İngiltere'nin Normanlar tarafından fethi, 28 Eylül 1066 tarihinde İngiltere'nin Normandiya dükü William tarafından işgal edilmesiyle başlar. William 14 Ekim 1066 tarihinde yapılan Hastings Muharebesini kazanınca I. William olarak başa geçer. Yenik İngiltere kralı Harold Godwinson 25 Eylül 1066 tarihindeki Vikinglere karşı Stamford Bridge Muharebesinde zafer kazanmasına rağmen ordusunun oldukça yıpranmış olması muharebede belirleyici olmuştur.
İngiltere'nin Normanlar tarafından fethi | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Norman fethinin dönüm noktası olan Hastings Muharebesi Bayeux işlemesinde | |||||||
| |||||||
Taraflar | |||||||
![]() | ![]() | ||||||
Komutanlar ve liderler | |||||||
I. William | Harold Godwinson (ölü) |
Galip gelen William 1071 yılına gelindiğinde İngiltere'nin çoğunda hakimiyetini kurmuş olsa da isyanlar ve direniş 1088 yılına kadar sürmüştür. Norman işgali İngiltere tarihinde çok önemli bir yer alır. Adadaki yerel yönetici sınıflar tamamen silinecek ve yerine Fransızca konuşan yabancı bir monarşi, yeni bir ruhban sınıfı ve aristokrasi gelecektir. İngiltere kültürü ve dili yeni dönemde değişimden derinden etkilenecektir. İngiltere'nin Fransa kökenli yöneticilerin denetimine girmesi ülkenin kıta Avrupası ile olan bağlarını güçlendirmiş, İskandinav etkisini azaltmıştır. Fransa üzerinde yüzyıllar boyunca yaşanacak paylaşım savaşı da başlayacaktır. İşgalin Galler, İrlanda ve İskoçya üzerinde de derinden etkisi olmuştur.
Kökenleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJVeEx6a3hNUzB4TURVd1gyUjFZMmhsWDJSbFgyNXZjbTFoYm1ScFpTNXpkbWN2TWpVd2NIZ3RPVEV4TFRFd05UQmZaSFZqYUdWZlpHVmZibTl5YldGdVpHbGxMbk4yWnk1d2JtYz0ucG5n.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THprNEwwTm9jbTl1YjJ4dloybGpZV3hmZEhKbFpWOXZabDlYYVd4c2FXRnRYMGt1YzNabkx6STFNSEI0TFVOb2NtOXViMnh2WjJsallXeGZkSEpsWlY5dlpsOVhhV3hzYVdGdFgwa3VjM1puTG5CdVp3PT0ucG5n.png)
911 yılında Fransız Karolenj Hanedanı mensubu kral III. Charles Viking lideri Rollo ile yaptığı uyarınca bugün Normandiya olarak bilinen bölgeye yerleşmelerine izin verir. Antlaşma uyarınca Rollo komutasındaki Vikingler kendilerine verilen topraklar karşılığında sahilleri yeni Viking saldırılarına karşı koruyacaktır. Viking yerleşimi başarılı olacak ve bölgeye Kuzeyliler kelimesinden türetilen Normandiya denmeye başlanacaktır. Artık Normanlar olarak anılan Vikingler kendi dinlerini bırakarak Hristiyanlığı benimsemiş ve bölge kültürünü kabul etmişlerdir. Kendi dillerinden de katarak yerel dili zenginleştirmişler, yerel halkla evlilikler yaparak kaynaşmışlardır.
1002 yılında II. Richard'ın kız kardeşi Emma ile İngiltere kralı Tedariksiz Ethelred evlenir. Uzun yıllar sürgünde olan Edward 1042 yılında tahta çıkar. Bu sayede İngiltere sarayında artan şekilde Norman etkisi hissedilir. Norman asilzadeler, paralı askerler ve din adamları yoğunlukla görülmeye başlar. Edward 1066 yılında öldükten sonra doğrudan tahtın varisi olmadığından taht kavgaları başlayacaktır. Ancak bu görülmedik sayıda talipin tek sebebi Edward'ın çocuksuz olması değildir. Hüküm sürdüğü dönemde Edward bu durumu kendi çıkarına kullanmış ancak kendisinden sonra tahta çıkacak kişi için çözülmemiş birçok sorun bırakmıştır. Tahta en yakın olan kişi en zengin aristokratlardan Wessex Earlü Harold Godwinson'dur. Akil adamlar olarak bilinen Witenagemot heyeti tarafından kral seçilir. Ancak Harold'un iktidarı derhal güçlü iki komşu ülke tarafından sorgulanır. Normandiya Dükü William, kral Edward'ın taht için kendisine söz verdiğini, Harold'un da bu antlaşmaya uyacağına dair yemin ettiğini belirtir. Norveç kralı Harald Hardrada olarak da bilinen III. Harald da tahtta hak iddiasında bulunur. İddiasını Norveç Kralı I. Magnus ile dönemin İngiltere kralı olarak da unvan sahibi olan Danimarka Kralı arasındaki anlaşmaya dayandırır, buna göre eğer bu kişilerden herhangi birisi varisi olmadan ölürse diğeri hem İngiltere hem Norveç kralı olacaktır. Bu şekilde hem William hem de Harald İngiltere'yi işgal etmek üzere hazırlıklara başlar.
Norveç İşgali
1066 yılı başlarında Harold'un sürgündeki kardeşi Tostig Godwinson güneydoğu İngiltere'yi Flanders'da topladığı donanmayla işgal etmeye çalışır. Ancak Harold'un donanmasının bölgeyi koruduğunu görünce yön değiştirerek kuzeye gidecek, Doğu Anglia ve Lincolnshire kıyılarına yönelir. Ancak buradan da Harold'un kardeşleri tarafından püskürtülünce İskoçya'da karaya çıkarak kuvvetlerini artırmaya çalışır.
Norveç kralı III. Harald Eylül ayı başlarında İngiltere'nin kuzeyini işgal eder. Tostig ise Harald ile güçlerini birleştirerek kralın emrine girer. 20 Eylül günü ve Morcar kardeşler komutasındaki İngiliz Ordusunu Fulford Muharebesinde yenerek York şehrini işgal eder.
Harold ise bütün bir yaz boyunca Fransa'dan gelmesi beklenen William'ın donanmasına karşı ordusuyla sahilde beklemektedir. Ancak ordusunu oluşturanların çoğu hasat yapmak zorunda olan köylü milislerden oluşmaktadır. Bu durum karşısında Harold ordusunu 8 Eylül günü terhis eder. Ancak kuzeydeki Norveç işgalini öğrenince derhal kuzeye doğru yola çıkar ve dağıttığı birliklerini toplamaya koyulur. Dönemi için olağanüstü bir hızla ilerleyen İngiliz Ordusu Vikingleri hazırlıksız yakalar. 25 Eylül 1066 tarihindeki Stamford Bridge Muharebesinde büyük zayiat vermesine rağmen Vikingleri yener. Muharebede Norveç kralı Harald'ın yanı sıra Tostig de öldürülür. İngilizler zafer kazansa da orduları ağır bir darbe almış, güçten düşmüştür. Bu sırada güneyden işgal girişimini başlatan William'ı karşılayabilmek için önlerinde hala uzun bir yol vardır.
