İstanbul Sözleşmesi ya da tam adıyla Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi, Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan, 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanan, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önleme ve bununla mücadelede temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen uluslararası insan hakları sözleşmesidir.
Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi | ||
---|---|---|
![]()
| ||
Yazılma | 7 Nisan 2011 | |
İmzalanma | 11 Mayıs 2011 | |
Yer | İstanbul, Türkiye | |
Yürürlük | 1 Ağustos 2014 | |
Koşul | Sekizi Avrupa Konseyi üyesi olan on devlet tarafından onaylanması | |
İmzacılar | 45 ülke ve Avrupa Birliği | |
Onaylayanlar | 34 (tam liste) | |
Korunma yeri | Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği | |
Diller | İngilizce ve Fransızca | |
Sözleşme, Avrupa Konseyi tarafından desteklenmektedir ve taraf devletleri hukukî olarak bağlar. Sözleşmenin beş temel ilkesi; kadına yönelik her türlü şiddetin ve ev içi şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması, suçların kovuşturulması, suçluların cezalandırılması ve kadına karşı şiddet ile mücadele alanında bütüncül, eş güdümlü ve etkili işbirliği içeren politikaların hayata geçirilmesidir. Kadına karşı şiddeti bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık türü olarak tanımlayan, bağlayıcı nitelikte ilk uluslararası düzenlemedir. Tarafların sözleşme kapsamında vermiş oldukları taahhütler, bağımsız uzmanlar grubu GREVIO tarafından izlenmektedir.
Kapsam ve önemi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFM0x5VkROQ1ZDTUhOMFlXNWlkV3hmVXlWRE15VkNObnBzWlNWRE5TVTVSbTFsYzJrbE1qZHVhVzVmYTJGa0pVTTBKVUl4Ymw5amFXNWhlV1YwYkdWeWFXNWxYMlYwYTJsemFTNXpkbWN2TXpVd2NIZ3RKVU0wSlVJd2MzUmhibUoxYkY5VEpVTXpKVUkyZW14bEpVTTFKVGxHYldWemFTVXlOMjVwYmw5cllXUWxRelFsUWpGdVgyTnBibUY1WlhSc1pYSnBibVZmWlhScmFYTnBMbk4yWnk1d2JtYz0ucG5n.png)
Sözleşme müzakerelerinde Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki uluslararası birçok antlaşma ve öneri metinleri değerlendirilerek sözleşmenin taslağı hazırlandı. Sözleşmenin giriş kısmında şiddetin neden ve sonuçlarının yarattığı olumsuz durumlar değerlendirilmektedir. Buna göre kadına yönelik şiddet tarihsel bir olgu olarak tanımlanıp şiddetin cinsiyet eşitsizliği ekseninde doğan güç ilişkilerinden kaynaklandığına değinilmektedir. Bu dengesizlik kadınlara yönelik ayrımcı davranışa neden olmaktadır. Toplumsal cinsiyeti toplum tarafından kurgulanmış davranış ve eylem durumu olarak niteleyen metinde kadına yönelik şiddet insan hakkı ihlâli olarak değerlendirilmektedir ve şiddet, cinsel istismar, taciz, tecavüz, zorla ve erken yaşta evlendirilme ile namus cinayetleri gibi durumların kadınları toplumda "öteki" durumuna getirdiği söylenmektedir. Sözleşmedeki şiddet tanımı Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi'nin (CEDAW) 19. önerisi ve Kadınlara Yönelik Her Türlü Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına İlişkin BM Bildirgesi'nin tanımıyla benzerlik göstermekle birlikte ruhsal şiddet ve ekonomik şiddet ibareleri de ayrıca eklenmiştir. Sözleşme'nin bu konudaki önerisi kadın ve erkek eşitliğini sağlamanın kadına yönelik şiddetin önüne geçeceği yönündedir. Bu tanım sonrasında sözleşme, taraf devletlere şiddeti önleme yükümlülüğü getirmektedir. Açıklayıcı metinde cinsiyet, cinsel yönelim, cinsel kimlik, yaş, sağlık ve engellilik durumu, medeni hâl, göçmen ve mültecilik gibi durumlarda ayrımcılık yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda kadınların, aile içinde erkeklere oranla daha çok şiddetle karşı karşıya kaldıkları göz önünde tutularak, kadın mağdurlar için destek hizmetlerinin kurulması, özel önlemlerin alınması ve daha çok kaynak aktarılması gerektiği belirtilmekte ve bu durumun erkekler için ayrımcılık olmadığına işaret edilmektedir.
Uluslararası hukukta kadına karşı şiddeti ya da ayrımcılığı yasaklayan pek çok uluslararası düzenleme bulunmakla birlikte, İstanbul Sözleşmesi kapsamı ve oluşturduğu denetim mekanizmasıyla ayırt edici bir özelliğe sahiptir. Sözleşme, kadına yönelik şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık konularında o güne dek yapılmış en kapsamlı tanımlara yer vermiştir.
İçeriği
İstanbul Sözleşmesi, imzacı devletlere, toplumsal cinsiyet eşitliği ekseninde kapsayıcı hüviyette politikalar üretip uygulaması, bunu sağlamak adına daha fazla ekonomik kaynak tesis edilmesi, kadına yönelik şiddetin boyutu hakkında istatistik verilerinin toplanması ve kamuoyu ile paylaşılması, şiddeti önleyecek toplumsal zihniyet değişikliğinin yaratılması sorumluluğunu yüklemektedir. Bu yükümlülükteki temel beklenti ve koşul bunun hiçbir şekilde ayrım yapılmadan tesis edilmesi yönündedir. Bu kapsamda taraf devletler şiddeti önlemek için farkındalık yaratmalı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumlarla işbirliği yapmalıdırlar (Madde 13-8). Ayrıca eğitim (Madde 14), uzman kadroların kurulması (Madde 15), önleyici müdahale ve tedavi süreçleri (Madde 16), özel sektör ve medyanın dahli (Madde 17), mağdur kişilerin hukuki yardım alma hakkı (Madde 57) ve izleme kurulu (Madde 66) mekanizmalarının sağlanması taraf devletlerin sorumluluğu altındadır.
Sözleşme ağırlıkla kadına yönelik şiddeti önleme amacı gütse de Madde 2'de belirtildiği üzere hane halkının tüm üyelerini kapsamaktadır. Buna göre Sözleşme sadece kadınlara yönelik değildir, çocuklara karşı şiddet ve çocuk istismarının önlenmesini de amaçlamaktadır. 26. Madde bu kapsamda belirlenmiştir ve maddeye göre taraf devletler şiddet mağduru olan çocukların haklarını korumalı ve yaşanan menfi duruma karşı yasal düzenlemeler ile psiko-sosyal danışmanlık hizmetleri sağlamalı, önleyici ve koruyucu tedbirler almalıdır. 37. Madde ise çocuk yaşta evliliğin ve zorla evlendirmelerin suç sayılması için yasal dayanaklar oluşturulması yükümlülüğünü belirtmektedir.
12 bölüme ayrılmış, 80 maddeden oluşan Sözleşme genel olarak Önleme, Koruma, Yargılama/Kovuşturma ve Bütüncül Politikalar/Destek Politikaları ilkelerini savunmaktadır.
Önleme
Sözleşme toplumsal cinsiyet, cinsiyet dengesizliği ve güç ilişkilerindeki mevcut duruma dayalı şiddetin mağdurlarından "kadına" ayrıca dikkat çekmekle beraber çocukların korunmasını da içermektedir. Sözleşmede kadın terimi sadece yetişkinleri değil 18 yaşından küçük kız çocuklarını da kapsamakta ve bu doğrultuda uygulanacak politikaların nasıl olacağını belirlemektedir. Şiddeti önleme sözleşmenin öncelikli vurgusudur. Bu doğrultuda taraf devletlerden kadınları toplumsal yapıda daha dezavantajlı duruma getiren her türlü düşünce, kültür ve politik uygulamaların sonlandırmasını beklemektedir. Bu kapsamda cinsiyet rolleri ekseninde şekillenmiş düşünce kalıplarının, kültür, töre, din, gelenek veya "sözde namus" gibi kavramların yaygın durumdaki şiddet hâline gerekçe olmasının önüne geçilmesi ve önleyici tedbirlerin alınması, taraf devletin yükümlülüğü altındadır. Bu önleyici tedbirlerde referans noktası olarak asli insan hak ve özgürlüklerinin temel alınması gerektiği belirtilmektedir (Madde 12).
Sözleşmede taraf devletler şiddet çeşitlerinin ve şiddetin kadın ve çocuklar üzerindeki etkisi hakkında halkın farkındalığını arttırıcı kampanya ve programları çeşitli kuruluşlar (örneğin STK ve kadın dernekleri gibi) ile işbirliğiyle yaygınlaştırıp uygulanması yükümlülüğünü getirmektedir. Bu doğrultuda ülkedeki eğitim kurumlarının tüm seviyelerinde toplumsal farkındalığı oluşturacak müfredat ve izlencelerin takip edilmesi, şiddete karşı toplumsal bilincin sağlanması ve yaşanan şiddet süreçlerinde; şiddetin önlenmesi ve tespit edilmesi, kadın erkek eşitliği, mağdurların ihtiyaçları ve haklarının yanı sıra ikincil mağduriyetlerin önlenmesi konularında uzman kadroların oluşturulması gerekliliği belirtilmektedir. Taraflar aile içi şiddet ve cinsel suçların önlenmesinde ve tekrarlanmaması konusunda yasal tedbirleri alma sorumluluğu altındadır ve aynı zamanda özel sektörü, bilişim sektörü ve basın-yayını kadına şiddeti önlemek ve kadın onuruna saygıyı arttırmak için politikaların oluşturulup uygulanmasına ve kendi kendini düzenleyici standartların belirlenmesine teşvik edecektir (Madde 12-17).
Koruma ve destek
Sözleşmenin koruma ve destek bölümü, mağdurların yaşadığı olumsuz durumların yinelenmemesi için alınacak önlemlere ve yaşanan mağduriyetler sonrasındaki destek hizmetlerinin gerekliliğine vurgu yapmaktadır. Şiddet mağdurlarının korunması ve destek alabilmesi hususunda alınacak yasal tedbirler sözleşmenin IV. Bölümünde belirlenmiştir. Sözleşmede çerçevesi çizilen şiddete karşı taraf devletler mağdur ve tanıkları koruyup desteklemeliyken bu çerçevede yargı birimleri, savcılar, kolluk kuvvetleri, yerel yönetimler (valilik vb.) gibi devlet kurumlarıyla beraber STK ve ilgili diğer kuruluşlarla etkin ve etkili bir işbirliği tesis edilmelidir. Koruma ve destek safhasında mağdurlar için temel insan hak ve özgürlükleri ile emniyetine odaklanılmalıdır. Sözleşmenin bu bölümünde şiddet mağduru kadınların desteklenmesi ve ekonomik bağımsızlıklarının amaçlanması maddesi de bulunmaktadır. Taraf devletler mağdurlara yasal hakları ve alabilecekleri destek hizmetleri hakkında bilgilendirme yapmalıdır, bu "zamanında" yapılmalı ve aynı zamanda anlaşılabilir dille yeterli seviyede olmalıdır. Sözleşmede mağdurların alabilecekleri destek hizmetleri hakkında örnekler de sunulmaktadır. Bu çerçevede mağdurlara gerektiğinde yasal ve psikolojik danışmanlık (uzman desteği), ekonomik yardım, barınacak yer sağlama, sağlık hizmeti, eğitim, öğretim ve istihdam sağlanması gerektiği belirtilmektedir. 23. Madde mağdurlardan kadın ve çocuklara uygun ve korunaklı kadın sığınmaevlerinin olması gerektiğini ve mağdurların kolayca bu hizmetlerden yararlanabilmelerine vurgu yapılmaktadır. Bir sonraki madde ise şiddet mağdurlarının kesintisiz destek alabilecekleri telefon yardım hatları tavsiyesi bulunmaktadır.
Cinsel şiddet mağdurları için koruma ve destek hizmeti sağlama yükümlülüğü taraf devletlerce yerine getirilmelidir. Cinsel şiddet mağdurlarına tıbbi ve adli tıp muayenesi yapmak, yaşanan travma için destek ve danışmanlık hizmetleri tesis etmek ve tecavüz mağdurları için kolayca erişilebilen kriz merkezlerinin oluşturulması taraf devletlerden alması beklenen yasal tedbirler olarak sıralanmaktadır (Madde 25). Keza, türü fark etmeksizin çerçevesi çizilen şiddetin ve yaşanabilecek olası mağduriyetlerin (potansiyel mağduriyetler) yetkili kurumlara iletilmesini teşvik etmek ve buna uygun bir ortam sağlamak da sözleşmenin gerektirdiği yasal tedbirler arasındadır. Yani şiddet mağdurları ile kendisini tehdit altında hissedenlerin durumlarını yetkili kurumlara bildirmesi teşvik edilmektedir. Ayrıca "Önleme" kısmında belirtilen uzman kadroların oluşturulmasını müteakip, bu kadrolardan "böyle bir şiddet eyleminin gerçekleştirildiğini ve müteakip ciddi şiddet eylemlerinin gerçekleştirilebileceği" şeklindeki değerlendirmelerinin yetkili üst kurumlara bildirilmesinin önünde de herhangi bir engel olmamalıdır. Bu değerlendirmelerin yaşanan mağduriyetler ve olası mağduriyetlerin engellenmesi hususundaki önemine de 28. Maddede değinilmektedir. Şiddetin çocuk tanıkları için alınması gereken yasal tedbirler ve uygulanması gereken destek hizmetleri 26. Maddede ayrıca ele alınmaktadır.
