Brandenburg sınıfı, Alman İmparatorluğu'nun okyanus ötesi ilk dört ön dretnot zırhlının dahil olduğu sınıf. Bu gemiler aynı zamanda kablosuz iletişim yapabilen ilk Alman savaş gemileridir. Bu sınıfta üretilen savaş gemilerinin adları SMS Brandenburg, SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm (daha sonra Barbaros Hayreddin), SMS Weißenburg (daha sonra Turgut Reis) ve SMS Wörth'tür. Dört geminin inşasına 1890 yılında başlandı, üçü 1893'te tamamlanırken SMS Weißenburg 1894'te bitirildi. Öncü gemi olan Brandenburg 9,3 milyon marka, Kurfürst Friedrich Wilhelm ise 11,23 milyon marka mal oldu. Birleşik Krallık Kraliyet Donanması, bu gemileri alaya alarak "balina avcıları" olarak nitelendirmiştir.
![]() SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm | |
Gemi sınıfı | |
---|---|
Kullanıcılar: | ![]() ![]() |
Sonra gelen: | Kaiser Friedrich III sınıfı zırhlı |
İnşa edilme: | 1890—94 |
Görev dönemi: | 1893—1938 |
Tamamlanmış: | 4 |
Batmış: | 1 |
Sökülen: | 3 |
Genel karakteristik | |
Sınıf ve tipi | Brandenburg sınıfı zırhlı |
Deplasman | 10.500 ton |
Uzunluk | 379 ft (116 m) |
Genişlik | 64 ft (20 m) |
Çekiş | 26 ft (7,9 m) |
İtme gücü | 2 şaftlı, üçlü genleşme tipi buhar motoru 10.000 ihp (7.500 kW) |
Hız | 17 knot (31 km/sa; 20 mil/sa) |
Menzil | 10 knot (19 km/sa; 12 mil/sa) hızla 4.500 deniz mili (8.300 km) |
Kişi kapasitesi | 568 |
Silah donanımı | 4 × 28 cm (11 in) / 40 Kalibre silah 2 × 28 cm (11 in) / 35 kalibre silah 8 × 10,5 cm (4,1 in) silah 8 × 8,8 cm (3,5 in) silah 3 × 45 cm (18 in) torpido tüpü |
Zırh | Kemer 305–406 mm (12–16 inç) taret 230 mm (9 inç) güverte 76 mm (3 inç) |
Sınıfa adını veren SMS Brandenburg ve üç kardeş gemisi kariyerleri boyunca birçok görevde bulundular. 1900 yılında Çin'deki Boxer Ayaklanması'nı bastırmak üzere sefere çıktılar; bu seferin ardından büyük ölçüde modernize edildiler. 1910 yılında, Kurfürst Friedrich Wilhelm ve Weißenburg, Osmanlı Donanması'na satılarak sırasyla Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis adlarını aldılar. Barbaros Hayreddin 1915 yılında Birleşik Krallık'ın HMS E11 denizaltısınca batırıldı, Weißenburg ise 1938'de emekliye ayrılıp 1956-1957'de söküldü. Brandenburg ve Wörth ise Almanlar tarafından I. Dünya Savaşı'nda kıyı koruması göreviyle kullanıldı. İkisi de Mayıs 1919'da hurdaya çıkarıldı.
Tasarım
Brandenburg sınıfı zırhlılar, Alman Donanması tarafından üretilen ilk okyanus ötesi zırhlılardır. Bu sınıftaki gemiler, sadece Alman kıyılarının korunması için tasarlanmış olan Siegfried ve sahil koruma gemilerinin ardından inşa edildiler. Gemilerin tasarım çalışmaları 1888 yılının sonlarında Koramiral Alexander Graf von Monts'ın yönetimi altında başladı. Graf von Monts aynı zamanda Reichstag'ın gerekli fonları ayırmasını da sağladı. O dönemde henüz yeni taç giyen II. Wilhelm'in atadığı ilk donanma komutanı von Monts idi.
Brandenburg sınıfı, Alman İmparatorluğu'nun Açık Deniz Filosu'nun temelini oluşturmuştur. Bu sınıfın inşası, Alman Donanması'nın stratejik yaklaşımında da bir değişimi işaret ediyordu. Almanların daha çok yabancı tasarımlara dayanan, geleneksel gemi inşa sanayisi yaklaşımının terk edildiği Brandenburg sınıfının tasarımında, yeni zırh tipleri gibi bazı deneysel öğeler de yer almaktaydı. Brandenburg ve Wörth'te farklı katmanlarda farklı malzemelerden oluşan kompozit zırhlar kullanılırken, Kurfürst Friedrich Wilhelm ve Weißenburg'da Krupp'un çelik-nikel alaşımı zırh plakaları kullanılmıştı.
Genel özellikler
Brandenburg sınıfı gemilerin su altındaki uzunlukları 113,9 m, su üstü uzunlukları ise 115,7 metreydi. Gemilerin genişlikleri inşa edildikleri dönemde 19,5 metreydi, modernizasyonları esnasında torpido ağlarının eklenmesi ile 19,74 m oldu. Gemilerin su çekimi burunda 7.6 m, kıçta da 7.9 m idi. Brandenburg gemilerinin tasarım deplasmanı 10.013 tondu, savaş zamanı ise tam yüklü olarak 10.670 ton deplasmana sahiplerdi.
O dönemde Alman savaş gemilerinde gövde, standart olarak hem enine hem boyuna olacak şekilde kareler halinde çelik plakalarla kaplanır, ardından da perçinlenirdi. Gemiler 13 su geçirmez kompartımandan oluşuyordu, gemi teknesinin yüzde 48'i çift tekne olarak inşa edilmişti. Alman donanması gemileri harika açık deniz tekneleri olarak görüyordu, teknelerin dinamik özellikleri de iyiydi. Gemilerin kumandaları iyi tepki veriyordu, dönüş çapları ise sınıflarına göre ortalamaydı. Gemilerin sert dümen hareketlerindeki hız kaybı %30 azaltılmış, ağırlık merkezleri ise 1,05 m aşağı çekilmişti. Buna rağmen gemiler yüksek hızda hareket ederken yunuslama hareketi fazlaydı, silah güvertesine deniz suyu geliyordu.Brandenburg sınıfı gemilerde mürettebat 38 subay ve 530 askerdi, filo bayrak gemisi görevindeyken ise mürettebata 9 subay ve 54 asker ekleniyordu.
Makineler
Brandenburg sınıfı gemiler üç silindirli üç genleşmeli buharlı motorlara sahipti; pervaneleri 5 m (16 ft) çapında ve üç kanatlı idi. Her pervanenin kendine ait makine dairesi vardı. On iki adet enine silindirik kazan, üç hazne ile motora 12 atm basıncında buhar veriyordu. Kazanlar da iki kazan dairesine ayrılmıştı. Motorlar 10.000 beygir gücünde (7500 kW) tasarlanmıştı, buna rağmen Friedrich Kurfürst Wilhelm 9.686, Wörth ise 10.228 beygir gücüne ulaşıyordu. Gemiler 16,5 knot 30,6 km/sa; 19,0 mil/sa) hıza uygun olarak tasarlandı, Brandenburg 16,3 kn (30,2 km/sa; 18,8 mil/sa) ile daha yavaş, Kurfürst Friedrich Wilhelm ve Wörth ise 16,9 kn (31,3 km/sa; 19,4 mil/sa) ile daha hızlı oldu. Gemiler 650 ton kömür taşıyacak şekilde tasarlandılar, fakat gövdedeki bazı boşluklar 1.050 ton kömür yüklemeye olanak veriyordu. Bu kömür miktarı, gemilerin 10 kn (19 km/sa; 12 mil/sa) hızla 4.300 deniz mili (8.000 km) menzile ulaşması için yeterliydi. Gemideki elektrik ihtiyacı üç adet jeneratör ile karşılanıyordu. Bazı ekipmanlar gemiden gemiye farklılık gösteriyordu; güç çıkışı 67 voltta 72,6 ila 96,5 kW arasında değişiyordu. Gemilerin yalnızca bir tane dümeni bulunuyordu.
Silahlar
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpaa0wwSnlZVzVrWlc1aWRYSm5YMEp5WVhOelpYa2xNamR6TG5CdVp5OHlNakJ3ZUMxQ2NtRnVaR1Z1WW5WeVoxOUNjbUZ6YzJWNUpUSTNjeTV3Ym1jPS5wbmc=.png)
Aynı dönemin iki ikiz tarette toplam dört büyük top taşıyan zırhlılarına göre Brandenburg sınıfı zırhlılar üç tarette taşıdıkları altı toplarıyla sıra dışı bir tasarımdı. Geminin ön ve arka taretleri daha uzun namlulu olan 28 cm K L/40 toplara sahipken, orta tarette 28 cm K L/35 namlulu toplar bulunmaktaydı. Kısa namlular, taretin geminin iki yanını da ateş altına alabilmesi için gerekliydi. L/40 topları, -5 dereceyle +25 derece arası yükseliş sağlayan Drh.L. C/92 tipi taretlere monteliydi. İki namlu tipi de zırh delici (AP) ve patlayıcı (HE) mermi kullanabiliyordu. Topların atış hızı dakikada 2 mermiydi, 240 kg ağırlığındaki mermileri ateşlemek için 73 kg RPC 12 sevk barutu kullanılıyordu. L/40 topunun namlu çıkış hızı 820 m/s, maksimum yükselişte menzili ise 15.900 metreydi. L/35 namlusu ise barut gazlarının mermiyi itmesi için daha kısa mesafe sağlaması sebebiyle 685 m/s'lik daha düşük bir namlu çıkış hızına, dolayısıyla yaklaşık 14.400 metrelik daha kısa bir menzile sahipti. 12.000 metre mesafede AP mermiler 160 mm'lik bir gemi kemer zırhını delebiliyordu. Mühimmat depolarının kapasitesi toplam 352 mermiydi. Yeni bir yaklaşım olan orta taret konsepti, ateşlendiğinde etrafındaki gemi üstyapısına zarar verdiği için ilerleyen zamanlarda terkedildi.
Brandenburg sınıfının ikincil silahları orijinal tasarımlarda geminin ön üstyapısı etrafında yer alan kazamatlara monteli yedi 10,5 cm SK L/35 seri atışlı toptan oluşuyordu. 1902-1904 yılları arasındaki modernizasyonda ise gemilere birer 10,5 cm'lik top eklendi. 10,5 cm'lik toplar için modernizasyon öncesi toplam 600 mermi taşınmaktayken, modernizasyonda cephanelikler genişletilerek toplam mühimmat kapasitesi 1.184 mermiye çıkartıldı.
Gemilerde ayrıca kazamatlara monteli sekizer adet 8,8 cm SK L/39 seri atışlı top bulunuyordu. Bu toplardan dördü burun tarafındaki sponsonlarda, diğer dördü ise gemi üstyapısının arka tarafında yer alıyordu. Bu toplar için modernizasyon öncesi toplam 2.000 atımlık mühimmat taşınmaktaydı. Modernizasyon sonrası 8,8 cm SK L/39'lar için taşınan mühimmat miktarı 2.384 mermiye arttırıldı. Bu toplar 13,8 kg'lık mermiler kullanmaktaydı; namlu çıkış hızları 590 m/s, atış hızı dakikada 15 mermi, muharebe menzilleri ise 10.500 metre dolayındaydı. Silah kundakları elle hareket ettiriliyordu.
Gemilerde ayrıca hepsi su üstü kesiminde hareketli kundaklara monteli altışar adet 45 cm'lik torpido tüpü bulunuyordu. Dört tüp geminin yanlarına, biri buruna, sonuncusu ise kıç tarafına monte edilmişti. Tüpler için toplam 16 torpido taşınmaktaydı. Bu torpidolar 5,1 metre uzunluktaydılar, 87,5 kg'lık TNT savaş başlığı taşımaktadırlar. Farklı menziller için iki farklı hıza ayarlanabilen torpidolar, 26 knot (48 km/sa; 30 mil/sa) hızda 800 metre, 32 knot (59 km/sa; 37 mil/sa) hızda ise 500 metre menzile sahiptiler. Her gemide modernizasyon sırasında tüplerden birer tanesi kaldırıldı.
Zırh
Weißenburg ve Kurfürst Friedrich Wilhelm çelik-nikel alaşımlı Krupp zırhı ile zırhlanmışlardı; ancak teslimat sorunları sebebiyle Brandenburg ve Wörth'te kompozit bir zırha yer verilmiştir. Kompozit zırh, çelik kaplamalı dövme demir plakalar ve tahta plakaların iki kat tabaka demir ile desteklenmesinden oluşuyordu. Krupp'un çelik-nikel alaşımı zırhı ise çelik tabakaların üst kısımlarına karbon eklemeye yarayan Harvey prosedürü ile üretiliyordu. Bu tip çelik, daha yüksek dayanımı sayesinde daha ince zırh tabakaları kullanılmasına ve geminin daha fazla kısmının zırhlanabilmesine olanak sağlıyordu.Brandenburg'un ön ve orta ana bataryalarının olduğu barbetleri gibi bazı kısımlarında da Krupp zırhı kullanılmıştı. Her dört geminin de zırhlı kemerlerinin arka kısmına tik ağacından destek plakaları konulmuştu.
Brandenburg sınıfı gemiler 60 mm kalınlığında güverte zırhına sahipti. Öndeki komuta kulesi yanlarda 300 mm, tavanında ise 30 mm zırha sahipti. Geminin su hattı üstünde kalan zırhlı kemeri ortada 400 mm kalınlığındaydı, ön ve arka kısımlarda ise kalınlığı 300 mm'ye azalıyordu. Tik ağacı destek plakaları da dahil edildiğinde, geminin en kalın zırha sahip bölümünde zırh kalınlığı 600 mm'ye ulaşıyordu. Su hattı altında ise zırh kayda değer ölçüde daha inceydi; su hattı altında zırhın en kalın olduğu bölüm 200 mm kalınlığındaydı, bu kalınlık ön ve arkaya doğru 180 mm'ye dek azalıyordu. Geminin kupolaları 50 mm kalınlığında tavana, üç adet 40 mm'lik katmandan oluşan 120 mm'lik de duvarlara sahipti. Geminin barbetlerinde 210 mm'lik tahta plakalarla desteklenmiş 300 mm'lik zırhlı plakalar yer almaktaydı.
İnşa
Sınıfın ısmarlanan ilk gemisi A, yani Brandenburg, 1890 yılında Stettin'in AG Vulcan Stettin tersanesinde kızağa kondu, 21 Eylül 1891 tarihinde ise denize indirildi. Denize indirildikten sonra donatımı tamamlanan gemi, 19 Kasım 1893'te Alman donanmasına teslim edildi.Wörth, B gemisi olarak sipariş edildi;Kiel'de Friedrich Krupp Germaniawerft tersanesinde Brandenburg ile eş zamanlı olarak kızağa kondu. Sınıfındaki gemilere kıyasla Wörth'ün inşaatı ilk dönemde yavaş ilerledi. Wörth, kardeş gemisine göre gecikerek 2 Ağustos 1892 tarihinde ancak denize indirilebildi; ancak donatımı daha hızlı tamamlanarak 31 Ekim 1893 tarihinde sınıfında hizmete giren ilk gemi olarak donanmaya katıldı.C gemisi olarak sipariş edilen Weißenburg, 1890 yılında AG Vulcan tersanesinde kızağa kondu ve 14 Aralık 1891 tarihinde denize indirildi. 5 Haziran 1894'te donanmaya katıldı ve böylece sınıfının en geç göreve başlayan gemisi oldu.Kurfürst Friedrich Wilhelm, sınıfın dördüncü ve son gemisi idi. D gemisi olarak sipariş edildi, 1890 yılında Kaiserliche Werft Wilhelmshaven tersanesinde kızağa kondu. 30 Haziran 1891 tarihinde denize indirildi. Sınıfının denize indirilen ilk gemisi olan D, kardeş gemisi Brandenburg ile aynı günde donanmaya katıldı.
Yüzyılın bitiminde ciddi bir modernizasyon için gemiler Werft Wilhelmshaven tersanesine alındı. İlk olarak Wörth, 1901 yılında modernizasyona girdi. 1902 yılında Weißenburg, 1903'te Brandenburg ve 1904'te de Kurfürst Friedrich Wilhelm modernizasyondan geçti. Modernizasyonda kıç kısmına bir komuta kulesi daha eklendi. Geminin ortasındaki kambur küçültüldü. Bu değişiklikler 500 ila 700 ton arasında değişen ağırlık azalmasıyla sonuçlandı.
Hizmet geçmişi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJekwxTk5VMTlDY21GdVpHVnVZblZ5Wnk1cWNHY3ZNakl3Y0hndFUwMVRYMEp5WVc1a1pXNWlkWEpuTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Brandenburg sınıfı gemiler, hizmete girişlerinin ardından daha eski dört Sachsen sınıfı zırhlı firkateyn ile beraber I. Savaş Filosu'na atandılar. 1901-1902 yıllarında filodaki Sachsen sınıfı gemiler daha yeni olan Kaiser Friedrich III sınıfı zırhlılarla değiştirilmişti.
Brandenburg sınıfının katıldığı ilk büyük operasyon, 1900 yılında I. Bölük'ün Çin'deki Boxer Ayaklanması'nı bastırma görevi oldu. Alman denizaşırı gücü, Mareşal Alfred von Waldersee komutasındaki dört Brandenburg sınıfı zırhlı, altı kruvazör, on ikmal gemisi, üç torpido bot ve altı deniz piyade alayından oluşuyordu. Amiral Alfred von Tirpitz, gereksiz ve maliyetli olduğu gerekçesiyle bu gücün konuşlandırılmasına karşı çıkmıştı. Filo Pekin kuşatmasının bitmesinden sonra Çin'e vardığı için, Kiaochow çevresindeki yerel ayaklanmaların bastırılmasında görev aldı. Operasyon, Alman hükûmetine 100 milyon marktan daha pahalıya mal oldu.
Brandenburg sınıfı gemiler 1905 yılındaki modernizasyonlarının ardından tekrar donanmaya katıldılar; ancak 1906 yılında HMS Dreadnought'un göreve başlamasıyla modern teknolojinin gerisinde kaldılar. Sonuç olarak aktif görev süreleri sınırlı kaldı. 12 Eylül 1910'da sınıfın daha gelişmiş iki gemisi olan Kurfürst Friedrich Wilhelm ve Weißenburg Osmanlı İmparatorluğu'na satılarak sırasıyla Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis adlarını aldılar.I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Brandenburg ve Wörth kıyı savunma görevlerine atandılar; ancak bu görevleri 1915'te sona erdirildi ve gemiler aktif hizmetten çekildiler. Aynı yıl Brandenburg 'da, Wörth ise Danzig'de kışla gemi görevine verildi.Brandenburg'u hedef gemisi olarak yeniden inşa etmek üzere için planlar yapılmasına rağmen bu düşünce uygulanmadı. Brandenburg ve Wörth 13 Mayıs 1919'da donanma envanterinden düşülerek parçalanmak üzere satıldılar. İki gemi de merkezi Berlin'de bulunan Norddeutsche Tiefbauges gemi söküm şirketi tarafından satın alındı; Brandenburg Danzig'e çekildi ve kardeş gemisi Wörth ile beraber hurda olarak söküldü.
8 Ağustos 1915'te Barbaros Hayreddin, Çanakkale'deki Türk savunmasını desteklemek üzere Çanakkale Boğazı'ndan geçerken İngiliz denizaltısı HMS E11 tarafından torpidolanarak batırıldı. Geminin mürettebatından 253 kişi öldü. 19 Ocak 1918'de muharebe kruvazörü Yavuz Sultan Selim ve hafif kruvazör Midilli Çanakkale'den ayrılarak İngiliz gemilerine saldırmak üzere yola çıktılar. Osmanlı gemileri hızlı saldırılarıyla HMS Raglan ve HMS M28'i batırdıktan sonra Çanakkale'ye dönüşe geçtiler. Dönüş yolunda Midilli beş mayına çarpıp battı, Yavuz Sultan Selim ise üç mayına çarparak hasar aldı ve iskeleye doğru yatmaya başladı. Gemi kaptanının hatalı emirleri sonucu Yavuz Sultan Selim karaya oturdu. Gemi, 25 Ocak'ta Turgut Reis bölgeye ulaşıp kurtarma çalışmasına başlayana dek karaya oturmuş durumda neredeyse bir hafta geçirdi. Turgut Reis, aynı günün öğleden sonrasında Yavuz Sultan Selim'i yedeğe alarak kurtardı.Turgut Reis I. Dünya Savaşı'nın ardından aktif hizmetten ayrıldı. 1924 yılında eğitim gemisi olarak atanan Turgut Reis, 1933 yılında bu görevden alındı ve 1956-1957 yıllarında söküldü.
Notlar
- ^ Alman İmparatorluk Donanması literatüründe "K" harfi Kanone (top) anlamındadır, L/40 ise top namlusunun uzunluğunu belirtir. Bu örnekte, L/40 topun 40 kalibre uzunluğunda olduğunu belirtir, yani top namlusunun uzunluğu topun namlusunun iç çapının 40 katıdır.
- ^ Ismarlanan Alman savaş gemileri, geçici isimler ile adlandırılıyorlardı; filoya eklenen yeni gemilere harf kodları veriliyordu, daha eski gemilerin yerine hizmete girecek olanlar ise "Ersatz (yerine hizmete gireceği gemi)" olarak adlandırılıyorlardı.
Kaynakça
- Genel
- Bennett, Geoffrey (2005). Naval Battles of the First World War. Londra: Pen & Sword Military Classics. ISBN .
- Gardiner, Robert; Gray, Randal, (Ed.) (1984). Conway's All the World's Fighting Ships: 1906–1922. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN . OCLC 12119866.
- Gardiner, Robert; Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., (Ed.) (1979). Conway's All the World's Fighting Ships: 1860–1905. Londra: Conway Maritime Press. ISBN .
- Gröner, Erich (1990). German Warships: 1815–1945. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN .
- Halpern, Paul G. (1995). A Naval History of World War I. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN .
- Herwig, Holger (1980). "Luxury" Fleet: The Imperial German Navy 1888-1918. : Humanity Books. ISBN .
- Hore, Peter (2006). The Ironclads. Londra: Southwater Publishing. ISBN .
- Weir, Gary E. (1992). Building the Kaiser's Navy: The Imperial Navy Office and German Industry in the Tirpitz Era, 1890-1919. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN . OCLC 22665422.
- Özel
- ^ Weir, s. 23
- ^ a b c d e f g h i j k l m Hore, s. 66
- ^ Herwig, s. 24
- ^ a b Herwig, s. 25
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p Gröner, s. 13
- ^ Gröner, s. 13 - 14
- ^ Gardiner and Gray, s. 140
- ^ DiGiulian, Tony (22 Mart 2007). "German 8.8 cm/30 (3.46") SK L/30 8.8 cm/30 (3.46") Ubts L/30" (İngilizce). Navweaps.com. 6 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 2 Eylül 2009.
- ^ DiGiulian, Tony (21 Nisan 2007). "German Torpedoes Pre-World War II" (İngilizce). Navweaps.com. 9 Haziran 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 2 Eylül 2009.
- ^ a b c d Gardiner, Chesneau ve Kolesnik, s. 247
- ^ a b c d e Gröner, s. 14
- ^ a b Gardiner and Gray, s. 141
- ^ Herwig, s. 45
- ^ Herwig, s. 106
- ^ Herwig, s. 103
- ^ Halpern, s. 119
- ^ Bennett, s. 47
- ^ Gardiner and Gray, s. 390
Ayrıca bakınız
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Brandenburg sinifi Alman Imparatorlugu nun okyanus otesi ilk dort on dretnot zirhlinin dahil oldugu sinif Bu gemiler ayni zamanda kablosuz iletisim yapabilen ilk Alman savas gemileridir Bu sinifta uretilen savas gemilerinin adlari SMS Brandenburg SMS Kurfurst Friedrich Wilhelm daha sonra Barbaros Hayreddin SMS Weissenburg daha sonra Turgut Reis ve SMS Worth tur Dort geminin insasina 1890 yilinda baslandi ucu 1893 te tamamlanirken SMS Weissenburg 1894 te bitirildi Oncu gemi olan Brandenburg 9 3 milyon marka Kurfurst Friedrich Wilhelm ise 11 23 milyon marka mal oldu Birlesik Krallik Kraliyet Donanmasi bu gemileri alaya alarak balina avcilari olarak nitelendirmistir SMS Kurfurst Friedrich WilhelmGemi sinifiKullanicilar Alman Imparatorlugu Osmanli ImparatorluguSonra gelen Kaiser Friedrich III sinifi zirhliInsa edilme 1890 94Gorev donemi 1893 1938Tamamlanmis 4Batmis 1Sokulen 3Genel karakteristikSinif ve tipiBrandenburg sinifi zirhliDeplasman10 500 tonUzunluk379 ft 116 m Genislik64 ft 20 m Cekis26 ft 7 9 m Itme gucu2 saftli uclu genlesme tipi buhar motoru 10 000 ihp 7 500 kW Hiz17 knot 31 km sa 20 mil sa Menzil10 knot 19 km sa 12 mil sa hizla 4 500 deniz mili 8 300 km Kisi kapasitesi568Silah donanimi4 28 cm 11 in 40 Kalibre silah 2 28 cm 11 in 35 kalibre silah 8 10 5 cm 4 1 in silah 8 8 8 cm 3 5 in silah 3 45 cm 18 in torpido tupuZirhKemer 305 406 mm 12 16 inc taret 230 mm 9 inc guverte 76 mm 3 inc Sinifa adini veren SMS Brandenburg ve uc kardes gemisi kariyerleri boyunca bircok gorevde bulundular 1900 yilinda Cin deki Boxer Ayaklanmasi ni bastirmak uzere sefere ciktilar bu seferin ardindan buyuk olcude modernize edildiler 1910 yilinda Kurfurst Friedrich Wilhelm ve Weissenburg Osmanli Donanmasi na satilarak sirasyla Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis adlarini aldilar Barbaros Hayreddin 1915 yilinda Birlesik Krallik in HMS E11 denizaltisinca batirildi Weissenburg ise 1938 de emekliye ayrilip 1956 1957 de sokuldu Brandenburg ve Worth ise Almanlar tarafindan I Dunya Savasi nda kiyi korumasi goreviyle kullanildi Ikisi de Mayis 1919 da hurdaya cikarildi TasarimBrandenburg sinifi zirhlilar Alman Donanmasi tarafindan uretilen ilk okyanus otesi zirhlilardir Bu siniftaki gemiler sadece Alman kiyilarinin korunmasi icin tasarlanmis olan Siegfried ve sahil koruma gemilerinin ardindan insa edildiler Gemilerin tasarim calismalari 1888 yilinin sonlarinda Koramiral Alexander Graf von Monts in yonetimi altinda basladi Graf von Monts ayni zamanda Reichstag in gerekli fonlari ayirmasini da sagladi O donemde henuz yeni tac giyen II Wilhelm in atadigi ilk donanma komutani von Monts idi Brandenburg sinifi Alman Imparatorlugu nun Acik Deniz Filosu nun temelini olusturmustur Bu sinifin insasi Alman Donanmasi nin stratejik yaklasiminda da bir degisimi isaret ediyordu Almanlarin daha cok yabanci tasarimlara dayanan geleneksel gemi insa sanayisi yaklasiminin terk edildigi Brandenburg sinifinin tasariminda yeni zirh tipleri gibi bazi deneysel ogeler de yer almaktaydi Brandenburg ve Worth te farkli katmanlarda farkli malzemelerden olusan kompozit zirhlar kullanilirken Kurfurst Friedrich Wilhelm ve Weissenburg da Krupp un celik nikel alasimi zirh plakalari kullanilmisti Genel ozellikler Brandenburg sinifi gemilerin su altindaki uzunluklari 113 9 m su ustu uzunluklari ise 115 7 metreydi Gemilerin genislikleri insa edildikleri donemde 19 5 metreydi modernizasyonlari esnasinda torpido aglarinin eklenmesi ile 19 74 m oldu Gemilerin su cekimi burunda 7 6 m kicta da 7 9 m idi Brandenburg gemilerinin tasarim deplasmani 10 013 tondu savas zamani ise tam yuklu olarak 10 670 ton deplasmana sahiplerdi O donemde Alman savas gemilerinde govde standart olarak hem enine hem boyuna olacak sekilde kareler halinde celik plakalarla kaplanir ardindan da percinlenirdi Gemiler 13 su gecirmez kompartimandan olusuyordu gemi teknesinin yuzde 48 i cift tekne olarak insa edilmisti Alman donanmasi gemileri harika acik deniz tekneleri