Norman İşgali
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZM0wwMWhhVzVmUjJGMFpXaHZkWE5sWDBKaGRIUnNaVjlCWW1KbGVWOUNZWFIwYkdWZlUzVnpjMlY0TG1wd1p5OHlOVEJ3ZUMxTllXbHVYMGRoZEdWb2IzVnpaVjlDWVhSMGJHVmZRV0ppWlhsZlFtRjBkR3hsWDFOMWMzTmxlQzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
İngiltere'de bu gelişmeler yaşanırken William sadece Normandiya'dan değil bütün Fransa'dan güçlü bir ordu oluşturmaktaydı. Brittany ve Flanders'den önemli destek alır. Toplanan birlikler Saint-Valery-sur-Somme'de toplanır. Ordu 12 Ağustos günü denize açılmaya hazırdır. Ancak çıkartma belirsiz bir sebepten dolayı ertelenir. Ertelemenin ya olumsuz hava koşullarından ya da güçlü İngiliz donanmasının bölgedeki varlığından dolayı olduğu değerlendirilmektedir. William'ın ordusu Harold'un Vikinglere karşı zaferinden birkaç gün sonra denize açılır. 28 Eylül 1066 günü Sussex'deki Pevensey'de karaya çıkarlar. Derhal Hastings'de ahşap bir kale inşa eder, çevre köyleri yağmalarlar.
William'ın karaya çıktığını haber alan Harold, daha henüz çok kanlı bir muharebeden çıkmış olmasına rağmen hızla güneye ilerler. Zayiat gören ordusunu güçlendirebilmek için Londra'da duraklayarak asker sayısını artıran Harold güneye ilerleyerek William'ın karşısına çıkar. 14 Ekim 1066 günü Hastings Muharebesi gerçekleşir. Muharebe meydanında hakim bir konumdaki Senlac Tepesini tutan İngilizler oluşturdukları kalkan duvarıyla Norman saldırılarını saatlerce başarıyla püskürtürler. Ancak geri çekilen Norman süvarilerini takip etmeye kalkan İngiliz piyadelerinin kolaylıkla öldürülmesiyle zayıflayan hat geceye doğru çökecek, Harold kardeşleri ile birlikte öldürülecektir.
William zaferden sonra hayatta kalan İngiliz liderlerin bağlılıklarını bildirmelerini bekler ancak Witenagemot adı verilen akil heyeti tarafından genç yaştaki Edgar Atheling kral ilan edilir. William bunun üzerine Londra üzerine yürüyüşe başlar. Üzerine gönderilen bir İngiliz Ordusunu Southwark'ta mağlup eder. Şehre Londra Köprüsü yönünden saldıramayan William daha uzun yolu tercih eder. Thames Nehri boyunca ilerleyerek Berkshire'daki 'da karşı kıyıya çıkarken yerel liderlerin bağlılıklarını bildirmeleriyle karşılaşır. Londra'ya kuzeybatı yönünden yaklaşırken yine ufak çaplı direnişle karşılaşır. Ancak kayda değer bir direniş örgütleyemeyen İngilizler Edgar'ı desteklemekten vazgeçerek Hertfordshire Berkhamsted'deki William'a teslim olurlar. 25 Aralık 1066 günü Westminster Abbey'de tacını giyen William İngiltere kralı ilan edilir.
Direniş
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZNUwwdGxaWEJmWVc1a1gyVnVkSEpoYm1ObFgyOW1YMFJ2ZG1WeVgwTmhjM1JzWlNVeVExOHlNREEzTG1wd1p5OHlOVEJ3ZUMxTFpXVndYMkZ1WkY5bGJuUnlZVzVqWlY5dlpsOUViM1psY2w5RFlYTjBiR1VsTWtOZk1qQXdOeTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Önde gelen İngilizlerin boyun eğmesine rağmen Norman egemenliğine karşı direniş yıllarca sürer. 1067 yılında Kentli isyancılar saldırsalar da başarısız olurlar. Aynı yıl içinde Shropshirelı toprak sahibi Gallerden aldığı destekle Mercia'nın batısında ayaklanır, Hereford'da üslenen Normanlarla savaşır. 1068 yılında William isyancıların eline düşen Exeter'i kuşatır. Oldukça büyük kayıp verdiği muhasaranın ardından kenti antlaşmayla teslim alır. Mercia'da ayaklanma sürerken henüz Norman işgaline uğramamış olan Northumbria'da isyan başlatılır. William üzerine yürüdükçe çözülen ayaklanmalar bastırıldıktan sonra Normanlar güney bölgesinde kale inşa edip askerî garnizonlar oluşturur. Mercia'daki ayaklanma bastırılınca Edgar Atheling'in de aralarında olduğu bazı liderler İskoçya'ya kaçar. Harold'un sağ kalan oğulları ise İrlanda'dan Somerset, Devon ve Cornwall sahillerine saldırılar düzenler.
1069 yılında göreve yeni atanan Norman ve beraberindeki kalabalık bir birlik Durham'da pusuya düşürülerek öldürülür. Northumbria ayaklanmasına İskoçya'dan da katılım olur. York komutanı ayaklanma sırasında öldürülecek ve York kalesi kuşatılacaktır. Durumu haber alan William derhal bölgeye gelir ve isyancı orduyu York önlerinde yener. Kaçan isyancıları şehrin içine dek kovalayan William isyancılara yardım ettiklerini düşündüğü sivilleri de kılıçtan geçirir. York'a ikinci bir kale inşa ettiren William bölgedeki Norman garnizonunu güçlendirdikten sonra güneye döner.
1069 yılı yaz aylarının sonuna doğru Danimarka kralı II. Svend tarafından yollanan donanma İngiltere sahillere varınca yeni bir isyan dalgası başlar. Güney bölgesindeki seferleri başarısız olan Danimarkalılar Northumbria'daki ayaklanmaya destek verirler. Danmarka ve İngiliz ortak seferi York'taki Norman garnizonunu yenerek bölgede denetimi ele alırlar. Ancak benzer bir saldırı Lincolnshire'daki Norman garnizonu tarafından püskürtülür.
Mercia'da yeniden alevlenen ayaklanma Eadric tarafından yeniden başlatılınca isyancı birlikler Shrewsbury Kalesine saldırır. Exeter de saldırılardan nasibini alsa da Normanlar isyancıları püskürtür. Norman egemenliğindeki Montacute Kalesi de alınamaz. Bölgeye Londra, Winchester ve Salisbury'den toplanan Normanlarla gelen denetimi sağlayacaktır.
