Akut koroner sendrom (AKS), koroner arterlerdeki azalmış kan akışı nedeniyle, kalp kasının bir kısmının düzgün çalışamaması veya ölmesi ile sonuçlanan bir sendromdur. En yaygın belirti, genellikle sol omuza veya çeneye yayılan, merkezi yerleşimli basınç tipi göğüs ağrısıdır ve genellikle bulantı ve terleme ile ilişkilidir. Akut koroner sendromu olan birçok kişi, özellikle kadınlar, yaşlılar ve diyabeti olanlar, göğüs ağrısı dışındaki belirtilerle başvurabilir.
Akut koroner sendrom | |
---|---|
![]() | |
Koroner arterin tıkanması | |
Uzmanlık | Kardiyoloji |
Akut koroner sendrom, öncelikle elektrokardiyogram (EKG) değişiklikleri ve kan test sonuçlarına ( bir değişiklik) bağlı olarak üç senaryoya ayrılır:(ST yükselmeli miyokard enfarktüsü) (STEMI), (ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü) (NSTEMI) veya . STEMI, bir koroner arterin tamamen tıkanması ve nekroz (doku ölümü) ile sonuçlanan, EKG'de ST yükselmesi ile gösterilen kalp kasının bir kısmının nekrozunu ifade eder. NSTEMI, kısmen tıkanmış bir koroner arterin neden olduğu ve EKG değişiklikleri ile belirtilen, kalp kasının bir kısmında nekroz ile sonuçlanır. Kararsız angina ise hücre yaralanması veya nekroz olmaksızın kalp kasında iskemi (dokunun yeterince kan alamaması durumu) ile karakterize edilir.
AKS, fiziksel aktivite sırasında veya stres altında gelişen ve dinlenme ile düzelen stabil anjina ile ayırt edilmelidir. Stabil anjinanın aksine, aniden ortaya çıkar, genellikle dinlenme sırasında veya minimal eforla ya da kişinin önceki anjinasından daha az bir eforla ortaya çıkar ("crescendo angina"). Yeni başlayan anjina da kararsız angina olarak kabul edilir, çünkü bu, bir koroner arterde yeni bir soruna işaret eder.
Bulgu ve belirtiler
Akut koroner sendromlarının belirtileri benzerdir. Kalbe giden kan akışının kritik düzeyde azalmasının başlıca belirtisi göğüs ağrısıdır ve bu genellikle sıkışma, basınç veya yanma şeklinde hissedilir. Ağrı en sık göğüs çevresinde veya üzerinde lokalize olur ve kola, omuza, boyna, sırta, üst karna veya çeneye yayılabilir ya da bu bölgelerde de hissedilebilir. Bu durum terleme, bulantı veya nefes darlığı ile ilişkilendirilebilir. Daha önce, genellikle kalple ilgili olmayan göğüs ağrısını tanımlamak için "atipik" kelimesi kullanılıyordu, ancak bu kelimenin kullanımı önerilmemekte olup, bunun yerine kalple ilişkili ağrı olasılığının düşük olduğunu belirtmek için "nonkardiyak" terimi kullanılmaktadır.
Kararsız anginada, belirtiler dinlenme sırasında veya minimal eforla ortaya çıkabilir. Belirtiler daha uzun sürebilir, dinlenmeye veya ilaca dirençli olabilir ve zamanla kötüleşebilir.
AKS genellikle koroner tromboz ile ilişkilendirilse de, kokain kullanımıyla da ilişkili olabilir. Kalp kaynaklı özelliklere sahip (anjina) göğüs ağrısı, derin anemi, aşırı yavaş veya taşikardi (aşırı hızlı kalp hızı), düşük veya , ciddi aort kapak darlığı (aortanın başlangıcındaki kapakçığın daralması), pulmoner arter hipertansiyonu ve diğer çeşitli durumlar tarafından da tetiklenebilir.
Patofizyoloji
AKS olan kişilerde, aterom rüptürü %60 oranında, aterom erozyonuna (%30) kıyasla daha yaygın olarak görülür ve bu durum, koroner arterleri tıkayan pıhtı oluşumuna neden olur. Plak rüptürü, ST yükselmesi ile seyreden miyokard enfarktüsü (STEMI) vakalarının %60'ından sorumluyken, plak erozyonu STEMI vakalarının %30'undan sorumludur; non ST yükselmesi ile seyreden miyokard enfarktüsünde (NSTEMI) ise tam tersi geçerlidir. Plak rüptüründe, plaktaki içerik lipid açısından zengin, kollajen açısından fakir, bol miktarda iltihap içeren ve makrofajların baskın olduğu bir yapıya sahiptir ve ince bir fibröz kapakla kaplıdır. Öte yandan, plak erozyonunda, plak hücrelerarası madde, proteoglikan, açısından zengindir, ancak fibröz kapak, iltihap hücreleri ve büyük bir lipid çekirdeği bulunmaz. Koroner arterler açıldıktan sonra, enflamatuar mediyatörlerin vücuda yayılmasıyla riski ortaya çıkabilir. 'nin reperfüzyon yaralanmasını azaltmadaki rolü üzerine araştırmalar devam etmektedir.
Akut koroner sendromun diğer, daha az yaygın nedenleri arasında spontan koroner arter diseksiyonu, tıkayıcı olmayan koroner arter hastalığında iskemi (INOCA) ve tıkayıcı olmayan koroner arter hastalığında miyokard enfarktüsü (MINOCA) yer alır.
Tanı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlsTDJVMUwwRkRVMTl6WTJobGJXVXVhbkJuTHpNd01IQjRMVUZEVTE5elkyaGxiV1V1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Elektrokardiyogram
Akut göğüs ağrısı durumunda, elektrokardiyogram (EKG), çeşitli nedenleri en güvenilir şekilde ayırt eden incelemedir. EKG, mümkün olan en erken zamanda, mümkünse ambulansta yapılmalıdır. Akut kalp hasarını gösteren EKG değişiklikleri arasında ST yükselmesi, yeni ve gibi bulgular yer alır. EKG değişikliklerinin olmaması, kararsız angina ile NSTEMI arasında hemen bir ayrım yapmaz.
Laboratuvar testleri
ve gibi seviyelerdeki artış, hem (STEMI) hem de (NSTEMI) varlığında miyokard enfarktüsünü gösterir; ancak bu biyoişaretçi seviyeleri, değişiklik göstermez.
Risk değerlendirme skorları
Acil tıp ortamında, ve HEART skoru ile skoru gibi risk skorlarının bir arada kullanılması, miyokard enfarktüsü olasılığını değerlendirmede faydalı olabilir.