olarak goruyordu teknelerin dinamik ozellikleri de iyiydi Gemilerin kumandalari iyi tepki veriyordu donus caplari ise siniflarina gore ortalamaydi Gemilerin sert dumen hareketlerindeki hiz kaybi 30 azaltilmis agirlik merkezleri ise 1 05 m asagi cekilmisti Buna ragmen gemiler yuksek hizda hareket ederken yunuslama hareketi fazlaydi silah guvertesine deniz suyu geliyordu Brandenburg sinifi gemilerde murettebat 38 subay ve 530 askerdi filo bayrak gemisi gorevindeyken ise murettebata 9 subay ve 54 asker ekleniyordu Makineler Brandenburg sinifi gemiler uc silindirli uc genlesmeli buharli motorlara sahipti pervaneleri 5 m 16 ft capinda ve uc kanatli idi Her pervanenin kendine ait makine dairesi vardi On iki adet enine silindirik kazan uc hazne ile motora 12 atm basincinda buhar veriyordu Kazanlar da iki kazan dairesine ayrilmisti Motorlar 10 000 beygir gucunde 7500 kW tasarlanmisti buna ragmen Friedrich Kurfurst Wilhelm 9 686 Worth ise 10 228 beygir gucune ulasiyordu Gemiler 16 5 knot 30 6 km sa 19 0 mil sa hiza uygun olarak tasarlandi Brandenburg 16 3 kn 30 2 km sa 18 8 mil sa ile daha yavas Kurfurst Friedrich Wilhelm ve Worth ise 16 9 kn 31 3 km sa 19 4 mil sa ile daha hizli oldu Gemiler 650 ton komur tasiyacak sekilde tasarlandilar fakat govdedeki bazi bosluklar 1 050 ton komur yuklemeye olanak veriyordu Bu komur miktari gemilerin 10 kn 19 km sa 12 mil sa hizla 4 300 deniz mili 8 000 km menzile ulasmasi icin yeterliydi Gemideki elektrik ihtiyaci uc adet jenerator ile karsilaniyordu Bazi ekipmanlar gemiden gemiye farklilik gosteriyordu guc cikisi 67 voltta 72 6 ila 96 5 kW arasinda degisiyordu Gemilerin yalnizca bir tane dumeni bulunuyordu Silahlar Brassey s Naval Annual 1902 deki bir cizim Ayni donemin iki ikiz tarette toplam dort buyuk top tasiyan zirhlilarina gore Brandenburg sinifi zirhlilar uc tarette tasidiklari alti toplariyla sira disi bir tasarimdi Geminin on ve arka taretleri daha uzun namlulu olan 28 cm K L 40 toplara sahipken orta tarette 28 cm K L 35 namlulu toplar bulunmaktaydi Kisa namlular taretin geminin iki yanini da ates altina alabilmesi icin gerekliydi L 40 toplari 5 dereceyle 25 derece arasi yukselis saglayan Drh L C 92 tipi taretlere monteliydi Iki namlu tipi de zirh delici AP ve patlayici HE mermi kullanabiliyordu Toplarin atis hizi dakikada 2 mermiydi 240 kg agirligindaki mermileri ateslemek icin 73 kg RPC 12 sevk barutu kullaniliyordu L 40 topunun namlu cikis hizi 820 m s maksimum yukseliste menzili ise 15 900 metreydi L 35 namlusu ise barut gazlarinin mermiyi itmesi icin daha kisa mesafe saglamasi sebebiyle 685 m s lik daha dusuk bir namlu cikis hizina dolayisiyla yaklasik 14 400 metrelik daha kisa bir menzile sahipti 12 000 metre mesafede AP mermiler 160 mm lik bir gemi kemer zirhini delebiliyordu Muhimmat depolarinin kapasitesi toplam 352 mermiydi Yeni bir yaklasim olan orta taret konsepti ateslendiginde etrafindaki gemi ustyapisina zarar verdigi icin ilerleyen zamanlarda terkedildi Brandenburg sinifinin ikincil silahlari orijinal tasarimlarda geminin on ustyapisi etrafinda yer alan kazamatlara monteli yedi 10 5 cm SK L 35 seri atisli toptan olusuyordu 1902 1904 yillari arasindaki modernizasyonda ise gemilere birer 10 5 cm lik top eklendi 10 5 cm lik toplar icin modernizasyon oncesi toplam 600 mermi tasinmaktayken modernizasyonda cephanelikler genisletilerek toplam muhimmat kapasitesi 1 184 mermiye cikartildi Gemilerde ayrica kazamatlara monteli sekizer adet 8 8 cm SK L 39 seri atisli top bulunuyordu Bu toplardan dordu burun tarafindaki sponsonlarda diger dordu ise gemi ustyapisinin arka tarafinda yer aliyordu Bu toplar icin modernizasyon oncesi toplam 2 000 atimlik muhimmat tasinmaktaydi Modernizasyon sonrasi 8 8 cm SK L 39 lar icin tasinan muhimmat miktari 2 384 mermiye arttirildi Bu toplar 13 8 kg lik mermiler kullanmaktaydi namlu cikis hizlari 590 m s atis hizi dakikada 15 mermi muharebe menzilleri ise 10 500 metre dolayindaydi Silah kundaklari elle hareket ettiriliyordu Gemilerde ayrica hepsi su ustu kesiminde hareketli kundaklara monteli altisar adet 45 cm lik torpido tupu bulunuyordu Dort tup geminin yanlarina biri buruna sonuncusu ise kic tarafina monte edilmisti Tupler icin toplam 16 torpido tasinmaktaydi Bu torpidolar 5 1 metre uzunluktaydilar 87 5 kg lik TNT savas basligi tasimaktadirlar Farkli menziller icin iki farkli hiza ayarlanabilen torpidolar 26 knot 48 km sa 30 mil sa hizda 800 metre 32 knot 59 km sa 37 mil sa hizda ise 500 