Öte yandan William Lincolnshire'da demirlemiş olan Danimarka donanmasına saldırarak kuzeye çekilmelerini sağlar. Batıya dönerek Mercia'daki ayaklanmayı bastırır. Yeniden Danimarka birliklerinin üzerine yürüyen William York'u geri alır. Bundan sonra Danimarka birliklerinin adayı baharda terk etmesi için para vererek tehlikeyi savuşturur. 1069-1070 kışında ise Kuzey Seferi olarak bilinen askerî harekâtta yakıp yıkma taktiğini kullanacak ve tarihçiler tarafından eleştirilecektir.
1070 yılı bahar aylarında Mercia'daki tüm ayaklanmaları bastırmış olarak güneye inen William bu kez yine II. Svend ile başa çıkmak zorunda kalır. Yapılan antlaşmayı tanımadığını açıklayan II. Svend Danimarka donanmasının bizzat başında olduğu halde ve çevresindeki ayaklanmaya destek vermeye gelir. Ancak II. Svend kendisine yapılan ilave Danegeld ödemesiyle bölgeden ayrılmaya razı olur.
Danimarka desteğinin çekilmesinden sonra Fenland ayaklanması bataklık bölgenin sağladığı koruma sonucu uzun süre devam etse de direniş yalnız kalacaktır. Çok sayıda başarısız denemenin ardından bölgeye ulaşabilmek için dubalar inşa eden Normanlar isyana son verecek ve ayaklanmalar dönemi bitecektir.
Bu dönemde yaşanan kanlı olaylar dönemin Papalığı tarafından endişeyle izlenmiştir. Bayeux işlemesi gibi tarih yazımlarında William önderliğindeki Normanların kendilerini haklı gösterme çabalarının arka planında bu kaygı bulunmaktadır.
Denetim
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpOa0wwaGxibko1WDBsSkpUSkRYMUJzWVc1MFlXZGxibVYwWDBWdGNHbHlaUzV3Ym1jdk1qVXdjSGd0U0dWdWNubGZTVWtsTWtOZlVHeGhiblJoWjJWdVpYUmZSVzF3YVhKbExuQnVadz09LnBuZw==.png)
Normanlar İngiltere'yi fethettikten sonra yönetmeyle ilgili önemli sorunlar yaşarlar. Burada esas sorun Normanların sayısal olarak yerel İngiliz nüfusa oranla çok az olmalarıdır. Tarihçiler Norman yerleşimcilerin sayılarını 8.000 seviyesinde verse de Fransa'nın Normandiya dışı bölgelerinden de adaya yerleşenler olduğu bilinmektedir. Normanlar bu sayısal sıkıntıyı bazı yönetimsel yöntemlerle aşmaya çalışmışlardır.
William önceki fatihlerin aksine beraberindeki asillere hizmetlerinden dolayı toprak vererek yerleşmelerini sağlar. Buna rağmen tüm topraklar üzerinde tasarruf yetkisi William'da kalmış, bu sayede hizmetinden memnun olmadığı kişileri topraklarını alarak cezalandırabilmişti. William öncelikle Harold komutasında savaşan bütün lordların topraklarına el koymuş, bu topraklar Norman asilleri arasında paylaştırılmıştır. Bu el koymalar yerel çaplı ayaklanmalara yol açsa da uygulamaya devam edilmiştir. Normanlar ayaklanmalara karşı güvence sağlamak ve yeni fethedilen bölgede denetimi sağlamak için görülmemiş yoğunlukta kale inşa etmişlerdir. Bu kaleler özellikle hisar ve avlu şeklindedir.
Yerel direnişin sona erdiği dönemde bile Normanlar ülke topraklarındaki hakimiyetlerini artırmanın yollarını arıyorlardı. Bu kapsamda eğer halen topraklarının başındaki bir İngiliz derebeyi varis bırakmadan ölürse derhal topraklarının Norman asillere verilmesi için gerekli işlemler yapılıyor, hatta baronların dul eşleri zorla Norman asillerle evlendiriliyordu.
William ve Normanların bir başarısı da zamanlarının çoğunu 1071-1204 arasında kontrolleri altında tuttukları Normandiya topraklarında geçirmelerine rağmen İngiltere'yi yönetebilmiş olmalarıdır. Daha karışık bir durumda olan Normandiya topraklarında bulunma zorunluluğu nedeniyle William kurduğu kurumsal yapıyla İngiltere'yi uzaktan yönetebilmiştir.
Ayrıca Norman asillerini de kendisine ve birbirlerine bağlı tutmaya da önem veren William yerel baronların azınlıktaki Normanları devirmesinin önüne geçmiş olur. Genelde Norman asilleri hem Fransa hem de İngiltere'de toprak sahibi oldukları için William'ın siyasetini harfiyen takip etmek durumundaydılar.
Sonuçları
Yeni asiller
İngiltere'nin Normanlar tarafından fethinin doğrudan bir sonucu da tüm eski İngiliz aristokrasisinin neredeyse tamamının ortadan kalkmasıdır. Aynı zamanda İngiltere'deki Katolik Kilisesi üzerindeki denetim Normanlara geçmiştir. William sistematik bir şekilde İngiliz toprak sahiplerinin ellerinden topraklarını alıp Norman asillerine verecektir. Bu kapsamda hazırlanan önemli tarihî bir belge niteliğindedir. Buna göre 1086 yılı itibarıyla İngiliz topraklarının sadece %5'i İngiliz derebeylerinin elinde kalmıştır. İngiliz asiller zamanla yönetici konumlarının yanı sıra Kilise bünyesindeki mevkilerini de Normanlara kaybedecektir. 1096 yılına gelindiğinde Kilise bünyesinde hiçbir İngiliz kökenli piskopos kalmamıştır.
Göç
Fetihin ardından çok sayıda Anglo-Sakson ülkeyi terk etmeye çalışır. Çoğu İskoçya, İrlanda ve İskandinavya'ya kaçacaktır. Devrik kral Harold Godwinson'un ailesi İrlanda ve Danimarka'ya kaçtıktan sonra başarısız işgal girişimlerinde bulunacaklardır. Göç için tercih edilen bir ülke de Bizans toprakları olur. Paralı askerlere dayanan Bizans Ordusundaki Vareg Muhafızları bünyesine bu dönemde çok sayıda İngiliz savaşçı alır. Bizans hakimiyetindeki sınır bölgelerine yerleşen İngilizler özellikle Karadeniz sahil bölgesinde Yeni Londra veya Yeni York adlı yerleşimler kurmuştur.
Yönetim şekli
Normanların işgalinden önce Anglo-Sakson İngiltere, Normandiya'daki yönetim tarzından daha ileri seviyededir. Tüm İngiltere Shire adı verilen yönetim bölümlerini ayrılmıştır. Kraliyet sarayı hükûmet merkeziydi ve kraliyet mahkemeleri vatandaşların haklarını arayabilecekleri kurumlardı. Shire adlı yönetim bölümleri görece otonomdu ve diğer shirelarla koordineli değildir. İngiltere'deki hükûmet döneme göre oldukça yoğun bir şekilde yazılı evrak üzerinden devlet işlerini hallederek aynı dönemdeki diğer devletlerden farklılaşmaktadır.
