasırcılar eliyle son verilmişti. Haber duyulduktan sonra Eflak ve yanındaki bazı Baasçılar Irak'tan Suriye'ye kaçtı.
Hizipleşme: 1964-1965
Muhammed Ümran üyesi olduğu Askeri Komite'den ayrıldıktan sonra, Eflak'a, lideri olduğu sivil Baas yönetiminin elinden alınacağına dair, Askeri Komite'nin gizli bir plan yürüttüğünü haber verdi. Kısa bir süre sonra da Ümran, Eflak'ı desteklediği için, İspanya'ya büyükelçi olarak atanarak ülkeden uzaklaştırıldı. Eflak kendisine ve yönetimine yönelen bu tehditlere karşı, Genel Sekreterlik yetkilerini kullanarak ve Baas Partisi'nin Suriye kolunu tasfiye ederek cevap verdi. Parti üyelerinin çoğunluğu buna karşı çıktı ve Eflak'ı kararını geri çekmeye zorladılar. Eflak ile Askeri Komite arasında iyice gün yüzüne çıkan iktidar mücadelesini, Eflak adım adım yitiriyordu. Komite en başından beri Eflak karşıtlarıyla iş birliği içindeydi. Eflak ise, askerlere karşı parti içi disiplin kurallarını işleme koyarak mücadeleye girişti. Askerler ise kendilerine "Bölgeciler" adını veren grupla, ki bu grup Eflak'ın bölge örgütlerinin kapatılması kararına uymayı reddedenlerden müteşekkildi, ittifak kurarak güçlerini arttırmaya çalıştılar.
Partinin Suriye kolu, 1965'te geçekleştirdiği bölgesel kongrede, merkezde bulunan yetkileri kendi organlarına aktarma kararı aldı. Bu kararla birlikte, Bölgesel Yönetim Genel Sekreteri, re'sen Suriye'nin de yöneticisi sayılmaya başlandı. Başbakanı, kabineyi, genelkurmay başkanı'nı ve yüksek rütbeli subay atamaları, bu kişinin elinde toplanmıştı. Eflak olayların gelişiminden hiç de hoşnut değildi ve Mayıs ayında topladığı sekinci parti kongresiyle hem dostlarına hem de düşmanlarına karşı güç gösterisinde bulunmaya çalıştı. Ancak işler pek de Eflak'ın umduğu gibi sonuçlanmadı. Lübnanlı Cibran Mecdelini ve Suudi Ali Gannam gibi, Baas Partisi Milli Yönetimi'nin bazı sivil üyeleri, Askeri Komite'ye aşırı baskı yapılırsa, aynı Irak'ta da olduğu gibi, ordunun hem parti hem de ülke yönetimini zorla ele geçirebileceği yönünde uyarılarda bulunuyorlardı.
Eflak tavsiyelere uyarak sessiz kalarak sesini fazla yükseltmedi. Fakat sessiz kalınca da Genel Sekreterlik makamını, Ürdün asıllı bir Suriyeli'ye, Münif er-Rezzaz'a kaptırdı. Fakat, Emin el-Hafız beklenmedik şekilde taraf değiştirip Eflak'ın safına geçince, güçler dengesi tekrar değişmiş oldu. Ancak diğer subayların aksine, el-Hafız'ın gerek parti, gerekse de parti dışında çok büyük bir etkisi ve gücü bulunmamaktaydı. El-Hafız'ın katılmasıyla Eflak tarafında bir canlanma meydana geldi. Bitar ve Ümran yeni bir hükûmet teşkili için yurt dışından geri çağrıldılar.
Düşüş: 1966-1968
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJNUwwSmhZWFJvWDFCaGNuUjVYMlp2ZFc1a1pYSmZUV2xqYUdWc1gwRm1iR0Z4WDNkcGRHaGZTWEpoY1dsZlVISmxjMmxrWlc1MFgwRm9iV0ZrWDBoaGMyRnVYMkZzTFVKaGEzSmZhVzVmUW1GbmFHUmhaRjlwYmw4eE9UWTRMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFDWVdGMGFGOVFZWEowZVY5bWIzVnVaR1Z5WDAxcFkyaGxiRjlCWm14aGNWOTNhWFJvWDBseVlYRnBYMUJ5WlhOcFpHVnVkRjlCYUcxaFpGOUlZWE5oYmw5aGJDMUNZV3R5WDJsdVgwSmhaMmhrWVdSZmFXNWZNVGsyT0M1cWNHYz0uanBn.jpg)
Eflak'ın halefi olarak Genel Sekreterlik makamına gelen Munif er-Rezzaz, Eflak yanlısı politikacılar arasından seçilmişti. Hafız'ın taraf değiştirmesinden sonra Milli Yönetim'in Baas Partisi'nin tek yasal (de jure) yönetim organı olduğunu ilan etti. El Hafız başkanlık görevini üstlenirken, Bitar başbakan, Ümran savunma bakanlığı, Mansur el-Atraş ise Ulusal Devrim Komutanlığı Konseyi Başkanlığı makamına getirilmişti. Askeri Komite'nin güçlü üyesi Salah Cedid, bu siyasi hamleye, bazı Umran taraftarlarını tutuklayarak yanıt verdi. Buna karşı Ümran da Cedid yanlısı memurları tasfiye ederek bu hamleye yanıt verdi. Tasfiyelerin en önemlisi, askeri istihbaratın başındaki 'nin yerinden edilerek başka bir göreve getirilmesiydi. 23 Şubat tarihinde Hafız Esad ve Cedid tarafından gerçekleştirilen başarılı bir askeri darbeyle Baas iktidarı ve hükûmet devrildi. Parti yöneticilerinin bir kısmı kaçtı. Eflak ve destekçileri gözaltına alınarak, devlet konukevine konuldu. Yeni yönetim Ağustos ayında büyük bir tasfiye hareketine girişti. Eflak güvenilir arkadaşları ve 'un yardımıyla Beyrut'a kaçmayı başardı. Daha sonra da Brezilya'ya gitti.
Eflak'ın devrilmesiyle parti fiilen dağılmış oldu. Irak Baas Partisi ve Suriye Baas Partisi adıyla iki ayrı parti kuruldu. Suriye'deki partiye Cedid liderlik ediyordu ve Zeki el-Arsuzi'yi Baasçı ideolojinin banisi olarak kendilerine rehber edindiler. Ahmed Hasan el-Bekir ve Saddam Hüseyin önderliğindeki Irak Baasçıları ise, Baasçı düşüncenin babasının Eflak olduğunda ısrar ediyorlardı. Partinin 1966 yılında yapılan 9. kongresinde Eflak yanlısı kanat tasfiye edildi ve bölünme kesinleşti. Irak Baasçıları, buna karşı Gerçek 9. Kongre adıyla Şubat 1968'de Beyrut'ta başka bir kongre topladılar, ve Eflak'ı Genel Sekreter olarak seçtiler. Bu kongre aynı zamanda Eflak'la Bitar'ın da yollarının ayrılacağı dönüm noktası oldu. Kongrenin hemen öncesinde Bitar, Baas Partisi'nden istifa ettiğini ve Baasçı düşünceyi tümüyle terk ettiğini açıkladı.