Yasal tedbirler
Sözleşmede belirlenen esaslara ilişkin hukuki yol ve tedbirler V. Bölüm'de belirtilmiştir. Bu kapsamda taraf devletler mağdurun saldırgana karşı her türlü hukuki desteği alabilmesine olanak sağlamalıdır. Bu izlencede uluslararası hukukun genel ilkeleri referans alınmalıdır. Taraflar risk içeren durumlarda mağduru veya risk altındaki kişiyi korumak için şiddet failini uzaklaştırma yönünde yasal tedbirleri almalıdırlar. Ayrıca taraflar soruşturma süresince mağdurun cinsel geçmişi ve davranışlarıyla ilgili detayların davayla ilgisi olmadıkça dâhil edilmemesini sağlayacak yasal düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür.
Sözleşme şiddet mağdurları için faillere karşı tazminat hakkını getirmektedir (Madde 30), taraf devletler bu hak için yasal tedbirleri almalıdırlar. Şiddetin yarattığı hasarı, fail ya da kamuya ait devlet sağlık ve sosyal sigortası (SGK vb.) karşılamıyorsa ve ciddi boyutta bedensel yaralanma veya ruhsal bozukluğun olması durumunda mağdura yeterli devlet tazminatı sağlanmalıdır. Bu çerçevede "mağdurun emniyetine gereken dikkat sarf edilmesi koşuluyla, Tarafların, söz konusu tazminatın, fail tarafından verilen tazminat kadar azaltılması talep etmesi" de imkân dâhilindedir. Şiddet mağdurunun öznesi bir çocuksa şayet, çocuğun velayeti ve ziyaret haklarının belirlenmesine ilişkin yasal tedbirler alınmalıdır. Bu kapsamda taraflar velayet ve ziyaret süreçlerinde mağdurların emniyetini sağlamakla yükümlüdür. 32 ve 37. Madde çocuk ve erken yaşta evlilikler ile zorla evlendirmelerin geçersiz kılınması ve sona erdirilmesi için yasal tedbir vurgusu yapmaktadır. 37. Madde bir çocuğu veya yetişkini evliliğe zorlamaya karşı cezai işlem yükümlülüğü getirmektedir. Bir kadını sünnete zorlamak ve teşvik etmek sözleşmede çerçevesi çizilen şiddet örnekleri arasındayken; bir kadının önceden bilgilendirilmiş olurunu almadan kürtaja zorlamak, maruz bırakmak ve bu süreçlerde kadının doğal üreme kapasitesine maksatlı olarak son vermek de sözleşmede cezai yasal tedbirler gerektiren eylemler olarak tanımlanmıştır. Taraf devletler bu durumlara karşı önlem almakla yükümlüdür.
Cinsel şiddete karşı tedbirler
Taciz, bunun muhtelif türleri ve psikolojik şiddet, fiziksel şiddet ve tecavüzün cezai karşılığının taraf devletlerce sorumluluğu sözleşmede 33 ila 36. Maddeler arasında ve 40 ve 41. Maddelerde yer almaktadır. Buna göre taraflar bireylerin ruhsal durumunu bozacak zorlama ve tehditlere karşı yasal tedbirleri almak zorundadır. Taraf devletler bireylerin kendilerini güvende hissetmemesine neden olan tacizin her türlüsüne karşı yasal tedbirleri almalıdır. Tecavüz de dâhil olmak üzere her türlü cinsel şiddete karşı faillerin cezalandırılmasını sağlayacak etkin yasal tedbirleri almak tarafların yükümlülükleri altındadır. Bu yükümlüğü ele alan 36. Maddede, "başka bir insanla, rızası olmaksızın, herhangi bir vücut parçasını veya cismi kullanarak, cinsel nitelikli bir vajinal, anal veya oral penetrasyon gerçekleştirmek" ve "bir insanla, rızası olmaksızın, cinsel nitelikli diğer eylemlere girişmek" ile bir insanı rızası olmaksızın üçüncü bir şahısla cinsel nitelikte bir eyleme zorlamak, teşvik etmek ve yeltenmek cezalandırılması gereken eylemler olarak çerçevesi çizilmiştir.
Bireyin onurunu ihlâl eden ve bu amaçla gerçekleştirilen; aşağılayıcı, düşmanca, hakaretamiz, küçük düşüren veya saldırgan bir özellik taşıyan durum ve ortamlar ile cinsel nitelikte sözlü veya sözlü olmayan ya da fiziksel davranışlar da sözleşmede tarafların cazai yaptırım sağlaması ve yasal tedbir almasını gereken menfi durumlar olarak nitelenmektedir.
Bütüncül politikalar
İstanbul Sözleşmesi tanımlayıp çerçevesini çizdiği şiddetin her çeşidine karşı taraf devletlerden yasal tedbir yükümlülüğünü getirmektedir. Şiddete karşı uzun vadeli ve etkin bir çözüm için daha kapsamlı ve koordineli bir devlet politikasının uygulanması izlencesi paylaşılmaktadır. Bu noktada alınması gereken "tedbirler" kapsamlı ve koordineli politikaların bir parçası olmalıdır. İzlencede finansal ve insan kaynaklarının tahsis edilmesi, kadına karşı şiddetle mücadele içinde olan sivil toplum kuruluşlarıyla etkin bir işbirliğinin olmasına vurgu yapılmaktadır. Taraflar, sözleşmenin muhtevasını belirlediği şiddeti önleyecek ve mücadele edecek politika ve tedbirlerin koordinesi/uygulanması/izlenmesi ve değerlendirmesinden "sorumlu bir kurum" belirlemeli ya da kurmalıdır.
Yaptırım ve tedbirler
Sözleşmede çerçevesi çizilen şiddete karşı taraf devletlerden önleyici/koruyucu yasal tedbir almaları gerektiği genel olarak her ana başlık ve maddede belirtilmektedir. Bu tedbirler belirlenen suçlara karşı etkili, orantılı ve caydırıcı olmalıdır. Keza hüküm giymiş faillerin izlenmesi ve kontrol altında tutulması taraf devletlerin alabileceği diğer tedbirler kapsamında örnek gösterilmiştir. Şayet mağdur bir çocuksa ve çocuğun güvenliği sağlanmıyorsa velayet haklarının alınması önerisi de bulunmaktadır.
Sözleşmede alınacak yasal tedbirlerin oranına ve ağırlıklarına dair atıflar da mevcuttur. Buna göre suçun kanunlarca kabul edilen eş, eski eş ya da birlikte yaşanan bireye karşı, aile üyelerinden biri tarafından, mağdurla beraber yaşayan biri tarafından veyahut sahip olduğu yetkiyi suistimal eden biri tarafından işlenmesi durumda ceza ağırlığı şu etkenlerle arttırılmalıdır: suç veya suçların yinelenmesi, suçun belirli nedenlerle hassas konuma gelmiş bireylere karşı işlenmesi, suçun çocuğa karşı ya da onun huzurunda işlenmesi, suçun iki ya da daha çok faile organize şekilde işlenmesi, "suçtan önce veya suçun işlenmesi esnasında çok aşırı düzeylerde şiddet uygulanmış olması halinde", suçun silahla ya da silah zoruyla işlemesinde, suçun mağdura ağır biçimde fiziksel ve psikolojik zarar vermiş olması halinde, failin daha önce benzer suçlarda hüküm yemiş olması halinde.
İmzalanması ve yürürlüğe girmesi
Sözleşmenin taslağı, 7 Nisan 2011'de Strazburg'da Avrupa Konseyi Bakan Yardımcıları'nın 1111. toplantısında kabul edildi. Sözleşme, İstanbul'da gerçekleşen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 11 Mayıs 2011 tarihindeki 121. toplantısında imzaya açıldı. Sözleşme, 11 Mayıs 2011'de İstanbul'da imzaya açılmış olması nedeniyle kısaca "İstanbul Sözleşmesi" olarak bilinmektedir ve 1 Ağustos 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Türkiye, 11 Mayıs 2011'de Sözleşmeyi ilk imzalayan ve 24 Kasım 2011'de parlamentosunda onaylayan ilk ülke oldu. Onay belgesi 14 Mart 2012 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine iletildi. Temmuz 2020 itibarıyla 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanmış, imzacı ülkelerin 34'ünde onaylanmıştır. Avrupa Konseyi üyesi olmalarına rağmen sözleşmeyi imzalamayan ülkeler Azerbaycan ve Rusya'dır.
Sözleşmeyi 2012'de imzalamış, 2015 yılında onaylamış olan Polonya'da Adalet Bakanlığı İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmek için 2020 yılında yasal süreç başlatmıştır.
20 Mart 2021 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 3718 sayılı cumhurbaşkanı kararı sonucunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından sözleşmenin feshedilmesine karar verildi. İstanbul Sözleşmesi'nin 80. maddesi uyarınca taraflardan herhangi biri bu sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmenin feshi, konuya ilişkin bildirimin Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine ulaştırıldığı tarihten itibaren üç aylık sürenin bitimini izleyen ayın birinci gününde yürürlüğe girecektir. Bu bağlamda Türkiye, 1 Temmuz 2021 tarihinde sözleşmeden resmen çekilmiş oldu.
Taraflar | İmza | Onay | Yürürlüğe girmesi | Çekilmenin yürürlüğe girmesi |
---|---|---|---|---|
![]() | 11/05/2011 | 12/10/2017 | 01/02/2018 | |
![]() | 22/02/2013 | 22/04/2014 | 01/08/2014 | |
![]() | 19/12/2011 | 04/02/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 13/06/2017 | |||
![]() | 11/05/2011 | 14/11/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 11/09/2012 | 14/03/2016 | 01/07/2016 | |
![]() | 08/06/2012 | |||
![]() | 08/03/2013 | 07/11/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 21/04/2016 | |||
![]() | 02/05/2016 | |||
![]() | 11/10/2013 | 23/04/2014 | 01/08/2014 | |
![]() | 18/01/2018 | |||
![]() | 02/12/2014 | 26/10/2017 | 01/02/2018 | |
![]() | 11/05/2011 | 17/04/2015 | 01/08/2015 | |
![]() | 11/05/2011 | 04/07/2014 | 01/11/2014 | |
![]() | 19/06/2014 | 19/05/2017 | 01/09/2017 | |
![]() | 22/01/2013 | 12/06/2018 | 01/10/2018 | |
![]() | 14/11/2012 | 18/11/2015 | 01/03/2016 | |
![]() | 05/11/2015 | 08/03/2019 | 01/07/2019 | |
![]() | 11/05/2011 | 10/04/2014 | 01/08/2014 | |
![]() | 11/05/2011 | 01/07/2014 | 01/11/2014 | |
![]() | 11/09/2013 | 14/12/2017 | 01/04/2018 | |
![]() | 27/09/2012 | 10/09/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 11/05/2011 | 26/04/2018 | 01/08/2018 | |
![]() | 11/05/2011 | 22/04/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 16/06/2015 | 10/11/2017 | 01/03/2018 | |
![]() | 08/07/2011 | 23/03/2018 | 01/07/2018 | |
![]() | 18/05/2016 | |||
![]() | 10/11/2016 | 17/06/2021 | ||
![]() | 07/06/2013 | |||
![]() | 11/05/2011 | 07/08/2018 | 01/12/2018 | |
![]() | 14/03/2014 | |||
![]() | 21/05/2012 | 29/07/2014 | 01/11/2014 | |
![]() | 06/02/2017 | |||
![]() | 20/09/2012 | 07/10/2014 | 01/02/2015 | |
![]() | 07/07/2011 | 05/07/2017 | 01/11/2017 | |
![]() | 18/12/2012 | 27/04/2015 | 01/08/2015 | |
![]() | 11/05/2011 | 05/02/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 27/06/2014 | 23/05/2016 | 01/09/2016 | |
![]() | 30/04/2014 | 28/01/2016 | 01/05/2016 | |
![]() | 04/04/2012 | 21/11/2013 | 01/08/2014 | |
![]() | 11/05/2011 | |||
![]() | 08/09/2011 | 05/02/2015 | 01/06/2015 | |
![]() | 11/05/2011 | 14/03/2012 | 01/08/2014 | 01/07/2021 |
![]() | 07/11/2011 | |||
![]() | 11/05/2011 | 18/06/2018 | 01/10/2018 |
İzleme komitesi
Taraf devletlerin sözleşme kapsamında vermiş oldukları taahhütler, bağımsız uzmanlar grubu olan ve kısaca GREVIO olarak bilinen "Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddete Karşı Eylem Uzmanlar Grubu" tarafından izlenmekte ve denetlenmektedir. GREVIO'nun yetki sahası Sözleşme'nin 66. Maddesince belirlendi. 21-23 Eylül 2015 tarihlerinde ise Strazburg'da ilk toplantı gerçekleştirildi. Komitede taraf devletlerin sayısına bağlı olarak 10-15 arasında üye bulunmaktadır ve üyeler arasında cinsiyet ve coğrafi denge gözetilmeye çalışılmaktadır. Komitedeki uzmanlar insan hakları ve cinsiyet eşitliği üzerine disiplinlerarası uzmanlığı olan üyelerdir. İlk 10 GREVIO üyesi 4 Mayıs 2015'te beş yıllık bir süreyle seçildi. Komitenin başkanlığını 2015-2019 arasında iki dönem Feride Acar sürdürdü. 24 Mayıs 2018'de komite üyelerinin sayısı on beşe çıkartıldı. Komite ilk ülke değerlendirmelerine Mart 2016'da başladı. Komitenin günümüzde Arnavutluk, Avusturya, Finlandiya, Malta, Polonya, Fransa, Türkiye ve İtalya gibi çok sayıdaki ülkedeki durum hakkında yayımlanmış raporları mevcuttur. Komitenin mevcut başkanlığını Marceline Naudi üstlenmektedir ve komitenin bu dönemdeki görev süresi 2 yıl olarak belirlenmiştir.