Norman işgali öncesi İngiltere Orta Çağdaki çeşitli hükûmetlerin aksine yerleşik bir merkeze sahipti. Winchester gibi hazinenin daimi olarak bulunduğu bir merkeze sahip olan İngiltere, bu sayede yerleşik bir bürokrasi ve hükûmet kurulabilmesi için olanaklara sahip olur. İngiltere'deki krallığın kurumsal olabilmesinin arkasındaki en önemli sebep ise gelişkin bir vergi sisteminin olması ve basılı para ekonomisinin güçlü olmasıdır.
Normanlar işgalin ardından böyle gelişkin bir yönetim sistemi devralmışlardır. Ana yapıyı bozmasalar da yönetim kademelerinde değişiklikler yapılmıştır. William'ın hükümdarlığının sonuna doğru önemli mevkilerin çoğu artık Normanların elindedir. Belgelerdeki resmî dil İngilizceden Latine çevrilmiştir. Yeni çıkartılan yasalarla shire yapısı merkezileştirilmiş, orman yasasıyla İngiltere'nin çoğu krala ait özel orman statüsü kazanmıştır.
Yapılan Kıyamet Kitabı çalışması merkezi olarak ele geçirilen toprakların Normanlara dağıtılmasını ve ayrıntılı vergilendirmede kolaylık sağlamıştır.
Dil
Norman fethinin belki de en bariz göstergesi özellikle yönetici sınıflar arasında Eski İngilizcenin yerine Anglo-Norman dilinin almasıydı. Ayrıca İngiliz isimlerinin yerini Fransız isimleri almaya başlar. Değişim önce erkek çocuk adlarında gözlenir; William, Robert ve Richard gibi isimlerin kullanım yoğunluğu artar. Kız çocuk isimleri daha yavaş değişir. Yer ve bölge isimlerinde ise büyük bir değişim yaşanmaz.
Bu sürecin sonunda İngilizce artık dönüşüme uğramış bir dil haline gelmiştir. Özellikle asiller arasında konuşulan Fransızca yüzünden İngilizcedeki bazı kelimeler kaybolacak ve yerlerini Fransızca kelimelere bırakacaktır. Sonuçta İngilizce köken etrafında Fransızca kelimelerle örülen dönüşüme uğramış bir dil ortaya çıkar.
Toplumsal yapı
Fethin toplumsal yapının alt katmanlarında bulunanlara etkisine dair elde çok miktarda veri bulunmamaktadır. Belli başlı değişikilk köleliğin kaldırılmasıdır. Kölelik 12.yüzyılın ortalarına doğru İngiltere'de ortadan kalkmıştır. 1086 tarihli Kıyamet Kitabında 28 bin kişi köle olarak listelenir. Köleliğin ortadan kalkmasındaki etkenler arasında köleliğin Kilise tarafından eleştirilmesi ve tamamen sahibine bağımlı olan köle maliyetinin toprağa bağlı köylü serflere göre daha pahalı olmasıdır. Buna rağmen yasalarda köle sahibi olmak yasaklanmamıştır, I. Henry döneminde köle sahipliğinden bahsedilmektedir.
Anglo-Sakson toplumunda bağımsız olan köylüler, Norman toplumunda bu özelliklerin kaybederek toprağa bağlı serf haline gelecektir. Ayrıca kırsal bölgelerde İngiltere'ye göç ederek gelen Normanların başını çektiği yeni kurulan yerleşim yeri merkezleri önceki dağınık yerleşim şeklini merkezileştirecek bir etkiye sahip olmuştur.
Geleneği
İngiltere'nin Normanlar tarafından fethi üzerinde tartışmalar henüz işgalin gerçekleştiği dönemde başlayacaktır. İşgalin haklı veya haksız olduğuna dair eleştiriler günümüzde yerini işgalin etkilerinin derinliğinin araştırılmasına bırakmıştır. gibi tarihçiler işgali İngiltere tarihinde bir dönüm noktası olarak değerlendirir. Buna göre İngiltere'nin 1066 sürecinde görülmemiş bir hızda değişim geçirdiğini savunur. Öte yandan gibi tarihçiler de Anglo-Sakson İngiltere'nin zaten feodal bir topluma doğru dönüşmeye başladığından hareketle değişimin radikal olmadığını savunurlar. Ancak toplumsal değişimin ölçüsü eğer yönetici sınıfların tamamen ortadan kalkması ve edebiyat dilinin büyük oranda değişmesi olarak algılanırsa değişimin büyüklüğü görülecektir. Ayrıca Norman işgaline dair farklı milliyetçi yorumlar da yapılmakta, fetih harekâtı ve izleyen dönem hem gerçek İngilizlerin mağdur olduğu hem de Anglo-Sakson boyunduruğundan kurtarıldığı bir dönem olarak tanımlanabilmektedir.
Kaynakça
- ^ Andrew Bridgeford, 1066 The Hidden History in the Bayeux Tapestry, Walker & Company New York, 2006 sayfa 76 "As far as may now be judged (though there is no hint of this in the tapestry) the king seems to have been using his childlessness as a diplomatic tool. In the course of his life, Edward dangled the prospect of succession in front of far too many people - the King of Denmark, the Duke of Normandy, Edward the exile and his son Edgar, and at the last moment Harold himself. This, of course, kept various would-be warriors friendly while he lived, but it was storing up immeasurable problems for the future. Duke William, for one, had indicated that he was deadly serious."
- ^ Tahtta hak iddia eden başkaları da vardır: Edward'ın büyük yeğeni Edgar Etheling tahtta doğrudan kan bağından dolayı hak iddiasında bulunsa da talebi Witenagemot tarafından reddedilmiştir. Hastings yenilgisinden sonra İngiliz baronları onun etrafından bir direniş örmeye çalışsa da William Londra üzerine yürüyünce kendi elleriyle genç kral adayını teslim edeceklerdir. Diğer bir hak iddiasında bulunan ise III.Knud'un yeğeni Danimarka kralı II. Svend 1069 yılına kadar tahtta hak iddia etmemiştir. 1069 yılında adaya çıkartma yaparak York'u ele geçirse de I. William tarafından verilen parayı (Bakınız Danegeld) kabul ederek geri çekilecektir.