metre menzile sahiptiler Her gemide modernizasyon sirasinda tuplerden birer tanesi kaldirildi Zirh Weissenburg ve Kurfurst Friedrich Wilhelm celik nikel alasimli Krupp zirhi ile zirhlanmislardi ancak teslimat sorunlari sebebiyle Brandenburg ve Worth te kompozit bir zirha yer verilmistir Kompozit zirh celik kaplamali dovme demir plakalar ve tahta plakalarin iki kat tabaka demir ile desteklenmesinden olusuyordu Krupp un celik nikel alasimi zirhi ise celik tabakalarin ust kisimlarina karbon eklemeye yarayan Harvey proseduru ile uretiliyordu Bu tip celik daha yuksek dayanimi sayesinde daha ince zirh tabakalari kullanilmasina ve geminin daha fazla kisminin zirhlanabilmesine olanak sagliyordu Brandenburg un on ve orta ana bataryalarinin oldugu barbetleri gibi bazi kisimlarinda da Krupp zirhi kullanilmisti Her dort geminin de zirhli kemerlerinin arka kismina tik agacindan destek plakalari konulmustu Brandenburg sinifi gemiler 60 mm kalinliginda guverte zirhina sahipti Ondeki komuta kulesi yanlarda 300 mm tavaninda ise 30 mm zirha sahipti Geminin su hatti ustunde kalan zirhli kemeri ortada 400 mm kalinligindaydi on ve arka kisimlarda ise kalinligi 300 mm ye azaliyordu Tik agaci destek plakalari da dahil edildiginde geminin en kalin zirha sahip bolumunde zirh kalinligi 600 mm ye ulasiyordu Su hatti altinda ise zirh kayda deger olcude daha inceydi su hatti altinda zirhin en kalin oldugu bolum 200 mm kalinligindaydi bu kalinlik on ve arkaya dogru 180 mm ye dek azaliyordu Geminin kupolalari 50 mm kalinliginda tavana uc adet 40 mm lik katmandan olusan 120 mm lik de duvarlara sahipti Geminin barbetlerinde 210 mm lik tahta plakalarla desteklenmis 300 mm lik zirhli plakalar yer almaktaydi InsaSinifin ismarlanan ilk gemisi A yani Brandenburg 1890 yilinda Stettin in AG Vulcan Stettin tersanesinde kizaga kondu 21 Eylul 1891 tarihinde ise denize indirildi Denize indirildikten sonra donatimi tamamlanan gemi 19 Kasim 1893 te Alman donanmasina teslim edildi Worth B gemisi olarak siparis edildi Kiel de Friedrich Krupp Germaniawerft tersanesinde Brandenburg ile es zamanli olarak kizaga kondu Sinifindaki gemilere kiyasla Worth un insaati ilk donemde yavas ilerledi Worth kardes gemisine gore gecikerek 2 Agustos 1892 tarihinde ancak denize indirilebildi ancak donatimi daha hizli tamamlanarak 31 Ekim 1893 tarihinde sinifinda hizmete giren ilk gemi olarak donanmaya katildi C gemisi olarak siparis edilen Weissenburg 1890 yilinda AG Vulcan tersanesinde kizaga kondu ve 14 Aralik 1891 tarihinde denize indirildi 5 Haziran 1894 te donanmaya katildi ve boylece sinifinin en gec goreve baslayan gemisi oldu Kurfurst Friedrich Wilhelm sinifin dorduncu ve son gemisi idi D gemisi olarak siparis edildi 1890 yilinda Kaiserliche Werft Wilhelmshaven tersanesinde kizaga kondu 30 Haziran 1891 tarihinde denize indirildi Sinifinin denize indirilen ilk gemisi olan D kardes gemisi Brandenburg ile ayni gunde donanmaya katildi Yuzyilin bitiminde ciddi bir modernizasyon icin gemiler Werft Wilhelmshaven tersanesine alindi Ilk olarak Worth 1901 yilinda modernizasyona girdi 1902 yilinda Weissenburg 1903 te Brandenburg ve 1904 te de Kurfurst Friedrich Wilhelm modernizasyondan gecti Modernizasyonda kic kismina bir komuta kulesi daha eklendi Geminin ortasindaki kambur kucultuldu Bu degisiklikler 500 ila 700 ton arasinda degisen agirlik azalmasiyla sonuclandi Hizmet gecmisiBrandenburg Brandenburg sinifi gemiler hizmete girislerinin ardindan daha eski dort Sachsen sinifi zirhli firkateyn ile beraber I Savas Filosu na atandilar 1901 1902 yillarinda filodaki Sachsen sinifi gemiler daha yeni olan Kaiser Friedrich III sinifi zirhlilarla degistirilmisti Brandenburg sinifinin katildigi ilk buyuk operasyon 1900 yilinda I Boluk un Cin deki Boxer Ayaklanmasi ni bastirma gorevi oldu Alman denizasiri gucu Maresal Alfred von Waldersee komutasindaki dort Brandenburg sinifi zirhli alti kruvazor on ikmal gemisi uc torpido bot ve alti deniz piyade alayindan olusuyordu Amiral Alfred von Tirpitz gereksiz ve maliyetli oldugu gerekcesiyle bu gucun konuslandirilmasina karsi cikmisti Filo Pekin kusatmasinin bitmesinden sonra Cin e vardigi icin Kiaochow cevresindeki yerel ayaklanmalarin bastirilmasinda gorev aldi Operasyon Alman hukumetine 100 milyon marktan daha pahaliya mal oldu Brandenburg sinifi gemiler 1905 yilindaki modernizasyonlarinin ardindan tekrar donanmaya katildilar ancak 1906 yilinda HMS Dreadnought un goreve baslamasiyla modern teknolojinin