Bu maddenin veya maddenin bir bölümünün gelişebilmesi için alakalı konuda uzman kişilere gereksinim duyulmaktadır.Ağustos 2014) ( |
Aleviler (Arapça: علويون ʿAlawiyyūn), Arap Alevileri veya Nusayriler (Arapça: نصيرية Nuṣayrīyah), çoğunlukla Levant bölgesinda yaşayan, dini ve etnik bir topluluktur. Şiiliğin erken dönemlerinde ortaya çıkan bir Galiyye kolu olduğu düşünülmektedir. On iki imamcı mezhebin ilk imamı olarak saygı duyulan Ali bin Ebu Talib, Alevi inancının bazı yorumlarında ilahi bir varlık olarak görülmektedir. Grubun 9. yüzyılda İbn Nusayr tarafından kurulduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle Alevilere Nusayri de denilmektedir. Topluluk Sami kökenlidir. Günümüzde Arap Alevileri, Hatay, Adana, Mersin, Lazkiye, Tartus gibi kıyı illerde yaşamaktadırlar.
![]() Samandağ, Türkiye'deki Hızır Türbesi, Aleviler tarafından kutsal kabul edilir. | |
Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
---|---|
Yaklaşık 1.500.000 - 2.000.000 | |
1.000.000 | |
100.000 | |
Yaklaşık 10.000 ( köyü, Golan Tepeleri) | |
5.000 | |
Diller | |
Din | |
Mehrdad Izady'nin anketlerin sonuçlarına göre, Nusayriler, Suriye nüfusunun yüzde 17,2 temsil ettiğini, 2010 yılında 11,8 yüzde artışla ve önemli bir azınlık olarak Hatay'ın ait Türkiye ve Kuzey Lübnan civarında bulunduklarını saptamıştır. Bugün Golan tepelerinde yine Alevi yerleşimlerini görmekteyiz. Arap Alevileri, Suriye kıyılarında ve kıyıya yakın kasabalarda Sünniler, Hristiyanlar ve İsmaililer gibi yaygın olarak bulunan dini topluluklardan biridir.
Nusayriler kendilerini ayrı bir etnik-dini grup olarak tanımlarlar. Kur'an başlıca kutsal kitap ve metinlerden biri olarak kabul edilir. Bu metinlerin yorumlanması Galiyye ve Bâtinîlik yolu ile sağlanmaktadır. Alevi teolojisi ve ritüelleri, ana inanç Şii İslam'dan birkaç önemli hususlarda ayrılmaktadır. Arap Alevileri ritüellerinde işlenmemiş üzüm suyu içilmektedir. Reenkarnasyon, yani ölümden sonra yeniden doğma inanışı da bazı Arap Alevi topluluklarında görülebilmektedir.
Arap Alevileri, tarihsel olarak inançlarını yabancılardan ve inisiye olmayan Alevilerden gizli tutmuşlar, bu yüzden onlar hakkında söylentiler ortaya çıkmıştır. İnançlarına ilişkin Arap medyasında basın açıklamaları partizan olma eğilimini ortaya koymuştur (olumlu ya da olumsuz). Bununla birlikte, 2000'lerin başından beri, Alevi dinine ilişkin Batılı araştırmalar önemli ilerlemeler kaydetti. Alevi inancının özünde, tek Tanrı'nın üç yönünü içeren ilahi bir üçleme vardır. Tıpkı ilk zamanlarda (Nasuralılar) Hristiyan inancında olduğu gibi. Bu yönler veya yayılımlar, tarih boyunca insan biçiminde döngüsel olarak ortaya çıkmaktadır.
Suriye'de, Fransız Mandası'nın kurulmasıyla Nusayri tarihinde bir dönüm noktası oldu. Fransızlar, Suriyeli sivilleri süresiz olarak silahlı kuvvetlerine alma yetkisi verdi ve bir Nusayri Devleti de dahil olmak üzere azınlıklar için özel alanlar yarattı. Nusayri Devleti daha sonra dağıtıldı, ancak Arap Alevileri, Suriye Silahlı Kuvvetlerinin önemli bir parçası olmaya devam etti.
Etnik Köken
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFMUwwVnpkR0YwYzE5dVpXOW9hWFJwZEdWelgybGZZWEpoYldWMWMxOWhYMU1sUXpNbFFVUnlhV0ZmWVd4ZmMyVm5iR1ZmVmtsSlNWOWhReTV3Ym1jdk1qSXdjSGd0UlhOMFlYUnpYMjVsYjJocGRHbDBaWE5mYVY5aGNtRnRaWFZ6WDJGZlV5VkRNeVZCUkhKcFlWOWhiRjl6Wldkc1pWOVdTVWxKWDJGRExuQnVadz09LnBuZw==.png)
Arap Alevileri, on birinci İmam Hasan el-Askeri (873) ve öğrencisi İbn Nusayr'ın (868) takipçilerinin soyundan geldiklerini görmekteyiz. Daha da geriye gidecek olursak 19. ve 20. yüzyıllarda, bazı Batılı bilim adamları Nusayrilerin, Aramiler, Kenanlılar, Hititler ve gibi eski Orta Doğu halklarının soyundan geldiğine inanıyorlardı. Birçok önde gelen Alevi şehyleri de M.Ö. 13. yüzyılda Sincarlı 'dan geldiklerini iddia etmektedirler. M.Ö 13. yüzyılda Sami kökenli Aramilerin, Hurri ve Hititerin yaşadığı Hatay, Adana, Lazkiye ve Mersin çevresine yerleştiği görülmektedir.
Antik dönemde ise; Plinius'un ''Doğa Tarihi'' eserinin V. Kitabında şunları dile getirmektedir:
''Şimdi Suriye'nin iç kısmından söz etmeliyiz. Coele Suriye'de Marsyas nehri tarafından Nazerini Tetrarşisinden ayrılan Apamea kasabası vardır.''
— Yaşlı Plinius ,
"Nazerini" adı verilen küçük bir dağ silsilesinin günümüzde de An-Nusayrileri Dağları olarak kabul edilmektedir. Günümüzde de olduğu gibi bu dağlar civarında yaşayanlar Nazerani (Nasrani) yani Ansari - An Nusayriler yaşamaktadır. Bununla birlikte, bazı bilim adamları Nazerini ve Nasuralılar arasında bağlantı kurmaktan kaçınsalarda "Nazerini"'nin Sami dil ailesine mesnub olduğu unutulmamalıdır. ''Nasrani veya Nusayr'' Sami kökenli kelime olup üç harfli kök olan , n-S-R 'dan gelir. Anlam olarak Nasır veya Nazzara (Ansar) ilginçtir ki Doğu Aramice ve Arapçada "Koruyucu, Bekçi, Gözcü " anlamını taşımaktadır. Massignon, Nusayrilerin aslında Nazaretliler olduğunu iddia etmiştir.
Nüfus ve dağılımı
Dünya genelinde yaşayan Arap Alevileri; Suriye (1.500.000 - 2.000.000), Lübnan (100.000) ve Türkiye'dedir (1.000.000). Ancak Dünya'nın farklı bölgelerinde, özellikle Almanya, Fransa, Yunanistan, ABD, Kanada, Meksika, Arjantin, Panama, Brezilya, Irak, Kuveyt, Ürdün, Sudan, Mısır, İran, Azerbaycan, Rusya, Yeni Zelanda ve Avustralya'da da Nusayrîler yaşamaktadır.[]
Türkiye'deki Arap Alevileri
Alevilerin Türkiye'de Hatay’dan, Adana ovasına kadar yerleşimlerinin olduğu bilinmektedir. 1939'da Aleviler, Hatay ilinin nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyordu. Fransız coğrafyacı Fabrice Balanche'a göre Türkiye Arap Alevileri ile Suriye Alevileri arasındaki ilişkilerin bağı sınırlı olmuştur. Türkleştirme politikası ve Suriye-Türkiye sınırının onlarca yıldır kapanmasıyla bu ilişkilerin sınırlandığını görmekteyiz.
Türkiye'deki Arap Aleviler geleneksel olarak Suriye Arap Alevileri gibi Levant Arapçası konuşurlar. Arapça, kırsal topluluklarda ve Samandağ'da ve Arsuz'da korunmuştur. Şehir merkezlerinde genç kuşak daha çok Türkçe konuşmaktadır.
Aleviler kayda değer bir sosyal hareketlilik sergilemektedir. 1960'lara kadar Antakya civarındaki Sünni ağalara (toprak sahiplerine) bağlıydılar ve yoksuldular. Daha sonraları ise Aleviler, ulaşım ve ticaret sektörlerinde öne çıkmış ve büyük, profesyonel bir orta sınıf olarak ortaya çıkmıştır.
Arap Alevisi Ünlüler
- Salih el-Ali
- Zeki el-Arsuzi
- Jamal Suliman (Yönetmen)
- Badawi al-Jabal (Şair)
- Adonis (Şair)
- Barış Atay (Siyasetçi-Tiyatrocu)
- Haluk Levent (Müzisyen)
- Beşar Esad (Suriye Devlet Başkanı)
- Hafız Esad (Suriye Devlet Başkanı)
- Zulema Yoma
- Uğur Şahin (BioNTech Kurucusu)
- Hasan Şaş (Futbolcu)
- Gökhan Zan (Futbolcu)
- Selçuk İnan (Futbolcu)
- İsmail Köybaşı (Futbolcu)
- Hamdi Alkan (Oyuncu)
- Atiye (Şarkıcı)
- Enver Aysever (Gazeteci)
- Necip Memilli
- Ahmet Selçuk İlhan
- Bayhan
Dil
Ana dilleri Arapça'dır. Suriye'deki ve 'ye bağlı Süryânî/Lübnan lehçelerini konuşurlar. Yaşlı kuşak, günümüzde Arapça konuşmaktadır.
Türkiye'de ise 1939'da Hatay'ın katılmasından sonra doğmuş olan kuşakça Türkçe konuşulmaktadır. Bugün Arapça ile Türkçe’nin bir karışımı konuşulur. Yaşlı nüfusun bir bölümü yaşadıkları bölgenin bir zamanlar Fransız hakimiyetinde olmasından dolayı Fransızca da bilmektedir.
Din
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJM0wwRnNhVjloYm1SZmFHbHpYM1IzYjE5emIyNXpYeTFmU1c1MkxsOXVieTVmTWpBd015VXlRMTh4T1RjbE1rTmZOUzVmVFhWRFJVMHVhbkJuTHpJMU1IQjRMVUZzYVY5aGJtUmZhR2x6WDNSM2IxOXpiMjV6WHkxZlNXNTJMbDl1Ynk1Zk1qQXdNeVV5UTE4eE9UY2xNa05mTlM1ZlRYVkRSVTB1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
İmamiye-i Gâl’îyye'den olan Nusayr’îyye tarikâtının asıl kurucusu, Irak'ta Kûfe ile Vâsit arasında bir yerde bulunan Canbelâ Köyü doğumlu, Hasan el-Askerî ile yakın ilişkileri bulunan okumuş bir ailenin mensubu, "Şeyh Bayrak" nâmıyla ün salan ve Nusayr’îyye Tarikâtı'nın ulûsu olarak addedilen, yaklaşık olarak 957/968 yılları arasında Halep'te vefât eden "Ebû Abd-Allâh el-Huseyin ibn Hemdân’ûl-Canbûlânî El-Hasîbî" (Arapça: الحسين بن حمدان الخصيبي) adındaki zâttır. Bu Tarikâtın bâtıni i'tikadı, Şeyh Bayrak'ın Antakya köylüklerindeki hâlife ve mürîdlerinden olan "Muhammed bin Âliyy’ûl Cillî" ile "Meymûn bin Kâasım’ıt Tabarânî" tarafından çevreye yayılmıştır. (Nusayr’îyye Tarikâtı şeceresi .) Ayrıca, "Muhammed ibn-i Cündeb" ve "Muhammed’ûl Cennân’îl Cünbûlânî" adındaki kişiler de Nusayr’îyye Tarikâtı bâtıni-i'tikadının neşriyâtına büyük ölçüde katkıda bulunmuşlardır.
Nusayr’îyye Tarikâtı
Adını On birinci İmâm Hasan El Askeri'nin öğrencisi Ebû Şu'ayb Muhammad ibn Nusayr'dan alan, Câferiyye Şiîliği ile Anadolu Alevîliği'nden inanç yönüden ayrılarak, İsmâilîyye, Dürzîlik, Hristiyanlık ve Suriye'deki diğer inançları da içeren ve Kitâb el-Mecmû adındaki duâ kitabını dînî eğilimlerinin ana kaynağı olarak kabul eden Ehl-i Beyt inancı.
Nusayrî i'tikadı
Günümüzde, Nusayr’îyye Tarikâtı'nın müntesiplerinin büyük çoğunluğunu Nusayrîler'in oluşturmasına rağmen, Nusayrîler'in tamamının kesin olarak bu oluşum üyelerinden olduklarını söylemek olanaksızdır. Nusayrî nüfus içerisinde değişmik mezheplerden olan kişilere de sıklıkla bulmak olanaklıdır.
Tarikâtın özellikleri
İnancın kurucusu Ebû Şu'ayb Muhammad ibn Nusayr (Muhammed bin Nusayrul Abdiyy'in Numayrî)'dir. Ancak Nusayrîliği sistemleştirip yayan kişi olarak Hamdam büyük saygı görür. Nusayrîlerin kutsal kitabı Kur'an-ı Kerîm'dir. Nusayrîler kendilerini Alevi olarak kabullenirler. Aleviler de Nusayrîleri kendilerinden tanırlar. Ancak Anadolu Alevîliği ile Nusayrîlik farklıdır. Haydarî ve Klâzî olarak iki gruba ayrılırlar. Klâzîler Türkiye'deki topluluğun % 30'unu oluştururlar ve daha tutucudurlar. Suriye'de ise Klâzîler çoğunluktadır. Suriye yönetimindeki Esad ailesinin de mensubu olduğu Nusayrîler, Suriye'de toplam nüfusun % 14'ünü oluştururlar.
Nusayri Devleti
Fransız mandası altında 1920'de Nusayri Devleti (Fransızca: Le territoire autonome des Alaouites) kurulmuş ve 5 Aralık 1936'da Suriye'ye ilhak edilmiştir.
Ayrıca bakınız
Resimler
Kaynakça
- ^ a b . 28 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2008.
- ^ Cassel, Matthew. "Syria strife tests Turkish Alawites". 1 Ekim 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Kasım 2018.
- ^ "CIA - The World Factbook - Syria". 29 Aralık 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Nisan 2008.
- ^ Bağı, Resul (Bahar 2015). "TÜRKİYE'DE YAŞAYAN ARAP ALEVİLERİ (NUSAYRİLER)'İN ETNİK VE MÜZİKAL KİMLİĞİ". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 14 (53). ss. 48-61. Erişim tarihi: 12 Eylül 2022.
- ^ Zhigulskaya, Daria V. (2020). "Alevis vs Alawites in Turkey (based on field studies in Turkey)". Asia and Africa today (3): 26. doi:10.31857/s032150750008730-5. ISSN 0321-5075.
- ^ Aringberg-Laanatza, Marianne. “Alevis in Turkey–Alawites in Syria: Similarities and Differences.” In Alevi Identity: Cultural, Religious and Social Perspectives. Edited by Tord Olsson, Elisabeth Özdalga, and Catharina Raudvere, 181–199. Richmond, UK: Curzon, 1998.
- ^ "Erdogan, Iran, Syrian Alawites, and Turkish Alevis". The Weekly Standard. 29 March 2012. Retrieved 6 July 2012.
- ^ Gisela Procházka-Eisl; Stephan Procházka (2010). The Plain of Saints and Prophets: The Nusayri-Alawi Community of Cilicia (Southern Turkey) and Its Sacred Places. Otto Harrassowitz Verlag. p. 20. ISBN 978-3-447-06178-0.
- ^ Cosman, Madeleine Pelner (2008). Handbook to life in the medieval world. Linda Gale Jones. New York: Facts On File. ISBN . OCLC 1061403313.
- ^ Nisan, Mordechai. "6: Alawites: To Power and the Unknown". Minorities in the Middle East (2.2yıl=2002 bas.). McFarland & Company, Inc. s. 116. ISBN .
'Alawite religious faith, that is the belief-system of the Nusairi sect, is rooted in a doctrine whose ideas reflect multiple theological and philo-sophical influences. ... Greek or gnostic conceptions of the divinity intersperse with human incarnation as a key element in its theology.
- ^ Sources:
- Madeleine Pelner Cosman; Linda Gale Jones (2009). "The Nusayriyya Alawis". Handbook to Life in the Medieval World, 3-Volume Set. Infobase Publishing. s. 407. ISBN .
Alawi doctrine is secret, esoteric, and Gnostic in nature. They believe that Ali ibn Abi Talib is the supreme eternal God...
- Prager, Prager, Spenger, Laila, Michael, Guido, (Ed.) (2016). Parts and Wholes. LIT Verlag. s. 146. ISBN .
A major difference between the Shia and the Alawi, however, is that the latter worship Ali as a manifestation of the divine essence and believe in the reincarnation and transmigration of souls.
- Madeleine Pelner Cosman; Linda Gale Jones (2009). "The Nusayriyya Alawis". Handbook to Life in the Medieval World, 3-Volume Set. Infobase Publishing. s. 407. ISBN .
- ^ "Izadyi Michael. ''Syria: Ethnic Shift, 2010-2018''". 19 Kasım 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Haziran 2021.
- ^ Michael Knight (10 December 2009). Journey to the End of Islam. Soft Skull Press. p. 128. ISBN 978-1-59376-552-1.
- ^ Abdel Bari Atwan (2015). Islamic State: The Digital Caliphate. Saqi. p. 58. ISBN 978-0-86356-101-6.
- ^ Kreinath, Jens (Kasım 2015). "Yaron Friedman The Nuṣayrī-ʿAlawīs: An Introduction to the Religion, History and Identity of the Leading Minority in SyriaThe Nuṣayrī-ʿAlawīs: An Introduction to the Religion, History and Identity of the Leading Minority in Syria. By Yaron Friedman. Islamic History and Civilization, vol. 77. Leiden: Brill, 2010. Pp. xxii+325. $182.00". History of Religions. 55 (2): 225-229. doi:10.1086/683070. ISSN 0018-2710.
- ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Nosairis" . Encyclopædia Britannica. 19 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 821.
- ^ a b Samuel Lyde (1860). The Asian Mystery Illustrated in the History, Religion, and Present State of the Ansaireeh Or Nusairis of Syria. Longman, Green, Longman, and Roberts. p. 49
- ^ Journal of the Royal Anthropological Institute (London, 1911), p.241.
- ^ Mordechai Nisan (1 January 2002). Minorities in the Middle East: A History of Struggle and Self-Expression, 2d ed. McFarland. pp. 114–15. ISBN 978-0-7864-5133-3.
- ^ Bloch, Yigal, Anadolu'da Aramiler ve Yeni Assur-Arami İlişkileri, Asurlular, Yapı Kredi Yayınları, 2018. s.300-323
- ^ Massignon, “Esquisse d'une bibliographie Nusayrîe”, 641- 649
- ^ Balanche, Fabrice. "The Alawi Community and the Syria Crisis". Middle East Institute. Retrieved 17 April 2021.
- ^ Fellahlar'ın Sosyolojisi, Dr. Cahit Aslan, Adana, 2005
- ^ Arap Aleviliği: Nusayrilik, Ömer Uluçay, Adana, 1999
- ^ Andrews, 1992: 215
- ^ Andrews, 1992: 216
- ^ "Encyclopædia Iranica, ḴAṢIBI". 17 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 9 Nisan 2014.
- ^ a b Mustafa Öz, Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü, Ensar, İstanbul, 2011.
- ^ Süleyman Efendi, El-Bâkûret’ûs Süleyman’îyye, Sahife 14-15, Beyrut, 1873.
- ^ Büyükkara, Prof. Dr. Mehmet Ali: "İslam Mezhepleri Tarihi" sayfa 156. Anadolu Üniversitesi Yayınları Eskişehir, Eylül 2010
- ^ Önder, Ali Tayyar, Türkiye'nin Etnik Yapısı, sf.303
Bibliyografya
- Andrews, Alford Peter, Türkiye'de Etnik Gruplar, (Çev. Mustafa Küpüşoğlu), 1. basım, Ant Yayınları, İstanbul, 1999.
- Sertel, Ergin, Dinî ve Etnik Kimlikleriyle Nusayrîler, 1. baskı, Ütopya Yayınevi, Ankara, 2005.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddenin veya maddenin bir bolumunun gelisebilmesi icin alakali konuda uzman kisilere gereksinim duyulmaktadir Ayrintilar icin lutfen tartisma sayfasini inceleyin veya yeni bir tartisma baslatin Konu hakkinda uzman birini bulmaya yardimci olarak ya da maddeye gerekli bilgileri ekleyerek Vikipedi ye katkida bulunabilirsiniz Agustos 2014 Aleviler Arapca علويون ʿAlawiyyun Arap Alevileri veya Nusayriler Arapca نصيرية Nuṣayriyah cogunlukla Levant bolgesinda yasayan dini ve etnik bir topluluktur Siiligin erken donemlerinde ortaya cikan bir Galiyye kolu oldugu dusunulmektedir On iki imamci mezhebin ilk imami olarak saygi duyulan Ali bin Ebu Talib Alevi inancinin bazi yorumlarinda ilahi bir varlik olarak gorulmektedir Grubun 9 yuzyilda Ibn Nusayr tarafindan kurulduguna inanilmaktadir Bu nedenle Alevilere Nusayri de denilmektedir Topluluk Sami kokenlidir Gunumuzde Arap Alevileri Hatay Adana Mersin Lazkiye Tartus gibi kiyi illerde yasamaktadirlar Arap Aleviligi Nusayrilik النصيرية Al NusayriyahSamandag Turkiye deki Hizir Turbesi Aleviler tarafindan kutsal kabul edilir Onemli nufusa sahip bolgelerYaklasik 1 500 000 2 000 0001 000 000100 000Yaklasik 10 000 koyu Golan Tepeleri 5 000DillerArapca TurkceDinGhulat Siʿa Nusayri inanci Kitap Kur an Mehrdad Izady nin anketlerin sonuclarina gore Nusayriler Suriye nufusunun yuzde 17 2 temsil ettigini 2010 yilinda 11 8 yuzde artisla ve onemli bir azinlik olarak Hatay in ait Turkiye ve Kuzey Lubnan civarinda bulunduklarini saptamistir Bugun Golan tepelerinde yine Alevi yerlesimlerini gormekteyiz Arap Alevileri Suriye kiyilarinda ve kiyiya yakin kasabalarda Sunniler Hristiyanlar ve Ismaililer gibi yaygin olarak bulunan dini topluluklardan biridir Nusayriler kendilerini ayri bir etnik dini grup olarak tanimlarlar Kur an baslica kutsal kitap ve metinlerden biri olarak kabul edilir Bu metinlerin yorumlanmasi Galiyye ve Batinilik yolu ile saglanmaktadir Alevi teolojisi ve rituelleri ana inanc Sii Islam dan birkac onemli hususlarda ayrilmaktadir Arap Alevileri rituellerinde islenmemis uzum suyu icilmektedir Reenkarnasyon yani olumden sonra yeniden dogma inanisi da bazi Arap Alevi topluluklarinda gorulebilmektedir Arap Alevileri tarihsel olarak inanclarini yabancilardan ve inisiye olmayan Alevilerden gizli tutmuslar bu yuzden onlar hakkinda soylentiler ortaya cikmistir Inanclarina iliskin Arap medyasinda basin aciklamalari partizan olma egilimini ortaya koymustur olumlu ya da olumsuz Bununla birlikte 2000 lerin basindan beri Alevi dinine iliskin Batili arastirmalar onemli ilerlemeler kaydetti Alevi inancinin ozunde tek Tanri nin uc yonunu iceren ilahi bir ucleme vardir Tipki ilk zamanlarda Nasuralilar Hristiyan inancinda oldugu gibi Bu yonler veya yayilimlar tarih boyunca insan biciminde dongusel olarak ortaya cikmaktadir Suriye de Fransiz Mandasi nin kurulmasiyla Nusayri tarihinde bir donum noktasi oldu Fransizlar Suriyeli sivilleri suresiz olarak silahli kuvvetlerine alma yetkisi verdi ve bir Nusayri Devleti de dahil olmak uzere azinliklar icin ozel alanlar yaratti Nusayri Devleti daha sonra dagitildi ancak Arap Alevileri Suriye Silahli Kuvvetlerinin onemli bir parcasi olmaya devam etti Etnik KokenM O 13 yy da Sami yerleskeleri Arap Alevileri on birinci Imam Hasan el Askeri 873 ve ogrencisi Ibn Nusayr in 868 takipcilerinin soyundan geldiklerini gormekteyiz Daha da geriye gidecek olursak 19 ve 20 yuzyillarda bazi Batili bilim adamlari Nusayrilerin Aramiler Kenanlilar Hititler ve gibi eski Orta Dogu halklarinin soyundan geldigine inaniyorlardi Bircok onde gelen Alevi sehyleri de M O 13 yuzyilda Sincarli dan geldiklerini iddia etmektedirler M O 13 yuzyilda Sami kokenli Aramilerin Hurri ve Hititerin yasadigi Hatay Adana Lazkiye ve Mersin cevresine yerlestigi gorulmektedir Antik donemde ise Plinius un Doga Tarihi eserinin V Kitabinda sunlari dile getirmektedir Simdi Suriye nin ic kismindan soz etmeliyiz Coele Suriye de Marsyas nehri tarafindan Nazerini Tetrarsisinden ayrilan Apamea kasabasi vardir Yasli Plinius Nusayri Daglari Jabal Al An Nusayyriyyah Bolgesi Nazerini adi verilen kucuk bir dag silsilesinin gunumuzde de An Nusayrileri Daglari olarak kabul edilmektedir Gunumuzde de oldugu gibi bu daglar civarinda yasayanlar Nazerani Nasrani yani Ansari An Nusayriler yasamaktadir Bununla birlikte bazi bilim adamlari Nazerini ve Nasuralilar arasinda baglanti kurmaktan kacinsalarda Nazerini nin Sami dil ailesine mesnub oldugu unutulmamalidir Nasrani veya Nusayr Sami kokenli kelime olup uc harfli kok olan n S R dan gelir Anlam olarak Nasir veya Nazzara Ansar ilginctir ki Dogu Aramice ve Arapcada Koruyucu Bekci Gozcu anlamini tasimaktadir Massignon Nusayrilerin aslinda Nazaretliler oldugunu iddia etmistir Nufus ve dagilimiDunya genelinde yasayan Arap Alevileri Suriye 1 500 000 2 000 000 Lubnan 100 000 ve Turkiye dedir 1 000 000 Ancak Dunya nin farkli bolgelerinde ozellikle Almanya Fransa Yunanistan ABD Kanada Meksika Arjantin Panama Brezilya Irak Kuveyt Urdun Sudan Misir Iran Azerbaycan Rusya Yeni Zelanda ve Avustralya da da Nusayriler yasamaktadir kaynak belirtilmeli Turkiye deki Arap Alevileri Alevilerin Turkiye de Hatay dan Adana ovasina kadar yerlesimlerinin oldugu bilinmektedir 1939 da Aleviler Hatay ilinin nufusunun yaklasik yuzde 40 ini olusturuyordu Fransiz cografyaci Fabrice Balanche a gore Turkiye Arap Alevileri ile Suriye Alevileri arasindaki iliskilerin bagi sinirli olmustur Turklestirme politikasi ve Suriye Turkiye sinirinin onlarca yildir kapanmasiyla bu iliskilerin sinirlandigini gormekteyiz Turkiye deki Arap Aleviler geleneksel olarak Suriye Arap Alevileri gibi Levant Arapcasi konusurlar Arapca kirsal topluluklarda ve Samandag da ve Arsuz da korunmustur Sehir merkezlerinde genc kusak daha cok Turkce konusmaktadir Aleviler kayda deger bir sosyal hareketlilik sergilemektedir 1960 lara kadar Antakya civarindaki Sunni agalara toprak sahiplerine bagliydilar ve yoksuldular Daha sonralari ise Aleviler ulasim ve ticaret sektorlerinde one cikmis ve buyuk profesyonel bir orta sinif olarak ortaya cikmistir Arap Alevisi Unluler Salih el Ali Zeki el Arsuzi Jamal Suliman Yonetmen Badawi al Jabal Sair Adonis Sair Baris Atay Siyasetci Tiyatrocu Haluk Levent Muzisyen Besar Esad Suriye Devlet Baskani Hafiz Esad Suriye Devlet Baskani Zulema Yoma Ugur Sahin BioNTech Kurucusu Hasan Sas Futbolcu Gokhan Zan Futbolcu Selcuk Inan Futbolcu Ismail Koybasi Futbolcu Hamdi Alkan Oyuncu Atiye Sarkici Enver Aysever Gazeteci Necip Memilli Ahmet Selcuk Ilhan BayhanDilAna dilleri Arapca dir Suriye deki ve ye bagli Suryani Lubnan lehcelerini konusurlar Yasli kusak gunumuzde Arapca konusmaktadir Turkiye de ise 1939 da Hatay in katilmasindan sonra dogmus olan kusakca Turkce konusulmaktadir Bugun Arapca ile Turkce nin bir karisimi konusulur Yasli nufusun bir bolumu yasadiklari bolgenin bir zamanlar Fransiz hakimiyetinde olmasindan dolayi Fransizca da bilmektedir DinAli ve ogullari Hasan ile Huseyin Imamiye i Gal iyye den olan Nusayr iyye tarikatinin asil kurucusu Irak ta Kufe ile Vasit arasinda bir yerde bulunan Canbela Koyu dogumlu Hasan el Askeri ile yakin iliskileri bulunan okumus bir ailenin mensubu Seyh Bayrak namiyla un salan ve Nusayr iyye Tarikati nin ulusu olarak addedilen yaklasik olarak 957 968 yillari arasinda Halep te vefat eden Ebu Abd Allah el Huseyin ibn Hemdan ul Canbulani El Hasibi Arapca الحسين بن حمدان الخصيبي adindaki zattir Bu Tarikatin batini i tikadi Seyh Bayrak in Antakya koyluklerindeki halife ve muridlerinden olan Muhammed bin Aliyy ul Cilli ile Meymun bin Kaasim it Tabarani tarafindan cevreye yayilmistir Nusayr iyye Tarikati seceresi Ayrica Muhammed ibn i Cundeb ve Muhammed ul Cennan il Cunbulani adindaki kisiler de Nusayr iyye Tarikati batini i tikadinin nesriyatina buyuk olcude katkida bulunmuslardir Nusayr iyye Tarikati Adini On birinci Imam Hasan El Askeri nin ogrencisi Ebu Su ayb Muhammad ibn Nusayr dan alan Caferiyye Siiligi ile Anadolu Aleviligi nden inanc yonuden ayrilarak Ismailiyye Durzilik Hristiyanlik ve Suriye deki diger inanclari da iceren ve Kitab el Mecmu adindaki dua kitabini dini egilimlerinin ana kaynagi olarak kabul eden Ehl i Beyt inanci Nusayri i tikadi Gunumuzde Nusayr iyye Tarikati nin muntesiplerinin buyuk cogunlugunu Nusayriler in olusturmasina ragmen Nusayriler in tamaminin kesin olarak bu olusum uyelerinden olduklarini soylemek olanaksizdir Nusayri nufus icerisinde degismik mezheplerden olan kisilere de siklikla bulmak olanaklidir Tarikatin ozellikleri Inancin kurucusu Ebu Su ayb Muhammad ibn Nusayr Muhammed bin Nusayrul Abdiyy in Numayri dir Ancak Nusayriligi sistemlestirip yayan kisi olarak Hamdam buyuk saygi gorur Nusayrilerin kutsal kitabi Kur an i Kerim dir Nusayriler kendilerini Alevi olarak kabullenirler Aleviler de Nusayrileri kendilerinden tanirlar Ancak Anadolu Aleviligi ile Nusayrilik farklidir Haydari ve Klazi olarak iki gruba ayrilirlar Klaziler Turkiye deki toplulugun 30 unu olustururlar ve daha tutucudurlar Suriye de ise Klaziler cogunluktadir Suriye yonetimindeki Esad ailesinin de mensubu oldugu Nusayriler Suriye de toplam nufusun 14 unu olustururlar Nusayri DevletiFransiz mandasi altinda 1920 de Nusayri Devleti Fransizca Le territoire autonome des Alaouites kurulmus ve 5 Aralik 1936 da Suriye ye ilhak edilmistir Ayrica bakinizAlevilik Babailik Babilik Bahailik Batinilik Bektasilik Caferilik Durzilik Hurufilik Isikcilik Ismaililik Karmatilik Mustalilik Nizarilik Sabiilik Siilik Yaresan Yarsanizm Yezidilik FellahResimlerYasli adam 20 yuzyil baslarinda Lazkiye de Bayram gunlerinde cocuklar Birinci Dunya Savasi doneminde Kadinlar 20 yuzyil baslarinda Suriye Kaynakca a b 28 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Nisan 2008 Cassel Matthew Syria strife tests Turkish Alawites 1 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Kasim 2018 CIA The World Factbook Syria 29 Aralik 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Nisan 2008 Bagi Resul Bahar 2015 TURKIYE DE YASAYAN ARAP ALEVILERI NUSAYRILER IN ETNIK VE MUZIKAL KIMLIGI Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 14 53 ss 48 61 Erisim tarihi 12 Eylul 2022 Zhigulskaya Daria V 2020 Alevis vs Alawites in Turkey based on field studies in Turkey Asia and Africa today 3 26 doi 10 31857 s032150750008730 5 ISSN 0321 5075 Aringberg Laanatza Marianne Alevis in Turkey Alawites in Syria Similarities and Differences In Alevi Identity Cultural Religious and Social Perspectives Edited by Tord Olsson Elisabeth Ozdalga and Catharina Raudvere 181 199 Richmond UK Curzon 1998 Erdogan Iran Syrian Alawites and Turkish Alevis The Weekly Standard 29 March 2012 Retrieved 6 July 2012 Gisela Prochazka Eisl Stephan Prochazka 2010 The Plain of Saints and Prophets The Nusayri Alawi Community of Cilicia Southern Turkey and Its Sacred Places Otto Harrassowitz Verlag p 20 ISBN 978 3 447 06178 0 Cosman Madeleine Pelner 2008 Handbook to life in the medieval world Linda Gale Jones New York Facts On File ISBN 1 4381 0907 5 OCLC 1061403313 Nisan Mordechai 6 Alawites To Power and the Unknown Minorities in the Middle East 2 2yil 2002 bas McFarland amp Company Inc s 116 ISBN 978 0 7864 1375 1 Alawite religious faith that is the belief system of the Nusairi sect is rooted in a doctrine whose ideas reflect multiple theological and philo sophical influences Greek or gnostic conceptions of the divinity intersperse with human incarnation as a key element in its theology Sources Madeleine Pelner Cosman Linda Gale Jones 2009 The Nusayriyya Alawis Handbook to Life in the Medieval World 3 Volume Set Infobase Publishing s 407 ISBN 978 1 4381 0907 7 Alawi doctrine is secret esoteric and Gnostic in nature They believe that Ali ibn Abi Talib is the supreme eternal God Prager Prager Spenger Laila Michael Guido Ed 2016 Parts and Wholes LIT Verlag s 146 ISBN 978 3 643 90789 9 A major difference between the Shia and the Alawi however is that the latter worship Ali as a manifestation of the divine essence and believe in the reincarnation and transmigration of souls KB1 bakim Birden fazla ad editor listesi link Izadyi Michael Syria Ethnic Shift 2010 2018 19 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Haziran 2021 Michael Knight 10 December 2009 Journey to the End of Islam Soft Skull Press p 128 ISBN 978 1 59376 552 1 Abdel Bari Atwan 2015 Islamic State The Digital Caliphate Saqi p 58 ISBN 978 0 86356 101 6 Kreinath Jens Kasim 2015 Yaron Friedman The Nuṣayri ʿAlawis An Introduction to the Religion History and Identity of the Leading Minority in SyriaThe Nuṣayri ʿAlawis An Introduction to the Religion History and Identity of the Leading Minority in Syria By Yaron Friedman Islamic History and Civilization vol 77 Leiden Brill 2010 Pp xxii 325 182 00 History of Religions 55 2 225 229 doi 10 1086 683070 ISSN 0018 2710 Chisholm Hugh ed 1911 Nosairis Encyclopaedia Britannica 19 11th ed Cambridge University Press p 821 a b Samuel Lyde 1860 The Asian Mystery Illustrated in the History Religion and Present State of the Ansaireeh Or Nusairis of Syria Longman Green Longman and Roberts p 49 Journal of the Royal Anthropological Institute London 1911 p 241 Mordechai Nisan 1 January 2002 Minorities in the Middle East A History of Struggle and Self Expression 2d ed McFarland pp 114 15 ISBN 978 0 7864 5133 3 Bloch Yigal Anadolu da Aramiler ve Yeni Assur Arami Iliskileri Asurlular Yapi Kredi Yayinlari 2018 s 300 323 Massignon Esquisse d une bibliographie Nusayrie 641 649 Balanche Fabrice The Alawi Community and the Syria Crisis Middle East Institute Retrieved 17 April 2021 Fellahlar in Sosyolojisi Dr Cahit Aslan Adana 2005 Arap Aleviligi Nusayrilik Omer Ulucay Adana 1999 Andrews 1992 215 Andrews 1992 216 Encyclopaedia Iranica ḴAṢIBI 17 Mayis 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 9 Nisan 2014 a b Mustafa Oz Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sozlugu Ensar Istanbul 2011 Suleyman Efendi El Bakuret us Suleyman iyye Sahife 14 15 Beyrut 1873 Buyukkara Prof Dr Mehmet Ali Islam Mezhepleri Tarihi sayfa 156 Anadolu Universitesi Yayinlari Eskisehir Eylul 2010 ISBN 978 975 06 0738 7 Onder Ali Tayyar Turkiye nin Etnik Yapisi sf 303 Bibliyografya Andrews Alford Peter Turkiye de Etnik Gruplar Cev Mustafa Kupusoglu 1 basim Ant Yayinlari Istanbul 1999 Sertel Ergin Dini ve Etnik Kimlikleriyle Nusayriler 1 baski Utopya Yayinevi Ankara 2005