- ^ 300 gemiden oluşan donanmada 15 bin asker olduğu iddia edilir
- ^ Toplamda işgal harekâtına katılan 300 gemiden 24 tanesini dönebildiği rivayet edilir
- ^ Genelde tarafsızlığı ile beğeni toplayan tarihçi Orderic Vitalis (1075-1142) The Ecclesiastical history of England and Normandy adlı eserinde Kuzey Seferinde binlerce sivilin öldürülmesinden doğrudan William'ı sorumlu tutacak ve yaptıklarından dolayı Tanrı tarafından cezalandırılacağını yazacaktır
- ^ Bakınız I. William'ın silah arkadaşları
- ^ İngilizce: Motte and bailey
- ^ Bugün bile çoğu ayakta olan bu kale silsilesinin İngiliz kır manzarasını değiştirdiği ve hala Norman işgalini hatırlattığı söylenir
- ^ Toprak sahiplerinin isimlerinin yazılı olduğu bu belge bir kez hazırlandıktan sonra geri dönüşü ve itiraz hakkı olmadığından Kıyamet Gününe ithafen bu şekilde adlandırılmıştır
- ^ Topraksız köylüler için durum sadece efendilerinin değişmesi anlamına gelmektedir
- ^ Eski Fransızcanın kuzey bölgesi lehçelerinden birisidir
- ^ İngiliz İç Savaşı sırasında ortaya çıkan radikal Diggerlar adlı siyasi hareket 17. yüzyılda İngiltere'de yaşanan ağır feodalizm koşullarından Norman işgalini sorumlu tutmuştur. Bu dönem eserlerinde değinilen Norman boyunduruğu teorisi daha sonraki dönemlere de etki etmiştir.
Ayrıca bakınız
Dış bağlantılar
- (İngilizce) 14 Mayıs 2012 tarihinde erişilmiştir
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ingiltere nin Normanlar tarafindan fethi 28 Eylul 1066 tarihinde Ingiltere nin Normandiya duku William tarafindan isgal edilmesiyle baslar William 14 Ekim 1066 tarihinde yapilan Hastings Muharebesini kazaninca I William olarak basa gecer Yenik Ingiltere krali Harold Godwinson 25 Eylul 1066 tarihindeki Vikinglere karsi Stamford Bridge Muharebesinde zafer kazanmasina ragmen ordusunun oldukca yipranmis olmasi muharebede belirleyici olmustur Ingiltere nin Normanlar tarafindan fethiNorman fethinin donum noktasi olan Hastings Muharebesi Bayeux islemesindeTarih1066 1070BolgeIngiltereSonucNorman zaferiTaraflarNormanlarAnglosaksonlarKomutanlar ve liderlerI WilliamHarold Godwinson olu Galip gelen William 1071 yilina gelindiginde Ingiltere nin cogunda hakimiyetini kurmus olsa da isyanlar ve direnis 1088 yilina kadar surmustur Norman isgali Ingiltere tarihinde cok onemli bir yer alir Adadaki yerel yonetici siniflar tamamen silinecek ve yerine Fransizca konusan yabanci bir monarsi yeni bir ruhban sinifi ve aristokrasi gelecektir Ingiltere kulturu ve dili yeni donemde degisimden derinden etkilenecektir Ingiltere nin Fransa kokenli yoneticilerin denetimine girmesi ulkenin kita Avrupasi ile olan baglarini guclendirmis Iskandinav etkisini azaltmistir Fransa uzerinde yuzyillar boyunca yasanacak paylasim savasi da baslayacaktir Isgalin Galler Irlanda ve Iskocya uzerinde de derinden etkisi olmustur KokenleriNormandiya bolgesinde Viking yerlesimi ve nufus yogunluguI William in soy agaci dogrudan Rollo ya dayanmaktadir 911 yilinda Fransiz Karolenj Hanedani mensubu kral III Charles Viking lideri Rollo ile yaptigi uyarinca bugun Normandiya olarak bilinen bolgeye yerlesmelerine izin verir Antlasma uyarinca Rollo komutasindaki Vikingler kendilerine verilen topraklar karsiliginda sahilleri yeni Viking saldirilarina karsi koruyacaktir Viking yerlesimi basarili olacak ve bolgeye Kuzeyliler kelimesinden turetilen Normandiya denmeye baslanacaktir Artik Normanlar olarak anilan Vikingler kendi dinlerini birakarak Hristiyanligi benimsemis ve bolge kulturunu kabul etmislerdir Kendi dillerinden de katarak yerel dili zenginlestirmisler yerel halkla evlilikler yaparak kaynasmislardir 1002 yilinda II Richard in kiz kardesi Emma ile Ingiltere krali Tedariksiz Ethelred evlenir Uzun yillar surgunde olan Edward 1042 yilinda tahta cikar Bu sayede Ingiltere sarayinda artan sekilde Norman etkisi hissedilir Norman asilzadeler parali askerler ve din adamlari yogunlukla gorulmeye baslar Edward 1066 yilinda oldukten sonra dogrudan tahtin varisi olmadigindan taht kavgalari baslayacaktir Ancak bu gorulmedik sayida talipin tek sebebi Edward in cocuksuz olmasi degildir Hukum surdugu donemde Edward bu durumu kendi cikarina kullanmis ancak kendisinden sonra tahta cikacak kisi icin cozulmemis bircok sorun birakmistir Tahta en yakin olan kisi en zengin aristokratlardan Wessex Earlu Harold Godwinson dur Akil adamlar olarak bilinen Witenagemot heyeti tarafindan kral secilir Ancak Harold un iktidari derhal guclu iki komsu ulke tarafindan sorgulanir Normandiya Duku William kral Edward in taht icin kendisine soz verdigini Harold un da bu antlasmaya uyacagina dair yemin ettigini belirtir Norvec krali Harald Hardrada olarak da bilinen III Harald da tahtta hak iddiasinda bulunur Iddiasini Norvec Krali I Magnus ile donemin Ingiltere krali olarak da unvan sahibi olan Danimarka Krali arasindaki anlasmaya dayandirir buna gore eger bu kisilerden herhangi birisi varisi olmadan olurse digeri hem Ingiltere hem Norvec krali olacaktir Bu sekilde hem William hem de Harald Ingiltere yi isgal etmek uzere hazirliklara baslar Norvec Isgali1066 yili baslarinda Harold un surgundeki kardesi Tostig Godwinson guneydogu Ingiltere yi Flanders da topladigi donanmayla isgal etmeye calisir Ancak Harold un donanmasinin bolgeyi korudugunu gorunce yon degistirerek kuzeye gidecek Dogu Anglia ve Lincolnshire kiyilarina yonelir Ancak buradan da Harold un kardesleri tarafindan puskurtulunce Iskocya da karaya cikarak kuvvetlerini artirmaya calisir Norvec krali III Harald Eylul ayi baslarinda Ingiltere nin kuzeyini isgal eder Tostig ise Harald ile guclerini birlestirerek kralin emrine girer 20 Eylul gunu ve Morcar kardesler komutasindaki Ingiliz Ordusunu Fulford Muharebesinde yenerek York sehrini isgal eder Harold ise butun bir yaz boyunca Fransa dan gelmesi beklenen William in donanmasina karsi ordusuyla sahilde beklemektedir Ancak ordusunu olusturanlarin cogu hasat yapmak zorunda olan koylu milislerden olusmaktadir Bu durum karsisinda Harold ordusunu 8 Eylul gunu terhis eder Ancak kuzeydeki Norvec isgalini ogrenince derhal kuzeye dogru yola cikar ve dagittigi birliklerini toplamaya koyulur Donemi icin olaganustu bir hizla ilerleyen Ingiliz Ordusu Vikingleri hazirliksiz yakalar 25 Eylul 1066 tarihindeki Stamford Bridge Muharebesinde buyuk zayiat vermesine ragmen Vikingleri yener Muharebede Norvec krali Harald in yani sira Tostig de oldurulur Ingilizler zafer kazansa da ordulari agir bir darbe almis gucten dusmustur Bu sirada guneyden isgal girisimini baslatan William i karsilayabilmek icin onlerinde hala uzun bir yol vardir Norman IsgaliMuharebenin oldugu yere Battle Abbey adinda bir manastir insa edilmistir Gunumuzde hala ayakta olan manastir kanli fetihlerinin kefareti olarak Normanlara Papa II Alexander tarafindan zorla yaptirilmistir Dayatmaya William tarafindan verilen olumlu yanitin ardindan yeni hukumdar Papa tarafindan taninmistir Ingiltere de bu gelismeler yasanirken William sadece Normandiya dan degil butun Fransa dan guclu bir ordu olusturmaktaydi Brittany ve Flanders den onemli destek alir Toplanan birlikler Saint Valery sur Somme de toplanir Ordu 12 Agustos gunu denize acilmaya hazirdir Ancak cikartma belirsiz bir sebepten dolayi ertelenir Ertelemenin ya olumsuz hava kosullarindan ya da guclu Ingiliz donanmasinin bolgedeki varligindan dolayi oldugu degerlendirilmektedir William in ordusu Harold un Vikinglere karsi zaferinden birkac gun sonra denize acilir 28 Eylul 1066 gunu Sussex deki Pevensey de karaya cikarlar Derhal Hastings de ahsap bir kale insa eder cevre koyleri yagmalarlar William in karaya ciktigini haber alan Harold daha henuz cok kanli bir muharebeden cikmis olmasina ragmen hizla guneye ilerler Zayiat goren ordusunu guclendirebilmek icin Londra da duraklayarak asker sayisini artiran Harold guneye ilerleyerek William in karsisina cikar 14 Ekim 1066 gunu Hastings Muharebesi gerceklesir Muharebe meydaninda hakim bir konumdaki Senlac Tepesini tutan Ingilizler olusturduklari kalkan duvariyla Norman saldirilarini saatlerce basariyla puskurturler Ancak geri cekilen Norman suvarilerini takip etmeye kalkan Ingiliz piyadelerinin kolaylikla oldurulmesiyle zayiflayan hat geceye dogru cokecek Harold kardesleri ile birlikte oldurulecektir William zaferden sonra hayatta kalan Ingiliz liderlerin bagliliklarini bildirmelerini bekler ancak Witenagemot adi verilen akil heyeti tarafindan genc yastaki Edgar Atheling kral ilan edilir William bunun uzerine Londra uzerine yuruyuse baslar Uzerine gonderilen bir Ingiliz Ordusunu Southwark ta maglup eder Sehre Londra Koprusu yonunden saldiramayan William daha uzun yolu tercih eder Thames Nehri boyunca ilerleyerek Berkshire daki da karsi kiyiya cikarken yerel liderlerin bagliliklarini bildirmeleriyle karsilasir Londra ya kuzeybati yonunden yaklasirken yine ufak capli direnisle karsilasir Ancak kayda deger bir direnis orgutleyemeyen Ingilizler Edgar i desteklemekten vazgecerek Hertfordshire Berkhamsted deki William a teslim olurlar 25 Aralik 1066 gunu Westminster Abbey de tacini giyen William Ingiltere krali ilan edilir DirenisDover KalesiWilliam tarafindan insa ettirilen York Kalesi bugun hala ayaktadir Onde gelen Ingilizlerin boyun egmesine ragmen Norman egemenligine karsi direnis yillarca surer 1067 yilinda Kentli isyancilar saldirsalar da basarisiz olurlar Ayni yil icinde Shropshireli toprak sahibi Gallerden aldigi destekle Mercia nin batisinda ayaklanir Hereford da uslenen Normanlarla savasir 1068 yilinda William isyancilarin eline dusen Exeter i kusatir Oldukca buyuk kayip verdigi muhasaranin ardindan kenti antlasmayla teslim alir Mercia da ayaklanma surerken henuz Norman isgaline ugramamis olan Northumbria da isyan baslatilir William uzerine yurudukce cozulen ayaklanmalar bastirildiktan sonra Normanlar guney bolgesinde kale insa edip askeri garnizonlar olusturur Mercia daki ayaklanma bastirilinca Edgar Atheling in de aralarinda oldugu bazi liderler Iskocya ya kacar Harold un sag kalan ogullari ise Irlanda dan Somerset Devon ve Cornwall sahillerine saldirilar duzenler 1069 yilinda goreve yeni atanan Norman ve beraberindeki kalabalik bir birlik Durham da pusuya dusurulerek oldurulur Northumbria ayaklanmasina Iskocya dan da katilim olur York komutani ayaklanma sirasinda oldurulecek ve York kalesi kusatilacaktir Durumu haber alan William derhal bolgeye gelir ve isyanci orduyu York onlerinde yener Kacan isyancilari sehrin icine dek kovalayan William isyancilara yardim ettiklerini dusundugu sivilleri de kilictan gecirir York a ikinci bir kale insa ettiren William bolgedeki Norman garnizonunu guclendirdikten sonra guneye doner 1069 yili yaz aylarinin sonuna dogru Danimarka krali II Svend tarafindan yollanan donanma Ingiltere sahillere varinca yeni bir isyan dalgasi baslar Guney bolgesindeki seferleri basarisiz olan Danimarkalilar Northumbria daki ayaklanmaya destek verirler Danmarka ve Ingiliz ortak seferi York taki Norman garnizonunu yenerek bolgede denetimi ele alirlar Ancak benzer bir saldiri Lincolnshire daki Norman garnizonu tarafindan puskurtulur Mercia da yeniden alevlenen ayaklanma Eadric tarafindan yeniden baslatilinca isyanci birlikler Shrewsbury Kalesine saldirir Exeter de saldirilardan nasibini alsa da Normanlar isyancilari puskurtur Norman egemenligindeki Montacute Kalesi de alinamaz Bolgeye Londra Winchester ve Salisbury den toplanan Normanlarla gelen denetimi saglayacaktir Ote yandan William Lincolnshire da demirlemis olan Danimarka donanmasina saldirarak kuzeye cekilmelerini saglar Batiya donerek Mercia daki ayaklanmayi bastirir Yeniden Danimarka birliklerinin uzerine yuruyen