Korunma
Akut koroner sendrom, genellikle koroner arterlerdeki aterosklerozun neden olduğu hasarın bir göstergesidir. Aterosklerozdan birincil korunma, risk etmenlerinin kontrolüyle sağlanır: sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, hipertansiyon ve diyabet tedavisi, sigara kullanımından kaçınma ve kolesterol seviyelerinin düzenlenmesi. Önemli risk etmenlerine sahip hastalarda, aspirin kullanımının kardiyovasküler olay riskini azalttığı kanıtlanmıştır. İkincil korunma stratejileri ise (miyokard enfarktüsü) ile ilgili bölümlerde ele alınmaktadır.
2006 yılı Mart ayında İskoçya’da tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içme yasağı uygulandıktan sonra, akut koroner sendrom nedeniyle hastane başvurularında %17 oranında bir azalma görülmüştür. Bu azalmanın %67'si sigara içmeyen bireylerde meydana gelmiştir.
Tedavi
Akut koroner sendrom (AKS) şüphesi olan hastalar genellikle aspirin, klopidogrel veya tikagrelor, nitrogliserin ve eğer göğüs rahatsızlığı devam ederse morfin ile tedavi edilmektedir. Diğer analjezikler olan nitröz oksitin faydası ise henüz belirlenmemiştir. EKG’de yeni ST yükselmesi veya yeni sol ya da sağ tespit edilen hastalarda anjiyografi yapılması önerilmektedir. Kişinin oksijen satürasyonu düşük değilse, ek oksijen tedavisinin yararlı olmadığı bildirilmiştir.
STEMI
Eğer EKG'de miyokard enfarktüsüne işaret eden değişiklikler (belirli derivasyonlarda ST yükselmesi, yeni bir sol dal bloğu veya gerçek posterior MI paterni) doğrulanırsa, tedavi uygulanabilir veya (PCI) gerçekleştirilebilir. Trombolitik tedavide, koroner arterleri tıkayan pıhtıları eritmek için (pıhtı teli erimesi) teşvik eden ilaçlar enjekte edilir. PCI'da ise, esnek bir kateter (femoral arter) veya (radiyal arter) yoluyla kalbe yönlendirilir ve tıkanıklıklar tespit edilerek mekanik müdahale yapılır; bu genellikle suçlu lezyon olarak adlandırılan ve miyokardiyal hasara neden olduğu düşünülen bir lezyona anjiyoplasti ve stent yerleştirilmesi ile gerçekleştirilir. Veriler, hızlı triyaj, transfer ve tedavinin hayati önem taşıdığını göstermektedir.American College of Cardiology (ACC) kılavuzlarına göre, kapıdan iğneye trombolitik uygulama süresi 30 dakika içinde olmalı, kapıdan balona PCI süresi ise 90 dakikadan kısa olmalıdır. 2009 yılında yapılan bir vaka kontrol çalışması, hastalarında PCI'ye kıyasla ACC kılavuzlarına uygun olarak daha hızlı uygulandığını ortaya koymuştur.
NSTEMI ve NSTE-ACS
STEMI ile uyumlu tipik EKG değişikliklerinin gözlenmediği durumlarda, "non-ST segment yükselmeli akut koroner sendrom" (NSTE-ACS) terimi tercih edilir ve bu durum "non-ST segment yükselmeli miyokard enfarktüsü" (NSTEMI) ve kararsız anjina tablolarını kapsar.
Kalp krizi veya kalp krizi riski taşıyan hastaların tedavisinde yaygın olarak kabul edilen bir yöntem; kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, klopidogrel, prasugrel veya tikagrelor gibi) ve kan pıhtılaşmasını önleyen heparin (genellikle düşük molekül ağırlıklı bir tür heparin) kullanmayı içerir. Eğer hasta hala ağrı hissediyorsa, damar yoluyla verilen nitrogliserin ve ağrı kesicilerle tedaviye devam edilir. Fondaparinux adı verilen, heparin benzeri bir ilaç, enoxaparin'e göre daha etkili olabilmektedir.
ST segment yükselmesi kanıtı bulunmayan olgularda, acil anjiyoplastinin ertesi sabaha kadar geciktirilmesi, hemen uygulanmasına kıyasla eşdeğer sonuçlar doğurmaktadır.Statinlerin akut koroner sendrom sonrası ilk 14 gün içinde kullanımı, tekrarlayan akut koroner olayların riskini azaltmaktadır.
Kokain ile ilişkili akut koroner sendrom (AKS), diğer AKS hastalarında olduğu gibi tedavi edilmelidir; ancak beta blokerlerin kullanımı önerilmemekte ve tedaviye benzodiazepinlerin erken dönemde eklenmesi gerekmektedir.
Öntanı
Tahmin skorları
risk skoru, hem ST yükselmesi olan hem de ST segment yükselmesi olmayan MI AKS hastalarında yüksek riskli hastaları belirleyebilir ve bu skor bağımsız olarak doğrulanmıştır.
102,341 hastadan oluşan küresel bir kayıt tabanına dayanan GRACE risk skoru, kalp krizi sonrasında hastane içi, 6 ay, 1 yıl ve 3 yıllık ölüm oranı riskini tahmin etmektedir. Bu skor, klinik bulgular (kan basıncı, kalp hızı, EKG bulguları) ve tıbbi geçmişi dikkate alarak hesaplanır. Günümüzde, GRACE risk skoru, ST yükselmesiz AKS hastalarında yüksek risk kriteri (GRACE skoru > 140) olarak da kullanılmakta olup, bu durum kalp krizinin ilk 24 saati içinde erken invaziv stratejinin tercih edilmesini önerebilir.
Biyoişaretçiler
ile troponin seviyelerinin kombine edilmesi, AKS'ye yatkın bireylerin triyaj edilmesine de yardımcı olmaktadır. Ayrıca, F-fluoride pozitron emisyon tomografisi de yüksek riskli, lipid açısından zengin koroner plakları olan hastaların tanımlanmasında yararlıdır.
Yatış günü
Akut koroner sendrom (AKS) hastalarında yapılan araştırmalar, hafta sonu hastaneye yatışların daha yüksek ölüm oranları ve daha az invaziv kardiyak prosedür kullanımı ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Hafta sonu invaziv girişimlere maruz kalan hastaların, hafta içi tedavi gören hastalara kıyasla daha yüksek ölüm ve komplikasyon oranlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu veriler, tanısal ve girişimsel prosedürlere erişimin, hastanın yatış günü ile ilişkili olabileceği ve bunun da ölüm oranlarını etkileyebileceği şeklinde yorumlanabilir. Bu durum, olarak adlandırılan bir fenomen olarak tanımlanmaktadır.