gerisinde kaldilar Sonuc olarak aktif gorev sureleri sinirli kaldi 12 Eylul 1910 da sinifin daha gelismis iki gemisi olan Kurfurst Friedrich Wilhelm ve Weissenburg Osmanli Imparatorlugu na satilarak sirasiyla Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis adlarini aldilar I Dunya Savasi nin baslamasiyla Brandenburg ve Worth kiyi savunma gorevlerine atandilar ancak bu gorevleri 1915 te sona erdirildi ve gemiler aktif hizmetten cekildiler Ayni yil Brandenburg da Worth ise Danzig de kisla gemi gorevine verildi Brandenburg u hedef gemisi olarak yeniden insa etmek uzere icin planlar yapilmasina ragmen bu dusunce uygulanmadi Brandenburg ve Worth 13 Mayis 1919 da donanma envanterinden dusulerek parcalanmak uzere satildilar Iki gemi de merkezi Berlin de bulunan Norddeutsche Tiefbauges gemi sokum sirketi tarafindan satin alindi Brandenburg Danzig e cekildi ve kardes gemisi Worth ile beraber hurda olarak sokuldu 8 Agustos 1915 te Barbaros Hayreddin Canakkale deki Turk savunmasini desteklemek uzere Canakkale Bogazi ndan gecerken Ingiliz denizaltisi HMS E11 tarafindan torpidolanarak batirildi Geminin murettebatindan 253 kisi oldu 19 Ocak 1918 de muharebe kruvazoru Yavuz Sultan Selim ve hafif kruvazor Midilli Canakkale den ayrilarak Ingiliz gemilerine saldirmak uzere yola ciktilar Osmanli gemileri hizli saldirilariyla HMS Raglan ve HMS M28 i batirdiktan sonra Canakkale ye donuse gectiler Donus yolunda Midilli bes mayina carpip batti Yavuz Sultan Selim ise uc mayina carparak hasar aldi ve iskeleye dogru yatmaya basladi Gemi kaptaninin hatali emirleri sonucu Yavuz Sultan Selim karaya oturdu Gemi 25 Ocak ta Turgut Reis bolgeye ulasip kurtarma calismasina baslayana dek karaya oturmus durumda neredeyse bir hafta gecirdi Turgut Reis ayni gunun ogleden sonrasinda Yavuz Sultan Selim i yedege alarak kurtardi Turgut Reis I Dunya Savasi nin ardindan aktif hizmetten ayrildi 1924 yilinda egitim gemisi olarak atanan Turgut Reis 1933 yilinda bu gorevden alindi ve 1956 1957 yillarinda sokuldu Notlar Alman Imparatorluk Donanmasi literaturunde K harfi Kanone top anlamindadir L 40 ise top namlusunun uzunlugunu belirtir Bu ornekte L 40 topun 40 kalibre uzunlugunda oldugunu belirtir yani top namlusunun uzunlugu topun namlusunun ic capinin 40 katidir Ismarlanan Alman savas gemileri gecici isimler ile adlandiriliyorlardi filoya eklenen yeni gemilere harf kodlari veriliyordu daha eski gemilerin yerine hizmete girecek olanlar ise Ersatz yerine hizmete girecegi gemi olarak adlandiriliyorlardi KaynakcaGenelBennett Geoffrey 2005 Naval Battles of the First World War Londra Pen amp Sword Military Classics ISBN 1 84415 300 2 Gardiner Robert Gray Randal Ed 1984 Conway s All the World s Fighting Ships 1906 1922 Annapolis Naval Institute Press ISBN 0870219073 OCLC 12119866 KB1 bakim Birden fazla ad editor listesi link Gardiner Robert Chesneau Roger Kolesnik Eugene M Ed 1979 Conway s All the World s Fighting Ships 1860 1905 Londra Conway Maritime Press ISBN 0 85177 133 5 KB1 bakim Birden fazla ad editor listesi link Groner Erich 1990 German Warships 1815 1945 Annapolis Naval Institute Press ISBN 0 87021 790 9 Halpern Paul G 1995 A Naval History of World War I Annapolis Naval Institute Press ISBN 1557503524 Herwig Holger 1980 Luxury Fleet The Imperial German Navy 1888 1918 Humanity Books ISBN 9781573922869 Hore Peter 2006 The Ironclads Londra Southwater Publishing ISBN 978 1 84476 299 6 Weir Gary E 1992 Building the Kaiser s Navy The Imperial Navy Office and German Industry in the Tirpitz Era 1890 1919 Annapolis Maryland Naval Institute Press ISBN 978 1557509291 OCLC 22665422 Ozel Weir s 23 a b c d e f g h i j k l m Hore s 66 Herwig s 24 a b Herwig s 25 a b c d e f g h i j k l m n o p Groner s 13 Groner s 13 14 a b DiGiulian Tony 25 Mart 2009 Navweaps com 22 Mayis 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Eylul 2009 Gardiner and Gray s 140 DiGiulian Tony 22 Mart 2007 German 8 8 cm 30 3 46 SK L 30 8 8 cm 30 3 46 Ubts L 30 Ingilizce Navweaps com 6 Mayis 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 2 Eylul 2009 DiGiulian Tony 21 Nisan 2007 German Torpedoes Pre World War II Ingilizce Navweaps com 9 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 2 Eylul 2009 a b c d Gardiner Chesneau ve Kolesnik s 247 a b c d e Groner s 14 a b Gardiner and Gray s 141 Herwig s 45 Herwig s 106 Herwig s 103 Halpern s 119 Bennett s 47 Gardiner and Gray s 390Ayrica bakinizDagilma Donemi Osmanli Donanmasi