William York u geri alir Bundan sonra Danimarka birliklerinin adayi baharda terk etmesi icin para vererek tehlikeyi savusturur 1069 1070 kisinda ise Kuzey Seferi olarak bilinen askeri harekatta yakip yikma taktigini kullanacak ve tarihciler tarafindan elestirilecektir 1070 yili bahar aylarinda Mercia daki tum ayaklanmalari bastirmis olarak guneye inen William bu kez yine II Svend ile basa cikmak zorunda kalir Yapilan antlasmayi tanimadigini aciklayan II Svend Danimarka donanmasinin bizzat basinda oldugu halde ve cevresindeki ayaklanmaya destek vermeye gelir Ancak II Svend kendisine yapilan ilave Danegeld odemesiyle bolgeden ayrilmaya razi olur Danimarka desteginin cekilmesinden sonra Fenland ayaklanmasi bataklik bolgenin sagladigi koruma sonucu uzun sure devam etse de direnis yalniz kalacaktir Cok sayida basarisiz denemenin ardindan bolgeye ulasabilmek icin dubalar insa eden Normanlar isyana son verecek ve ayaklanmalar donemi bitecektir Bu donemde yasanan kanli olaylar donemin Papaligi tarafindan endiseyle izlenmistir Bayeux islemesi gibi tarih yazimlarinda William onderligindeki Normanlarin kendilerini hakli gosterme cabalarinin arka planinda bu kaygi bulunmaktadir DenetimIngiltere nin fethinden yaklasik 80 yil sonra II Henry donemimde topraklari Normanlar Ingiltere yi fethettikten sonra yonetmeyle ilgili onemli sorunlar yasarlar Burada esas sorun Normanlarin sayisal olarak yerel Ingiliz nufusa oranla cok az olmalaridir Tarihciler Norman yerlesimcilerin sayilarini 8 000 seviyesinde verse de Fransa nin Normandiya disi bolgelerinden de adaya yerlesenler oldugu bilinmektedir Normanlar bu sayisal sikintiyi bazi yonetimsel yontemlerle asmaya calismislardir William onceki fatihlerin aksine beraberindeki asillere hizmetlerinden dolayi toprak vererek yerlesmelerini saglar Buna ragmen tum topraklar uzerinde tasarruf yetkisi William da kalmis bu sayede hizmetinden memnun olmadigi kisileri topraklarini alarak cezalandirabilmisti William oncelikle Harold komutasinda savasan butun lordlarin topraklarina el koymus bu topraklar Norman asilleri arasinda paylastirilmistir Bu el koymalar yerel capli ayaklanmalara yol acsa da uygulamaya devam edilmistir Normanlar ayaklanmalara karsi guvence saglamak ve yeni fethedilen bolgede denetimi saglamak icin gorulmemis yogunlukta kale insa etmislerdir Bu kaleler ozellikle hisar ve avlu seklindedir Yerel direnisin sona erdigi donemde bile Normanlar ulke topraklarindaki hakimiyetlerini artirmanin yollarini ariyorlardi Bu kapsamda eger halen topraklarinin basindaki bir Ingiliz derebeyi varis birakmadan olurse derhal topraklarinin Norman asillere verilmesi icin gerekli islemler yapiliyor hatta baronlarin dul esleri zorla Norman asillerle evlendiriliyordu William ve Normanlarin bir basarisi da zamanlarinin cogunu 1071 1204 arasinda kontrolleri altinda tuttuklari Normandiya topraklarinda gecirmelerine ragmen Ingiltere yi yonetebilmis olmalaridir Daha karisik bir durumda olan Normandiya topraklarinda bulunma zorunlulugu nedeniyle William kurdugu kurumsal yapiyla Ingiltere yi uzaktan yonetebilmistir Ayrica Norman asillerini de kendisine ve birbirlerine bagli tutmaya da onem veren William yerel baronlarin azinliktaki Normanlari devirmesinin onune gecmis olur Genelde Norman asilleri hem Fransa hem de Ingiltere de toprak sahibi olduklari icin William in siyasetini harfiyen takip etmek durumundaydilar SonuclariYeni asiller Ingiltere nin Normanlar tarafindan fethinin dogrudan bir sonucu da tum eski Ingiliz aristokrasisinin neredeyse tamaminin ortadan kalkmasidir Ayni zamanda Ingiltere deki Katolik Kilisesi uzerindeki denetim Normanlara gecmistir William sistematik bir sekilde Ingiliz toprak sahiplerinin ellerinden topraklarini alip Norman asillerine verecektir Bu kapsamda hazirlanan onemli tarihi bir belge niteligindedir Buna gore 1086 yili itibariyla Ingiliz topraklarinin sadece 5 i Ingiliz derebeylerinin elinde kalmistir Ingiliz asiller zamanla yonetici konumlarinin yani sira Kilise bunyesindeki mevkilerini de Normanlara kaybedecektir 1096 yilina gelindiginde Kilise bunyesinde hicbir Ingiliz kokenli piskopos kalmamistir Goc Fetihin ardindan cok sayida Anglo Sakson ulkeyi terk etmeye calisir Cogu Iskocya Irlanda ve Iskandinavya ya kacacaktir Devrik kral Harold Godwinson un ailesi Irlanda ve Danimarka ya kactiktan sonra basarisiz isgal girisimlerinde bulunacaklardir Goc icin tercih edilen bir ulke de Bizans topraklari olur Parali askerlere dayanan Bizans Ordusundaki Vareg Muhafizlari bunyesine bu donemde cok sayida Ingiliz savasci alir Bizans hakimiyetindeki sinir bolgelerine yerlesen Ingilizler ozellikle Karadeniz sahil bolgesinde Yeni Londra veya Yeni York adli yerlesimler kurmustur Yonetim sekli Normanlarin isgalinden once Anglo Sakson Ingiltere Normandiya daki yonetim tarzindan daha ileri seviyededir Tum Ingiltere Shire adi verilen yonetim bolumlerini ayrilmistir Kraliyet sarayi hukumet merkeziydi ve kraliyet mahkemeleri vatandaslarin haklarini arayabilecekleri kurumlardi Shire adli yonetim bolumleri gorece otonomdu ve diger shirelarla koordineli degildir Ingiltere deki hukumet doneme gore oldukca yogun bir sekilde yazili evrak uzerinden devlet islerini hallederek ayni donemdeki diger devletlerden farklilasmaktadir Norman isgali oncesi Ingiltere Orta Cagdaki cesitli hukumetlerin aksine yerlesik bir merkeze sahipti Winchester gibi hazinenin daimi olarak bulundugu bir merkeze sahip olan Ingiltere bu sayede yerlesik bir burokrasi ve hukumet kurulabilmesi icin olanaklara sahip olur Ingiltere deki kralligin kurumsal olabilmesinin arkasindaki en onemli sebep ise geliskin bir vergi sisteminin olmasi ve basili para ekonomisinin guclu olmasidir Normanlar isgalin ardindan boyle geliskin bir yonetim sistemi devralmislardir Ana yapiyi bozmasalar da yonetim