Irak Baas Partisi: 1968-1989
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFd0wwSmhZWFJvWDFCaGNuUjVYMlp2ZFc1a1pYSmZUV2xqYUdWc1gwRm1iR0Z4WDNkcGRHaGZTWEpoY1dsZlVISmxjMmxrWlc1MFgxTmhaR1JoYlY5SWRYTnpaV2x1WDJsdVh6RTVPRGd1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFVKaFlYUm9YMUJoY25SNVgyWnZkVzVrWlhKZlRXbGphR1ZzWDBGbWJHRnhYM2RwZEdoZlNYSmhjV2xmVUhKbGMybGtaVzUwWDFOaFpHUmhiVjlJZFhOelpXbHVYMmx1WHpFNU9EZ3VhbkJuLmpwZw==.jpg)
Eflak tekrar Genel sekreter seçildikten sonra, Şubat 1968'de Bağdat'a taşındı ve 1970 yılında Kara Eylül olayları gerçekleşene kadar burada kaldı. Baas yönetimini, olaylar sırasında Filistin Kurtuluş Örgütü'nü (FKÖ) yalnız bırakmakla suçladı. Bu süreçte Eflak, FKÖ ve Yaser Arafat lehine yoğun lobi faaliyetinde bulundu. Irak'ın müdahil olmasını istiyordu ancak el-Bekir müdahil olmaya yanaşmıyordu. Bu duruma kızan Eflak Irak'ı terk ederek Lübnan'a gitti. Hafız Esad yönetimi, 1971 yılında gıyabında Eflak'ı ölüme mahkûm ettirdi.
Sonraki yaşam ve ölüm
Dört yıl süren oto-sürgünden sonra Eflak 1974'te, Lübnan İç Savaşı patlak vermeden bir yıl önce Irak'a döndü. Artık Irak iç siyasetine uzak duruyordu. Kitaplarından bir kısmını bu dönemde yazdı. En önemlisi "Arap Devriminin Çarpıtılmasına Karşı Mücadele" adlı, 1975 tarihli eserdir. Eflak Saddam Hüseyin ile dostluk kurduktan sonra, yitirdiği siyasi ve ideolojik etkinin bir kısmını geri kazandı. İran-Irak Savaşı esnasında İran, Saddam Hüseyin'i bir Hristiyan kafirin etkisi altında kalarak davranmakla suçladı. Irak'ta Genel Sekreterlik makamında bulunduğu sürece, kendisine Baas Hareketi'nin banisi olarak gereken tüm saygı gösterilmekteydi, fakat politikaların belirlenmesinde hiçbir etki ve yetkisi yoktu.
Eflak 23 Haziran 1989'da kalp ameliyatı için gittiği Paris'te hayatını kaybetti.
İdeoloji
Mişel Eflâk ve Selâhaddin Bîtâr tarafından temelleri atılan Baas Partisi ideoloji açısından Arap sosyalizmini benimsemişti. Partinin sloganı Birlik, özgürlük ve sosyalizm şeklinde ifade edilmekteydi. Baas Partisi ebedî misyonu bir tek Arap milleti oluşturmaktı. Buradaki birlik Arap milletinin birliğini, özgürlük emperyalizm ve siyonizmden özgür olmayı ve sosyalizm, karma ekonomi tarafından desteklenen devlet öncülüğündeki ekonomik kalkınmaya yönelik genel bir amacı ifade eder. Baasçılık tek bir Arap milleti olduğu, bunun önce Osmanlılar, daha sonra Avrupa ve Amerikan emperyalizmi ve siyonizm tarafından sunî şekilde bölündüğü tezine dayanan “pan-Arap” milliyetçiliğinin bir çeşididir.
İhtida ettiği yönünde iddialar
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpka0wwRm1iR0Z4WDJaMWJtVnlZV3d1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFVGbWJHRnhYMloxYm1WeVlXd3VhbkJuLmpwZw==.jpg)
İsimsiz Batılı kaynaklar, Eflak'ın ölmeden önce İslam dinine döndüğünü iddia etmekte, bunun da Saddam Hüseyin tarafından dillendirildiğini söylemişlerdi. Bu iddia daha sonra aile üyeleri tarafından yalanlandı. - Eflak'ın oğlu İyad, babasının 1980 yılında ihtida etmeyi düşündüğünü söyledi. İhtida konusu tartışmalı olsa da, Ahmed ismini kullanmaya başlamıştı. Alman oryentalistler Martin Robbe ve Gerhard Höpp, din değiştirme işleminin 1988 yılından önce gerçekleştiğini yazmaktadırlar. Ne olursa olsun, Eflak'ın cenazesi İslami usullere göre defnedildi. Berkley Center'a göre, Saddam Hüseyin bu konuyu Baasçılıkla Hristiyanlığı birbirinden ayrı göstermek için bir araç olarak kullanmaktaydı. Eflak'ın Saddam Hüseyin tarafından yaptırılan anıt mezarı, 2003 Irak İşgali sırasında Amerikalı askerler için kışla olarak kullanıldı. Ailesi, işgal esnasında mezarın oldukça hasar gördüğünü söyledi.
Notlar ve kaynaklar
Notlar
- ^ Exactly how many seats the Arab Socialist Ba'ath Party won, varies from a low 16 seats to a high 22.
Kaynakça
- ^ Helms 1984, ss. 64-65.
- ^ a b Salem 1994, s. 61.
- ^ a b Benewick & Green 1988, s. 4.
- ^ Ali 2003, s. 110.
- ^ a b Seale 1990, s. 29.
- ^ Seale 1990, s. 30.
- ^ a b Tucker 2010, s. 30.
- ^ Curtis & 1971, s. 139.
- ^ Rabil 2006, s. 17.
- ^ Curtis 1971, ss. 138-139.
- ^ a b Seale 1990, s. 34.
- ^ Rabinovich 1972, s. 228.
- ^ Jabel 1966.
- ^ a b Moubayed 2006, s. 131.
- ^ Abdulghani 1984, s. 27.
- ^ Moubayed 2006, ss. 131-132.
- ^ a b c Moubayed 2006, s. 132.
- ^ George 2003, ss. 66-67.
- ^ Commins 2004, s. 66.
- ^ Abdulghani 1984, s. 28.
- ^ Seale 1990, s. 98.
- ^ Seale 1990, s. 65.
- ^ a b Reich 1990, s. 109.
- ^ Seale 1990, ss. 61-62.
- ^ Seale 1990, s. 66.
- ^ Nohlen, Florian & Hartmann 2001, s. 221.
- ^ Seale 1990, s. 75.
- ^ Seale 1990, ss. 76-78.
- ^ Seale 1990, s. 78.
- ^ Seale 1990, s. 81.
- ^ Seale 1990, ss. 81-82.
- ^ Seale 1990, s. 82.
- ^ Seale 1990, s. 86.
- ^ Seale 1990, s. 88.
- ^ Seale 1990, s. 90.
- ^ Seale 1990, ss. 90-91.
- ^ Seale 1990, s. 91.
- ^ a b Seale 1990, s. 96.
- ^ a b Seale 1990, s. 97.
- ^ Seale 1990, s. 99.
- ^ Seale 1990, ss. 100-101.
- ^ a b c d e Moubayed 2006, s. 347.
- ^ Moubayed 2006, s. 134.
- ^ Seale 1990, s. 102.
- ^ Seale 1990, ss. 111.
- ^ Commins 2004, s. 26.