Tartışmalar
Türkiye'de İstanbul Sözleşmesi'ne karşı çıkanların söylemlerinde bu sözleşme "dış güçler" tarafından "Türkiye'nin aile yapısının altını oymak amacıyla dışarıdan dayatıldığı" ima edilmiştir ve İstanbul Sözleşmesi'nin imza ve onay sürecinin iyi yönetilmediği ve bu sürecin art düşünceli olduğu iddia edilmiştir. Buna karşılık, o dönemde Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ndeki konumunu, sözleşme görüşmeleri, sözleşme sonrasına hükûmetten gelen açıklamaları ve sözleşmenin TBMM’deki onay görüşmelerini imzalama sürecine dayanarak bu imaların bilinçli bir şekilde yürütüldüğü iddia edilmiştir.
Sözleşmeyi destekleyenler, karşıt olanları Sözleşmedeki maddeleri çarpıtarak kamuoyunu yanlış yönlendirerek manipüle etmekle suçlamaktadırlar. Avrupa Konseyi de Kasım 2018'de yayımladığı basın bildirisiyle "sözleşmenin açık bir şekilde belirtilmiş amacına" rağmen aşırı muhafazakâr ve dinî grupların çarpıtılmış anlatıları dillendirdiklerini belirtti. Bu çerçevede sözleşmenin yalnızca kadına yönelik şiddeti ve aile içi şiddeti önleme amacı taşıdığını, belirli bir yaşam ve kabulleri dayatmadığı ve özel yaşam biçimlerine karışmadığı belirtildi. Ayrıca Sözleşmenin kadın-erkek arasındaki cinsel ayrımları sona erdirme hakkında olmadığı, metinde hiçbir biçimde kadın ile erkeğin "aynılığına" ima olmadığını ve sözleşmede aile tanımının yapılmadığına ve bu konuda herhangi bir özendirme/yönlendirme yapılmadığına dikkat çekildi. Tartışma konusu olan çarpıtmalara karşı Konsey, sözleşme hakkında soru-cevap kitapçığı da yayımladı.
Sözleşmeye imzacı olan ancak yürürlüğe sokmayan devletler arasında Ermenistan, Bulgaristan, Çekya, Macaristan, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Moldova, Slovakya, Ukrayna ve Birleşik Krallık bulunmaktadır. Slovakya 26 Şubat 2020'de, Macaristan ise 5 Mayıs 2020'de sözleşmeyi onaylamayı reddetti. Temmuz 2020'de Polonya Sözleşmeden çekilmek için yasal süreci başlattı. Kararın kadın haklarını zayıflatacağını öne süren on binlerce protestocu ise gösteri yaptı. Polonya'ya Avrupa Konseyi ve parlamenterlerinden de tepki geldi.
Türkiye
Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFekx5VkROQ1ZDTUhOMFlXNWlkV3hmVXlWRE15VkNObnBzWlNWRE5TVTVSbTFsYzJrbE1qZHVhVjlWZVdkMWJHRjBZV05oSlVNMEpUbEdKVU0wSlVJeGVsOTVZWG9sUXpRbFFqRnNKVU0wSlVJeFgzQmhibXRoY25RdWFuQm5Mekl5TUhCNExTVkROQ1ZDTUhOMFlXNWlkV3hmVXlWRE15VkNObnBzWlNWRE5TVTVSbTFsYzJrbE1qZHVhVjlWZVdkMWJHRjBZV05oSlVNMEpUbEdKVU0wSlVJeGVsOTVZWG9sUXpRbFFqRnNKVU0wSlVJeFgzQmhibXRoY25RdWFuQm4uanBn.jpg)
Türkiye İstanbul Sözleşmesi'nin ilk imzacı devletlerinden olup 24 Kasım 2011'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 247 vekilden 246’sının kabul oyu, 1 vekilin çekimser oy vermesi ile sözleşmeyi uygun bulan 6251 sayılı kanunu "onaylayarak", parlamentosundan geçiren ilk ülke olmuştur.
Vikikaynak'ta İstanbul Sözleşmesi'nin onaylanmasına ilişkin 24 Kasım 2011 tarihli TBMM görüşmeleri ile ilgili metin bulabilirsiniz. |
Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Avrupa Konseyi Dönem Başkanlığının Türkiye'de olduğu sırada imzalanan Sözleşmede "Kadına karşı şiddet alanında ilk uluslararası belge olan söz konusu sözleşmenin müzakere sürecinde ülkemiz tarafından öncü rol oynanmıştır." ifadesine yer verildi.Recep Tayyip Erdoğan tarafından TBMM'ye yollanan tasarının gerekçesinde de Sözleşmenin hazırlanması ve sonuçlandırılmasında Türkiye'nin "öncü rol" oynadığına dikkat çekildi. Sözleşmeye "taraf olunmasının ülkemize ilave bir yük getirmeyeceği ve ülkemizin gelişen uluslararası saygınlığına olumlu katkıda bulunacağı değerlendirilen" gerekçede, Sözleşmenin yükümlülükleri de sıralandı. 2015'te Turuncu adlı dergide Dünya Kadınlar Günü aracılığıyla bir başmakale yazan Erdoğan, Türkiye'nin sözleşmeye "çekincesiz" imza koyduğunu, birçok ülkede "ekonomik kriz" nedeniyle çıkmayan uyum yasalarının Türkiye'de 6284 sayılı koruma kanunu ile çıkarıldığını belirtti. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin ise Sözleşmeye taraf olunması hakkında "önemli bir iradedir, gereğini yapmak da hepimizin görevidir" açıklamasında bulundu.Bakanlığın yeni gelişme ve gereksinimler karşısında 2012-2015 arasını kapsayacak Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı'nda da (2012-2015) "Sözleşmenin ışığında" ifadesiyle eylem planının hazırlandığını ifade etti.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKakx5VkROQ1ZDTUhOMFlXNWlkV3hmVXlWRE15VkNObnBzWlNWRE5TVTVSbTFsYzJsZmNISnZkR1Z6ZEc5emRTVXlRMTlMWVdRbFF6UWxRakZySlVNekpVSTJlUzVxY0djdk1qSXdjSGd0SlVNMEpVSXdjM1JoYm1KMWJGOVRKVU16SlVJMmVteGxKVU0xSlRsR2JXVnphVjl3Y205MFpYTjBiM04xSlRKRFgwdGhaQ1ZETkNWQ01Xc2xRek1sUWpaNUxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
3 Temmuz 2017'de GREVIO Türkiye'ye ilişkin ilk raporunu yayımladı. Raporda atılan olumlu adımlar için memnuniyet dile getirilirken kadına yönelik şiddeti sonlandırmak için yasal düzenleme, politika ve önlemlerdeki eksikliklere vurgu yapıldı ve bu kapsamda sözleşmenin daha etkin uygulanması için öneriler sunuldu. Faillerin kovuşturulması ve cezalandırılması konusunda yargı verilerinin olmayışı ile kadına yönelik şiddette cinsiyetçi önyargılar ve mağduru suçlamalarının yargılamalarda indirime yol açtığı endişesi dile getirildi. Raporda kadınları şiddetten korumada alınan önlemlerin ilerlediği belirtilirken cezasızlık hâlinin sürekli hâle gelmiş olmasına vurgu yapıldı ve kadına yönelik şiddetle mücadelede, önleme, koruma, kovuşturma ve bütüncül politikaların ortaya konulmasında daha yoğun bir çabanın gerektiği söylendi. Raporda mağdurların mağduriyetlerini yetkili makamlara bildirmede çekince yaşadıkları, damgalanma ve şiddetin yinelenmesinden korktukları, geri bildirime özendirme ve etkin mücadelede belirgin bir ilerlemenin olmadığına dikkat çekildi. Şiddet olaylarının yetkili makamlara bildirimlerinde oranın azlığında mağdurların ekonomik bağımsızlığının olmayışı, hukuksal metinlerde okuryazarlığın azlığı, sorgulama ve yargı makamlarına olan güvensizliğin etkisine dikkat çekildi. Özellikle tecavüz ve cinsel şiddet vakalarının "mağdurlar tarafından neredeyse hiçbir zaman bildirilemediğine" dikkat çekildi.
Türkiye'de kadın cinayetleri ve kadınların sözleşme kapsamında tanımlanan şiddet türlerinde yaşadığı mağdurluklar hakkında doğrudan istatistik verilerine ulaşmada bazı sorunlar bulunmaktadır ve gerçek veriler bilinmemektedir. Bu konudaki veriler ağırlıkla kadına yönelik şiddetle mücadele eden dernekler, sivil toplum kuruluşları ve bazı medya organlarının gölge raporlarından hareketle verilmektedir. GREVIO da taraf ülkelerde hazırlanmış gölge raporları incelemektedir. Türkiye Sözleşme'nin yazarlarından olan Feride Acar'ın iki dönemlik GREVIO başkanlık görevi ardından komite üyeliğine Aşkın Asan'ı önermiş ve Asan komite üyeliğinde yer almıştır. Kadın dernekleri de bu adaylık öncesinde Acar'ın üye olarak önerilmesi çağrısında bulunmuş ve Asan'ın adaylığına tepki göstermişti.
Şubat 2020'de Türkiye'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Sözleşme'nin gözden geçirileceği gündeme getirildi. Aynı dönemde ve sonraki süreçte bazı muhafazakâr yayın organlarında ve dini cemaatlerde Sözleşmenin "Türk aile yapısını bozduğu", "eşcinselliğe yasal zemin hazırladığı" yönünde yayın ve propagandalar yapılırken Ak Partili kadın milletvekillerinin sözleşmeden geri adıma karşı oldukları ve "sözleşme ile ilgili kamuoyunda yanlış algı yaratılmaya çalışıldığını" Cumhurbaşkanına söylediklerine dair bir haber basına yansıdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Temmuz 2020'de "Halk istiyorsa kaldırın. Halkın talebi kaldırılması yönündeyse, buna göre bir karar verilsin. Halk ne derse o olur" açıklamasını yaptı. Numan Kurtulmuş da hemen akabinde "Nasıl usulünü yerine getirerek bu sözleşme imzalanmışsa, aynı şekilde usulü yerine getirilerek bu sözleşmeden çıkılır" demesi üzerine Sözleşme kamuoyunda ve siyasi gündemde genişçe yer almaya başladı. Bu aralıkta 2018 Türkiye genel seçimlerindeki siyasi eğilimlere göre yaptığı kamuoyu araştırmasında halkın %64'ünün sözleşmeden çekilmeyi onaylamadığı, Ak Parti seçmeninde sözleşmeden çekilmeyi onaylamayanların %49,7 olduğu ve %24,6'lık kesimin ise fikir beyan etmediğini açıkladı. Diğer parti seçmenlerinde de onaylamayanların fazlaca olduğu verisi paylaşıldı. Bu tartışmaların olduğu dönemde Türkiye'de kadın cinayetlerinin artması, Emine Bulut ve Pınar Gültekin cinayetleri gibi çok sayıda toplumsal etkisi olan olaylar sonrasında "İstanbul Sözleşmesi Yaşatır" kampanyası yapıldı ve kitlesel protestolar düzenlendi.