kademelerinde degisiklikler yapilmistir William in hukumdarliginin sonuna dogru onemli mevkilerin cogu artik Normanlarin elindedir Belgelerdeki resmi dil Ingilizceden Latine cevrilmistir Yeni cikartilan yasalarla shire yapisi merkezilestirilmis orman yasasiyla Ingiltere nin cogu krala ait ozel orman statusu kazanmistir Yapilan Kiyamet Kitabi calismasi merkezi olarak ele gecirilen topraklarin Normanlara dagitilmasini ve ayrintili vergilendirmede kolaylik saglamistir Dil Norman fethinin belki de en bariz gostergesi ozellikle yonetici siniflar arasinda Eski Ingilizcenin yerine Anglo Norman dilinin almasiydi Ayrica Ingiliz isimlerinin yerini Fransiz isimleri almaya baslar Degisim once erkek cocuk adlarinda gozlenir William Robert ve Richard gibi isimlerin kullanim yogunlugu artar Kiz cocuk isimleri daha yavas degisir Yer ve bolge isimlerinde ise buyuk bir degisim yasanmaz Bu surecin sonunda Ingilizce artik donusume ugramis bir dil haline gelmistir Ozellikle asiller arasinda konusulan Fransizca yuzunden Ingilizcedeki bazi kelimeler kaybolacak ve yerlerini Fransizca kelimelere birakacaktir Sonucta Ingilizce koken etrafinda Fransizca kelimelerle orulen donusume ugramis bir dil ortaya cikar Toplumsal yapi Fethin toplumsal yapinin alt katmanlarinda bulunanlara etkisine dair elde cok miktarda veri bulunmamaktadir Belli basli degisikilk koleligin kaldirilmasidir Kolelik 12 yuzyilin ortalarina dogru Ingiltere de ortadan kalkmistir 1086 tarihli Kiyamet Kitabinda 28 bin kisi kole olarak listelenir Koleligin ortadan kalkmasindaki etkenler arasinda koleligin Kilise tarafindan elestirilmesi ve tamamen sahibine bagimli olan kole maliyetinin topraga bagli koylu serflere gore daha pahali olmasidir Buna ragmen yasalarda kole sahibi olmak yasaklanmamistir I Henry doneminde kole sahipliginden bahsedilmektedir Anglo Sakson toplumunda bagimsiz olan koyluler Norman toplumunda bu ozelliklerin kaybederek topraga bagli serf haline gelecektir Ayrica kirsal bolgelerde Ingiltere ye goc ederek gelen Normanlarin basini cektigi yeni kurulan yerlesim yeri merkezleri onceki daginik yerlesim seklini merkezilestirecek bir etkiye sahip olmustur GelenegiIngiltere nin Normanlar tarafindan fethi uzerinde tartismalar henuz isgalin gerceklestigi donemde baslayacaktir Isgalin hakli veya haksiz olduguna dair elestiriler gunumuzde yerini isgalin etkilerinin derinliginin arastirilmasina birakmistir gibi tarihciler isgali Ingiltere tarihinde bir donum noktasi olarak degerlendirir Buna gore Ingiltere nin 1066 surecinde gorulmemis bir hizda degisim gecirdigini savunur Ote yandan gibi tarihciler de Anglo Sakson Ingiltere nin zaten feodal bir topluma dogru donusmeye basladigindan hareketle degisimin radikal olmadigini savunurlar Ancak toplumsal degisimin olcusu eger yonetici siniflarin tamamen ortadan kalkmasi ve edebiyat dilinin buyuk oranda degismesi olarak algilanirsa degisimin buyuklugu gorulecektir Ayrica Norman isgaline dair farkli milliyetci yorumlar da yapilmakta fetih harekati ve izleyen donem hem gercek Ingilizlerin magdur oldugu hem de Anglo Sakson boyundurugundan kurtarildigi bir donem olarak tanimlanabilmektedir Kaynakca Andrew Bridgeford 1066 The Hidden History in the Bayeux Tapestry Walker amp Company New York 2006 ISBN 978 0 802 71940 9 sayfa 76 As far as may now be judged though there is no hint of this in the tapestry the king seems to have been using his childlessness as a diplomatic tool In the course of his life Edward dangled the prospect of succession in front of far too many people the King of Denmark the Duke of Normandy Edward the exile and his son Edgar and at the last moment Harold himself This of course kept various would be warriors friendly while he lived but it was storing up immeasurable problems for the future Duke William for one had indicated that he was deadly serious Tahtta hak iddia eden baskalari da vardir Edward in buyuk yegeni Edgar Etheling tahtta dogrudan kan bagindan dolayi hak iddiasinda bulunsa da talebi Witenagemot tarafindan reddedilmistir Hastings yenilgisinden sonra Ingiliz baronlari onun etrafindan bir direnis ormeye calissa da William Londra uzerine yuruyunce kendi elleriyle genc kral adayini teslim edeceklerdir Diger bir hak iddiasinda bulunan ise III Knud un yegeni Danimarka krali II Svend 1069 yilina kadar tahtta hak iddia etmemistir 1069 yilinda adaya cikartma yaparak York u ele gecirse de I William tarafindan verilen parayi Bakiniz Danegeld kabul ederek geri cekilecektir 300 gemiden olusan donanmada 15 bin asker oldugu iddia edilir Toplamda isgal harekatina katilan 300 gemiden 24 tanesini donebildigi rivayet edilir Genelde tarafsizligi ile begeni toplayan tarihci Orderic Vitalis 1075 1142 The Ecclesiastical history of England and Normandy adli eserinde Kuzey Seferinde binlerce sivilin oldurulmesinden dogrudan William i sorumlu tutacak ve yaptiklarindan dolayi Tanri tarafindan cezalandirilacagini yazacaktir Bakiniz I William in silah arkadaslari Ingilizce Motte and bailey Bugun bile cogu ayakta olan bu kale silsilesinin Ingiliz kir manzarasini degistirdigi ve hala Norman isgalini hatirlattigi soylenir Toprak sahiplerinin isimlerinin yazili oldugu bu belge bir kez hazirlandiktan sonra geri donusu ve itiraz hakki olmadigindan Kiyamet Gunune ithafen bu sekilde adlandirilmistir Topraksiz koyluler icin durum sadece efendilerinin degismesi anlamina gelmektedir Eski Fransizcanin kuzey bolgesi lehcelerinden birisidir Ingiliz Ic Savasi sirasinda ortaya cikan radikal Diggerlar adli siyasi hareket 17 yuzyilda Ingiltere de yasanan agir feodalizm kosullarindan Norman isgalini sorumlu tutmustur Bu donem eserlerinde deginilen Norman boyundurugu teorisi daha sonraki donemlere de etki etmistir Ayrica bakinizIngiltereDis baglantilar Ingilizce 14 Mayis 2012 tarihinde erisilmistir