Ayrıca bakınız
- (Kounis sendromu)
Kaynakça
- ^ a b Amsterdam, E. A.; Wenger, N. K.; Brindis, R. G.; Casey, D. E.; Ganiats, T. G.; Holmes, D. R.; Jaffe, A. S.; Jneid, H.; Kelly, R. F.; Kontos, M. C.; Levine, G. N.; Liebson, P. R.; Mukherjee, D.; Peterson, E. D.; Sabatine, M. S.; Smalling, R. W.; Zieman, S. J. (23 Eylül 2014). "2014 AHA/ACC Guideline for the Management of Patients With Non-ST-Elevation Acute Coronary Syndromes: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines". Circulation. 130 (25). ss. e344–e426. doi:10.1161/CIR.0000000000000134. (PMID) 25249585. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Goodacre S, Pett P, Arnold J, Chawla A, Hollingsworth J, Roe D, Crowder S, Mann C, Pitcher D, Brett C (November 2009). "Clinical diagnosis of acute coronary syndrome in patients with chest pain and a normal or non-diagnostic electrocardiogram". Emergency Medicine Journal. 26 (12). ss. 866–870. doi:10.1136/emj.2008.064428. (PMID) 19934131. 5 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Canto JG, Shlipak MG, Rogers WJ (June 2000). "Prevalence, Clinical Characteristics, and Mortality among Patients with Acute Myocardial Infarction Presenting Without Chest Pain". JAMA. 283 (24). ss. 3223–3229, vi. doi:10.1001/jama.283.24.3223. (PMID) 10866870. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Grech ED, Ramsdale DR (June 2003). "Acute coronary syndrome: unstable angina and non-ST segment elevation myocardial infarction". BMJ. 326 (7401). ss. 1259–61. doi:10.1136/bmj.326.7401.1259. (PMC) 1126130 $2. (PMID) 12791748.
- ^ Torres M, Moayedi S (May 2007). "Evaluation of the acutely dyspneic elderly patient". Clin. Geriatr. Med. 23 (2). ss. 307–25, vi. doi:10.1016/j.cger.2007.01.007. (PMID) 17462519.
- ^ a b c d Collet, Jean-Philippe; Thiele, Holger; Barbato, Emanuele; Barthélémy, Olivier; Bauersachs, Johann; ve diğerleri. (7 Nisan 2021). "2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation". European Heart Journal. 42 (14). ss. 1289–1367. doi:10.1093/eurheartj/ehaa575. ISSN 1522-9645. (PMID) 32860058.
Unstable angina is defined as myocardial ischaemia at rest or on minimal exertion in the absence of acute cardiomyocyte injury/necrosis. [...] Compared with NSTEMI patients, individuals with unstable angina do not experience acute cardiomyocyte injury/necrosis.
Geçersiz|doi-access=free
() - ^ Barthélémy, Olivier; Jobs, Alexander; Meliga, Emanuele; ve diğerleri. (7 Nisan 2021). "Questions and answers on workup diagnosis and risk stratification: a companion document of the 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation". European Heart Journal. 42 (14). ss. 1379–1386. doi:10.1093/eurheartj/ehaa602. ISSN 1522-9645. (PMC) 8026278 $2. (PMID) 32860030.
NSTEMI is characterized by ischaemic symptoms associated with acute cardiomyocyte injury (=rise and/or fall in cardiac troponin T/I), while ischaemic symptoms at rest (or minimal effort) in the absence of acute cardiomyocyte injury define unstable angina. This translates into an increased risk of death in NSTEMI patients, while unstable angina patients are at relatively low short-term risk of death.
Geçersiz|doi-access=free
() - ^ a b c d "Acute Coronary Syndromes (Heart Attack; Myocardial Infarction; Unstable Angina) - Heart and Blood Vessel Disorders". MSD Manual Consumer Version (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Şubat 2023.
- ^ a b c d Gulati, Martha; Levy, Phillip D.; Mukherjee, Debabrata; Amsterdam, Ezra; Bhatt, Deepak L.; ve diğerleri. (30 Kasım 2021). "2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines". Circulation (İngilizce). 144 (22). ss. e368–e454. doi:10.1161/CIR.0000000000001029. ISSN 0009-7322. (PMID) 34709879. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ "Unstable Angina".
- ^ Achar SA, Kundu S, Norcross WA (2005). "Diagnosis of acute coronary syndrome". Am Fam Physician. 72 (1). ss. 119–26. (PMID) 16035692. 9 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Chest Pain in the Emergency Department: Differential Diagnosis". The Cardiology Advisor (İngilizce). 20 Ocak 2019. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2019.
- ^ a b c Eisen, Alon; Giugliano, Robert P; Braunwald, Eugene (20 Temmuz 2016). "Updates on acute coronary syndrome: A review". JAMA Cardiology. 1 (16). ss. 718–730. doi:10.1001/jamacardio.2016.2049. (PMID) 27438381.
- ^ Franke, Kyle B; Wong, Dennis TL; Baumann, Angus; Nicholls, Stephen J; Gulati, Rajiv; Psaltis, Peter J (4 Nisan 2019). "Current state-of-play in spontaneous coronary artery dissection". Cardiovascular Diagnosis and Therapy. 9 (3). ss. 281–298. doi:10.21037/cdt.2019.04.03. (PMC) 6603494 $2. (PMID) 31275818. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Tamis-Holland, JE (27 Mart 2019). "Diagnosis and Management of MINOCA Patients". Circulation. 139 (18). ss. 891–908. doi:10.1161/CIR.0000000000000670. (PMID) 30913893. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Alpert JS, Thygesen K, Antman E, Bassand JP (2000). "Myocardial infarction redefined--a consensus document of The Joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee for the redefinition of myocardial infarction". J Am Coll Cardiol. 36 (3). ss. 959–69. doi:10.1016/S0735-1097(00)00804-4. (PMID) 10987628. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Chun AA, McGee SR (2004). "Bedside diagnosis of coronary artery disease: a systematic review". Am. J. Med. 117 (5). ss. 334–43. doi:10.1016/j.amjmed.2004.03.021. (PMID) 15336583.