20 Mart 2021 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Sözleşme'nin Türkiye bakımından bozulmasına karar verildi. Türkiye tarafından Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği'ne 22 Mart 2021 tarihinde fesih bildirimi ulaşmış ve Genel Sekreterlik bu feshin 1 Temmuz 2021 tarihinde yürürlüğe gireceğini duyurmuştur. Geri çekilme kararı, Türkiye'deki muhalefet partiler, yabancı devlet liderleri, Avrupa Konseyi, STK'lar ve sosyal medyada da içinde olmak üzere hem yurt içinde hem de yurt dışında pek çok kesim tarafından eleştirildi. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejčinović Burić, kararı yıkıcı haber ve Türkiye'de ve yurtdışında kadınların korunmasını tehlikeye atan büyük bir gerileme olarak nitelendirdi. CHP Yüksek Disiplin Kurulu Üyesi avukat Tuba Torun, 24 Kasım 2011 tarihinde meclis tarafından kanunla onaylandığı için anlaşmanın meclis onayı olmadan geri çekilemeyeceğini iddia etti. CHP ve bazı hukukçulara göre, uluslararası anlaşmaları onaylama hakkı, Anayasa'nın 90. maddesine göre meclise aittir. Bu nedenle, usulde koşutluk ilkesi gereğince bu anlaşmalardan çekilirken parlamentonun geri çekilmeye yönelik kanun çıkarması gerektiğini belirtmişlerdir. Hükûmete göre, cumhurbaşkanının, 9 sayılı cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 3. maddesinde belirtildiği üzere uluslararası anlaşmalardan çekilme yetkisi bulunmaktadır. Karar, Türkiye genelinde birçok ilde protestolara sebep oldu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı 21 Mart 2021 tarihinde yaptığı resmi açıklamada çekilmenin sözleşmenin 80. maddesine uygun olarak yapıldığını söyledi. Sözleşmeden çekilme nedenini de İstanbul Sözleşmesi, Türkiye'nin toplumsal ve ailevi değerleriyle bağdaşmayan eşcinselliği normalleştirmeye çalışan bir kesim tarafından manipüle edilmiştir. olarak belirtti ve kararın buna dayanarak alındığını açıkladı. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, 20 Mart tarihinde Twitter hesabından, kadın haklarının teminatının Türkiye Anayasası başta olmak üzere Türk hukuk sistemindeki yasal düzenlemeler olduğunu açıklamıştır. İçişleri Bakanlığı, kendisi tarafından hazırlanan ve 23 Mart 2021 tarihinde bakanlık ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun sosyal medya hesaplarından paylaşıldığı Kadına Yönelik Şiddette Sıfır Tolerans başlıklı videoda kadına yönelik şiddete sıfır tolerans gösterildiğini belirtmiş ve videoda Haklarımızın teminatı sözleşmeler değil, kanunlardır. cümlesini kullanmıştır.
Notlar
- ^ Sözleşmenin hazırlanma süreci tartışmalarına katılan ancak henüz sözleşmeye taraf olmayan Kanada, Japonya, Meksika, ABD, Vatikan, Kazakistan'ı gösterir.
- ^ Sözleşmenin açıklayıcı metninde yer alan tavsiye kararlarından bir kısmı şunlardır; Avrupa’da Kadınlara Yönelik Şiddete İlişkin 1450 sayılı Tavsiye Kararı (2000), Kadınlara Yönelik Aile İçi Şiddete İlişkin 1582 sayılı Tavsiye Kararı (2002), Zorla Evlendirme ve Çocuk Evliliklerine İlişkin 1723 sayılı Tavsiye Kararı (2005), Kadınlara Yönelik Şiddet İle Mücadele İçin Birlik Olan Parlamentolara İlişkin 1759 sayılı Tavsiye Kararı (2006), İlaçla Kolaylaştırılmış Cinsel Saldırıya İlişkin 1777 sayılı Tavsiye Kararı (2007), Kadınlara Yönelik Şiddet İle Mücadele İçin Birlik Olan Parlamentolar: Kampanyanın Ara Değerlendirmesine İlişkin 1817 sayılı Tavsiye Kararı (2007), Kadınlara Yönelik Şiddet İle Mücadele: Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ne Doğru konu başlığını içeren 1847 sayılı Tavsiye Kararı (2008), Silahlı Çatışma Durumunda Kadınlara Yönelik Cinsel Şiddete İlişkin 1879 sayılı Tavsiye Kararı (2009), Kadın ve Kızların Kaçırılmasını da İçeren Cinsiyete Dayalı İnsan Hakları İhlalleri ile Mücadeleye İlişkin 1868 sayılı Tavsiye Kararı (2009), Kadınların Öldürülmesine İlişkin 1861 sayılı Tavsiye Kararı (2009), “Sözde namus cinayetleri” İle Mücadeleye Duyulan Acil İhtiyaca İlişkin 1881 sayılı Tavsiye Kararı (2009), Kadınlara Evlilik İçi Tecavüzü de Kapsayan Tecavüze İlişkin 1887 sayılı Tavsiye Kararı (2009), Özellikle Aile İçi Şiddet Görme Riski Olan Göçmen Kadınlara İlişkin 1891 sayılı Tavsiye Kararı (2009) ve Aile İçi Şiddete Şahit Olmuş Çocuklara İlişkin 1905 sayılı Tavsiye Kararı (2010). Açıklayıcı Metin s. 5'ten aktaran Özcan, 52-53.
- ^ Sözleşmede "tedbir" kavramı 109 ayrı yerde geçmektedir.
- ^ Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği'nin Sözleşme'nin ülkelerce kabul edildiğini onayladığı tarihlerdir.
- ^ Sözleşme Grönland ve Faroe Adaları'nda yürürlükte değildir.
- ^ Sözleşme sadece Hollanda Krallığı'nda geçerlidir, Hollanda Karayipleri'ni kapsamamaktadır.
Kaynakça
- Özel
- ^ Yasemin, Karadağ (2014). (PDF). Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi, 71. s. 3. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ . Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu. 31 Aralık 2019. 3 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020.
- ^ Özcan 2019, s. 52-53.
- ^ Özcan 2019, s. 53.
- ^ Özcan 2019, s. 53-54.
- ^ Tok, Hilal. . Evrensel. 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ a b Özcan 2019, s. 54.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 8.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 9.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 9-11.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 11-12.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 12.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 12-13.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 13.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 14.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 13-14.
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 14..
- ^ İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 6-7.
- ^ a b İstanbul Sözleşmesi 2011, s. 16.
- ^ "Draft Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 23 Mart 2021.
- ^ "Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Toplantısı İstanbul'da". Milliyet. 9 Mayıs 2011. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ a b "Chart of signatures and ratifications of Treaty 210" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 25 Temmuz 2020. 7 Kasım 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ a b . teyit.org. 29 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 20 Mart 2021.
- ^ . Emerging Europe. 22 Mart 2021. 22 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2021.
- ^ (PDF). Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete. 20 Mart 2021. 19 Mart 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2021.
- ^ . BBC Türkçe. 20 Mart 2021. 19 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2021.
- ^ a b "Reservations and Declarations for Treaty No.210 - Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 25 Temmuz 2020. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "Avrupa'dan Prof. Dr. Feride Acar'a liyakat madalyası". Anadolu Ajansı. 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "GREVIO" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 3 Eylül 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "Country-monitoring work" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "GREVIO elects its President and Vice-Presidents" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "Ending misconceptions about the Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 22 Kasım 2018. 23 Kasım 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ "The Council of Europe Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence (Istanbul Convention): Questions and answers" (İngilizce). Avrupa Konseyi. 1 Aralık 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ "MPs rejected the Istanbul Convention again" (İngilizce). Slovak Spectator. 26 Şubat 2020. 27 Şubat 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ "Hungary's parliament blocks domestic violence treaty" (İngilizce). The Guardian. 5 Mayıs 2020. 5 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
- ^ "Poland: Protesters slam plans to withdraw from domestic violence convention" (İngilizce). Deutsche Welle. 24 Temmuz 2020. 25 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "İstanbul Sözleşmesi: Avrupa Konseyi'nden sözleşmeden çekileceğini açıklayan Polonya'ya uyarı". BBC Türkçe. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "TBMM Genel Kurul Tutanağı". Türkiye Büyük Millet Meclisi. 24 Kasım 2011. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Ağustos 2020.
- ^ "No: 78, 15 Mart 2012 Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi'ni Türkiye'nin Onaylaması Hk". Türkiye Dışişleri Bakanlığı. 19 Mart 2012 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ (PDF). Türkiye Büyük Millet Meclisi. 11 Kasım 2011. 15 Aralık 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 'kadınlara özel' makale". Radikal. 6 Mart 2015. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Bakan Şahin'den kadınlara 'İstanbul sözleşmesi' müjdesi". Milliyet. 27 Kasım 2011. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı" (PDF). Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. 2012. s. 5. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
- ^ "Country-monitoring work: Turkey". Avrupa Konseyi. 24 Kasım 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ . İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi. 10 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Bayraktar, Tuğba (2018). "İstanbul Sözleşmesi ve 2017 Türkiye Gölge Raporuna İlişkin Bir Değerlendirme". Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 26 (3). s. 97. 3 Eylül 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Çelik, Ece (5 Haziran 2019). "Liyakat madalyalı kadın hakları savunucusu Prof. Dr. Feride Acar: Türkiye öncü". Hürriyet. 21 Haziran 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ . Kazete. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Esra Özgür; Nilgün Yılmaz (13 Mayıs 2020). "İstanbul Sözleşmesi hakkındaki efsaneler ve gerçekler". teyit.org. 29 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Murat Yetkin (23 Temmuz 2020). . Yetkin Report. 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Yetkin, Murat (8 Temmuz 2020). . Yetkin Report. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Sayın, Ayşe (28 Şubat 2020). "AKP'li kadın milletvekilleri İstanbul Sözleşmesi'nden geri adıma karşı". BBC Türkçe. 1 Mart 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Sayın ", Ayşe. "İstanbul Sözleşmesi: Türkiye; "ilk imzacısı" olduğu sözleşmeden vazgeçecek mi?". BBC Türkçe. 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "İstanbul Sözleşmesi nedir: Kadın örgütleri neden sözleşmeden yana, karşı çıkanlar ne diyor?". BBC Türkçe. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "MetroPOLL anketi: Halkın yüzde 64'ü hükümetin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesini onaylamıyor". Euronews Türkçe. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Emine Bulut cinayetinin ardından sosyal medyada İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması çağrısıyla kampanya". BBC Türkçe. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ Köklü, Kübra. "İstanbul Sözleşmesi hedefte, kadın hakları savunucuları isyanda". Cumhuriyet. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Kadınlardan #challengeaccepted kampanyası". Bianet. 30 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2020.
- ^ "Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye, İstanbul Sözleşmesi'nden ayrıldı". Cumhuriyet. 20 Mart 2021. 20 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 20 Mart 2021.
- ^ "Chart of signatures and ratifications of Treaty 210". Avrupa Konseyi. 26 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "Avrupa Konseyi'nden İstanbul Sözleşmesi tepkisi: Kadın haklarında büyük bir geri adım". Gazete Duvar. 20 Mart 2021. 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "İstanbul Sözleşmesi: Türkiye, Cumhurbaşkanlığı kararı ile anlaşmadan çekildi". BBC Türkçe. 20 Mart 2021. 19 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ ""TBMM yeni yasa yapmadıkça İstanbul Sözleşmesi yürürlüktedir"". Sözcü. 20 Mart 2021. 20 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "'Danıştay'da iptal davası açılabilir'". Cumhuriyet. 21 Mart 2021. 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararı protesto edildi: 'Vazgeçmiyoruz'". BBC Türkçe. 21 Mart 2021. 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "İstanbul Sözleşmesi Kararı Protesto Edildi". Amerikanın Sesi. 20 Mart 2021. 17 Nisan 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'ndan İstanbul Sözleşmesi açıklaması". T24. 21 Mart 2021. 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ "Bakan Selçuk: Kadın haklarının teminatı, Anayasamız başta olmak üzere iç mevzuatımızdaki mevcut düzenlemelerdir". Anadolu Ajansı. 20 Mart 2021. 20 Mart 2021 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 23 Mart 2021.
- ^ "İçişleri Bakanı Soylu'dan 'kadına yönelik şiddete sıfır tolerans' paylaşımı". Anadolu Ajansı. 23 Mart 2021. Erişim tarihi: 23 Mart 2021.