- ^ Bengio 1998, s. 218.
- ^ Kostiner 1998, s. 36.
- ^ Reich 1990, s. 110.
- ^ a b c Shair 2006, s. 39.
- ^ Tucker 2010, s. 23 d=U05OvsOPeKMC&pg=PA30 30.
- ^ Harris 1997, s. 39.
- ^ "alarabiya.net". 21 Kasım 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Şubat 2018.
- ^ Böwering, Gerhard; Crone, Patricia; Mirza, Mahan, (Ed.) (2013). The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought (illustrated bas.). Princeton University Press. s. 22. ISBN .
- ^ Martin Robbe, Gerhard Höpp: Welt des Islam – Geschichte und Alltag einer Religion, page 149. Urania-Verlag, Leipzig/Jena/Berlin 1988
- ^ . Georgetown University. 29 July 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2011.
- ^ Robertson, Campbell; Farrell, Stephen (31 Aralık 2008). "Green Zone, Heart of U.S. Occupation, Reverts to Iraqi Control". The New York Times. The New York Times Company. 20 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Aralık 2011.
- ^ House Diggity (23 Mayıs 2006). . House in Iraq. 13 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2012.
- ^ Fisk, Robert (11 Eylül 2009). "Saddam revisited as Iraq accuses Syria of sheltering Baathist bombers". The Independent. Birleşik Krallık: . 28 Ocak 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Aralık 2011.
Bibliyografya
- Abdulghani, Jasim (1984). Iraq & Iran: The Years of Crisis. . ISBN .
- Ali, Tariq (2003). The Clash of Fundamentalisms: Crusades, Jihads and Modernity. . ISBN .
- Benewick, Robert; Green, Phillip (1988). The Routledge Dictionary of Twentieth-century Political Thinkers. Routledge. ISBN .
- Bengio, Ofra (1998). Saddam's Word: Political Discourse in Iraq. Oxford University Press. ISBN .
- Commins, Dean (2004). Historical Dictionary of Syria. . ISBN .
- Curtis, Michel (1971). People and Politics in the Middle East: The Arab-Israeli Conflict-Its Background and the Prognosis for Peace. . ISBN .
- George, Alan (2003). Syria: Neither Bread nor Freedom. . ISBN .
- Ginat, Rami (2010). Syria and the Doctrine of Arab Neutralism: From Independence to Dependence. . ISBN .
- Harris, William (1997). Challenges to Democracy in the Middle East. Markus Wiener Publishers. ISBN .
- Helms, Christine Moss (1984). Iraq: Eastern Flank of the Arab World. . ISBN .
- Hopwood, Derek (1988). Syria 1945–1986: Politics and Society. Routledge. ISBN .
- Jabel, Kamel Abu (1966). The Arab Baʻth Socialist Party: History, Ideology, and Organization. .
- Kostiner, Joseph (1998). Conflict and Cooperation in the Gulf Region. VS Verlag. ISBN .
- Makiya, Kanan (1998). Republic of Fear: The Politics of Modern Iraq. University of California Press. ISBN .
- Moubayed, Sami M. (2006). Steel & Silk: Men and Women who shaped Syria 1900–2000. Cune Press. ISBN .
- Nohlen, Grotz; Grotz, Florian; Hartmann, Christof (2001). Elections in Asia and the Pacific: a Data Handbook. 1. University of California Press. ISBN .
- Seale, Patrick (1990). Asad: The Struggle for the Middle East. University of California Press. ISBN .
- Shair, Kamal (2006). Out of the Middle East: The Emergence of an Arab Global Business. I.B. Tauris. ISBN .
- Rabil, Robert (2006). Syria, the United States, and the War on Terror in the Middle East. Greenwood Publishing Group. ISBN .
- Rabinovich, Itamar (1972). Syria under the Baʻth, 1963–66: the Army Party Symbiosis. . ISBN .
- Reich, Bernard (1990). Political Leaders of the Contemporary Middle East and North Africa: a Biographical Dictionary. Greenwood Publishing Group. ISBN .
- Tucker, Spencer (2010). The Encyclopedia of Middle East Wars: The United States in the Persian Gulf, Afghanistan, and Iraq Conflicts. 1. ABC-CLIO. ISBN .
- Tucker, Spencer; Roberts, Priscilla Mary (2008). The Encyclopedia of the Arab–Israeli conflict: a political, social, and military history: A–F. 1. ABC-CLIO. ISBN .
- Salem, Paul (1994). Bitter Legacy: Ideology and Politics in the Arab World. . ISBN .
Dış bağlantılar
- Michel Aflak: Eflak'ın seçilmiş eserleri, İngilizce 3 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Misel Eflak Arapca ميشيل عفلق 9 Ocak 1910 23 Haziran 1989 Suriyeli dusunur sosyolog Arap milliyetcisi politikaci Dusunceleri Baascilik fikrinin ortaya cikmasinda ve bu fikir etrafinda gelisen siyasal hareketin olusmasinda cok onemli rol oynamistir Bu siyasi dusunceye gonul verenlerin bazilari tarafindan Baasciligin fikir babasi olarak anilmaktadir Yasami boyunca en onemlileri 1958 ve Arap Devrimi Hareketinin Carpitilmasina Karsi Mucadele 1975 olmak uzere cesitli kitaplar yayimlamistir Misel Eflak ميشيل عفلق1963 yilina ait bir fotografIrak Baas Partisi Ulusal Komutanligi Genel SekreteriGorev suresi Subat 1968 23 Haziran 1989YardimciYerine geldigi Yeni makamYerine gelen Saddam HuseyinBaas Partisi Ulusal Komutanligi Genel SekreteriGorev suresi 1954 Nisan 1965Yerine geldigi Yeni makamYerine gelen Munif er RezzazBaas Partisi Ulusal Komutanligi UyesiGorev suresi 6 Nisan 1947 23 Subat 1966Kisisel bilgilerDogum 9 Ocak 1910 Sam Osmanli SuriyesiOlum 23 Haziran 1989 79 yasinda Paris FransaPartisi Arap Baas Hareketi 1940 1947 Baas Partisi 1947 1966 Irak Baas Partisi 1968 1989 Dini Rum Ortodoks Orta halli bir ailenin cocugu olarak Sam da dunyaya geldi Egitimini Paris Universitesi nde tamamladi Burada gelecekteki siyasi yoldasi Selahaddin Bitar ile tanisti 1932 de Suriye ye dondukten sonra komunistlerin safinda siyasete atildi Suriye Lubnan Komunist Partisi nde aktif gorev aldi Ancak partisi Fransa nin kolonyal politikalarini desteklemeye baslayinca parti ile baglarini kopardi 1940 yilinin sonunda Eflak ve Bitar sonrasinda Arap Baas Hareketi adini alacak olan Arap Ihya Hareketi ni kurdular Hareketin adi Zeki el Arsuzi nin liderligindeki grupla ayni adi Arap Baasi tasimaktaydi Siyasi alanda rustunu ispatlayan Arap Baas Hareketi 1947 yilinda Arsuzi nin Baas orgutuyle birleserek Baas Partisi ne donustu Eflak Partinin Merkez Yurutme Kurulu na ve parti liderligine secildi 1952 yilinda Arap Baas Partisi Ekrem Havrani nin Arap Sosyalist Hareketi ile birleserek Arap Sosyalist Baas Partisi haline geldi Eflak 1954 te partinin baskanliga getirildi 1950 li yillarin ortasindan sonlarina kadar olan yillarda Eflak Misir Cumhurbaskani Cemal Abdunnasir ile sicak iliskiler gelistirdi ki bu yakinlasma sonucunda Birlesik Arap Cumhuriyeti BAC kuruldu Nasir Eflak a kendi partisinin uyelerine bile danismadan partisini feshetmesi konusunda baski yapti BAC in dagilmasinin hemen akabinde Eflak yeniden Baas Partisi Milli Yonetimi Genel Sekreteri olarak secildi 8 Mart Ihtilali sonrasinda Eflak in parti icindeki konumu oldukca zayiflamisti 1965 te parti baskanligindan istifa etmek zorunda kaldi Eflak Baas Partisi icinde bir ayrismaya yol acan 1966 Suriye Askeri Darbesi sirasinda partiden tasfiye edildi ve Lubnan a kacmak zorunda kaldi Sonrasinda da Irak a gecti 1968 senesinde Irak Baas Partisi Genel Sekreterligi ne secildi ancak gorevi suresince fiili hicbir siyasi guce sahip olmadi Gorevini 23 Haziran 1989 tarihinde hayatini kaybedene dek surdurdu Eflak in toplumsal siyasi ve iktisadi gorusleri topluca Baascilik olarak tanimlanmaktadir Ileri toplumsal seviyeye ulasmak icin tum Arap dunyasinin tek bir ulus olarak birlesmesi gerektigini savunuyordu Hem kapitalist sisteme hem de komunist sisteme elestiriler yoneltiyordu Karl Marx i diyalektik materyalizmi tek dogru komunist teorinin dayanagi olarak tanimlamasini elestirmekteydi Baasci dusuncede ozgurluk ve Arap sosyalizmi kavramlarina ozel vurgu yapilmaktaydi Arap sosyalizmi Bati tarafindan tanimlandigi gibi uluslararasi sosyalist hareketin bir parcasi degildi Laikligin guclu bir savunucusu olan Eflak din ve devlet islerinin ayriligini savunmaktaydi Bununla birlikte ateizme de karsiydi Hristiyan olmasina ragmen Islamin Arap zekasi nin kaniti olduguna inaniyordu Baas Partisi nde 1966 yilinda meydana gelen bolunmeden sonra Suriye Baas Partisi Eflak i Zeki el Arsuzi nin fikirlerini calmakla sucladi ve onu hirsizlikla itham etti Irak Baas Partisi ise bu ithamlari reddediyor Arsuzi nin Baasci ideolojiye katkisinin olmadigini soyluyordu 1910 1939 arasiOrta halli Ortodoks Hristiyan bir ailede 9 Ocak 1910 tarihinde Sam da dunyaya geldi Babasi Joseph hububat ticareti yapiyordu Ilk ogrenimini Fransa hakimiyetindeki Suriye de Bati tipi egitim veren bir okulda tamamladi 1929 da felsefe egitimi almak uzere Fransa ya Paris Universitesi ne gitti Buradayken Henri Bergson un fikirlerinden etkilendi Sonraki yillarda siyasi yoldasi olacak Suriyeli milliyetci Selahaddin Bitar ile tanisti Marksizimle de Paris te tanisti ve Sorbonne Arap Ogrenci Birligi adi altinda bir de dernek kurdu 1932 de Suriye ye dondukten sonra ulkedeki komunistlerin yaninda aktif siyasete atildi Fransiz Komunist Partisi FKP tarafindan desteklenen Leon Blum Hukumeti kolonilerine karsi oteden beri yurutmekte oldugu politikalari surdurmeye devam edince komunistlerle olan iliskisini kesti Eflak ve arkadaslari FKP nin bagimsizlik yanlisi bir tutum takip ettigini dusunuyorlardi Ancak Suriye Lubnan Komunist Partisi nin SLKP FKP nin koloniler konusundaki politikalarina destek veriyor olmasi Eflak ve arkadaslari icin bardagi tasiran damla oldu Bu gelismelerden sonra Eflak komunist siyasi hareketi SSCB nin bir arac olarak kullandigini dusunmeye basladi Antun Sadi nin Suriye Sosyal Milliyetci Partisi nin orgutlenmesinden ve bu partinin ideolojisinden etkilendi Arap Baas Hareketi 1940 19471930 larin sonunda Eflak Eflak ve Bitar Suriye ye dondukten sonra ulkenin en prestijli ortaokullarindan birinde ogretmenlige basladilar Eflak tarih dersleri verirken Bitar ise matematik ve fizik dersleri ogretiyordu 1940 a gelindiginde Eflak ve Bitar in etrafinda genellikle cuma gunleri birlikte toplanti yaptiklari bir ogrenci kitlesi birikmisti Ayni yil Eflak ve Bitar Arap Ihya Hareketi adinda siyasi partiyi kurdular Ikilinin bos zamanlari artik parti icin ajitasyon calismalariyla geciyordu 1942 ye gelindiginde Eflak iyi bir hatip oldugunu kanitlamis genis bir kitleyi etkilemeyi basarmisti Orta Dogu yu kasip kavuran degisikliklerden onlar da nasibini aldi ve partilerinin adini Arap Baas Hareketi olarak degistirdiler Irak basbakani Resid Ali Geylani ulkesindeki Ingiliz hakimiyetine karsi meydan okumaktaydi Parti adinin Dirilis olarak degistirilmesi Arapca بعث Baas kelime anlamiyla dirilis yeniden dogus anlamina gelmektedir ideolojik olarak Araplarin yeniden dogusuna vurgu yapilmak istenmesiydi Bu isim degisikligi Baas Partisi lideri Zeki el Arsuzi nin Eflak ve Bitar i kendi partisinin adini calmakla suclamasina yol acacakti Oysa bu ikilinin amaci partilerini Arap milliyetciligi temeline oturtarak yukseltmekti Sonrasinda da Arsuzi ve Eflak birbirlerinin siyasi dusmani haline geleceklerdi Eflak ve Bitar ikilisi 24 Ekim 1942 tarihinde ogretmenlikten istifa ederek zamanlarini tamamen siyasi calismalara vakfettiler 1941 de Suriye de Irak a Yardim Komitesi adi altinda bir orgut kuruldu Orgutun amaci Ingiliz isgaline karsi savasan Resid Ali Geylani hukumetine destek vermekti Diger Arap Baas Hareketi nin lideri Arsuzi bu komiteye supheyle bakiyordu Iraklilarin savasi kaybedeceklerini dusunuyor ve bu yuzden yapilacak yardimlarin beyhude olacagini soyluyordu 1941 yilinda Eflak Arap Ihya Hareketi adiyla yayinlar yapmaya basladi 1945 yilinda da Fransiz Manda Yonetimi ne siyasi bir parti kurma izni almak icin basvurdular fakat 1947 yilinda Arsuzi nin Baas hareketi ile birlesene kadar siyasi parti haline gelemediler Ancak birlesme sonrasi Baas Partisi kurulabilecekti 1940 li yillar boyunca Eflak ve Bitar in Baas Hareketi Arsuzi nin destekcilerinin bir kismini kendi tarafina cekmisti 40 li yillarda Eflak destekci kazanirken Arsuzi kendini tecrit ederek kamuoyundan gizlenmeye baslamisti Cevresindekilerden suphe duymaya baslayan Arsuzi bazilari tarafindan paranoyak bir ruh haline burundugu belirtilmekteydi Kurulduktan sonra parti icindeki en buyuk tartisma konusu partinin ne derecede sosyalist cizgiye yaklasacagiydi Arsuzi nin Baasi ndan gelen Vahib el Ganim ve Celal es Seyid Eflak i daha radikal sosyalist bir cizgiye cekmeye caliyorlardi Birlesik Arap Cumhuriyeti 1947 1963Arap Baas Partisi nin ilk kongresi 1947 de Sam da yapildi Kongrede Eflak a liderlik pozisyonu sayilacak Amid duayen olarak da tercume edilebilir unvani verildi Hem partinin liderligine hem de dort uyelik parti icra komitesine secilerek yonetimde etkin bir hale geldi Bitar ise Baas Partisi Milli Yonetimi Genel Sekreteri olarak secilmisti Zeki el Arsuzi ye parti icinde hicbir pozisyon verilmemisti Amid makamindaki Eflak partinin ideolojik islerinden sorumlu akil hocasi pozisyonunda iken Bitar da partinin gunluk rutin islerini kontrol ediyordu Birlesme bazi sorunlari da beraberinde getirmisti Arsuzi nin partisinden gelen uyeler daha sol bir cizgideydiler ve Eflak yonetimine karsi elestirel bir tutum icindeydiler 1940 li yillarin sonunda Eflak ve Bitar Baas fikrini yaymak icin seminerler veriyorlardi Bu amacla 1948 de El Baas adiyla bir gazete yayinlamaya basladilar Eflak 1948 Arap Israil Savasi sirasinda partisinin gucunu test etme imkani da bulmustu Suriye nin erken maglubiyeti uzerine Sukri el Kuvvetli hukumetini protesto amaciyla gosteriler duzenledi ve gosterilere bizzat liderlik etti Kuvvetli nin bir toprak agasi oldugunu curumus kapitalist bir politikaci oldugunu soyleyerek agir suclamalarda bulunuyor Suriye nin maglubiyetinden de hukumeti sorumlu tutuyordu Sahibi oldugu El Baas gazetesinde yazdigi makalelerde Sukri el Kuvvetli yi ve onun basbakani Cemil Merdam Bey elestirerek istifaya davet ediyordu Bu olanlardan sonra Eflak Basbakan Merdam Bey in emriyle tutuklandi Bir sure sonra Sukri el Kuvvetli yonetimi Husnu Zaim onderligindeki bir askeri darbeyle yikildi Zaim Suriye nin henuz liberal demokrasiye hazir olmadigini soyleyerek tum siyasi partileri yasakladi Yeni yonetim Eflak i serbest birakmadigi gibi tekrar tutuklayarak unlu Mezzeh Hapishanesi ne gonderdi Zaim in iktidari cok surmedi 1949 da yapilan secimlerde yerine Hasim el Attasi secildi Atassi bir milli birlik hukumeti kurdu ve egitim bakanligina Eflak i getirdi Bu gorev onun ilk ve tek hukumet goreviydi 1949 un Agustos ayindan Aralik ayina kadar bu makamda kaldi Attasi nin de baskanligi uzun surmedi O da 1951 yilinda Edib Cicekli tarafindan gerceklestirilen bir askeri darbeyle devrildi Eflak Edib Cicekli ile ayni milli duygulari tasidiklarini ayni hedeflere yoneldiklerini dusunerek ilk baslarda ondan destegini esirgmedi Ancak Cicekli yonetimi ele gecirir gecirmez aralarinda Baas in da bulundugu tum siyasi partilerin faaliyetini yasaklayinca yanildigini anladi Hukumet baskisinin artmasi uzerine Baas Partisi yoneticileri Lubnan a kactilar Eflak ve Bitar 1952 de Baas Partisi ni Lubnan da Ekrem Havrani onderligindeki Arap Sosyalist Hareketi ASH ile birlestirmeye karar verdiler Yeni olusum Cicekli nin yonetimine karsi savasin merkezi oldu Diger muhalif gruplarla da is birligine gidildi Nihayet Subat 1954 te Cicekli nin iktidari devrildi Eflak on sira sagdan 1 Irak ta 14 Temmuz 1958 Ihtilali uyeleri ile birlikte Cicekli nin devrilmesinden sonra Irak ta ilk demokratik secimler 1954 te yapildi Eflak Bitar ve Havrani yonetimndeki Baas Partisi mecliste 22 sandalye kazandi Partinin oylarini arttirmasindaki en onemli etken Havrani nin varligiydi Eskiden ASH nin guclu oldugu yerlerden ciddi destek sglanmisti Havrani ve destekcileri parti icinde cok gucluyduler ve cogunlugu teskil ediyorlardi Bu da Eflak in parti icindeki gucunu azaltiyordu Eflak in muhalefetine ragmen Suriye Komunist Partisi ile acikca is birliginr girismesi bunun en onemli kanitlarindan biriydi Eflak partinin ikinci kongresinde Baas Partisi Milli Yonetimi Genel Sekreteri olarak secildi ki bu parti liderligi anlamina geliyordu Birlesik Arap Cumhuriyeti kurulduktan sonra Nasir Eflak i partisini feshetmeye zorladi Zorlamalara direnmeyen Eflak partinin yetkili organlarina danismadan partiyi kapatma karari aldi BAC Baas icin tam bir felaket olmustu Parti islevsiz kalmis Nasir in golgesi altinda yitip gitmislerdi 1958 yilina kadar Arap milliyetciligi konusunda basat halde olan Baas uc yillik Nasircilik furyasindan sonra buyuk bir karmasa icine dustu BAC yonetiminde cok az Baasciya gorev ve yetki verilmisti Havrani ye baskan yardimciligi gorevi verilmis Bitar ise Kultur ve Irsad Bakani olmustu Kimi partililer ozellikle gencler bu durumdan Eflak i sorumlu tutuyorlardi Zira 1958 de partisine danismadan Baas in faaliyetine son veren oydu Hafiz Esad ve Salah Cedid gibileri ise Baas hareketini yok olmaktan kurtarmak uzere bir askeri komite teskil etmislerdi Partinin 1959 yilindaki ucuncu ulusal kongresinde Eflak in partiyi tasfiye etme karari destek buldu Ancak 1960 yilinda partinin ucuncu kongresinde ki bu kongreye henuz varligi bilinmeyen askeri komitenin uyelerinden Cedid de katilmisti karar tersine cevrildi ve Baas Partisi nin canlandirilmasina ve yeniden acilmasina karar verildi Kongrede ayrica BAC in daha demokratik bir hale getirilerek Nasir la olan iliskilerin gelistirilmesi icin bir karar da alindi Ancak Havrani yonetimindeki parti ici muhalif bir grup Suriye nin BAC tan ayrilmasi icin cagirida bulundu 1961 de BAC dagildigi zaman bu durumu alkislayanlar arasinda Bitar da bulunuyordu Eflak ve Havrani birlikte 1957 Baas Partisi 1961 yilinda yapilan parlamento secimlerinde 2 sandalye kaybederek 20 temsilcisini meclise gonderdi Dort yillik aranin ardindan Eflak 1962 de Humus ta besinci parti kongresini duzenledi Havrani kongreye cagrilmadi Eflak in direktiflerine uymayi reddeden aktif parti hucreleri ve BAC doneminde Nasirciliga yanasanlar da kongreye davet edilmemisti Eflak yeniden liderlige secildi ve Baas in Suriye kolunun yeniden kurulmasi talimatini verdi Bu kongrede Askeri Komite ilk kez Muhammed Umran araciligiyla Eflak la temasa gecti Askeri Komite darbe icin izin istedi ve Eflak da tertibe dahil oldu Baas Partisi nin Irak Kolu tarafindan icra edilen basarili darbenin ardindan Askeri Komite acilen toplanarak Nazim el Kudsi iktidarina karsi bir darbe hazirligina basladi 8 Mart 1963 tarihinde gerceklestirilen basarili bir askeri darbeyle Suriye de Baasci bir rejim tesis edildi Darbeciler ilk olarak tamamen Baasci ve Nasircilardan mutesekkil Ulusal Devrim Komutanligi Konseyini olusturdular Baslangicta bu konseyin cogunlugunu asker uyeler teskil ediyordu Mucadele donemi 1963 1968Eflak ve Salah Cedid ikilisi Yonetimi ele gecirdkten kisa bir sure sonra Bascilarla Nasircilar arasindaki iliski en iyi tanimlamayla rahatsizlik boyutlarindaydi Baas Partisi nin hem Irak ta hem de Suriye de iktidara gelmesi Nasir i iyice zora sokup sikistirmisti Irak ve Suriye arasindaki birlik Nasir in panarabizm konusundaki gucunu zayiflatmaktaydi Buna karsi Nasir da partiye ve Eflak a karsi sert elestirilerde bulunarak karalama kampanyasi baslatti Nasir Eflak in yetersiz bir teorisyen oldugunu soyluyor Hristiyanligina vurgu yapiyor Kibris asilli bir Hristiyan oldugunu one surerek onu kukla bir Roma Imparatoru olmakla itham ediyordu Baas parti toplantilarinda bu ithamlara hiddetle cevap yetistiren Eflak tam bir Nasir karsiti haline gelmisti Boylelikle Nasir la hala iyi iliskiler kurulabilecegine inan Bitar ile de ters dusmus oluyorlardi Nasir ile ayrilik Baas in ilk yoneticilerinin de gucunu zayiflatmisti Zira Askeri Komite ye partide daha fazla yetki ve nufuz alani saglamak zorunda kalmislardi Iktidari ele gecirdikten sonra Askeri Komite partinin ideolojik rotasini cizmeye basladi Ancak daha oncesinde oldugu gibi bu konuda Eflak a danisma geregi duymadilar Bunun icin partinin Marksist kanadindan ye basvurdular Askeri Komite Baas Suriye Bolgesel Kongresi nde Eflak a ve geleneksel liderlik yapisina karsi ciktigi gibi ilimli sosyal ve ekonomik politikalari da reddetmekteydi Komite Eflak in yasli ve yetersiz olduguna inanarak liderligi onun elinden almak icin gereken neyse yapacakti Altinci ulusal kongrede 1963 yilinda Eflak Genel Sekreterlik gorevini zorlukla korumayi basardi Irak ve Suriye de ve Ali Salih es Sadi nin basi cektigi Marksist gruplar cogunlugu ellerinde tutuyorlardi Eflak in karsilastigi sorunlarindan bir baskasi da destekcilerinin bir kismi parti yonetimine girememesiydi Ornegin Bitar Baas Partisi Milli Yonetimi ne giremedi Artik sivillerin hakim bir oldugu yonetimden bahsetmek pek mumkun degildi Askerler yonetimdeki agirliklarini gittikce arttiriyorlardi Suriye den Emin el Hafiz Irak tan Ahmed Hasan el Bekir ve Milli Yonetim e secildi Askeri Komite Baas Partisi nin kontrolunu sivillerden devralirken bu konuda kendilerine yoneltilen elestirilere de hassasiyetle yaklasiyorlardi Yayinladiklari ideolojik kitapcikta eger sosyalist yeniden yapilanma basarilmak isteniyorsa sivil asker is birliginin gerekliligine vurgu yapiyorlardi Dis dunyada Eflak in gucu ve etkisi abartilmaya devam ediyordu Tunus ta yayinlanan bir makalede Eflak tan Bir ay icinde Irak ve Suriye de iki ayri darbe gerceklestiren filozof olarak bahsediliyordu Baas Hareketi dunyanin geri kalaninin inandigi kadar sorunsuz degildi Irak fraksiyonu uye kaybetmeye baslamisti Irak Ordusu ile partinin silahli kanadi Irak Milli Muhafizlari birbirlerinden hic hazzetmiyorlardi Nihayet 11 Kasim tarihinde Ali Salih es Sadi tasfiye edildi ve Madrid e surgune gonderildi Bunun uzerine Eflak ani bir ziyaretle Irak a gecti Partinin Irak dalini kapattigini yeni bolgesel yonetim yeniden secilinceye kadar Milli Yonetim in Irak ta iktidari ele alacagini duyurdu Ancak bu karar Irak Ordusu nun ve Irak Baascilarinin buyuk bir kismi tarafindan pek de hos karsilanmadi Bir Hristiyan in Musluman Araplar uzerinde hakimiyet kurmasi en hafif tanimiyla vurdumduymazlikti Irak ta durum iyiye gitmiyordu Bir Nasirci olan Irak Cumhurbaskani Abdusselam Arif 18 Kasim da Baas Partisi ne karsi basarili bir darbe duzenledi Nasir in Pan Arap ruyasi sona ermis Baas Hareketi ne Nasir ve Nasircilar eliyle son verilmisti Haber duyulduktan sonra Eflak ve yanindaki bazi Baascilar Irak tan Suriye ye kacti Hiziplesme 1964 1965 Muhammed Umran uyesi oldugu Askeri Komite den ayrildiktan sonra Eflak a lideri oldugu sivil Baas yonetiminin elinden alinacagina dair Askeri Komite nin gizli bir plan yuruttugunu haber verdi Kisa bir sure sonra da Umran Eflak i destekledigi icin Ispanya ya buyukelci olarak atanarak ulkeden uzaklastirildi Eflak kendisine ve yonetimine yonelen bu tehditlere karsi Genel Sekreterlik yetkilerini kullanarak ve Baas Partisi nin Suriye kolunu tasfiye ederek cevap verdi Parti uyelerinin cogunlugu buna karsi cikti ve Eflak i kararini geri cekmeye zorladilar Eflak ile Askeri Komite arasinda iyice gun yuzune cikan iktidar mucadelesini Eflak adim adim yitiriyordu Komite en basindan beri Eflak karsitlariyla is birligi icindeydi Eflak ise askerlere karsi parti ici disiplin kurallarini isleme koyarak mucadeleye giristi Askerler ise kendilerine Bolgeciler adini veren grupla ki bu grup Eflak in bolge orgutlerinin kapatilmasi kararina uymayi reddedenlerden mutesekkildi ittifak kurarak guclerini arttirmaya calistilar Partinin Suriye kolu 1965 te geceklestirdigi bolgesel kongrede merkezde bulunan yetkileri kendi organlarina aktarma karari aldi Bu kararla birlikte Bolgesel Yonetim Genel Sekreteri re sen Suriye nin de yoneticisi sayilmaya baslandi Basbakani kabineyi genelkurmay baskani ni ve yuksek rutbeli subay atamalari bu kisinin elinde toplanmisti Eflak olaylarin gelisiminden hic de hosnut degildi ve Mayis ayinda topladigi sekinci parti kongresiyle hem dostlarina hem de dusmanlarina karsi guc gosterisinde bulunmaya calisti Ancak isler pek de Eflak in umdugu gibi sonuclanmadi Lubnanli Cibran Mecdelini ve Suudi Ali Gannam gibi Baas Partisi Milli Yonetimi nin bazi sivil uyeleri Askeri Komite ye asiri baski yapilirsa ayni Irak ta da oldugu gibi ordunun hem parti hem de ulke yonetimini zorla ele gecirebilecegi yonunde uyarilarda bulunuyorlardi Eflak tavsiyelere uyarak sessiz kalarak sesini fazla yukseltmedi Fakat sessiz kalinca da Genel Sekreterlik makamini Urdun asilli bir Suriyeli ye Munif er Rezzaz a kaptirdi Fakat Emin el Hafiz beklenmedik sekilde taraf degistirip Eflak in safina gecince gucler dengesi tekrar degismis oldu Ancak diger subaylarin aksine el Hafiz in gerek parti gerekse de parti disinda cok buyuk bir etkisi ve gucu bulunmamaktaydi El Hafiz in katilmasiyla Eflak tarafinda bir canlanma meydana geldi Bitar ve Umran yeni bir hukumet teskili icin yurt disindan geri cagrildilar Dusus 1966 1968 Ahmed Hasan el Bekir solda ve Eflak 1968 Eflak in halefi olarak Genel Sekreterlik makamina gelen Munif er Rezzaz Eflak yanlisi politikacilar arasindan secilmisti Hafiz in taraf degistirmesinden sonra Milli Yonetim in Baas Partisi nin tek yasal de jure yonetim organi oldugunu ilan etti El Hafiz baskanlik gorevini ustlenirken Bitar basbakan Umran savunma bakanligi Mansur el Atras ise Ulusal Devrim Komutanligi Konseyi Baskanligi makamina getirilmisti Askeri Komite nin guclu uyesi Salah Cedid bu siyasi hamleye bazi Umran taraftarlarini tutuklayarak yanit verdi Buna karsi Umran da Cedid yanlisi memurlari tasfiye ederek bu hamleye yanit verdi Tasfiyelerin en onemlisi askeri istihbaratin basindaki nin yerinden edilerek baska bir goreve getirilmesiydi 23 Subat tarihinde Hafiz Esad ve Cedid tarafindan gerceklestirilen basarili bir askeri darbeyle Baas iktidari ve hukumet devrildi Parti yoneticilerinin bir kismi kacti Eflak ve destekcileri gozaltina alinarak devlet konukevine konuldu Yeni yonetim Agustos ayinda buyuk bir tasfiye hareketine giristi Eflak guvenilir arkadaslari ve un yardimiyla Beyrut a kacmayi basardi Daha sonra da Brezilya ya gitti Eflak in devrilmesiyle parti fiilen dagilmis oldu Irak Baas Partisi ve Suriye Baas Partisi adiyla iki ayri parti kuruldu Suriye deki partiye Cedid liderlik ediyordu ve Zeki el Arsuzi yi Baasci ideolojinin banisi olarak kendilerine rehber edindiler Ahmed Hasan el Bekir ve Saddam Huseyin onderligindeki Irak Baascilari ise Baasci dusuncenin babasinin Eflak oldugunda israr ediyorlardi Partinin 1966 yilinda yapilan 9 kongresinde Eflak yanlisi kanat tasfiye edildi ve bolunme kesinlesti Irak Baascilari buna karsi Gercek 9 Kongre adiyla Subat 1968 de Beyrut ta baska bir kongre topladilar ve Eflak i Genel Sekreter olarak sectiler Bu kongre ayni zamanda Eflak la Bitar in da yollarinin ayrilacagi donum noktasi oldu Kongrenin hemen oncesinde Bitar Baas Partisi nden istifa ettigini ve Baasci dusunceyi tumuyle terk ettigini acikladi Irak Baas Partisi 1968 1989 Eflak ve Saddam Huseyin 1988 Eflak tekrar Genel sekreter secildikten sonra Subat 1968 de Bagdat a tasindi ve 1970 yilinda Kara Eylul olaylari gerceklesene kadar burada kaldi Baas yonetimini olaylar sirasinda Filistin Kurtulus Orgutu nu FKO yalniz birakmakla sucladi Bu surecte Eflak FKO ve Yaser Arafat lehine yogun lobi faaliyetinde bulundu Irak in mudahil olmasini istiyordu ancak el Bekir mudahil olmaya yanasmiyordu Bu duruma kizan Eflak Irak i terk ederek Lubnan a gitti Hafiz Esad yonetimi 1971 yilinda giyabinda Eflak i olume mahkum ettirdi Sonraki yasam ve olumDort yil suren oto surgunden sonra Eflak 1974 te Lubnan Ic Savasi patlak vermeden bir yil once Irak a dondu Artik Irak ic siyasetine uzak duruyordu Kitaplarindan bir kismini bu donemde yazdi En onemlisi Arap Devriminin Carpitilmasina Karsi Mucadele adli 1975 tarihli eserdir Eflak Saddam Huseyin ile dostluk kurduktan sonra yitirdigi siyasi ve ideolojik etkinin bir kismini geri kazandi Iran Irak Savasi esnasinda Iran Saddam Huseyin i bir Hristiyan kafirin etkisi altinda kalarak davranmakla sucladi Irak ta Genel Sekreterlik makaminda bulundugu surece kendisine Baas Hareketi nin banisi olarak gereken tum saygi gosterilmekteydi fakat politikalarin belirlenmesinde hicbir etki ve yetkisi yoktu Eflak 23 Haziran 1989 da kalp ameliyati icin gittigi Paris te hayatini kaybetti IdeolojiMisel Eflak ve Selahaddin Bitar tarafindan temelleri atilan Baas Partisi ideoloji acisindan Arap sosyalizmini benimsemisti Partinin slogani Birlik ozgurluk ve sosyalizm seklinde ifade edilmekteydi Baas Partisi ebedi misyonu bir tek Arap milleti olusturmakti Buradaki birlik Arap milletinin birligini ozgurluk emperyalizm ve siyonizmden ozgur olmayi ve sosyalizm karma ekonomi tarafindan desteklenen devlet onculugundeki ekonomik kalkinmaya yonelik genel bir amaci ifade eder Baascilik tek bir Arap milleti oldugu bunun once Osmanlilar daha sonra Avrupa ve Amerikan emperyalizmi ve siyonizm tarafindan suni sekilde bolundugu tezine dayanan pan Arap milliyetciliginin bir cesididir Ihtida ettigi yonunde iddialarEflak in cenazesi Saddam Huseyin ve Izzet Ibrahim el Duri nin omuzlarinda Isimsiz Batili kaynaklar Eflak in olmeden once Islam dinine dondugunu iddia etmekte bunun da Saddam Huseyin tarafindan dillendirildigini soylemislerdi Bu iddia daha sonra aile uyeleri tarafindan yalanlandi Eflak in oglu Iyad babasinin 1980 yilinda ihtida etmeyi dusundugunu soyledi Ihtida konusu tartismali olsa da Ahmed ismini kullanmaya baslamisti Alman oryentalistler Martin Robbe ve Gerhard Hopp din degistirme