- ^ a b Neumar, RW; Shuster, M; Callaway, CW; Gent, LM; Atkins, DL; Bhanji, F; Brooks, SC; de Caen, AR; Donnino, MW; Ferrer, JM; Kleinman, ME; Kronick, SL; Lavonas, EJ; Link, MS; Mancini, ME; Morrison, LJ; O'Connor, RE; Samson, RA; Schexnayder, SM; Singletary, EM; Sinz, EH; Travers, AH; Wyckoff, MH; Hazinski, MF (3 Kasım 2015). "Part 1: Executive Summary: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation. 132 (18 Suppl 2). ss. S315–67. doi:10.1161/cir.0000000000000252. (PMID) 26472989. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Fanaroff, Alexander C.; Rymer, Jennifer A.; Goldstein, Sarah A.; Simel, David L.; Newby, L. Kristin (10 Kasım 2015). "Does This Patient With Chest Pain Have Acute Coronary Syndrome?: The Rational Clinical Examination Systematic Review". JAMA. 314 (18). ss. 1955–1965. doi:10.1001/jama.2015.12735. ISSN 1538-3598. (PMID) 26547467.
- ^ Grundy, Scott M.; Stone, Neil J.; Bailey, Alison L.; Beam, Craig; Birtcher, Kim K.; Blumenthal, Roger S.; Braun, Lynne T.; de Ferranti, Sarah; Faiella-Tommasino, Joseph; Forman, Daniel E.; Goldberg, Ronald; Heidenreich, Paul A.; Hlatky, Mark A.; Jones, Daniel W.; Lloyd-Jones, Donald (25 Haziran 2019). "2018 AHA/ACC/AACVPR/AAPA/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA Guideline on the Management of Blood Cholesterol: Executive Summary: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines". Journal of the American College of Cardiology (İngilizce). 73 (24). ss. 3168–3209. doi:10.1016/j.jacc.2018.11.002. ISSN 0735-1097. (PMID) 30423391. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Pell JP, Haw S, Cobbe S, ve diğerleri. (2008). "Smoke-free Legislation and Hospitalizations for Acute Coronary Syndrome" (PDF). New England Journal of Medicine. 359 (5). ss. 482–91. doi:10.1056/NEJMsa0706740. hdl:1893/16659. (PMID) 18669427. Geçersiz
|hdl-access=free
() - ^ a b O'Connor RE, Brady W, Brooks SC, ve diğerleri. (November 2010). "Part 10: acute coronary syndromes: 2010 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation. 122 (18 Suppl 3). ss. S787–817. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.110.971028. (PMID) 20956226. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Blankenship JC, Skelding KA (2008). "Rapid Triage, Transfer, and Treatment with Percutaneous Coronary Intervention for Patients with ST-Segment Elevation Myocardial Infarction". Acute Coronary Syndromes. 9 (2). ss. 59–65. 15 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Janda, SP; Tan, N (2009). "Thrombolysis versus primary percutaneous coronary intervention for ST elevation myocardial infarctions at Chilliwack General Hospital". The Canadian Journal of Cardiology. 25 (11). ss. e382–4. doi:10.1016/S0828-282X(09)70165-5. (PMC) 2776568 $2. (PMID) 19898701.
- ^ Bundhun, PK; Shaik, M; Yuan, J (8 Mayıs 2017). "Choosing between Enoxaparin and Fondaparinux for the management of patients with acute coronary syndrome: A systematic review and meta-analysis". BMC Cardiovascular Disorders. 17 (1). s. 116. doi:10.1186/s12872-017-0552-z. (PMC) 5422952 $2. (PMID) 28482804. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Montalescot G, Cayla G, Collet JP, Elhadad S, Beygui F, Le Breton H, ve diğerleri. (2009). "Immediate vs delayed intervention for acute coronary syndromes: a randomized clinical trial". JAMA. 302 (9). ss. 947–54. doi:10.1001/jama.2009.1267. (PMID) 19724041.
- ^ Vale, N; Nordmann, AJ; Schwartz, GG; de Lemos, J; Colivicchi, F; den Hartog, F; Ostadal, P; Macin, SM; Liem, AH; Mills, EJ; Bhatnagar, N; Bucher, HC; Briel, M (1 Eylül 2014). "Statins for acute coronary syndrome". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 9 (9). ss. CD006870. doi:10.1002/14651858.CD006870.pub3. (PMC) 11126893 $2. (PMID) 25178118.
- ^ McCord J, Jneid H, Hollander JE, ve diğerleri. (April 2008). "Management of cocaine-associated chest pain and myocardial infarction: a scientific statement from the American Heart Association Acute Cardiac Care Committee of the Council on Clinical Cardiology". Circulation. 117 (14). ss. 1897–907. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.107.188950. (PMID) 18347214. Geçersiz
|doi-access=free
() - ^ Morrow, D. A.; Antman, E. M.; Charlesworth, A.; Cairns, R.; Murphy, S. A.; de Lemos, J. A.; Giugliano, R. P.; McCabe, C. H.; Braunwald, E. (24 Ekim 2000). "TIMI risk score for ST-elevation myocardial infarction: A convenient, bedside, clinical score for risk assessment at presentation: An intravenous nPA for treatment of infarcting myocardium early II trial substudy". Circulation. 102 (17). ss. 2031–2037. doi:10.1161/01.cir.102.17.2031. ISSN 1524-4539. (PMID) 11044416.
- ^ Antman EM, Cohen M, Bernink PJ, ve diğerleri. (2000). "The TIMI risk score for unstable angina/non-ST elevation MI: A method for prognostication and therapeutic decision making". JAMA. 284 (7). ss. 835–42. doi:10.1001/jama.284.7.835. (PMID) 10938172.
- ^ Pollack CV, Sites FD, Shofer FS, Sease KL, Hollander JE (2006). "Application of the TIMI risk score for unstable angina and non-ST elevation acute coronary syndrome to an unselected emergency department chest pain population". Academic Emergency Medicine. 13 (1). ss. 13–8. doi:10.1197/j.aem.2005.06.031. (PMID) 16365321.
- ^ Chase M, Robey JL, Zogby KE, Sease KL, Shofer FS, Hollander JE (2006). "Prospective validation of the Thrombolysis in Myocardial Infarction Risk Score in the emergency department chest pain population". Annals of Emergency Medicine. 48 (3). ss. 252–9. doi:10.1016/j.annemergmed.2006.01.032. (PMID) 16934646.
- ^ a b Fox KA, Dabbous OH, Goldberg RJ, Pieper KS, Eagle KA, Van de Werf F, Avezum A, Goodman SG, , Anderson FA Jr, Granger CB (2006). "Prediction of risk of death and myocardial infarction in the six months after presentation with acute coronary syndrome: prospective multinational observational study (GRACE)". BMJ. 333 (7578). s. 1091. doi:10.1136/bmj.38985.646481.55. (PMC) 1661748 $2. (PMID) 17032691.