- Genel
- Özcan, Begüm (2019), Kadına Karşı Şiddet Konusunda Feminist Hareketin ve Devletin Karşılaştırmalı Yaklaşımı: İstanbul Sözleşmesi Örneği, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü: Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, s. 113
- İstanbul Sözleşmesi (11 Mayıs 2011), Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi, Avrupa Konseyi, s. 30, 16 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 25 Temmuz 2020
Dış bağlantılar
İstanbul Sözleşmesi hakkında daha fazla bilgi edinin | |
![]() | Commons'ta dosyalar |
![]() | Vikikaynak'ta belgeler |
- Sözleşmenin Türkçe versiyonu
- Sözleşmenin resmî web sayfası
- Sözleşmenin muhtelif dillerdeki versiyonu
- GREVIO'nun Türkiye'ye yönelik ilk raporu 28 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Istanbul Sozlesmesi ya da tam adiyla Kadinlara Yonelik Siddet ve Aile Ici Siddetin Onlenmesi ve Bunlarla Mucadeleye Iliskin Avrupa Konseyi Sozlesmesi Avrupa Konseyi tarafindan hazirlanan 45 ulke ve Avrupa Birligi tarafindan imzalanan kadina yonelik siddet ve aile ici siddeti onleme ve bununla mucadelede temel standartlari ve devletlerin bu konudaki yukumluluklerini belirleyen uluslararasi insan haklari sozlesmesidir Istanbul SozlesmesiKadinlara Yonelik Siddet ve Aile Ici Siddetin Onlenmesi ve Bunlarla Mucadeleye Iliskin Avrupa Konseyi Sozlesmesi Taraf devletler Sadece imzalayan devletler Imzaci olmayanlar AK uyeleri Imzaladi onayladi ve geri cekildi Imzaci olmayanlar AK uyesi olmayan dev Yazilma7 Nisan 2011Imzalanma11 Mayis 2011YerIstanbul TurkiyeYururluk1 Agustos 2014KosulSekizi Avrupa Konseyi uyesi olan on devlet tarafindan onaylanmasiImzacilar45 ulke ve Avrupa BirligiOnaylayanlar34 tam liste Korunma yeriAvrupa Konseyi Genel SekreterligiDillerIngilizce ve FransizcaVikikaynak ta Kadina Yonelik Siddet ve Aile Ici Siddetin Onlenmesi ve Bunlarla Mucadeleye Dair Avrupa Konseyi Sozlesmesi Sozlesme Avrupa Konseyi tarafindan desteklenmektedir ve taraf devletleri hukuki olarak baglar Sozlesmenin bes temel ilkesi kadina yonelik her turlu siddetin ve ev ici siddetin onlenmesi siddet magdurlarinin korunmasi suclarin kovusturulmasi suclularin cezalandirilmasi ve kadina karsi siddet ile mucadele alaninda butuncul es gudumlu ve etkili isbirligi iceren politikalarin hayata gecirilmesidir Kadina karsi siddeti bir insan hakki ihlali ve ayrimcilik turu olarak tanimlayan baglayici nitelikte ilk uluslararasi duzenlemedir Taraflarin sozlesme kapsaminda vermis olduklari taahhutler bagimsiz uzmanlar grubu GREVIO tarafindan izlenmektedir Kapsam ve onemiTurkiye de 2010 2019 yillari arasinda kadin cinayetlerinin dusus gosterdigi tek yil sozlesmenin imzalandigi yil olan 2011 yilidir Kadin Cinayetlerini Durduracagiz Platformu raporlarina gore Turkiye de 10 yilda toplamda 2996 kadin cinayeti yasanmistir Sozlesme muzakerelerinde Birlesmis Milletler BM nezdindeki uluslararasi bircok antlasma ve oneri metinleri degerlendirilerek sozlesmenin taslagi hazirlandi Sozlesmenin giris kisminda siddetin neden ve sonuclarinin yarattigi olumsuz durumlar degerlendirilmektedir Buna gore kadina yonelik siddet tarihsel bir olgu olarak tanimlanip siddetin cinsiyet esitsizligi ekseninde dogan guc iliskilerinden kaynaklandigina deginilmektedir Bu dengesizlik kadinlara yonelik ayrimci davranisa neden olmaktadir Toplumsal cinsiyeti toplum tarafindan kurgulanmis davranis ve eylem durumu olarak niteleyen metinde kadina yonelik siddet insan hakki ihlali olarak degerlendirilmektedir ve siddet cinsel istismar taciz tecavuz zorla ve erken yasta evlendirilme ile namus cinayetleri gibi durumlarin kadinlari toplumda oteki durumuna getirdigi soylenmektedir Sozlesmedeki siddet tanimi Kadina Karsi Her Turlu Ayrimciligin Yok Edilmesi Sozlesmesi nin CEDAW 19 onerisi ve Kadinlara Yonelik Her Turlu Siddetin Ortadan Kaldirilmasina Iliskin BM Bildirgesi nin tanimiyla benzerlik gostermekle birlikte ruhsal siddet ve ekonomik siddet ibareleri de ayrica eklenmistir Sozlesme nin bu konudaki onerisi kadin ve erkek esitligini saglamanin kadina yonelik siddetin onune gececegi yonundedir Bu tanim sonrasinda sozlesme taraf devletlere siddeti onleme yukumlulugu getirmektedir Aciklayici metinde cinsiyet cinsel yonelim cinsel kimlik yas saglik ve engellilik durumu medeni hal gocmen ve multecilik gibi durumlarda ayrimcilik yapilmamasi gerektigi vurgulanmaktadir Bu kapsamda kadinlarin aile icinde erkeklere oranla daha cok siddetle karsi karsiya kaldiklari goz onunde tutularak kadin magdurlar icin destek hizmetlerinin kurulmasi ozel onlemlerin alinmasi ve daha cok kaynak aktarilmasi gerektigi belirtilmekte ve bu durumun erkekler icin ayrimcilik olmadigina isaret edilmektedir Uluslararasi hukukta kadina karsi siddeti ya da ayrimciligi yasaklayan pek cok uluslararasi duzenleme bulunmakla birlikte Istanbul Sozlesmesi kapsami ve olusturdugu denetim mekanizmasiyla ayirt edici bir ozellige sahiptir Sozlesme kadina yonelik siddet ve toplumsal cinsiyete dayali ayrimcilik konularinda o gune dek yapilmis en kapsamli tanimlara yer vermistir IcerigiIstanbul Sozlesmesi imzaci devletlere toplumsal cinsiyet esitligi ekseninde kapsayici huviyette politikalar uretip uygulamasi bunu saglamak adina daha fazla ekonomik kaynak tesis edilmesi kadina yonelik siddetin boyutu hakkinda istatistik verilerinin toplanmasi ve kamuoyu ile paylasilmasi siddeti onleyecek toplumsal zihniyet degisikliginin yaratilmasi sorumlulugunu yuklemektedir Bu yukumlulukteki temel beklenti ve kosul bunun hicbir sekilde ayrim yapilmadan tesis edilmesi yonundedir Bu kapsamda taraf devletler siddeti onlemek icin farkindalik yaratmali sivil toplum kuruluslari ve ilgili kurumlarla isbirligi yapmalidirlar Madde 13 8 Ayrica egitim Madde 14 uzman kadrolarin kurulmasi Madde 15 onleyici mudahale ve tedavi surecleri Madde 16 ozel sektor ve medyanin dahli Madde 17 magdur kisilerin hukuki yardim alma hakki Madde 57 ve izleme kurulu Madde 66 mekanizmalarinin saglanmasi taraf devletlerin sorumlulugu altindadir Sozlesme agirlikla kadina yonelik siddeti onleme amaci gutse de Madde 2 de belirtildigi uzere hane halkinin tum uyelerini kapsamaktadir Buna gore Sozlesme sadece kadinlara yonelik degildir cocuklara karsi siddet ve cocuk istismarinin onlenmesini de amaclamaktadir 26 Madde bu kapsamda belirlenmistir ve maddeye gore taraf devletler siddet magduru olan cocuklarin haklarini korumali ve yasanan menfi duruma karsi yasal duzenlemeler ile psiko sosyal danismanlik hizmetleri saglamali onleyici ve koruyucu tedbirler almalidir 37 Madde ise cocuk yasta evliligin ve zorla evlendirmelerin suc sayilmasi icin yasal dayanaklar olusturulmasi yukumlulugunu belirtmektedir 12 bolume ayrilmis 80 maddeden olusan Sozlesme genel olarak Onleme Koruma Yargilama Kovusturma ve Butuncul Politikalar Destek Politikalari ilkelerini savunmaktadir Onleme Sozlesme toplumsal cinsiyet cinsiyet dengesizligi ve guc iliskilerindeki mevcut duruma dayali siddetin magdurlarindan kadina ayrica dikkat cekmekle beraber cocuklarin korunmasini da icermektedir Sozlesmede kadin terimi sadece yetiskinleri degil 18 yasindan kucuk kiz cocuklarini da kapsamakta ve bu dogrultuda uygulanacak politikalarin nasil olacagini belirlemektedir Siddeti onleme sozlesmenin oncelikli vurgusudur Bu dogrultuda taraf devletlerden kadinlari toplumsal yapida daha dezavantajli duruma getiren her turlu dusunce kultur ve politik uygulamalarin sonlandirmasini beklemektedir Bu kapsamda cinsiyet rolleri ekseninde sekillenmis dusunce kaliplarinin kultur tore din gelenek veya sozde namus gibi kavramlarin yaygin durumdaki siddet haline gerekce olmasinin onune gecilmesi ve onleyici tedbirlerin alinmasi taraf devletin yukumlulugu altindadir Bu onleyici tedbirlerde referans noktasi olarak asli insan hak ve ozgurluklerinin temel alinmasi gerektigi belirtilmektedir Madde 12 Sozlesmede taraf devletler siddet cesitlerinin ve siddetin kadin ve cocuklar uzerindeki etkisi hakkinda halkin farkindaligini arttirici kampanya ve programlari cesitli kuruluslar ornegin STK ve kadin dernekleri gibi ile isbirligiyle yayginlastirip uygulanmasi yukumlulugunu getirmektedir Bu dogrultuda ulkedeki egitim kurumlarinin tum seviyelerinde toplumsal farkindaligi olusturacak mufredat ve izlencelerin takip edilmesi siddete karsi toplumsal bilincin saglanmasi ve yasanan siddet sureclerinde siddetin onlenmesi ve tespit edilmesi kadin erkek esitligi magdurlarin ihtiyaclari ve haklarinin yani sira ikincil magduriyetlerin onlenmesi konularinda uzman kadrolarin olusturulmasi gerekliligi belirtilmektedir Taraflar aile ici siddet ve cinsel suclarin onlenmesinde ve tekrarlanmamasi konusunda yasal tedbirleri alma sorumlulugu altindadir ve ayni zamanda ozel sektoru bilisim sektoru ve basin yayini kadina siddeti onlemek ve kadin onuruna saygiyi arttirmak icin politikalarin olusturulup uygulanmasina ve kendi kendini duzenleyici standartlarin belirlenmesine tesvik edecektir Madde 12 17 Koruma ve destek Sozlesmenin koruma ve destek bolumu magdurlarin yasadigi olumsuz durumlarin yinelenmemesi icin alinacak onlemlere ve yasanan magduriyetler sonrasindaki destek hizmetlerinin gerekliligine vurgu yapmaktadir Siddet magdurlarinin korunmasi ve destek alabilmesi hususunda alinacak yasal tedbirler sozlesmenin IV Bolumunde belirlenmistir Sozlesmede cercevesi cizilen siddete karsi taraf devletler magdur ve taniklari koruyup desteklemeliyken bu cercevede yargi birimleri savcilar kolluk kuvvetleri yerel yonetimler valilik vb gibi devlet kurumlariyla beraber STK ve ilgili diger kuruluslarla etkin ve etkili bir isbirligi tesis edilmelidir Koruma ve destek safhasinda magdurlar icin temel insan hak ve ozgurlukleri ile emniyetine odaklanilmalidir Sozlesmenin bu bolumunde siddet magduru kadinlarin desteklenmesi ve ekonomik bagimsizliklarinin amaclanmasi maddesi de bulunmaktadir Taraf devletler magdurlara yasal haklari ve alabilecekleri destek hizmetleri hakkinda bilgilendirme yapmalidir bu zamaninda yapilmali ve ayni zamanda anlasilabilir dille yeterli seviyede olmalidir Sozlesmede magdurlarin alabilecekleri destek hizmetleri hakkinda ornekler de sunulmaktadir Bu cercevede magdurlara gerektiginde yasal ve psikolojik danismanlik uzman destegi ekonomik yardim barinacak yer saglama saglik hizmeti egitim ogretim ve istihdam saglanmasi gerektigi belirtilmektedir 23 Madde magdurlardan kadin ve cocuklara uygun ve korunakli kadin siginmaevlerinin olmasi gerektigini ve magdurlarin kolayca bu hizmetlerden yararlanabilmelerine vurgu yapilmaktadir Bir sonraki madde ise siddet magdurlarinin kesintisiz destek alabilecekleri telefon yardim hatlari tavsiyesi bulunmaktadir Cinsel siddet magdurlari icin koruma ve destek hizmeti saglama yukumlulugu taraf devletlerce yerine getirilmelidir Cinsel siddet magdurlarina tibbi ve adli tip muayenesi yapmak yasanan travma icin destek ve danismanlik hizmetleri tesis etmek ve tecavuz magdurlari icin kolayca erisilebilen kriz merkezlerinin olusturulmasi