isleminin 1988 yilindan once gerceklestigini yazmaktadirlar Ne olursa olsun Eflak in cenazesi Islami usullere gore defnedildi Berkley Center a gore Saddam Huseyin bu konuyu Baascilikla Hristiyanligi birbirinden ayri gostermek icin bir arac olarak kullanmaktaydi Eflak in Saddam Huseyin tarafindan yaptirilan anit mezari 2003 Irak Isgali sirasinda Amerikali askerler icin kisla olarak kullanildi Ailesi isgal esnasinda mezarin oldukca hasar gordugunu soyledi Notlar ve kaynaklarNotlar Exactly how many seats the Arab Socialist Ba ath Party won varies from a low 16 seats to a high 22 Abdulghani Jasim 1984 Iraq amp Iran The Years of Crisis Taylor amp Francis s 28 ISBN 978 0801825194 Beshara Adel 2005 Lebanon The Politics of Frustration The Failed coup of 1961 1 bas Routledge s 40 ISBN 978 0415351133 Commins Dean 2004 Historical Dictionary of Syria s 66 ISBN 978 0810849341 Kaynakca Helms 1984 ss 64 65 a b Salem 1994 s 61 a b Benewick amp Green 1988 s 4 Ali 2003 s 110 a b Seale 1990 s 29 Seale 1990 s 30 a b Tucker 2010 s 30 Curtis amp 1971 s 139 Rabil 2006 s 17 Curtis 1971 ss 138 139 a b Seale 1990 s 34 Rabinovich 1972 s 228 Jabel 1966 a b Moubayed 2006 s 131 Abdulghani 1984 s 27 Moubayed 2006 ss 131 132 a b c Moubayed 2006 s 132 George 2003 ss 66 67 Commins 2004 s 66 Abdulghani 1984 s 28 Seale 1990 s 98 Seale 1990 s 65 a b Reich 1990 s 109 Seale 1990 ss 61 62 Seale 1990 s 66 Nohlen Florian amp Hartmann 2001 s 221 Seale 1990 s 75 Seale 1990 ss 76 78 Seale 1990 s 78 Seale 1990 s 81 Seale 1990 ss 81 82 Seale 1990 s 82 Seale 1990 s 86 Seale 1990 s 88 Seale 1990 s 90 Seale 1990 ss 90 91 Seale 1990 s 91 a b Seale 1990 s 96 a b Seale 1990 s 97 Seale 1990 s 99 Seale 1990 ss 100 101 a b c d e Moubayed 2006 s 347 Moubayed 2006 s 134 Seale 1990 s 102 Seale 1990 ss 111 Commins 2004 s 26 Bengio 1998 s 218 Kostiner 1998 s 36 Reich 1990 s 110 a b c Shair 2006 s 39 Tucker 2010 s 23 d U05OvsOPeKMC amp pg PA30 30 Harris 1997 s 39 alarabiya net 21 Kasim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Subat 2018 Bowering Gerhard Crone Patricia Mirza Mahan Ed 2013 The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought illustrated bas Princeton University Press s 22 ISBN 9780691134840 Martin Robbe Gerhard Hopp Welt des Islam Geschichte und Alltag einer Religion page 149 Urania Verlag Leipzig Jena Berlin 1988 Georgetown University 29 July 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Aralik 2011 Robertson Campbell Farrell Stephen 31 Aralik 2008 Green Zone Heart of U S Occupation Reverts to Iraqi Control The New York Times The New York Times Company 20 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Aralik 2011 House Diggity 23 Mayis 2006 House in Iraq 13 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Mart 2012 Fisk Robert 11 Eylul 2009 Saddam revisited as Iraq accuses Syria of sheltering Baathist bombers The Independent Birlesik Krallik 28 Ocak 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Aralik 2011 Bibliyografya Abdulghani Jasim 1984 Iraq amp Iran The Years of Crisis Taylor amp Francis ISBN 978 0801825194 Ali Tariq 2003 The Clash of Fundamentalisms Crusades Jihads and Modernity ISBN 978 1859844571 Benewick Robert Green Phillip 1988 The Routledge Dictionary of Twentieth century Political Thinkers Routledge ISBN 978 0415096232 Bengio Ofra 1998 Saddam s Word Political Discourse in Iraq Oxford University Press ISBN 978 0195151855 Commins Dean 2004 Historical Dictionary of Syria ISBN 978 0810849341 Curtis Michel 1971 People and Politics in the Middle East The Arab Israeli Conflict Its Background and the Prognosis for Peace ISBN 978 0878550005 George Alan 2003 Syria Neither Bread nor Freedom ISBN 978 1842772133 Ginat Rami 2010 Syria and the Doctrine of Arab Neutralism From Independence to Dependence ISBN 978 1845190088 Harris William 1997 Challenges to Democracy in the Middle East Markus Wiener Publishers ISBN 978 1 55876 149 0 Helms Christine Moss 1984 Iraq Eastern Flank of the Arab World ISBN 978 0815735557 Hopwood Derek 1988 Syria 1945 1986 Politics and Society Routledge ISBN 978 0044450467 Jabel Kamel Abu 1966 The Arab Baʻth Socialist Party History Ideology and Organization Kostiner Joseph 1998 Conflict and Cooperation in the Gulf Region VS Verlag ISBN 978 3531162058 Makiya Kanan 1998 Republic of Fear The Politics of Modern Iraq University of California Press ISBN 978 0520214392 Moubayed Sami M 2006 Steel amp Silk Men and Women who shaped Syria 1900 2000 Cune Press ISBN 978 1885942418 Nohlen Grotz Grotz Florian Hartmann Christof 2001 Elections in Asia and the Pacific a Data Handbook 1 University of California Press ISBN 978 0199249589 Seale Patrick 1990 Asad The Struggle for the Middle East University of California Press ISBN 978 0520069763 Shair Kamal 2006 Out of the Middle East The Emergence of an Arab Global Business I B Tauris ISBN 978 1845112714 Rabil Robert 2006 Syria the United States and the War on Terror in the Middle East Greenwood Publishing Group ISBN 978 0275990152 Rabinovich Itamar 1972 Syria under the Baʻth 1963 66 the Army Party Symbiosis ISBN 978 0878551637 Reich Bernard 1990 Political Leaders of the Contemporary Middle East and North Africa a Biographical Dictionary Greenwood Publishing Group ISBN 978 0313262135 Tucker Spencer 2010 The Encyclopedia of Middle East Wars The United States in the Persian Gulf Afghanistan and Iraq Conflicts 1 ABC CLIO ISBN 978 1851099474 Tucker Spencer Roberts Priscilla Mary 2008 The Encyclopedia of the Arab Israeli conflict a political social and military history A F 1 ABC CLIO ISBN 978 1851098415 Salem Paul 1994 Bitter Legacy Ideology and Politics in the Arab World ISBN 978 0 8156 2628 2 Dis baglantilarMichel Aflak Eflak in secilmis eserleri Ingilizce 3 Subat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde