Bir homunculus (UK hom-UNK-yuul-əs, US hohm--, Latin: [hɔˈmʊŋkʊlʊs] ; "küçük insan"), orijinal olarak kilden yapılmış maketler veya küçük heykeller olarak tasvir edilen bir insan temsilidir. On altıncı yüzyıl simyasında ve on dokuzuncu yüzyıl kurgusunda popüler hale gelen bu kavram, tarihsel olarak minyatür, tamamen şekillendirilmiş bir insanın yaratılmasına atıfta bulunmuştur. Kavramın kökleri preformasyonizmin yanı sıra daha önceki folklor ve simya geleneklerine de dayanmaktadır.
Terim adını, beynin serebral korteksinin ne kadar alanının kendisine ayrıldığını temsil etmek için vücut parçalarının boyutu çarpıtılmış bir insan imgesi olan almıştır.
Tarih
Simya
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpWbEwxQmhjbUZqWld4emRYTXlNVGt1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFZCaGNtRmpaV3h6ZFhNeU1Ua3VhbkJuLmpwZw==.jpg)
Homunculus ilk olarak Paracelsus'a (1493-1541) atfedilen simya yazılarında ismen geçmektedir. De natura rerum (1537) homunculus yaratma yöntemini şöyle özetler:
Bir erkeğin spermi, bir atın rahminde en yüksek çürüme derecesiyle kırk gün boyunca kapalı bir kabakgiller içinde kendi kendine çürütülür ya da en azından canlanacak, kendi kendine hareket edecek ve kolayca gözlemlenebilecek şekilde kıpırdayacak kadar uzun bir süre. Bu sürenin sonunda bir insana benzer ama şeffaftır, bedeni yoktur. Bundan sonra, insan kanının Arcanum'uyla akıllıca beslenirse ve kırk haftaya kadar beslenirse ve atın rahminin eşit sıcaklığında tutulursa, ondan canlı bir insan çocuğu büyür, tüm üyeleriyle bir kadından doğan başka bir çocuk gibi, ancak çok daha küçüktür.:328–329
Daha önceki simyacıların yazılarındaki benzer kavramlarla karşılaştırmalar yapılmıştır. Her ne kadar "homunculus" kelimesi hiç kullanılmamış olsa da, Carl Jung bu kavramın ilk olarak MS üçüncü yüzyılda yazılmış olan Zosimos'un Vizyonları'nda ortaya çıktığına inanmıştır. Vizyonlarda Zosimos, "kendisinin tam tersine, sakatlanmış bir antroparion'a" dönüşen bir rahiple karşılaşırYunanca "antroparion" kelimesi, "kişi" kelimesinin küçültülmüş hali olan "homunculus "a benzer. Zosimos daha sonra rüyasında başka antroparia'larla karşılaşır ancak yapay yaşamın yaratılmasından söz edilmez. Jung yorumunda homunculus'u Felsefe Taşı'yla, "içsel kişi "yi de İsa'yla eş tutar.
İslam simyasında, Cabir bin Hayyan'ın yazılarında da sıklıkla görülen (Arapça: تكوين) Müslüman simyacıların elde etmek istediği ana amaçtır. Simya bağlamında takvin, minerallerden peygamberlere kadar olan varlık zincirinin tüm halkalarını kapsayan ve demiurgosun işlevini taklit eden yapay bir yaşam yaratımını ifade eder. Cabiri'nin Kitab al-Tajmi'sinde bulunan hayvan yaşamı yaratmaya yönelik bir dizi talimat, hayvan şeklinde bir kap bulmayı ve hayvanın vücut sıvılarını içinde birleştirmeyi, ardından kabı bir gök küre modelinin ortasına yerleştirmeyi ve üzerine ısı uygulamayı içerir. Bazı simyacılar bu yöntemlerin Hindistan veya Güneydoğu Asya'da bir yerde ortaya çıktığına inanmışlardır.
Homunculus Paracelsus'un zamanından sonra da simya yazılarında yer almaya devam etmiştir. Örneğin (Christian Rosenkreutz'un Kimyevi Düğünü) (1616), Homunculi ikilisi olarak tanımlanan bir erkek ve dişi formunun yaratılmasıyla son bulur. Alegorik metin okuyucuya simyanın nihai amacının yapay olarak altın üretmek anlamına gelen chrysopoeia olmadığını, bunun yerine yapay bir insan üretimi olduğunu öne sürer. Burada homunculi'lerin yaratılması sembolik olarak ruhani yenilenmeyi ve Hristiyan soteriolojisini temsil etmektedir.
1775 yılında Kont İtalyan bir din adamı olan ile birlikte geleceği görme yeteneğine sahip on homunculi yarattığı ve bunların Viyana'daki Mason locasında cam kaplarda saklandığı iddia edilmektedir. Dr. Die Sphinx adlı masonik el kitabında wahrsagenden Geister'e (geleceği gören hayaletler) bütün bir bölüm ayrılmıştır. Bunların yerel ileri gelenler de dahil olmak üzere birçok kişi tarafından görüldüğü söylenmektedir.
Folklor
Homunculus'a yapılan atıflar on altıncı yüzyıl simya yazılarından önce nadiren görülmekle birlikte, simyacıların daha önceki halk geleneklerinden etkilenerek bu kavramı kullanmış olabileceği değerlendirilmektedir. Almancada Alreona, Alraun veya Alraune olarak bilinen mandragora buna bir örnektir; The History and Practice of Magic adlı kitabından bir alıntıda mandragora ile doğrudan bir karşılaştırma yapılır:
Paracelsus tarafından çok övülen homunculus (şişedeki küçük adam) kadar güçlü bir Mandragora yapmak ister misiniz? O zaman denilen bitkiden bir kök bulun. İlkbahar ekinoksundan biraz sonra bir Pazartesi günü (ay günü) topraktan çıkarın. Kökün uçlarını kesin ve geceleyin bir köy kilisesinin bahçesine, bir ölünün mezarına gömün. 30 gün boyunca, içinde üç yarasa boğulmuş inek sütü ile sulayın. 31. gün geldiğinde, gece yarısı kökü çıkarın ve mine çiçeği dallarıyla ısıtılmış bir fırında kurutun; sonra onu ölü bir adamın kefeninin bir parçasına sarın ve her yere yanınızda taşıyın.
Homunculus aynı zamanda Yahudi folklorundaki golem ile de karşılaştırılmıştır. Golem ve homunculus'un yaratılışını özetleyen ayrıntılar çok farklı olsa da, her iki kavram da metaforik olarak insanı kendi suretinde yaşamı inşa ederken ilahi olanla ilişkilendirir.
Preformasyonizm
Preformasyonizm, hayvanların kendilerinin minyatür versiyonlarından geliştiğini savunan eskimiş bir kuramdır. Spermlerin "animalcules" adı verilen önceden şekillenmiş tam varlıklar içerdiğine inanılırdı. Bu nedenle tekâmül, bunun büyütülerek tam teşekküllü bir varlığa dönüştürülmesi meselesiydi. Homunculus terimi daha sonra gebe kalma ve doğum tartışmalarında da kullanılmıştır.
, insanların ve diğer hayvanların menisinde hayvancıkların bulunduğunu öne sürdü. Bu, spermin aslında bir çocuğa dönüşmek üzere bir kadının içine yerleştirilen "küçük bir adam" olduğunu savunan spermist teorinin başlangıcıydı ve gebe kalmanın esraına ilişkin birçoklarınca kabul edilen bir açıklamaydı. Daha sonra, eğer sperm bir homunculus ise, bir yetişkinin boyutu dışında her şeyiyle aynıysa, o zaman homunculus'un da kendine ait bir spermi olabileceği ortaya atıldı. Bu da "aşağıya doğru" bir homunculus zinciri ile bir reductio ad absurdum'a yol açtı. Ancak bu, spermistler tarafından ölümcül bir itiraz olarak görülmemiştir, çünkü onlara göre "Adem" de herkesin nasıl günah işlediğini "tüm insanlık zaten Adem'in belinde yaşar" açıklamasıyla açıkça ifade etmiştir. Spermistlerin teorisi ayrıca çocukların neden babalarına olduğu kadar annelerine de benzeme eğiliminde olduklarını açıklamakta başarısız olmuştur, ancak bazı spermistler büyüyen homunculus'un anne karnından itibaren anneye ait özellikleri özümsediğine inanmıştır.
Modern bilimde terminolojik kullanım
Homunculus, günümüzde psikoloji gibi bilimsel disiplinlerde, insan vücudunun somatosensoriyel korteks ("duyusal homunculus") ve ("motor homunculus") üzerinde kapladığı göreceli alanı yansıtmak için çizilen veya yontulan çarpıtılmış ölçekli insan modelini tanımlamak için bir öğretim veya hafıza aracı olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Hem motor hem de duyusal homunkuluslar genellikle sırasıyla motor ve duyusal korteksler için precentral veya postcentral girusların üzerine bindirilmiş küçük insanlar olarak tasvir edilir. Homunculus, hem precentral hem de postcentral girusun (hem motor hem de duyusal için) üstünde ayaklar medialde ve omuzlar lateralde olacak şekilde yönlendirilir. Erkeğin başı vücudun geri kalanına göre baş aşağı, alın omuzlara en yakın olacak şekilde tasvir edilmiştir. Dudaklar, eller, ayaklar ve cinsel organlar vücudun diğer kısımlarından daha fazla duyusal nörona sahiptir, bu nedenle homunculus buna uygun olarak büyük dudaklara, ellere, ayaklara ve cinsel organlara sahiptir. Motor homunkulus duyusal homunkulusa çok benzer, ancak çeşitli şekillerde farklılık gösterir. Özellikle, motor homunkulus dil için en lateralde bir bölüme sahipken, duyusal homunkulus genital organlar için en medialde ve iç organlar için en lateralde bir alana sahiptir.Nöroloji alanında iyi bilinen bu durum, yaygın olarak "beynin içindeki küçük adam" olarak da adlandırılır. Bu bilimsel model olarak bilinir.
Tıp biliminde homunculus terimi bazen fetüs benzeri bazı yumurtalık kistik teratomlarına uygulanır. Bunlar bazen saç, yağ materyali ve bazı durumlarda kıkırdak veya kemik yapılar içerir.
ve Leonardo adlı hakemli dergide yayımlanan "The Missing Female Homunculus" isimli yeni bir makalesi Homunculus'un tarihini yeniden ele almakta, nörobilimde kadın beyni üzerine yapılan güncel araştırmalara ışık tutmakta ve mevcut araştırmalara dayanarak sanatçı kadın Homunculus heykelini ortaya koymaktadır.
Astronomi
Dünya'dan yaklaşık 7.500 ışıkyılı (2.300 parsek) uzaklıkta, devasa yıldız sistemi Eta Carinae'yi çevreleyen iki kutuplu bir emisyon ve yansıma bulutsusuna Homunculus Bulutsusu adı verilmiştir. Karina bulutsusunun içine gömülü olması nedeniyle, küçük bulutsu anlamında bu isim tercih edilmiştir. Homunculus'un içinde daha küçük bir Little Homunculus vardır ve onun içinde Baby Homunculus olarak adlandırılan, yıldız rüzgarlarından gelen şoklanmış malzemeden oluşan bir kabuk bulunmaktadır.
Popüler kültürde
Erken edebiyat
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFM0wwWmhkWE4wWDJsdFlXZGxYekU1ZEdoalpXNTBkWEo1TG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxR1lYVnpkRjlwYldGblpWOHhPWFJvWTJWdWRIVnllUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Homunculi'lere yüzyıllar boyunca edebiyatta rastlamak mümkündür. Bu kurgular öncelikle simyasıyla ilişkili yapay yaşam arayışına dair hayali spekülasyonlar etrafında şekillenmektedir. En eski edebi referanslardan biri Thomas Browne'un (1643) adlı eserinde yer almaktadır:
Ben Paracelsus'un bir adamı eklemsiz yapmak için cesurca bir reçete sunduğu düşüncesine sahip değilim, ...
Simyasal olarak yaratılan homunculus anlatısı Mary Shelley'nin Frankenstein (1818) romanının merkezinde yer almaktadır. Profesör , Frankenstein Kalesi'nde doğan simyacı Johann Konrad Dippel'in Victor Frankenstein'a ilham kaynağı olmuş olabileceğini öne sürmektedir. Alman oyun yazarı Johann Wolfgang von Goethe'nin Faust, İkinci Bölüm (1832) adlı eserinde simya yoluyla yaratılmış bir homunculus yer almaktadır. Burada Homunculus karakteri, Faust'un saf ruh olmak için ölümlü bedeninden kurtulma arzusunun aksine, saf bir ruhun ölümlü bir formda doğma arayışını temsil etmektedir. Ruhun bedene hapsedilmediği, bunun yerine maddi düzlemden geçerken en parlak halini bulabileceği yönündeki simya fikri karakterin merkezinde yer alır.
William Makepeace Thackeray ise yazılarını Homunculus takma adıyla yazmıştır.
Çağdaş edebiyat
Homunculus efsanesi, Frankenstein ve Faust yirminci ve yirmi birinci yüzyıldaki eserleri etkilemeye devam etmiştir. Homunculus ve genel olarak simya, hikâyede sembolik bir anlama sahip olmaktan ziyade daha çok büyülü bir fenomen olarak görülmektedir. Tema sadece fantastik edebiyatta değil, aynı zamanda sosyal konuları aydınlatmak için de kullanılmıştır. Örneğin;
- İngiliz çocuk yazarları Mary Norton ve Rumer Godden eserlerinde homunculus motiflerini kullanarak savaş sonrası mülteciler, savaşta azınlıklara yapılan zulüm ve bu azınlıkların dünyaya adaptasyonuyla ilgili çeşitli endişeleri dile getirmişlerdir.
- W. Somerset Maugham'ın 1908 tarihli romanı The Magician homunculus kavramını önemli bir olay örgüsü unsuru olarak kullanır.
- kısa öyküsü "A Twentieth-Century Homunculus" (1930) bir çift kadın düşmanı tarafından endüstriyel ölçekte homratılmasını anlatır.
- Benzer şekilde, The Homunculus: A Magic Tale (1965) adlı romanı da kadın düşmanlığı iddialarını ve Sovyetler Birliği ile NATO'nun Soğuk Savaş dönemindeki endüstriyel-askeri komplekslerini ele alır.
- Alman çocuk yazarı Ejderha Süvarisi adlı kitabında, kahramanlar bir simyacı tarafından yaratılan bir homunculusla tanışır ve ondan yardım alırlar.
Diğer medya
Homunculi, fanteziye dayalı televizyon, film ve oyunlarda edebiyatla tutarlı bir şekilde yer almaktadır. Örneğin;
- podcast'i, (1916), Bride of Frankenstein (1935), (1973), televizyon için yapılmış filmi gibi çok sayıda ortamda bulunabilir.
- Filmler; (1973) ve bu filmin teatral uyarlaması (2011), John Malkovich Olmak (1999), Guillermo del Toro'nun (2001), Fullmetal Alchemist (2001), 9 (2009), (2019),
- Televizyon dizileri; Johnny Galecki'nin oynadığı , American Dad ve The Big Bang Theory (3. sezon, 3. bölüm),
- Rol yapma oyunları; Dungeons & Dragons,
- Video oyunları; Ragnarok Online, , , serisi, ve ,
- Kitaplar; tarafından yazılan , Sword of Destiny veya ; görsel roman serisi
- Grafik romanlar;
- Mangalar; Akihabara Dennō Gumi, , , Fullmetal Alchemist, ,(Fate/Zero) ve Gosick.
Ayrıca bakınız
- Doppelgänger
- ; Kızılderili mitolojisinde, mısır ve ilaç sağlayan "Küçük Verici" olarak bilinen küçük cüce.
- , Pygmalion tarafından yapılan efsanevi bir canlı heykel
- Golem
- , bir kavramın, önce orijinal kavramı tanımlamadan veya açıklamadan, yinelemeli olarak kavramın kendisi açısından açıklandığı gayri resmi bir yanılgıdır.
- ; Slav mitolojisinde madenlerde ve yeraltı işlerinde yaşayan, mücevherlerin, kristallerin ve diğer değerli metallerin koruyucularıdır.
- Zihin-beden ikilemi, insan zihnindeki düşünce ve bilinç ile fiziksel bedenin bir parçası olarak beyin arasındaki ilişkiye ilişkin felsefi bir tartışmadır.
- ; ("höyüğün yaşlı adamı") veya kısaca Nuno Filipin mitolojisinde cüce benzeri bir doğa ruhu
- Simulacrum
- , Avustralyalı yazar May Gibbs tarafından yazılmış bir kitap serisi.
- Ruh
- ; Yunan mitolojisinde küçük bir çocuk-şifa tanrısı.
- ; Teosofi, mistisizm ve paranormal, manevi veya zihinsel güçlerle yaratılan bir nesnenin veya varlığı ifade eden bir kavramdır.
- Klonlama
Kaynakça
- ^ Grafton, Anthony (1999). Natural Particulars: Nature and the Disciplines in Renaissance Europe. MIT Press.
- ^ a b Jung, Carl (1967). Alchemical Studies.
- ^ Joseph Needham (1980). Science and Civilisation in China: Volume 5, Chemistry and Chemical Technology. Cambridge University Press. ss. 486-487. ISBN .
- ^ Grafton, Anthony (1999). Natural Particulars: Nature and the Disciplines in Renaissance Europe. MIT Press.
- ^ Besetzny, Emil. (1873).
- ^ (1896). The Life of Philippus Theophrastus Bombast of Hohenheim: Known by the Name of Paracelsus, and the Substance of His Teachings. Londra: Kegan Paul, Trench, Trübner. s. 306.
- ^ pp. 402–403, by Paul Christian. 1963
- ^ Campbell, Mary Baine. "Artificial Men: Alchemy, Transubstantiation, and the Homunculus". Republics of Letters: A Journal for the Study of Knowledge, Politics, and the Arts. 1 (2). 22 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2023.
- ^ "Epigenesis and Preformationism". Stanford Encyclopedia of Philosophy. 11 Ekim 2005. 5 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2023.
- ^ Saladin, Kenneth (2012). Anatomy and Physiology: The Unity of Form and Function, 6th Edition. McGraw-Hill.
- ^ "BrainConnection.com - The Anatomy of Movement". Brainconnection.positscience.com. 26 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2012.
- ^ Lee, Yong Ho; Kim, Sung Gun; Choi, Sung Hyuk; Kim, In Sun; Kim, Sun Haeng (2003). "Ovarian Mature Cystic Teratoma Containing Homunculus: A Case Report". Journal of Korean Medical Science. 18 (6). ss. 905-907. doi:10.3346/jkms.2003.18.6.905. ISSN 1011-8934. (PMC) 3055135 $2. (PMID) 14676454.
- ^ Wright, Haven; Foerder, Preston (2020). "The Missing Female Homunculus". Leonardo. 54 (6). ss. 1-8. doi:10.1162/leon_a_02012
.
- ^ Teodoro, M.; Damineli, A.; Sharp, R. G.; Groh, J. H.; Barbosa, C. L. (21 Haziran 2008). "Near-infrared integral field spectroscopy of the Homunculus nebula around η Carinae using Gemini/ cirpass". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (İngilizce). 387 (2): 564-576. doi:10.1111/j.1365-2966.2008.13264.x. ISSN 1365-2966. 26 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2023.
- ^ Abraham, Zulema; Falceta-Gonçalves, Diego; Beaklini, Pedro P. B. (31 Temmuz 2014). "η CARINAE BABY HOMUNCULUS UNCOVERED BY ALMA". The Astrophysical Journal. 791 (2): 95. doi:10.1088/0004-637X/791/2/95. ISSN 1538-4357. 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2023.
- ^ Thomas Browne. Religio Medici. 1643. Part 1: 35
- ^ See Poet lore; a quarterly of world literature 1889 p. 269ff A Faust Problem: What was the Homunculus? and Faust by Goethe Faust p. 350ff
- ^ Latimer, Dan (1974). "Homunculus as Symbol: Semantic and Dramatic Functions of the Figure in Goethe's Faust". MLN. 89 (5). The Johns Hopkins University Press. s. 814. doi:10.2307/2907086. JSTOR 2907086.
- ^ John Bull and his wonderful lamp: a new reading of an old tale 4 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Homunculus.
- ^ Dubosarsky, Ursula (2006). "Post-war place and displacement in Rumer Godden's "The Doll's house" and Mary Norton's "The Borrowers"". CREArTA. 6 (Special Issue). ss. 103-107. hdl:1959.14/76602.
- ^ Sorcerous Stabber Orphen Anthology. Commentary (Japonca). TO Books. 2019. s. 237. ISBN . Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
()
İlave okumalar
- Montiel, L (2013). "Proles sine matre creata: The Promethean Urge in the History of the Human Body in the West". Asclepio. 65 (1). ss. 1-11. doi:10.3989/asclepio.2013.01.
- Weiss, JR; Burgess, JB; Kaplan, KJ (2006). "Fetiform teratoma (homunculus)". Arch Pathol Lab Med. 130 (10). ss. 1552-1556. doi:10.5858/2006-130-1552-FTH. (PMID) 17090201.
- Watson JD, Berry A. DNA: The Secret of Life. New York, New York: Random House; 2003.
- Abbott, TM; Hermann, WJ; Scully, RE (1984). "Ovarian fetiform teratoma (homunculus) in a 9-year-old girl". Int J Gynecol Pathol. 2 (4). ss. 392-402. doi:10.1097/00004347-198404000-00007. (PMID) 6724790.
- Kuno, N; Kadomatsu, K; Nakamura, M; Miwa-Fukuchi, T; Hirabayashi, N; Ishizuka, T (2004). "Mature ovarian cystic teratoma with a highly differentiated homunculus: a case report". Birth Defects Research Part A: Clinical and Molecular Teratology. 70 (1). ss. 40-46. doi:10.1002/bdra.10133. (PMID) 14745894.
- (1975). In Search of Frankenstein. Boston: New York Graphic Society. ISBN .
- (1990). Eye and Brain: The Psychology of Seeing. 4th. Princeton: Princeton University Press. ISBN .
- Gregory, Richard L., (Ed.) (1987). The Oxford Companion to the Mind. Oxford: Oxford University Press. ISBN .
- Maconius, S. (1980). The Lore of the Homunculus. Red Lion Publications.
- Ryle, Gilbert (1984) [1949]. The Concept of Mind. Chicago: University of Chicago Press. ISBN .
- (1976) [1894]. The Hermetic and Alchemical Writings of Aureolus Philippus Theophrastus Bombast, of Hohenheim, Called Paracelsus the Great. 2 vols. Berkeley: Shambhala. ISBN .
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Homunculus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
- Homunculus 4 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. makalesi
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bir homunculus UK h ɒ ˈ m ʌ ŋ k j ʊ l e s hom UNK yuul es US h oʊ ˈ hohm Latin hɔˈmʊŋkʊlʊs kucuk insan orijinal olarak kilden yapilmis maketler veya kucuk heykeller olarak tasvir edilen bir insan temsilidir On altinci yuzyil simyasinda ve on dokuzuncu yuzyil kurgusunda populer hale gelen bu kavram tarihsel olarak minyatur tamamen sekillendirilmis bir insanin yaratilmasina atifta bulunmustur Kavramin kokleri preformasyonizmin yani sira daha onceki folklor ve simya geleneklerine de dayanmaktadir Terim adini beynin serebral korteksinin ne kadar alaninin kendisine ayrildigini temsil etmek icin vucut parcalarinin boyutu carpitilmis bir insan imgesi olan almistir TarihSimya Paracelsus De homunculis 1529 1532 ve De natura rerum 1537 adli eserlerinde bu kavramdan ilk kez bahseden kisidir Homunculus ilk olarak Paracelsus a 1493 1541 atfedilen simya yazilarinda ismen gecmektedir De natura rerum 1537 homunculus yaratma yontemini soyle ozetler Bir erkegin spermi bir atin rahminde en yuksek curume derecesiyle kirk gun boyunca kapali bir kabakgiller icinde kendi kendine curutulur ya da en azindan canlanacak kendi kendine hareket edecek ve kolayca gozlemlenebilecek sekilde kipirdayacak kadar uzun bir sure Bu surenin sonunda bir insana benzer ama seffaftir bedeni yoktur Bundan sonra insan kaninin Arcanum uyla akillica beslenirse ve kirk haftaya kadar beslenirse ve atin rahminin esit sicakliginda tutulursa ondan canli bir insan cocugu buyur tum uyeleriyle bir kadindan dogan baska bir cocuk gibi ancak cok daha kucuktur 328 329 Daha onceki simyacilarin yazilarindaki benzer kavramlarla karsilastirmalar yapilmistir Her ne kadar homunculus kelimesi hic kullanilmamis olsa da Carl Jung bu kavramin ilk olarak MS ucuncu yuzyilda yazilmis olan Zosimos un Vizyonlari nda ortaya ciktigina inanmistir Vizyonlarda Zosimos kendisinin tam tersine sakatlanmis bir antroparion a donusen bir rahiple karsilasirYunanca antroparion kelimesi kisi kelimesinin kucultulmus hali olan homunculus a benzer Zosimos daha sonra ruyasinda baska antroparia larla karsilasir ancak yapay yasamin yaratilmasindan soz edilmez Jung yorumunda homunculus u Felsefe Tasi yla icsel kisi yi de Isa yla es tutar Islam simyasinda Cabir bin Hayyan in yazilarinda da siklikla gorulen Arapca تكوين Musluman simyacilarin elde etmek istedigi ana amactir Simya baglaminda takvin minerallerden peygamberlere kadar olan varlik zincirinin tum halkalarini kapsayan ve demiurgosun islevini taklit eden yapay bir yasam yaratimini ifade eder Cabiri nin Kitab al Tajmi sinde bulunan hayvan yasami yaratmaya yonelik bir dizi talimat hayvan seklinde bir kap bulmayi ve hayvanin vucut sivilarini icinde birlestirmeyi ardindan kabi bir gok kure modelinin ortasina yerlestirmeyi ve uzerine isi uygulamayi icerir Bazi simyacilar bu yontemlerin Hindistan veya Guneydogu Asya da bir yerde ortaya ciktigina inanmislardir Homunculus Paracelsus un zamanindan sonra da simya yazilarinda yer almaya devam etmistir Ornegin Christian Rosenkreutz un Kimyevi Dugunu 1616 Homunculi ikilisi olarak tanimlanan bir erkek ve disi formunun yaratilmasiyla son bulur Alegorik metin okuyucuya simyanin nihai amacinin yapay olarak altin uretmek anlamina gelen chrysopoeia olmadigini bunun yerine yapay bir insan uretimi oldugunu one surer Burada homunculi lerin yaratilmasi sembolik olarak ruhani yenilenmeyi ve Hristiyan soteriolojisini temsil etmektedir 1775 yilinda Kont Italyan bir din adami olan ile birlikte gelecegi gorme yetenegine sahip on homunculi yarattigi ve bunlarin Viyana daki Mason locasinda cam kaplarda saklandigi iddia edilmektedir Dr Die Sphinx adli masonik el kitabinda wahrsagenden Geister e gelecegi goren hayaletler butun bir bolum ayrilmistir Bunlarin yerel ileri gelenler de dahil olmak uzere bircok kisi tarafindan goruldugu soylenmektedir Folklor Homunculus a yapilan atiflar on altinci yuzyil simya yazilarindan once nadiren gorulmekle birlikte simyacilarin daha onceki halk geleneklerinden etkilenerek bu kavrami kullanmis olabilecegi degerlendirilmektedir Almancada Alreona Alraun veya Alraune olarak bilinen mandragora buna bir ornektir The History and Practice of Magic adli kitabindan bir alintida mandragora ile dogrudan bir karsilastirma yapilir Paracelsus tarafindan cok ovulen homunculus sisedeki kucuk adam kadar guclu bir Mandragora yapmak ister misiniz O zaman denilen bitkiden bir kok bulun Ilkbahar ekinoksundan biraz sonra bir Pazartesi gunu ay gunu topraktan cikarin Kokun uclarini kesin ve geceleyin bir koy kilisesinin bahcesine bir olunun mezarina gomun 30 gun boyunca icinde uc yarasa bogulmus inek sutu ile sulayin 31 gun geldiginde gece yarisi koku cikarin ve mine cicegi dallariyla isitilmis bir firinda kurutun sonra onu olu bir adamin kefeninin bir parcasina sarin ve her yere yaninizda tasiyin Homunculus ayni zamanda Yahudi folklorundaki golem ile de karsilastirilmistir Golem ve homunculus un yaratilisini ozetleyen ayrintilar cok farkli olsa da her iki kavram da metaforik olarak insani kendi suretinde yasami insa ederken ilahi olanla iliskilendirir Preformasyonizm 1695 te tarafindan cizilen spermin icindeki minik bir insan Preformasyonizm hayvanlarin kendilerinin minyatur versiyonlarindan gelistigini savunan eskimis bir kuramdir Spermlerin animalcules adi verilen onceden sekillenmis tam varliklar icerdigine inanilirdi Bu nedenle tekamul bunun buyutulerek tam tesekkullu bir varliga donusturulmesi meselesiydi Homunculus terimi daha sonra gebe kalma ve dogum tartismalarinda da kullanilmistir insanlarin ve diger hayvanlarin menisinde hayvanciklarin bulundugunu one surdu Bu spermin aslinda bir cocuga donusmek uzere bir kadinin icine yerlestirilen kucuk bir adam oldugunu savunan spermist teorinin baslangiciydi ve gebe kalmanin esraina iliskin bircoklarinca kabul edilen bir aciklamaydi Daha sonra eger sperm bir homunculus ise bir yetiskinin boyutu disinda her seyiyle ayniysa o zaman homunculus un da kendine ait bir spermi olabilecegi ortaya atildi Bu da asagiya dogru bir homunculus zinciri ile bir reductio ad absurdum a yol acti Ancak bu spermistler tarafindan olumcul bir itiraz olarak gorulmemistir cunku onlara gore Adem de herkesin nasil gunah isledigini tum insanlik zaten Adem in belinde yasar aciklamasiyla acikca ifade etmistir Spermistlerin teorisi ayrica cocuklarin neden babalarina oldugu kadar annelerine de benzeme egiliminde olduklarini aciklamakta basarisiz olmustur ancak bazi spermistler buyuyen homunculus un anne karnindan itibaren anneye ait ozellikleri ozumsedigine inanmistir Modern bilimde terminolojik kullanimHomunculus gunumuzde psikoloji gibi bilimsel disiplinlerde insan vucudunun somatosensoriyel korteks duyusal homunculus ve motor homunculus uzerinde kapladigi goreceli alani yansitmak icin cizilen veya yontulan carpitilmis olcekli insan modelini tanimlamak icin bir ogretim veya hafiza araci olarak yaygin bir sekilde kullanilmaktadir Hem motor hem de duyusal homunkuluslar genellikle sirasiyla motor ve duyusal korteksler icin precentral veya postcentral giruslarin uzerine bindirilmis kucuk insanlar olarak tasvir edilir Homunculus hem precentral hem de postcentral girusun hem motor hem de duyusal icin ustunde ayaklar medialde ve omuzlar lateralde olacak sekilde yonlendirilir Erkegin basi vucudun geri kalanina gore bas asagi alin omuzlara en yakin olacak sekilde tasvir edilmistir Dudaklar eller ayaklar ve cinsel organlar vucudun diger kisimlarindan daha fazla duyusal norona sahiptir bu nedenle homunculus buna uygun olarak buyuk dudaklara ellere ayaklara ve cinsel organlara sahiptir Motor homunkulus duyusal homunkulusa cok benzer ancak cesitli sekillerde farklilik gosterir Ozellikle motor homunkulus dil icin en lateralde bir bolume sahipken duyusal homunkulus genital organlar icin en medialde ve ic organlar icin en lateralde bir alana sahiptir Noroloji alaninda iyi bilinen bu durum yaygin olarak beynin icindeki kucuk adam olarak da adlandirilir Bu bilimsel model olarak bilinir Tip biliminde homunculus terimi bazen fetus benzeri bazi yumurtalik kistik teratomlarina uygulanir Bunlar bazen sac yag materyali ve bazi durumlarda kikirdak veya kemik yapilar icerir ve Leonardo adli hakemli dergide yayimlanan The Missing Female Homunculus isimli yeni bir makalesi Homunculus un tarihini yeniden ele almakta norobilimde kadin beyni uzerine yapilan guncel arastirmalara isik tutmakta ve mevcut arastirmalara dayanarak sanatci kadin Homunculus heykelini ortaya koymaktadir AstronomiDunya dan yaklasik 7 500 isikyili 2 300 parsek uzaklikta devasa yildiz sistemi Eta Carinae yi cevreleyen iki kutuplu bir emisyon ve yansima bulutsusuna Homunculus Bulutsusu adi verilmistir Karina bulutsusunun icine gomulu olmasi nedeniyle kucuk bulutsu anlaminda bu isim tercih edilmistir Homunculus un icinde daha kucuk bir Little Homunculus vardir ve onun icinde Baby Homunculus olarak adlandirilan yildiz ruzgarlarindan gelen soklanmis malzemeden olusan bir kabuk bulunmaktadir Populer kulturdeErken edebiyat Goethe nin Faust II sinden Wagner ve Homunculus un 19 yuzyil gravuru Homunculi lere yuzyillar boyunca edebiyatta rastlamak mumkundur Bu kurgular oncelikle simyasiyla iliskili yapay yasam arayisina dair hayali spekulasyonlar etrafinda sekillenmektedir En eski edebi referanslardan biri Thomas Browne un 1643 adli eserinde yer almaktadir Ben Paracelsus un bir adami eklemsiz yapmak icin cesurca bir recete sundugu dusuncesine sahip degilim Simyasal olarak yaratilan homunculus anlatisi Mary Shelley nin Frankenstein 1818 romaninin merkezinde yer almaktadir Profesor Frankenstein Kalesi nde dogan simyaci Johann Konrad Dippel in Victor Frankenstein a ilham kaynagi olmus olabilecegini one surmektedir Alman oyun yazari Johann Wolfgang von Goethe nin Faust Ikinci Bolum 1832 adli eserinde simya yoluyla yaratilmis bir homunculus yer almaktadir Burada Homunculus karakteri Faust un saf ruh olmak icin olumlu bedeninden kurtulma arzusunun aksine saf bir ruhun olumlu bir formda dogma arayisini temsil etmektedir Ruhun bedene hapsedilmedigi bunun yerine maddi duzlemden gecerken en parlak halini bulabilecegi yonundeki simya fikri karakterin merkezinde yer alir William Makepeace Thackeray ise yazilarini Homunculus takma adiyla yazmistir Cagdas edebiyat Homunculus efsanesi Frankenstein ve Faust yirminci ve yirmi birinci yuzyildaki eserleri etkilemeye devam etmistir Homunculus ve genel olarak simya hikayede sembolik bir anlama sahip olmaktan ziyade daha cok buyulu bir fenomen olarak gorulmektedir Tema sadece fantastik edebiyatta degil ayni zamanda sosyal konulari aydinlatmak icin de kullanilmistir Ornegin Ingiliz cocuk yazarlari Mary Norton ve Rumer Godden eserlerinde homunculus motiflerini kullanarak savas sonrasi multeciler savasta azinliklara yapilan zulum ve bu azinliklarin dunyaya adaptasyonuyla ilgili cesitli endiseleri dile getirmislerdir W Somerset Maugham in 1908 tarihli romani The Magician homunculus kavramini onemli bir olay orgusu unsuru olarak kullanir kisa oykusu A Twentieth Century Homunculus 1930 bir cift kadin dusmani tarafindan endustriyel olcekte homratilmasini anlatir Benzer sekilde The Homunculus A Magic Tale 1965 adli romani da kadin dusmanligi iddialarini ve Sovyetler Birligi ile NATO nun Soguk Savas donemindeki endustriyel askeri komplekslerini ele alir Alman cocuk yazari Ejderha Suvarisi adli kitabinda kahramanlar bir simyaci tarafindan yaratilan bir homunculusla tanisir ve ondan yardim alirlar Diger medya Homunculi fanteziye dayali televizyon film ve oyunlarda edebiyatla tutarli bir sekilde yer almaktadir Ornegin podcast i 1916 Bride of Frankenstein 1935 1973 televizyon icin yapilmis filmi gibi cok sayida ortamda bulunabilir Filmler 1973 ve bu filmin teatral uyarlamasi 2011 John Malkovich Olmak 1999 Guillermo del Toro nun 2001 Fullmetal Alchemist 2001 9 2009 2019 Televizyon dizileri Johnny Galecki nin oynadigi American Dad ve The Big Bang Theory 3 sezon 3 bolum Rol yapma oyunlari Dungeons amp Dragons Video oyunlari Ragnarok Online serisi ve Kitaplar tarafindan yazilan Sword of Destiny veya gorsel roman serisi Grafik romanlar Mangalar Akihabara Dennō Gumi Fullmetal Alchemist Fate Zero ve Gosick Ayrica bakinizDoppelganger Kizilderili mitolojisinde misir ve ilac saglayan Kucuk Verici olarak bilinen kucuk cuce Pygmalion tarafindan yapilan efsanevi bir canli heykel Golem bir kavramin once orijinal kavrami tanimlamadan veya aciklamadan yinelemeli olarak kavramin kendisi acisindan aciklandigi gayri resmi bir yanilgidir Slav mitolojisinde madenlerde ve yeralti islerinde yasayan mucevherlerin kristallerin ve diger degerli metallerin koruyucularidir Zihin beden ikilemi insan zihnindeki dusunce ve bilinc ile fiziksel bedenin bir parcasi olarak beyin arasindaki iliskiye iliskin felsefi bir tartismadir hoyugun yasli adami veya kisaca Nuno Filipin mitolojisinde cuce benzeri bir doga ruhu Simulacrum Avustralyali yazar May Gibbs tarafindan yazilmis bir kitap serisi Ruh Yunan mitolojisinde kucuk bir cocuk sifa tanrisi Teosofi mistisizm ve paranormal manevi veya zihinsel guclerle yaratilan bir nesnenin veya varligi ifade eden bir kavramdir KlonlamaKaynakca Grafton Anthony 1999 Natural Particulars Nature and the Disciplines in Renaissance Europe MIT Press a b Jung Carl 1967 Alchemical Studies Joseph Needham 1980 Science and Civilisation in China Volume 5 Chemistry and Chemical Technology Cambridge University Press ss 486 487 ISBN 9780521085731 Grafton Anthony 1999 Natural Particulars Nature and the Disciplines in Renaissance Europe MIT Press Besetzny Emil 1873 1896 The Life of Philippus Theophrastus Bombast of Hohenheim Known by the Name of Paracelsus and the Substance of His Teachings Londra Kegan Paul Trench Trubner s 306 pp 402 403 by Paul Christian 1963 Campbell Mary Baine Artificial Men Alchemy Transubstantiation and the Homunculus Republics of Letters A Journal for the Study of Knowledge Politics and the Arts 1 2 22 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mart 2023 Epigenesis and Preformationism Stanford Encyclopedia of Philosophy 11 Ekim 2005 5 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mart 2023 Saladin Kenneth 2012 Anatomy and Physiology The Unity of Form and Function 6th Edition McGraw Hill BrainConnection com The Anatomy of Movement Brainconnection positscience com 26 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Ocak 2012 Lee Yong Ho Kim Sung Gun Choi Sung Hyuk Kim In Sun Kim Sun Haeng 2003 Ovarian Mature Cystic Teratoma Containing Homunculus A Case Report Journal of Korean Medical Science 18 6 ss 905 907 doi 10 3346 jkms 2003 18 6 905 ISSN 1011 8934 PMC 3055135 2 PMID 14676454 Wright Haven Foerder Preston 2020 The Missing Female Homunculus Leonardo 54 6 ss 1 8 doi 10 1162 leon a 02012 Teodoro M Damineli A Sharp R G Groh J H Barbosa C L 21 Haziran 2008 Near infrared integral field spectroscopy of the Homunculus nebula around h Carinae using Gemini cirpass Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Ingilizce 387 2 564 576 doi 10 1111 j 1365 2966 2008 13264 x ISSN 1365 2966 26 Aralik 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mart 2023 Abraham Zulema Falceta Goncalves Diego Beaklini Pedro P B 31 Temmuz 2014 h CARINAE BABY HOMUNCULUS UNCOVERED BY ALMA The Astrophysical Journal 791 2 95 doi 10 1088 0004 637X 791 2 95 ISSN 1538 4357 11 Subat 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mart 2023 Thomas Browne Religio Medici 1643 Part 1 35 See Poet lore a quarterly of world literature 1889 p 269ff A Faust Problem What was the Homunculus and Faust by Goethe Faust p 350ff Latimer Dan 1974 Homunculus as Symbol Semantic and Dramatic Functions of the Figure in Goethe s Faust MLN 89 5 The Johns Hopkins University Press s 814 doi 10 2307 2907086 JSTOR 2907086 John Bull and his wonderful lamp a new reading of an old tale 4 Aralik 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi by Homunculus Dubosarsky Ursula 2006 Post war place and displacement in Rumer Godden s The Doll s house and Mary Norton s The Borrowers CREArTA 6 Special Issue ss 103 107 hdl 1959 14 76602 Sorcerous Stabber Orphen Anthology Commentary Japonca TO Books 2019 s 237 ISBN 9784864728799 Yazar ad1 eksik soyadi1 yardim Ilave okumalar Montiel L 2013 Proles sine matre creata The Promethean Urge in the History of the Human Body in the West Asclepio 65 1 ss 1 11 doi 10 3989 asclepio 2013 01 Weiss JR Burgess JB Kaplan KJ 2006 Fetiform teratoma homunculus Arch Pathol Lab Med 130 10 ss 1552 1556 doi 10 5858 2006 130 1552 FTH PMID 17090201 Watson JD Berry A DNA The Secret of Life New York New York Random House 2003 Abbott TM Hermann WJ Scully RE 1984 Ovarian fetiform teratoma homunculus in a 9 year old girl Int J Gynecol Pathol 2 4 ss 392 402 doi 10 1097 00004347 198404000 00007 PMID 6724790 Kuno N Kadomatsu K Nakamura M Miwa Fukuchi T Hirabayashi N Ishizuka T 2004 Mature ovarian cystic teratoma with a highly differentiated homunculus a case report Birth Defects Research Part A Clinical and Molecular Teratology 70 1 ss 40 46 doi 10 1002 bdra 10133 PMID 14745894 1975 In Search of Frankenstein Boston New York Graphic Society ISBN 0 8212 0614 1 1990 Eye and Brain The Psychology of Seeing 4th Princeton Princeton University Press ISBN 0 691 02456 1 Gregory Richard L Ed 1987 The Oxford Companion to the Mind Oxford Oxford University Press ISBN 0 19 866124 X Maconius S 1980 The Lore of the Homunculus Red Lion Publications Ryle Gilbert 1984 1949 The Concept of Mind Chicago University of Chicago Press ISBN 0 226 73295 9 1976 1894 The Hermetic and Alchemical Writings of Aureolus Philippus Theophrastus Bombast of Hohenheim Called Paracelsus the Great 2 vols Berkeley Shambhala ISBN 0 87773 082 2 KB1 bakim Fazladan yazi yazar listesi link Dis baglantilarWikimedia Commons ta Homunculus ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur Homunculus 4 Aralik 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi makalesi