taraf devletlerden almasi beklenen yasal tedbirler olarak siralanmaktadir Madde 25 Keza turu fark etmeksizin cercevesi cizilen siddetin ve yasanabilecek olasi magduriyetlerin potansiyel magduriyetler yetkili kurumlara iletilmesini tesvik etmek ve buna uygun bir ortam saglamak da sozlesmenin gerektirdigi yasal tedbirler arasindadir Yani siddet magdurlari ile kendisini tehdit altinda hissedenlerin durumlarini yetkili kurumlara bildirmesi tesvik edilmektedir Ayrica Onleme kisminda belirtilen uzman kadrolarin olusturulmasini muteakip bu kadrolardan boyle bir siddet eyleminin gerceklestirildigini ve muteakip ciddi siddet eylemlerinin gerceklestirilebilecegi seklindeki degerlendirmelerinin yetkili ust kurumlara bildirilmesinin onunde de herhangi bir engel olmamalidir Bu degerlendirmelerin yasanan magduriyetler ve olasi magduriyetlerin engellenmesi hususundaki onemine de 28 Maddede deginilmektedir Siddetin cocuk taniklari icin alinmasi gereken yasal tedbirler ve uygulanmasi gereken destek hizmetleri 26 Maddede ayrica ele alinmaktadir Yasal tedbirler Sozlesmede belirlenen esaslara iliskin hukuki yol ve tedbirler V Bolum de belirtilmistir Bu kapsamda taraf devletler magdurun saldirgana karsi her turlu hukuki destegi alabilmesine olanak saglamalidir Bu izlencede uluslararasi hukukun genel ilkeleri referans alinmalidir Taraflar risk iceren durumlarda magduru veya risk altindaki kisiyi korumak icin siddet failini uzaklastirma yonunde yasal tedbirleri almalidirlar Ayrica taraflar sorusturma suresince magdurun cinsel gecmisi ve davranislariyla ilgili detaylarin davayla ilgisi olmadikca dahil edilmemesini saglayacak yasal duzenlemeleri yapmakla yukumludur Sozlesme siddet magdurlari icin faillere karsi tazminat hakkini getirmektedir Madde 30 taraf devletler bu hak icin yasal tedbirleri almalidirlar Siddetin yarattigi hasari fail ya da kamuya ait devlet saglik ve sosyal sigortasi SGK vb karsilamiyorsa ve ciddi boyutta bedensel yaralanma veya ruhsal bozuklugun olmasi durumunda magdura yeterli devlet tazminati saglanmalidir Bu cercevede magdurun emniyetine gereken dikkat sarf edilmesi kosuluyla Taraflarin soz konusu tazminatin fail tarafindan verilen tazminat kadar azaltilmasi talep etmesi de imkan dahilindedir Siddet magdurunun oznesi bir cocuksa sayet cocugun velayeti ve ziyaret haklarinin belirlenmesine iliskin yasal tedbirler alinmalidir Bu kapsamda taraflar velayet ve ziyaret sureclerinde magdurlarin emniyetini saglamakla yukumludur 32 ve 37 Madde cocuk ve erken yasta evlilikler ile zorla evlendirmelerin gecersiz kilinmasi ve sona erdirilmesi icin yasal tedbir vurgusu yapmaktadir 37 Madde bir cocugu veya yetiskini evlilige zorlamaya karsi cezai islem yukumlulugu getirmektedir Bir kadini sunnete zorlamak ve tesvik etmek sozlesmede cercevesi cizilen siddet ornekleri arasindayken bir kadinin onceden bilgilendirilmis olurunu almadan kurtaja zorlamak maruz birakmak ve bu sureclerde kadinin dogal ureme kapasitesine maksatli olarak son vermek de sozlesmede cezai yasal tedbirler gerektiren eylemler olarak tanimlanmistir Taraf devletler bu durumlara karsi onlem almakla yukumludur Cinsel siddete karsi tedbirler Taciz bunun muhtelif turleri ve psikolojik siddet fiziksel siddet ve tecavuzun cezai karsiliginin taraf devletlerce sorumlulugu sozlesmede 33 ila 36 Maddeler arasinda ve 40 ve 41 Maddelerde yer almaktadir Buna gore taraflar bireylerin ruhsal durumunu bozacak zorlama ve tehditlere karsi yasal tedbirleri almak zorundadir Taraf devletler bireylerin kendilerini guvende hissetmemesine neden olan tacizin her turlusune karsi yasal tedbirleri almalidir Tecavuz de dahil olmak uzere her turlu cinsel siddete karsi faillerin cezalandirilmasini saglayacak etkin yasal tedbirleri almak taraflarin yukumlulukleri altindadir Bu yukumlugu ele alan 36 Maddede baska bir insanla rizasi olmaksizin herhangi bir vucut parcasini veya cismi kullanarak cinsel nitelikli bir vajinal anal veya oral penetrasyon gerceklestirmek ve bir insanla rizasi olmaksizin cinsel nitelikli diger eylemlere girismek ile bir insani rizasi olmaksizin ucuncu bir sahisla cinsel nitelikte bir eyleme zorlamak tesvik etmek ve yeltenmek cezalandirilmasi gereken eylemler olarak cercevesi cizilmistir Bireyin onurunu ihlal eden ve bu amacla gerceklestirilen asagilayici dusmanca hakaretamiz kucuk dusuren veya saldirgan bir ozellik tasiyan durum ve ortamlar ile cinsel nitelikte sozlu veya sozlu olmayan ya da fiziksel davranislar da sozlesmede taraflarin cazai yaptirim saglamasi ve yasal tedbir almasini gereken menfi durumlar olarak nitelenmektedir Butuncul politikalar Istanbul Sozlesmesi tanimlayip cercevesini cizdigi siddetin her cesidine karsi taraf devletlerden yasal tedbir yukumlulugunu getirmektedir Siddete karsi uzun vadeli ve etkin bir cozum icin daha kapsamli ve koordineli bir devlet politikasinin uygulanmasi izlencesi paylasilmaktadir Bu noktada alinmasi gereken tedbirler kapsamli ve koordineli politikalarin bir parcasi olmalidir Izlencede finansal ve insan kaynaklarinin tahsis edilmesi kadina karsi siddetle mucadele icinde olan sivil toplum kuruluslariyla etkin bir isbirliginin olmasina vurgu yapilmaktadir Taraflar sozlesmenin muhtevasini belirledigi siddeti onleyecek ve mucadele edecek politika ve tedbirlerin koordinesi uygulanmasi izlenmesi ve degerlendirmesinden sorumlu bir kurum belirlemeli ya da kurmalidir Yaptirim ve tedbirler Sozlesmede cercevesi cizilen siddete karsi taraf devletlerden onleyici koruyucu yasal tedbir almalari gerektigi genel olarak her ana baslik ve maddede belirtilmektedir Bu tedbirler belirlenen suclara karsi etkili orantili ve caydirici olmalidir Keza hukum giymis faillerin izlenmesi ve kontrol altinda tutulmasi taraf devletlerin alabilecegi diger tedbirler kapsaminda ornek gosterilmistir Sayet magdur bir cocuksa ve cocugun guvenligi saglanmiyorsa velayet haklarinin alinmasi onerisi de bulunmaktadir Sozlesmede alinacak yasal tedbirlerin oranina ve agirliklarina dair atiflar da mevcuttur Buna gore sucun kanunlarca kabul edilen es eski es ya da birlikte yasanan bireye karsi aile uyelerinden biri tarafindan magdurla beraber yasayan biri tarafindan veyahut sahip oldugu yetkiyi suistimal eden biri tarafindan islenmesi durumda ceza agirligi su etkenlerle arttirilmalidir suc veya suclarin yinelenmesi sucun belirli nedenlerle hassas konuma gelmis bireylere karsi islenmesi sucun cocuga karsi ya da onun huzurunda islenmesi sucun iki ya da daha cok faile organize sekilde islenmesi suctan once veya sucun islenmesi esnasinda cok asiri duzeylerde siddet uygulanmis olmasi halinde sucun silahla ya da silah zoruyla islemesinde sucun magdura agir bicimde fiziksel ve psikolojik zarar vermis olmasi halinde failin daha once benzer suclarda hukum yemis olmasi halinde Imzalanmasi ve yururluge girmesiSozlesmenin taslagi 7 Nisan 2011 de Strazburg da Avrupa Konseyi Bakan Yardimcilari nin 1111 toplantisinda kabul edildi Sozlesme Istanbul da gerceklesen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi nin 11 Mayis 2011 tarihindeki 121 toplantisinda imzaya acildi Sozlesme 11 Mayis 2011 de Istanbul da imzaya acilmis olmasi nedeniyle kisaca Istanbul Sozlesmesi olarak bilinmektedir ve 1 Agustos 2014 tarihinde yururluge girmistir Turkiye 11 Mayis 2011 de Sozlesmeyi ilk imzalayan ve 24 Kasim 2011 de parlamentosunda onaylayan ilk ulke oldu Onay belgesi 14 Mart 2012 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterligine iletildi Temmuz 2020 itibariyla 45 ulke ve Avrupa Birligi tarafindan imzalanmis imzaci ulkelerin 34 unde onaylanmistir Avrupa Konseyi uyesi olmalarina ragmen sozlesmeyi imzalamayan ulkeler Azerbaycan ve Rusya dir Sozlesmeyi 2012 de imzalamis 2015 yilinda onaylamis olan Polonya da Adalet Bakanligi Istanbul Sozlesmesi nden cekilmek icin 2020 yilinda yasal surec baslatmistir 20 Mart 2021 tarihinde Resmi Gazetede yayimlanan 3718 sayili cumhurbaskani karari sonucunda Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan tarafindan sozlesmenin feshedilmesine karar verildi Istanbul Sozlesmesi nin 80 maddesi uyarinca taraflardan herhangi biri bu sozlesmeyi feshedebilir Sozlesmenin feshi konuya iliskin bildirimin Avrupa Konseyi Genel Sekreterligine ulastirildigi tarihten itibaren uc aylik surenin bitimini izleyen ayin birinci gununde yururluge girecektir Bu baglamda Turkiye 1 Temmuz 2021 tarihinde sozlesmeden resmen cekilmis oldu Taraflar Imza Onay Yururluge girmesi Cekilmenin yururluge girmesi Almanya 11 05 2011 12 10 2017 01 02 2018 Andorra 22 02 2013 22 04 2014 01 08 2014 Arnavutluk 19 12 2011 04 02 2013 01 08 2014 Avrupa Birligi 13 06 2017 Avusturya 11 05 2011 14 11 2013 01 08 2014 Belcika 11 09 2012 14 03 2016 01 07 2016 Birlesik Krallik 08 06 2012 Bosna Hersek 08 03 2013 07 11 2013 01 08 2014 Bulgaristan 21 04 2016 Cek Cumhuriyeti 02 05 2016 Danimarka 11 10 2013 23 04 2014 01 08 2014 Ermenistan 18 01 2018 Estonya 02 12 2014 26 10 2017 01 02 2018 Finlandiya 11 05 2011 17 04 2015 01 08 2015 Fransa 11 05 2011 04 07 2014 01 11 2014 Gurcistan 19 06 2014 19 05 2017 01 09 2017 Hirvatistan 22 01 2013 12 06 2018 01 10 2018 Hollanda 14 11 2012 18 11 2015 01 03 2016 Irlanda 05 11 2015 08 03 2019 01 07 2019 Ispanya 11 05 2011 10 04 2014 01 08 2014 Isvec 11 05 2011 01 07 2014 01 11 2014 Isvicre 11 09 2013 14 12 2017 01 04 2018 Italya 27 09 2012 10 09 2013 01 08 2014 Izlanda 11 05 2011 26 04 2018 01 08 2018 Karadag 11 05 2011 22 04 2013 01 08 2014 Kibris 16 06 2015 10 11 2017 01 03 2018 Kuzey Makedonya 08 07 2011 23 03 2018 01 07 2018 Letonya 18 05 2016 Lihtenstayn 10 11 2016 17 06 2021 Litvanya 07 06 2013 Luksemburg 11 05 2011 07 08 2018 01 12 2018 Macaristan 14 03 2014 Malta 21 05 2012 29 07 2014 01 11 2014 Moldova 06 02 2017 Monako 20 09 2012 07 10 2014 01 02 2015 Norvec 07 07 2011 05 07 2017 01 11 2017 Polonya 18 12 2012 27 04 2015 01 08 2015 Portekiz 11 05 2011 05 02 2013 01 08 2014 Romanya 27 06 2014 23 05 2016 01 09 2016 San Marino 30 04 2014 28 01 2016 01 05 2016 Sirbistan 04 04 2012 21 11 2013 01 08 2014 Slovakya 11 05 2011 Slovenya 08 09 2011 05 02 2015 01 06 2015 Turkiye 11 05 2011 14 03 2012 01 08 2014 01 07 2021 Ukrayna 07 11 2011 Yunanistan 11 05 2011 18 06 2018 01 10 2018Izleme komitesiTaraf devletlerin sozlesme kapsaminda vermis olduklari taahhutler bagimsiz uzmanlar grubu olan ve kisaca GREVIO olarak bilinen Kadinlara Yonelik Siddet ve Ev Ici Siddete Karsi Eylem Uzmanlar Grubu tarafindan izlenmekte ve denetlenmektedir GREVIO nun yetki sahasi Sozlesme nin 66 Maddesince belirlendi 21 23 Eylul 2015 tarihlerinde ise Strazburg da ilk toplanti gerceklestirildi Komitede taraf devletlerin sayisina bagli olarak 10 15 arasinda uye bulunmaktadir ve uyeler arasinda cinsiyet ve cografi denge gozetilmeye calisilmaktadir Komitedeki uzmanlar insan haklari ve cinsiyet esitligi uzerine disiplinlerarasi uzmanligi olan uyelerdir Ilk 10 GREVIO uyesi 4 Mayis 2015 te bes yillik bir sureyle secildi Komitenin baskanligini 2015 2019 arasinda iki