- ^ "2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes". www.escardio.org. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
- ^ Khoshchehreh M, Groves EM, Tehrani D, Amin A, Patel PM, Malik S (2016). "Changes in mortality on weekend versus weekday admissions for Acute Coronary Syndrome in the United States over the past decade". Int J Cardiol. Cilt 210. ss. 164–172. doi:10.1016/j.ijcard.2016.02.087. (PMC) 4801736 $2. (PMID) 26950171.
- ^ Kostis W.J.; Demissie K.; Marcella S.W.; Shao Y.-H.; Wilson A.C.; Moreyra A.E. (2007). "Weekend versus weekday admission and mortality from myocardial infarction". N Engl J Med. 356 (11). ss. 1099–1109. doi:10.1056/nejmoa063355. (PMID) 17360988. Geçersiz
|doi-access=free
()
Dış bağlantılar
Sınıflandırma | D |
---|---|
Dış kaynaklar |
|
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Akut koroner sendrom AKS koroner arterlerdeki azalmis kan akisi nedeniyle kalp kasinin bir kisminin duzgun calisamamasi veya olmesi ile sonuclanan bir sendromdur En yaygin belirti genellikle sol omuza veya ceneye yayilan merkezi yerlesimli basinc tipi gogus agrisidir ve genellikle bulanti ve terleme ile iliskilidir Akut koroner sendromu olan bircok kisi ozellikle kadinlar yaslilar ve diyabeti olanlar gogus agrisi disindaki belirtilerle basvurabilir Akut koroner sendromKoroner arterin tikanmasiUzmanlikKardiyoloji Akut koroner sendrom oncelikle elektrokardiyogram EKG degisiklikleri ve kan test sonuclarina bir degisiklik bagli olarak uc senaryoya ayrilir ST yukselmeli miyokard enfarktusu STEMI ST yukselmesiz miyokard enfarktusu NSTEMI veya STEMI bir koroner arterin tamamen tikanmasi ve nekroz doku olumu ile sonuclanan EKG de ST yukselmesi ile gosterilen kalp kasinin bir kisminin nekrozunu ifade eder NSTEMI kismen tikanmis bir koroner arterin neden oldugu ve EKG degisiklikleri ile belirtilen kalp kasinin bir kisminda nekroz ile sonuclanir Kararsiz angina ise hucre yaralanmasi veya nekroz olmaksizin kalp kasinda iskemi dokunun yeterince kan alamamasi durumu ile karakterize edilir AKS fiziksel aktivite sirasinda veya stres altinda gelisen ve dinlenme ile duzelen stabil anjina ile ayirt edilmelidir Stabil anjinanin aksine aniden ortaya cikar genellikle dinlenme sirasinda veya minimal eforla ya da kisinin onceki anjinasindan daha az bir eforla ortaya cikar crescendo angina Yeni baslayan anjina da kararsiz angina olarak kabul edilir cunku bu bir koroner arterde yeni bir soruna isaret eder Bulgu ve belirtilerAkut koroner sendromlarinin belirtileri benzerdir Kalbe giden kan akisinin kritik duzeyde azalmasinin baslica belirtisi gogus agrisidir ve bu genellikle sikisma basinc veya yanma seklinde hissedilir Agri en sik gogus cevresinde veya uzerinde lokalize olur ve kola omuza boyna sirta ust karna veya ceneye yayilabilir ya da bu bolgelerde de hissedilebilir Bu durum terleme bulanti veya nefes darligi ile iliskilendirilebilir Daha once genellikle kalple ilgili olmayan gogus agrisini tanimlamak icin atipik kelimesi kullaniliyordu ancak bu kelimenin kullanimi onerilmemekte olup bunun yerine kalple iliskili agri olasiliginin dusuk oldugunu belirtmek icin nonkardiyak terimi kullanilmaktadir Kararsiz anginada belirtiler dinlenme sirasinda veya minimal eforla ortaya cikabilir Belirtiler daha uzun surebilir dinlenmeye veya ilaca direncli olabilir ve zamanla kotulesebilir AKS genellikle koroner tromboz ile iliskilendirilse de kokain kullanimiyla da iliskili olabilir Kalp kaynakli ozelliklere sahip anjina gogus agrisi derin anemi asiri yavas veya tasikardi asiri hizli kalp hizi dusuk veya ciddi aort kapak darligi aortanin baslangicindaki kapakcigin daralmasi pulmoner arter hipertansiyonu ve diger cesitli durumlar tarafindan da tetiklenebilir PatofizyolojiAKS olan kisilerde aterom rupturu 60 oraninda aterom erozyonuna 30 kiyasla daha yaygin olarak gorulur ve bu durum koroner arterleri tikayan pihti olusumuna neden olur Plak rupturu ST yukselmesi ile seyreden miyokard enfarktusu STEMI vakalarinin 60 indan sorumluyken plak erozyonu STEMI vakalarinin 30 undan sorumludur non ST yukselmesi ile seyreden miyokard enfarktusunde NSTEMI ise tam tersi gecerlidir Plak rupturunde plaktaki icerik lipid acisindan zengin kollajen acisindan fakir bol miktarda iltihap iceren ve makrofajlarin baskin oldugu bir yapiya sahiptir ve ince bir fibroz kapakla kaplidir Ote yandan plak erozyonunda plak hucrelerarasi madde proteoglikan acisindan zengindir ancak fibroz kapak iltihap hucreleri ve buyuk bir lipid cekirdegi bulunmaz Koroner arterler acildiktan sonra enflamatuar mediyatorlerin vucuda yayilmasiyla riski ortaya cikabilir nin reperfuzyon yaralanmasini azaltmadaki rolu uzerine arastirmalar devam etmektedir Akut koroner sendromun diger daha az yaygin nedenleri arasinda spontan koroner arter diseksiyonu tikayici olmayan koroner arter hastaliginda iskemi INOCA ve tikayici olmayan koroner arter hastaliginda miyokard enfarktusu MINOCA yer alir TaniAkut koroner sendromlarin siniflandirilmasi Ingilizce Elektrokardiyogram Akut gogus agrisi durumunda elektrokardiyogram EKG cesitli nedenleri en guvenilir sekilde ayirt eden incelemedir EKG mumkun olan en erken zamanda mumkunse ambulansta yapilmalidir Akut kalp hasarini gosteren EKG degisiklikleri arasinda ST yukselmesi yeni ve gibi bulgular yer alir EKG degisikliklerinin olmamasi kararsiz angina ile NSTEMI arasinda hemen bir ayrim yapmaz Laboratuvar testleri ve gibi seviyelerdeki artis hem STEMI hem de NSTEMI varliginda miyokard enfarktusunu gosterir ancak bu biyoisaretci seviyeleri degisiklik gostermez Risk degerlendirme skorlari Acil tip ortaminda ve HEART skoru ile skoru gibi risk skorlarinin bir arada kullanilmasi miyokard enfarktusu olasiligini degerlendirmede faydali olabilir KorunmaAkut koroner sendrom genellikle koroner arterlerdeki aterosklerozun neden oldugu hasarin bir gostergesidir Aterosklerozdan birincil korunma risk etmenlerinin kontroluyle saglanir saglikli beslenme duzenli egzersiz hipertansiyon ve diyabet tedavisi sigara kullanimindan kacinma ve kolesterol seviyelerinin duzenlenmesi Onemli risk etmenlerine sahip hastalarda aspirin kullaniminin kardiyovaskuler olay riskini azalttigi kanitlanmistir Ikincil korunma stratejileri ise miyokard enfarktusu ile ilgili bolumlerde ele alinmaktadir 2006 yili Mart ayinda Iskocya da tum kapali kamusal alanlarda sigara icme yasagi uygulandiktan sonra akut koroner sendrom nedeniyle hastane basvurularinda 17 oraninda bir azalma gorulmustur Bu azalmanin 67 si sigara icmeyen bireylerde meydana gelmistir TedaviAkut koroner sendrom AKS suphesi olan hastalar genellikle aspirin klopidogrel veya tikagrelor nitrogliserin ve eger gogus rahatsizligi devam ederse morfin ile tedavi edilmektedir Diger analjezikler olan nitroz oksitin faydasi ise henuz belirlenmemistir EKG de yeni ST yukselmesi veya yeni sol ya da sag tespit edilen hastalarda anjiyografi yapilmasi onerilmektedir Kisinin oksijen saturasyonu dusuk degilse ek oksijen tedavisinin yararli olmadigi bildirilmistir STEMI Eger EKG de miyokard enfarktusune isaret eden degisiklikler belirli derivasyonlarda ST yukselmesi yeni bir sol dal blogu veya gercek posterior MI paterni dogrulanirsa tedavi uygulanabilir veya PCI gerceklestirilebilir Trombolitik tedavide koroner arterleri tikayan pihtilari eritmek icin pihti teli erimesi tesvik eden ilaclar enjekte edilir PCI da ise esnek bir kateter femoral arter veya radiyal arter yoluyla kalbe yonlendirilir ve tikanikliklar tespit edilerek mekanik mudahale yapilir bu genellikle suclu lezyon olarak adlandirilan ve miyokardiyal hasara neden oldugu dusunulen bir lezyona anjiyoplasti ve stent yerlestirilmesi ile gerceklestirilir Veriler hizli triyaj transfer ve tedavinin hayati onem tasidigini gostermektedir American College of Cardiology ACC kilavuzlarina gore kapidan igneye trombolitik uygulama suresi 30 dakika icinde olmali kapidan balona PCI suresi ise 90 dakikadan kisa olmalidir 2009 yilinda yapilan bir vaka kontrol calismasi hastalarinda PCI ye kiyasla ACC kilavuzlarina uygun olarak daha hizli uygulandigini ortaya koymustur NSTEMI ve NSTE ACS STEMI ile uyumlu tipik EKG degisikliklerinin gozlenmedigi durumlarda non ST segment yukselmeli akut koroner sendrom NSTE ACS terimi tercih edilir ve bu durum non ST segment yukselmeli miyokard enfarktusu NSTEMI ve kararsiz anjina tablolarini kapsar Kalp krizi veya kalp krizi riski tasiyan hastalarin tedavisinde yaygin olarak kabul edilen bir yontem kan sulandirici ilaclar aspirin klopidogrel prasugrel veya tikagrelor gibi ve kan pihtilasmasini onleyen heparin genellikle dusuk molekul agirlikli bir tur heparin kullanmayi icerir Eger hasta hala agri hissediyorsa damar yoluyla verilen nitrogliserin ve agri kesicilerle tedaviye devam edilir Fondaparinux adi verilen heparin benzeri bir ilac enoxaparin e gore daha etkili olabilmektedir ST segment yukselmesi kaniti bulunmayan olgularda acil anjiyoplastinin ertesi sabaha kadar geciktirilmesi hemen uygulanmasina kiyasla esdeger sonuclar dogurmaktadir Statinlerin akut koroner sendrom sonrasi ilk 14 gun icinde kullanimi tekrarlayan akut koroner olaylarin riskini azaltmaktadir Kokain ile iliskili akut koroner sendrom AKS diger AKS hastalarinda oldugu gibi tedavi edilmelidir ancak beta blokerlerin kullanimi onerilmemekte ve tedaviye benzodiazepinlerin erken donemde eklenmesi gerekmektedir OntaniTahmin skorlari risk skoru hem ST yukselmesi olan hem de ST segment yukselmesi olmayan MI AKS hastalarinda yuksek riskli hastalari belirleyebilir ve bu skor bagimsiz olarak dogrulanmistir 102 341 hastadan olusan kuresel bir kayit tabanina dayanan GRACE risk skoru kalp krizi sonrasinda hastane ici 6 ay 1 yil ve 3 yillik olum orani riskini tahmin etmektedir Bu skor klinik bulgular kan basinci kalp hizi EKG bulgulari ve tibbi gecmisi dikkate alarak hesaplanir Gunumuzde GRACE risk skoru ST yukselmesiz AKS hastalarinda yuksek risk kriteri GRACE skoru gt 140 olarak da kullanilmakta olup bu durum kalp krizinin ilk 24 saati icinde erken invaziv stratejinin tercih edilmesini onerebilir Biyoisaretciler ile troponin seviyelerinin kombine edilmesi AKS ye yatkin bireylerin triyaj edilmesine de yardimci olmaktadir Ayrica F fluoride pozitron emisyon tomografisi de yuksek riskli lipid acisindan zengin koroner plaklari olan hastalarin tanimlanmasinda yararlidir Yatis gunu Akut koroner sendrom AKS hastalarinda yapilan arastirmalar hafta sonu hastaneye yatislarin daha yuksek olum oranlari ve daha az invaziv kardiyak prosedur kullanimi ile iliskili oldugunu ortaya koymustur Hafta sonu invaziv girisimlere maruz kalan hastalarin hafta ici tedavi goren hastalara kiyasla daha yuksek olum ve komplikasyon oranlarina sahip oldugu tespit edilmistir Bu veriler tanisal ve girisimsel prosedurlere erisimin hastanin yatis gunu ile iliskili olabilecegi ve bunun da olum oranlarini etkileyebilecegi seklinde yorumlanabilir Bu durum olarak adlandirilan bir fenomen olarak tanimlanmaktadir Ayrica bakiniz Kounis sendromu Kaynakca a b Amsterdam E A Wenger N K Brindis R G Casey D E Ganiats T G Holmes D R Jaffe A S Jneid H Kelly R F Kontos M C Levine G N Liebson P R Mukherjee D Peterson E D Sabatine M S Smalling R W Zieman S J 23 Eylul 2014 2014 AHA ACC Guideline for the Management of Patients With Non ST Elevation Acute Coronary Syndromes A Report of the American College of Cardiology American Heart Association Task Force on Practice Guidelines Circulation 130 25 ss e344 e426 doi 10 1161 CIR 0000000000000134 PMID 25249585 Gecersiz doi access free yardim Goodacre S Pett P Arnold J Chawla A Hollingsworth J Roe D Crowder S Mann C Pitcher D Brett C November 2009 Clinical diagnosis of acute coronary syndrome in patients with chest pain and a normal or non diagnostic electrocardiogram Emergency Medicine Journal 26 12 ss 866 870 doi 10 1136 emj 2008 064428 PMID 19934131 5 Nisan 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Gecersiz doi access free yardim Canto JG Shlipak MG Rogers WJ June 2000 Prevalence Clinical Characteristics and Mortality among Patients with Acute Myocardial Infarction Presenting Without Chest Pain JAMA 283 24 ss 3223 3229 vi doi 10 1001 jama 283 24 3223 PMID 10866870 Gecersiz doi access free yardim Grech ED Ramsdale DR June 2003 Acute coronary syndrome unstable angina and non ST segment elevation myocardial infarction BMJ 326 7401 ss 1259 61 doi 10 1136 bmj 326 7401 1259 PMC 1126130 2 PMID 12791748 Torres M Moayedi S May 2007 Evaluation of the acutely dyspneic elderly patient Clin Geriatr Med 23 2 ss 307 25 vi doi 10 1016 j cger 2007 01 007 PMID 17462519 a b c d Collet Jean Philippe Thiele Holger Barbato Emanuele Barthelemy Olivier Bauersachs Johann ve digerleri 7 Nisan 2021 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST segment elevation European Heart Journal 42 14 ss 1289 1367 doi 10 1093 eurheartj ehaa575 ISSN 1522 9645 PMID 32860058 Unstable angina is defined as myocardial ischaemia at rest or on minimal exertion in the absence of acute cardiomyocyte injury necrosis Compared with NSTEMI patients individuals with unstable angina do not experience acute cardiomyocyte injury necrosis Gecersiz doi access free yardim Barthelemy Olivier Jobs Alexander Meliga Emanuele ve digerleri 7 Nisan 2021 Questions and answers on workup diagnosis and risk stratification a companion document of the 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST segment elevation European Heart Journal 42 14 ss 1379 1386 doi 10 1093 eurheartj ehaa602 ISSN 1522 9645 PMC 8026278 2 PMID 32860030 NSTEMI is characterized by ischaemic symptoms associated with acute cardiomyocyte injury rise and or fall in cardiac troponin T I while ischaemic symptoms at rest or minimal effort in the absence of acute cardiomyocyte injury define unstable angina This translates into an increased risk of death in NSTEMI patients while unstable angina patients are at relatively low short term risk of death Gecersiz doi access free yardim a b c d Acute Coronary Syndromes Heart Attack Myocardial Infarction Unstable Angina Heart and Blood Vessel Disorders MSD Manual Consumer Version Ingilizce Erisim tarihi 12 Subat 2023 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c d Gulati Martha Levy Phillip D Mukherjee Debabrata Amsterdam Ezra Bhatt Deepak L ve digerleri 30 Kasim 2021 2021 AHA ACC ASE CHEST SAEM SCCT SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain A Report of the American College of Cardiology American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines Circulation Ingilizce 144 22 ss e368 e454 doi 10 1161 CIR 0000000000001029 ISSN 0009 7322 PMID 34709879 Gecersiz doi access free yardim Unstable Angina Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Achar SA Kundu S Norcross WA 2005 Diagnosis of acute coronary syndrome Am Fam Physician 72 1 ss 119 26 PMID 16035692 9 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Chest Pain in the Emergency Department Differential Diagnosis The Cardiology Advisor Ingilizce 20 Ocak 2019 Erisim tarihi 25 Temmuz 2019 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c Eisen Alon Giugliano Robert P Braunwald Eugene 20 Temmuz 2016 Updates on acute coronary syndrome A review JAMA Cardiology 1 16 ss 718 730 doi 10 1001 jamacardio 2016 2049 PMID 27438381 Franke Kyle B Wong Dennis TL Baumann Angus Nicholls Stephen J Gulati Rajiv Psaltis Peter J 4 Nisan 2019 Current state of play in spontaneous coronary artery dissection Cardiovascular Diagnosis and Therapy 9 3 ss 281 298 doi 10 21037 cdt 2019 04 03 PMC 6603494 2 PMID 31275818 Gecersiz doi access free yardim Tamis Holland JE 27 Mart 2019 Diagnosis and Management of MINOCA Patients Circulation 139 18 ss 891 908 doi 10 1161 CIR 0000000000000670 PMID 30913893 Gecersiz doi access free yardim Alpert JS Thygesen K Antman E Bassand JP 2000 Myocardial infarction redefined a consensus document of The Joint European Society of Cardiology American College of Cardiology Committee for the redefinition of myocardial infarction J Am Coll Cardiol 36 3 ss 959 69 doi 10 1016 S0735 1097 00 00804 4 PMID 10987628 Gecersiz doi access free yardim Chun AA McGee SR 2004 Bedside diagnosis of coronary artery disease a systematic review Am J Med 117 5 ss 334 43 doi 10 1016 j amjmed 2004 03 021 PMID 15336583 a b Neumar RW Shuster M Callaway CW Gent LM Atkins DL Bhanji F Brooks SC de Caen AR Donnino MW Ferrer JM Kleinman ME Kronick SL Lavonas EJ Link MS Mancini ME Morrison LJ O Connor RE Samson RA Schexnayder SM Singletary EM Sinz EH Travers AH Wyckoff MH Hazinski MF 3 Kasim 2015 Part 1 Executive Summary 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care Circulation 132 18 Suppl 2 ss S315 67 doi 10 1161 cir 0000000000000252 PMID 26472989 Gecersiz doi access free yardim Fanaroff Alexander C Rymer Jennifer A Goldstein Sarah A Simel David L Newby L Kristin 10 Kasim 2015 Does This Patient With Chest Pain Have Acute Coronary Syndrome The Rational Clinical Examination Systematic Review JAMA 314 18 ss 1955 1965 doi 10 1001 jama 2015 12735 ISSN 1538 3598 PMID 26547467 Grundy Scott M Stone Neil J Bailey Alison L Beam Craig Birtcher Kim K Blumenthal Roger S Braun Lynne T de Ferranti Sarah Faiella Tommasino Joseph Forman Daniel E Goldberg Ronald Heidenreich Paul A Hlatky Mark A Jones Daniel W Lloyd Jones Donald 25 Haziran 2019 2018 AHA ACC AACVPR AAPA ABC ACPM ADA AGS APhA ASPC NLA PCNA Guideline on the Management of Blood Cholesterol Executive Summary A Report of the American College of Cardiology American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines Journal of the American College of Cardiology Ingilizce 73 24 ss 3168 3209 doi 10 1016 j jacc 2018 11 002 ISSN 0735 1097 PMID 30423391 Gecersiz doi access free yardim Pell JP Haw S Cobbe S ve digerleri 2008 Smoke free Legislation and Hospitalizations for Acute Coronary Syndrome PDF New England Journal of Medicine 359 5 ss 482 91 doi 10 1056 NEJMsa0706740 hdl 1893 16659 PMID 18669427 Gecersiz hdl access free yardim a b O Connor RE Brady W Brooks SC ve digerleri November 2010 Part 10 acute coronary syndromes 2010 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care Circulation 122 18 Suppl 3 ss S787 817 doi 10 1161 CIRCULATIONAHA 110 971028 PMID 20956226 Gecersiz doi access free yardim Blankenship JC Skelding KA 2008 Rapid Triage Transfer and Treatment with Percutaneous Coronary Intervention for Patients with ST Segment Elevation Myocardial Infarction Acute Coronary Syndromes 9 2 ss 59 65 15 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Janda SP Tan N 2009 Thrombolysis versus primary percutaneous coronary intervention for ST elevation myocardial infarctions at Chilliwack General Hospital The Canadian Journal of Cardiology 25 11 ss e382 4 doi 10 1016 S0828 282X 09 70165 5 PMC 2776568 2 PMID 19898701 Bundhun PK Shaik M Yuan J 8 Mayis 2017 Choosing between Enoxaparin and Fondaparinux for the management of patients with acute coronary syndrome A systematic review and meta analysis BMC Cardiovascular Disorders 17 1 s 116 doi 10 1186 s12872 017 0552 z PMC 5422952 2 PMID 28482804 Gecersiz doi access free yardim Montalescot G Cayla G Collet JP Elhadad S Beygui F Le Breton H ve digerleri 2009 Immediate vs delayed intervention for acute coronary syndromes a randomized clinical trial JAMA 302 9 ss 947 54 doi 10 1001 jama 2009 1267 PMID 19724041 Vale N Nordmann AJ Schwartz GG de Lemos J Colivicchi F den Hartog F Ostadal P Macin SM Liem AH Mills EJ Bhatnagar N Bucher HC Briel M 1 Eylul 2014 Statins for acute coronary syndrome The Cochrane Database of Systematic Reviews 9 9 ss CD006870 doi 10 1002 14651858 CD006870 pub3 PMC 11126893 2 PMID 25178118 McCord J Jneid H Hollander JE ve digerleri April 2008 Management of cocaine associated chest pain and myocardial infarction a scientific statement from the American Heart Association Acute Cardiac Care Committee of the Council on Clinical Cardiology Circulation 117 14 ss 1897 907 doi 10 1161 CIRCULATIONAHA 107 188950 PMID 18347214 Gecersiz doi access free yardim Morrow D A Antman E M Charlesworth A Cairns R Murphy S A de Lemos J A Giugliano R P McCabe C H Braunwald E 24 Ekim 2000 TIMI risk score for ST elevation myocardial infarction A convenient bedside clinical score for risk assessment at presentation An intravenous nPA for treatment of infarcting myocardium early II trial substudy Circulation 102 17 ss 2031 2037 doi 10 1161 01 cir 102 17 2031 ISSN 1524 4539 PMID 11044416 Antman EM Cohen M Bernink PJ ve digerleri 2000 The TIMI risk score for unstable angina non ST elevation MI A method for prognostication and therapeutic decision making JAMA 284 7 ss 835 42 doi 10 1001 jama 284 7 835 PMID 10938172 Pollack CV Sites FD Shofer FS Sease KL Hollander JE 2006 Application of the TIMI risk score for unstable angina and non ST elevation acute coronary syndrome to an unselected emergency department chest pain population Academic Emergency Medicine 13 1 ss 13 8 doi 10 1197 j aem 2005 06 031 PMID 16365321 Chase M Robey JL Zogby KE Sease KL Shofer FS Hollander JE 2006 Prospective validation of the Thrombolysis in Myocardial Infarction Risk Score in the emergency department chest pain population Annals of Emergency Medicine 48 3 ss 252 9 doi 10 1016 j annemergmed 2006 01 032 PMID 16934646 a b Fox KA Dabbous OH Goldberg RJ Pieper KS Eagle KA Van de Werf F Avezum A Goodman SG Anderson FA Jr Granger CB 2006 Prediction of risk of death and myocardial infarction in the six months after presentation with acute coronary syndrome prospective multinational observational study GRACE BMJ 333 7578 s 1091 doi 10 1136 bmj 38985 646481 55 PMC 1661748 2 PMID 17032691 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes www escardio org Erisim tarihi 13 Subat 2024 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Khoshchehreh M Groves EM Tehrani D Amin A Patel PM Malik S 2016 Changes in mortality on weekend versus weekday admissions for Acute Coronary Syndrome in the United States over the past decade Int J Cardiol Cilt 210 ss 164 172 doi 10 1016 j ijcard 2016 02 087 PMC 4801736 2 PMID 26950171 Kostis W J Demissie K Marcella S W Shao Y H Wilson A C Moreyra A E 2007 Weekend versus weekday admission and mortality from myocardial infarction N Engl J Med 356 11 ss 1099 1109 doi 10 1056 nejmoa063355 PMID 17360988 Gecersiz doi access free yardim Dis baglantilarSiniflandirmaDICD 10 I24 9MeSH D054058Dis kaynaklareMedicine emerg 31Patient UK Akut koroner sendrom