donem Feride Acar surdurdu 24 Mayis 2018 de komite uyelerinin sayisi on bese cikartildi Komite ilk ulke degerlendirmelerine Mart 2016 da basladi Komitenin gunumuzde Arnavutluk Avusturya Finlandiya Malta Polonya Fransa Turkiye ve Italya gibi cok sayidaki ulkedeki durum hakkinda yayimlanmis raporlari mevcuttur Komitenin mevcut baskanligini Marceline Naudi ustlenmektedir ve komitenin bu donemdeki gorev suresi 2 yil olarak belirlenmistir TartismalarTurkiye de Istanbul Sozlesmesi ne karsi cikanlarin soylemlerinde bu sozlesme dis gucler tarafindan Turkiye nin aile yapisinin altini oymak amaciyla disaridan dayatildigi ima edilmistir ve Istanbul Sozlesmesi nin imza ve onay surecinin iyi yonetilmedigi ve bu surecin art dusunceli oldugu iddia edilmistir Buna karsilik o donemde Turkiye nin Avrupa Konseyi ndeki konumunu sozlesme gorusmeleri sozlesme sonrasina hukumetten gelen aciklamalari ve sozlesmenin TBMM deki onay gorusmelerini imzalama surecine dayanarak bu imalarin bilincli bir sekilde yurutuldugu iddia edilmistir Sozlesmeyi destekleyenler karsit olanlari Sozlesmedeki maddeleri carpitarak kamuoyunu yanlis yonlendirerek manipule etmekle suclamaktadirlar Avrupa Konseyi de Kasim 2018 de yayimladigi basin bildirisiyle sozlesmenin acik bir sekilde belirtilmis amacina ragmen asiri muhafazakar ve dini gruplarin carpitilmis anlatilari dillendirdiklerini belirtti Bu cercevede sozlesmenin yalnizca kadina yonelik siddeti ve aile ici siddeti onleme amaci tasidigini belirli bir yasam ve kabulleri dayatmadigi ve ozel yasam bicimlerine karismadigi belirtildi Ayrica Sozlesmenin kadin erkek arasindaki cinsel ayrimlari sona erdirme hakkinda olmadigi metinde hicbir bicimde kadin ile erkegin ayniligina ima olmadigini ve sozlesmede aile taniminin yapilmadigina ve bu konuda herhangi bir ozendirme yonlendirme yapilmadigina dikkat cekildi Tartisma konusu olan carpitmalara karsi Konsey sozlesme hakkinda soru cevap kitapcigi da yayimladi Sozlesmeye imzaci olan ancak yururluge sokmayan devletler arasinda Ermenistan Bulgaristan Cekya Macaristan Letonya Lihtenstayn Litvanya Moldova Slovakya Ukrayna ve Birlesik Krallik bulunmaktadir Slovakya 26 Subat 2020 de Macaristan ise 5 Mayis 2020 de sozlesmeyi onaylamayi reddetti Temmuz 2020 de Polonya Sozlesmeden cekilmek icin yasal sureci baslatti Kararin kadin haklarini zayiflatacagini one suren on binlerce protestocu ise gosteri yapti Polonya ya Avrupa Konseyi ve parlamenterlerinden de tepki geldi Turkiye Bu alt basligin genisletilmesi gerekiyor Sayfayi duzenleyerek yardimci olabilirsiniz Istanbul Sozlesmesi ni Uygulatacagiz yazili pankart 2021 Turkiye Istanbul Sozlesmesi nin ilk imzaci devletlerinden olup 24 Kasim 2011 de Turkiye Buyuk Millet Meclisi nde 247 vekilden 246 sinin kabul oyu 1 vekilin cekimser oy vermesi ile sozlesmeyi uygun bulan 6251 sayili kanunu onaylayarak parlamentosundan geciren ilk ulke olmustur Vikikaynak ta Istanbul Sozlesmesi nin onaylanmasina iliskin 24 Kasim 2011 tarihli TBMM gorusmeleri ile ilgili metin bulabilirsiniz Disisleri Bakanligi yaptigi aciklamada Avrupa Konseyi Donem Baskanliginin Turkiye de oldugu sirada imzalanan Sozlesmede Kadina karsi siddet alaninda ilk uluslararasi belge olan soz konusu sozlesmenin muzakere surecinde ulkemiz tarafindan oncu rol oynanmistir ifadesine yer verildi Recep Tayyip Erdogan tarafindan TBMM ye yollanan tasarinin gerekcesinde de Sozlesmenin hazirlanmasi ve sonuclandirilmasinda Turkiye nin oncu rol oynadigina dikkat cekildi Sozlesmeye taraf olunmasinin ulkemize ilave bir yuk getirmeyecegi ve ulkemizin gelisen uluslararasi sayginligina olumlu katkida bulunacagi degerlendirilen gerekcede Sozlesmenin yukumlulukleri de siralandi 2015 te Turuncu adli dergide Dunya Kadinlar Gunu araciligiyla bir basmakale yazan Erdogan Turkiye nin sozlesmeye cekincesiz imza koydugunu bircok ulkede ekonomik kriz nedeniyle cikmayan uyum yasalarinin Turkiye de 6284 sayili koruma kanunu ile cikarildigini belirtti Aile ve Sosyal Politikalar Bakani Fatma Sahin ise Sozlesmeye taraf olunmasi hakkinda onemli bir iradedir geregini yapmak da hepimizin gorevidir aciklamasinda bulundu Bakanligin yeni gelisme ve gereksinimler karsisinda 2012 2015 arasini kapsayacak Kadina Yonelik Siddetle Mucadele Ulusal Eylem Plani nda da 2012 2015 Sozlesmenin isiginda ifadesiyle eylem planinin hazirlandigini ifade etti Agustos 2020 de Kadikoy deki protestolardan bir goruntu 3 Temmuz 2017 de GREVIO Turkiye ye iliskin ilk raporunu yayimladi Raporda atilan olumlu adimlar icin memnuniyet dile getirilirken kadina yonelik siddeti sonlandirmak icin yasal duzenleme politika ve onlemlerdeki eksikliklere vurgu yapildi ve bu kapsamda sozlesmenin daha etkin uygulanmasi icin oneriler sunuldu Faillerin kovusturulmasi ve cezalandirilmasi konusunda yargi verilerinin olmayisi ile kadina yonelik siddette cinsiyetci onyargilar ve magduru suclamalarinin yargilamalarda indirime yol actigi endisesi dile getirildi Raporda kadinlari siddetten korumada alinan onlemlerin ilerledigi belirtilirken cezasizlik halinin surekli hale gelmis olmasina vurgu yapildi ve kadina yonelik siddetle mucadelede onleme koruma kovusturma ve butuncul politikalarin ortaya konulmasinda daha yogun bir cabanin gerektigi soylendi Raporda magdurlarin magduriyetlerini yetkili makamlara bildirmede cekince yasadiklari damgalanma ve siddetin yinelenmesinden korktuklari geri bildirime ozendirme ve etkin mucadelede belirgin bir ilerlemenin olmadigina dikkat cekildi Siddet olaylarinin yetkili makamlara bildirimlerinde oranin azliginda magdurlarin ekonomik bagimsizliginin olmayisi hukuksal metinlerde okuryazarligin azligi sorgulama ve yargi makamlarina olan guvensizligin etkisine dikkat cekildi Ozellikle tecavuz ve cinsel siddet vakalarinin magdurlar tarafindan neredeyse hicbir zaman bildirilemedigine dikkat cekildi Turkiye de kadin cinayetleri ve kadinlarin sozlesme kapsaminda tanimlanan siddet turlerinde yasadigi magdurluklar hakkinda dogrudan istatistik verilerine ulasmada bazi sorunlar bulunmaktadir ve gercek veriler bilinmemektedir Bu konudaki veriler agirlikla kadina yonelik siddetle mucadele eden dernekler sivil toplum kuruluslari ve bazi medya organlarinin golge raporlarindan hareketle verilmektedir GREVIO da taraf ulkelerde hazirlanmis golge raporlari incelemektedir Turkiye Sozlesme nin yazarlarindan olan Feride Acar in iki donemlik GREVIO baskanlik gorevi ardindan komite uyeligine Askin Asan i onermis ve Asan komite uyeliginde yer almistir Kadin dernekleri de bu adaylik oncesinde Acar in uye olarak onerilmesi cagrisinda bulunmus ve Asan in adayligina tepki gostermisti Subat 2020 de Turkiye de Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan tarafindan Sozlesme nin gozden gecirilecegi gundeme getirildi Ayni donemde ve sonraki surecte bazi muhafazakar yayin organlarinda ve dini cemaatlerde Sozlesmenin Turk aile yapisini bozdugu escinsellige yasal zemin hazirladigi yonunde yayin ve propagandalar yapilirken Ak Partili kadin milletvekillerinin sozlesmeden geri adima karsi olduklari ve sozlesme ile ilgili kamuoyunda yanlis algi yaratilmaya calisildigini Cumhurbaskanina soylediklerine dair bir haber basina yansidi Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan Temmuz 2020 de Halk istiyorsa kaldirin Halkin talebi kaldirilmasi yonundeyse buna gore bir karar verilsin Halk ne derse o olur aciklamasini yapti Numan Kurtulmus da hemen akabinde Nasil usulunu yerine getirerek bu sozlesme imzalanmissa ayni sekilde usulu yerine getirilerek bu sozlesmeden cikilir demesi uzerine Sozlesme kamuoyunda ve siyasi gundemde genisce yer almaya basladi Bu aralikta 2018 Turkiye genel secimlerindeki siyasi egilimlere gore yaptigi kamuoyu arastirmasinda halkin 64 unun sozlesmeden cekilmeyi onaylamadigi Ak Parti secmeninde sozlesmeden cekilmeyi onaylamayanlarin 49 7 oldugu ve 24 6 lik kesimin ise fikir beyan etmedigini acikladi Diger parti secmenlerinde de onaylamayanlarin fazlaca oldugu verisi paylasildi Bu tartismalarin oldugu donemde Turkiye de kadin cinayetlerinin artmasi Emine Bulut ve Pinar Gultekin cinayetleri gibi cok sayida toplumsal etkisi olan olaylar sonrasinda Istanbul Sozlesmesi Yasatir kampanyasi yapildi ve kitlesel protestolar duzenlendi 20 Mart 2021 tarihinde Resmi Gazete de yayimlanan Cumhurbaskani Karari ile Sozlesme nin Turkiye bakimindan bozulmasina karar verildi Turkiye tarafindan Avrupa Konseyi Genel Sekreterligi ne 22 Mart 2021 tarihinde fesih bildirimi ulasmis ve Genel Sekreterlik bu feshin 1 Temmuz 2021 tarihinde yururluge girecegini duyurmustur Geri cekilme karari Turkiye deki muhalefet partiler yabanci devlet liderleri Avrupa Konseyi STK lar ve sosyal medyada da icinde olmak uzere hem yurt icinde hem de yurt disinda pek cok kesim tarafindan elestirildi Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric karari yikici haber ve Turkiye de ve yurtdisinda kadinlarin korunmasini tehlikeye atan buyuk bir gerileme olarak nitelendirdi CHP Yuksek Disiplin Kurulu Uyesi avukat Tuba Torun 24 Kasim 2011 tarihinde meclis tarafindan kanunla onaylandigi icin anlasmanin meclis onayi olmadan geri cekilemeyecegini iddia etti CHP ve bazi hukukculara gore uluslararasi anlasmalari onaylama hakki Anayasa nin 90 maddesine gore meclise aittir Bu nedenle usulde kosutluk ilkesi geregince bu anlasmalardan cekilirken parlamentonun geri cekilmeye yonelik kanun cikarmasi gerektigini belirtmislerdir Hukumete gore cumhurbaskaninin 9 sayili cumhurbaskanligi kararnamesinin 3 maddesinde belirtildigi uzere uluslararasi anlasmalardan cekilme yetkisi bulunmaktadir Karar Turkiye genelinde bircok ilde protestolara sebep oldu Cumhurbaskanligi Iletisim Baskanligi 21 Mart 2021 tarihinde yaptigi resmi aciklamada cekilmenin sozlesmenin 80 maddesine uygun olarak yapildigini soyledi Sozlesmeden cekilme nedenini de Istanbul Sozlesmesi Turkiye nin toplumsal ve ailevi degerleriyle bagdasmayan escinselligi normallestirmeye calisan bir kesim tarafindan manipule edilmistir olarak belirtti ve kararin buna dayanarak alindigini acikladi Aile Calisma ve Sosyal Hizmetler Bakani Zehra Zumrut Selcuk 20 Mart tarihinde Twitter hesabindan kadin haklarinin teminatinin Turkiye Anayasasi basta olmak uzere Turk hukuk sistemindeki yasal duzenlemeler oldugunu aciklamistir Icisleri Bakanligi kendisi tarafindan hazirlanan ve 23 Mart 2021 tarihinde bakanlik ve Icisleri Bakani Suleyman Soylu nun sosyal medya hesaplarindan paylasildigi Kadina Yonelik Siddette Sifir Tolerans baslikli videoda kadina yonelik siddete sifir tolerans gosterildigini belirtmis ve videoda Haklarimizin teminati sozlesmeler degil kanunlardir cumlesini kullanmistir Notlar Sozlesmenin hazirlanma sureci tartismalarina katilan ancak henuz sozlesmeye taraf olmayan Kanada Japonya Meksika ABD Vatikan Kazakistan i gosterir Sozlesmenin aciklayici metninde yer alan tavsiye kararlarindan bir kismi sunlardir Avrupa da Kadinlara Yonelik Siddete Iliskin 1450 sayili Tavsiye Karari 2000 Kadinlara Yonelik Aile Ici Siddete Iliskin 1582 sayili Tavsiye Karari 2002 Zorla Evlendirme ve Cocuk Evliliklerine Iliskin 1723 sayili Tavsiye Karari 2005 Kadinlara Yonelik Siddet Ile Mucadele Icin Birlik Olan Parlamentolara Iliskin 1759 sayili Tavsiye Karari 2006 Ilacla Kolaylastirilmis Cinsel Saldiriya Iliskin 1777 sayili Tavsiye Karari 2007 Kadinlara Yonelik Siddet Ile Mucadele Icin Birlik Olan Parlamentolar Kampanyanin Ara Degerlendirmesine Iliskin 1817 sayili Tavsiye Karari 2007 Kadinlara Yonelik Siddet Ile Mucadele Avrupa Konseyi Sozlesmesi ne Dogru konu basligini iceren 1847 sayili Tavsiye Karari 2008 Silahli Catisma Durumunda Kadinlara Yonelik Cinsel Siddete Iliskin 1879 sayili Tavsiye Karari 2009 Kadin ve Kizlarin Kacirilmasini da Iceren Cinsiyete Dayali Insan Haklari Ihlalleri ile Mucadeleye Iliskin 1868 sayili Tavsiye Karari 2009 Kadinlarin Oldurulmesine Iliskin 1861 sayili Tavsiye Karari 2009 Sozde namus cinayetleri Ile Mucadeleye Duyulan Acil Ihtiyaca Iliskin 1881 sayili Tavsiye Karari 2009 Kadinlara Evlilik Ici Tecavuzu de Kapsayan Tecavuze Iliskin 1887 sayili Tavsiye Karari 2009 Ozellikle Aile Ici Siddet Gorme Riski Olan Gocmen Kadinlara Iliskin 1891 sayili Tavsiye Karari 2009 ve Aile Ici Siddete Sahit Olmus Cocuklara Iliskin 1905 sayili Tavsiye Karari 2010 Aciklayici Metin s 5 ten aktaran Ozcan 52 53 Sozlesmede tedbir kavrami 109 ayri yerde gecmektedir Avrupa Konseyi Genel Sekreterligi nin Sozlesme nin ulkelerce kabul edildigini onayladigi tarihlerdir Sozlesme Gronland ve Faroe Adalari nda yururlukte degildir Sozlesme sadece Hollanda Kralligi nda gecerlidir Hollanda Karayipleri ni kapsamamaktadir KaynakcaOzel Yasemin Karadag 2014 PDF Ankara Universitesi Avrupa Topluluklari Arastirma ve Uygulama Merkezi 71 s 3 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 Kadin Cinayetlerini Durduracagiz Platformu 31 Aralik 2019 3 Subat 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Temmuz 2020 Ozcan 2019 s 52 53 Ozcan 2019 s 53 Ozcan 2019 s 53 54 Tok Hilal Evrensel 1 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 a b Ozcan 2019 s 54 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 8 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 9 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 9 11 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 11 12 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 12 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 12 13 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 13 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 14 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 13 14 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 14 Istanbul Sozlesmesi 2011 s 6 7 a b Istanbul Sozlesmesi 2011 s 16 Draft Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence Ingilizce Avrupa Konseyi 31 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 23 Mart 2021 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Toplantisi Istanbul da Milliyet 9 Mayis 2011 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 a b Chart of signatures and ratifications of Treaty 210 Ingilizce Avrupa Konseyi 25 Temmuz 2020 7 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 a b teyit org 29 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Haziran 2021 Arsivlenmis kopya 20 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 20 Mart 2021 Emerging Europe 22 Mart 2021 22 Mart 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Haziran 2021 PDF Turkiye Cumhuriyeti Cumhurbaskanligi Resmi Gazete 20 Mart 2021 19 Mart 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 20 Mart 2021 BBC Turkce 20 Mart 2021 19 Mart 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Mart 2021 a b Reservations and Declarations for Treaty No 210 Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence Ingilizce Avrupa Konseyi 25 Temmuz 2020 26 Subat 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 Avrupa dan Prof Dr Feride Acar a liyakat madalyasi Anadolu Ajansi 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 GREVIO Ingilizce Avrupa Konseyi 3 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 Country monitoring work Ingilizce Avrupa Konseyi 10 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 GREVIO elects its President and Vice Presidents Ingilizce Avrupa Konseyi 10 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 Ending misconceptions about the Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence Ingilizce Avrupa Konseyi 22 Kasim 2018 23 Kasim 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 The Council of Europe Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence Istanbul Convention Questions and answers Ingilizce Avrupa Konseyi 1 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 MPs rejected the Istanbul Convention again Ingilizce Slovak Spectator 26 Subat 2020 27 Subat 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 Hungary s parliament blocks domestic violence treaty Ingilizce The Guardian 5 Mayis 2020 5 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Temmuz 2020 Poland Protesters slam plans to withdraw from domestic violence convention Ingilizce Deutsche Welle 24 Temmuz 2020 25 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Istanbul Sozlesmesi Avrupa Konseyi nden sozlesmeden cekilecegini aciklayan Polonya ya uyari BBC Turkce 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 TBMM Genel Kurul Tutanagi Turkiye Buyuk Millet Meclisi 24 Kasim 2011 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Agustos 2020 No 78 15 Mart 2012 Kadinlara Yonelik Siddet ve Aile Ici Siddetin Onlenmesi ve Bunlarla Mucadeleye Iliskin Avrupa Konseyi Sozlesmesi ni Turkiye nin Onaylamasi Hk Turkiye Disisleri Bakanligi 19 Mart 2012 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 PDF Turkiye Buyuk Millet Meclisi 11 Kasim 2011 15 Aralik 2011 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Cumhurbaskani Erdogan dan kadinlara ozel makale Radikal 6 Mart 2015 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Bakan Sahin den kadinlara Istanbul sozlesmesi mujdesi Milliyet 27 Kasim 2011 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Kadina Yonelik Siddetle Mucadele Ulusal Eylem Plani PDF Ankara Aile ve Sosyal Politikalar Bakanligi 2012 s 5 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 26 Temmuz 2020 Country monitoring work Turkey Avrupa Konseyi 24 Kasim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Istanbul Bilgi Universitesi Insan Haklari Hukuku Uygulama ve Arastirma Merkezi 10 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Bayraktar Tugba 2018 Istanbul Sozlesmesi ve 2017 Turkiye Golge Raporuna Iliskin Bir Degerlendirme Selcuk Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi 26 3 s 97 3 Eylul 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Celik Ece 5 Haziran 2019 Liyakat madalyali kadin haklari savunucusu Prof Dr Feride Acar Turkiye oncu Hurriyet 21 Haziran 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Kazete 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Esra Ozgur Nilgun Yilmaz 13 Mayis 2020 Istanbul Sozlesmesi hakkindaki efsaneler ve gercekler teyit org 29 Mayis 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Murat Yetkin 23 Temmuz 2020 Yetkin Report 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Yetkin Murat 8 Temmuz 2020 Yetkin Report 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Sayin Ayse 28 Subat 2020 AKP li kadin milletvekilleri Istanbul Sozlesmesi nden geri adima karsi BBC Turkce 1 Mart 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Sayin Ayse Istanbul Sozlesmesi Turkiye ilk imzacisi oldugu sozlesmeden vazgececek mi BBC Turkce 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Istanbul Sozlesmesi nedir Kadin orgutleri neden sozlesmeden yana karsi cikanlar ne diyor BBC Turkce 16 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 MetroPOLL anketi Halkin yuzde 64 u hukumetin Istanbul Sozlesmesi nden cekilmesini onaylamiyor Euronews Turkce 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Emine Bulut cinayetinin ardindan sosyal medyada Istanbul Sozlesmesi nin uygulanmasi cagrisiyla kampanya BBC Turkce 13 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Koklu Kubra Istanbul Sozlesmesi hedefte kadin haklari savunuculari isyanda Cumhuriyet 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Kadinlardan challengeaccepted kampanyasi Bianet 30 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2020 Cumhurbaskani Karari ile Turkiye Istanbul Sozlesmesi nden ayrildi Cumhuriyet 20 Mart 2021 20 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 20 Mart 2021 Chart of signatures and ratifications of Treaty 210 Avrupa Konseyi 26 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Avrupa Konseyi nden Istanbul Sozlesmesi tepkisi Kadin haklarinda buyuk bir geri adim Gazete Duvar 20 Mart 2021 21 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Istanbul Sozlesmesi Turkiye Cumhurbaskanligi karari ile anlasmadan cekildi BBC Turkce 20 Mart 2021 19 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 TBMM yeni yasa yapmadikca Istanbul Sozlesmesi yururluktedir Sozcu 20 Mart 2021 20 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Danistay da iptal davasi acilabilir Cumhuriyet 21 Mart 2021 21 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Istanbul Sozlesmesi nden cekilme karari protesto edildi Vazgecmiyoruz BBC Turkce 21 Mart 2021 21 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Istanbul Sozlesmesi Karari Protesto Edildi Amerikanin Sesi 20 Mart 2021 17 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Cumhurbaskanligi Iletisim Baskanligi ndan Istanbul Sozlesmesi aciklamasi T24 21 Mart 2021 21 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Mart 2021 Bakan Selcuk Kadin haklarinin teminati Anayasamiz basta olmak uzere ic mevzuatimizdaki mevcut duzenlemelerdir Anadolu Ajansi 20 Mart 2021 20 Mart 2021 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 23 Mart 2021 Icisleri Bakani Soylu dan kadina yonelik siddete sifir tolerans paylasimi Anadolu Ajansi 23 Mart 2021 Erisim tarihi 23 Mart 2021 GenelOzcan Begum 2019 Kadina Karsi Siddet Konusunda Feminist Hareketin ve Devletin Karsilastirmali Yaklasimi Istanbul Sozlesmesi Ornegi Istanbul Istanbul Bilgi Universitesi Lisansustu Programlar Enstitusu Yayimlanmis Yuksek Lisans Tezi s 113 Istanbul Sozlesmesi 11 Mayis 2011 Kadina Yonelik Siddet ve Aile Ici Siddetin Onlenmesi ve Bunlarla Mucadeleye Dair Avrupa Konseyi Sozlesmesi Avrupa Konseyi s 30 16 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 25 Temmuz 2020 Dis baglantilarVikipedi nin kardes projelerinden Istanbul Sozlesmesi hakkinda daha fazla bilgi edininCommons ta dosyalarVikikaynak ta belgelerSozlesmenin Turkce versiyonu Sozlesmenin resmi web sayfasi Sozlesmenin muhtelif dillerdeki versiyonu GREVIO nun Turkiye ye yonelik ilk raporu 28 Eylul 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde