Soçi (Rusça: Сочи; Adigece: Шъачэ, Ş'açă; Ubıhça: Шъуача; Abhazca: Шәача́, Şwaça; Gürcüce "სოჭი" (soç'i)), Rusya'da, Krasnodar Kray'da kent. Kafkasya'ın batı kesiminin eteklerinde, Karadeniz kıyısında bulunur. Nüfus: 389,900 (2015). Nüfus 2002 sayımına göre artış göstermektedir. Bu nüfusu onu Rusya'nın en büyük tatil şehri yapar. Büyük Soçi bölgesi Kafkas Dağları ile Karadeniz arasındaki 145 km uzunluğundaki bir hattan oluşur.Kafkas Rivierası'nda yer alan Soçi, Rusya'da subtropikal iklimin nadir görüldüğü yerlerdendir. Yazları ılık ve yağışlı iken; kışlar serin ve yumuşak geçer. Karadeniz'in diğer bölgeleri gibi yıl boyu yağış eksik olmaz.
Soçi Сочи Шъачэ (Çerkesçe) | |
---|---|
![]() | |
![]() Bayrak ![]() Arma | |
![]() | |
Ülke | |
İdare | |
• Belediye başkanı | (Birleşik Rusya) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 3.502 km² |
Rakım | 25.27 m |
Nüfus | |
• Toplam | 389,900 |
• Yoğunluk | 1,942/km² |
Zaman dilimi | (MZD) |
Alan kodu | 8622 |
Resmî site http://www.sochiadm.ru/ |
2014 Kış Olimpiyatları ve 'na ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca 2014 yılından itibaren en az 2020'ye kadar Rus Formula 1 yarışlarına da ev sahiliği yapacaktır.2018 FIFA Dünya Kupası maçlarının bir kısmı Soçi'de yapıldı.
Etimoloji
Genel kanaate ve şehrin resmî sitesine göre Soçi adı Ubıh kökenlidir ve Ubıhça "Шъуача" adından gelir. Ubıhça "шъуа" (deniz) ve "ча" (kıyı) kelimelerinden oluşan bir bileşiktir ve kabaca "Deniz kenarı/sahil" anlamına gelir. Gürcü kaynaklarına göre ise Soçi kelimesi Gürcüce "სოჭი" (soç'i) kelimesinden fonetik olarak değişime uğramıştır. Bu Gürcüce kelime, göknar anlamına gelir.
Tarihçe
Bölge sırası ile Kimmerler, İskitler ve Sarmatlar tarafından ele geçirilmeden önce, Zygii halkı Aşağı Abhazya bölgesinde, Pontus Krallığı yönetimi altında yaşamaktaydı. Pontus Krallığı MS 62 yılında Roma Kralı Neron'un işgaliyle yıkılmış ve sahip olduğu topraklar Roma İmparatorluğu'na bağlanmıştır. 6. ile 11. yüzyıllar arasında önce Lazika Krallığı, ardından Abhazya Krallığı bölgeye hakim olmuştur. Abhazya Krallığı yönettiği süre boyunca bölgeye birçok kilise inşa ederek, Hristiyanlığın güçlenmesini sağlamıştır. Yine bu tarihlerde sahil boyunca kurulan Hristiyan yerleşimler, Göktürkler, Hazarlar ve Moğollar gibi göçebe kabileler tarafından yıkılmıştır. Ancak bu kabilelerin bölgedeki hükümranlığı uzun sürmemiştir. 11. yüzyıl Bizans bazilikasının kuzey duvarı hâlen Loo semtinde ayaktadır.
14. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına kadar bölge halkının çoğunluğunu Abhaz, Ubıh ve Adige halkları oluşturmuştur. Şu anki modern Soçi'nin bulunduğu yer tarihte Ubıhya olarak bilinir ve tarihi Çerkesya bölgesinin bir kısmını oluşturur. Ubıhya dağlarda yaşayan yerel halk tarafından kontrol edilirdi ve ismen de olsa Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı idiler. Yerel halk ticari faaliyetlerini genellikle Osmanlı ile sürdürmekteydi. Sahil bölgesi 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusya'ya bırakılmıştır. Fakat Çerkesler bölgedeki Rus kontrolünü kabul etmediler ve Çerkesya sahili boyunca kurulan Rus askerî birliklerine direnmeye başladılar (Adigece: Адыгэ хы аушу). Çerkezlere yurtdışından silah ve mühimmat sağlanması Rusya ve İngiltere arasında diplomatik gerilime yol açtı, o da sonradan Vixen Görevi ile sonuçlandı.
Rusların Baron Feodor Tornau'nun 1830'larda Gelencik'ten Gagra'ya kadar yaptığı keşif gezilerinin öncesinde bölge hakkında pek bir bilgisi yoktu.
1838'de , Çerkesya kıyılarına düzenlediği genel çıkartmalar kapsamında, ağzına da bir çıkartma yapıp sonradan Navaginskoye Kalesi adını alacak olan Alexandria Kalesi'ni kurmuştur. Savaşta üstün başarı gösteren Navaginskoye alayının ardından bu isim verilmiştir. Bu kale aynı zamanda yükselen Çerkes isyanına karşı savunma amaçlı yapılan 17 kaleden biridir. Kale 1840'ta Çerkeslerin eline geçmiş ve Ruslar bölgeyi terk etmek zorunda kalmışlardı. Kırım Savaşı patlak verdiği zaman bu kale Türklertarafından ele geçirilmesin diye boşaltılmıştır. Türkler ise sonradan Adler'e çıkartma yapmıştır.
Kafkas Savaşı'nın son aşaması 18 Mart 1864 tarihinde Godlih Nehri'nde yaşanmıştır. Bu savaşta Ubıhlar Rus ordusunun Dakhovsky alayı tarafından yenilgiye uğramıştır. Eski Navaginskoye Kalesi, Ruslarla bölgenin yerlileri olan Ubıhlar arasında, 24 Mart 1864'te varılan ateşkes antlaşması sonucu, 25 Mart 1864'te, çarpışmasız olarak Ruslara bırakılmıştır. Kafkas Savaşı'nın sonu Kbaade alanında (şimdiki ) 2 Haziran 1864'te Çar 2. Alexander tarafından ilan edilerek, Dük Mihail Nikolayeviç Romanov tarafından okunmuştur.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpkaEwxTnZZMmhwTFRFNE16Z3VhbkJuTHpJeU1IQjRMVk52WTJocExURTRNemd1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Kafkas Savaşı'ndan sonra bölge halkı olan Ubıhlar ve Şapsığlar, diğer Çerkes toplulukları ile birlikte topraklarından zorla çıkarılıp toplu olarak Osmanlı Devleti'nin Karadeniz kıyılarına ve Balkanlara yerleştirilmişler, pek azı dağlara sığınmış ya da Rus askerleri tarafından doğudaki Kuban Oblastına sürülerek, gözetim altında Orta Laba ırmağı solundaki ovalara yerleştirilmişlerdir. Kalmaya direnenler ise Çerkes Soykırımı sonucu rakamlar kesin olmamakla beraber 400,000'den fazla Çerkes'in hayatını kaybetmesi ile sonuçlanmıştır. Yine yapılan araştırmalara göre sürgüne gönderilen her 3 Çerkes'ten 2si ölmüştür. 1866'dan başlayarak, sahil boyu Ruslar, Ermeniler, Ukraynalılar, Yunanlar ve Beyaz Ruslar tarafından kolonileştirilmeye başlamıştır.
Çerkeslerden boşaltılan ve Rus yerleşimine tahsis edilen Soçi yöresinde ise, 1896'da, eski Navaginskoye Kalesi yerinde Soçi kenti kurulmuş. Şubat 1890'da Soçi Feneri yapıldı. 1891 yılında bölgenin ilk Rus ortodoks kilisesi olan St. Michael Kilisesi açılmıştır. Soçi 1902'den sonra kent, bir yazlık dinlenme ve kaplıca yöresi merkezi olarak gelişmiştir. Yörede birkaç yerleşime dağılmış olarak çok az Çerkes kalmıştır. Bunlar, 1867'de Çerkeslerin göç ettirilmelerini (sürgünü) öngören Rus hükûmet kararnın iptal edilmesi üzerine,sürüldükleri Orta Laba yöresinden eski köylerine dönen Çerkeslerin torunlarıdır. Bunlara Karadeniz Şapsığları denir. Soçi yöresi ile Tuapse rayonunun bir bölüm toprağını kapsayan bir alanda,1924-1945 yılları arasında Şapsığ Ulusal Rayonu bulunuyordu. İlk otel Kavkazskaya Riviera 14 Haziran 1909'da açılmıştır. Soçi 1917'de ilçe kabul edilmiştir.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg1THpsakwxQjViM1J5WDA1cGEyOXNZWGxsZG1samFGOUhjblY2YVc1emEzbGZMVjlVYUdWZmJXOTFiblJoYVc1bFpYSnpYMnhsWVhabFgzUm9aVjloZFd3dWFuQm5Mekl5TUhCNExWQjViM1J5WDA1cGEyOXNZWGxsZG1samFGOUhjblY2YVc1emEzbGZMVjlVYUdWZmJXOTFiblJoYVc1bFpYSnpYMnhsWVhabFgzUm9aVjloZFd3dWFuQm4uanBn.jpg)
Rus iç savaşı sırasında sahil bölgesi Kızıl Ordu ile Beyaz Ordu ve Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti arasında belli aralıklarla el değiştirdi. 17 Mayıs 1918'de Sohum'un Bolşeviklerin eline geçmesinden sonra, Transkafkasya Seymi halk birliklerini bölgeye gönderdi ve kent Valiko Cuğeli komutasındaki birliğin eline geçti.26 Mayıs'ta da Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti. Haziran ayında Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti ile Abhazya Halk Konseyi arasında imzalanan sözleşme gereği Abhazya Gürcistan'ın parçası haline geldi. Ancak Abhazya'nın Soçi'den gelen Bolşeviklerin desteğiyle el değiştirmesinin ardından Tiflis hükûmeti Giorgi Mazniaşvili komutasında bölgeye yeni birlikler gönderdi. Abhazya'dan Bolşeviklerin çıkarılmasının ardından Gürcü birlikleri Soçi kenti ile ilçesini ele geçirdi. 7 Temmuz 1918 - 6 Şubat 1919 arasında Soçi, Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. 29 Nisan 1920'de ise, Soçi'de Sovyet yönetimi kuruldu. 1923'te Rostov-on-Don'dan Tuapse aracılığı ile Soçi'ye kadar olan açıldı. Sahil ve dinlenme yerlerinin üzerinden geçtiği için demiryolu hattı bölgede bir zıtlık oluşturmaktadır. Hâlen işlemekte olan bu demiryolu, bölgenin ulaşım altyapısı için hayati bir öneme sahiptir.
Soçi Stalin yönetimi zamanında popüler bir tatil yeri olarak ön plana çıkmaya başladı. Bunda bölgede yaptırdığı daça (Rus yazlık evi)'nın da büyük etkisi vardır. Stalin'in bal mumumdan yapılan heykeli ziyarete açılmıştır. Yine Stalin zamanında bölgede neoklasik mimari ile evler yapılmaya başlanmıştır. Rodina ve Ordzhonikidze sanatoryumları bu mimarinin zengin örnekleridir. Bu dönemin merkezi Rus mimar Shchusev'in Konstrüktivist mimari ile inşa ettiği Romatoloji Enstitüsü (1927–1931) sayılabilir. Bu alan Sovyetler'in yıkılışına kadar gelişmeye devam etti.
- 'ni filosu Subaşına çıkartma yaparken.(1839) Ivan Aivazovsky
- Rus kalesine Çerkes saldırısı.(1840)
- Kavkazskaya Riviera oteli (1909)
- 1913 yılının Soçi haritası
Rusya'nın geleneksel tatil yerlerinden Kırım'ı kaybetmesi üzerine (Rusya'dan Ukrayna'ya Nikita Kruşçev tarafından 1954 yılında verildi), Soçi ülkenin gayriresmî yaz başkenti oldu.Vladimir Putin yönetimi başladığı zaman şehir büyük miktarda yatırım aldı. Fakat yine de çoğu Rus tatil için komşu Abhazya (Gürcistan), Ukrayna ya da Türkiye'nin Akdeniz sahilini tercih etmekte. Aynı zamanda Soçi birkaç uluslararası anlaşmanın imzalandığı yer olarak dikkat çekmiştir. Bunlara örnek olarak Gürcistan ve ayrılıkçı Abhazya ve yine daha sonra Gürcistan ve Güney Osetya otoriteleri arasında yapılan anlaşmalar Soçi'de düzenlenmiştir.
Çerkesler Soçi'nin 1864 yılı öncesi Çerkesyası'nın başkenti ve soykırım toprağı olması nedeniyle, 2014 yılında Soçi'de yapılmış olan 2014 Kış Olimpiyatlarına karşı çıkıyorlar. Azınlıktaki bir bölüm Çerkes de Rus politikalarını destekliyor. Ancak,Rusya yetkilileri Soçi'de yerli Çerkeslerin varlığını görmezlikten gelme, Gürcistan tarafından tanınmış olan Çerkes soykırımı ve Çerkes Sürgününü inkâr etme, Olimpiyat bayrağını da Çerkes olmayanlara taşıtma gibi politikalar izlemek istiyorlar. Bu da Çerkeslerin çoğunun tepkilerine yol açıyor ve tepkilerin boyutu giderek de büyüyor. Rusya ise bu gelişmeleri gizlemeye ve duyurmamaya çalışıyor. Yörenin toplam Şapsığ ve Müslüman nüfusunun şimdilerde 30 bin dolayında olduğu, ancak Soçi'nin Thağapş köyü dışında bir cami kalmadığı, 10 kişilik bu küçük mescit dışındaki camilerin,Sovyetler döneminde yıkıldığı biliniyor.
- Ordzhonikidze oteli. 1937 - 1955
- Soçi sahili (1973)
- St. Vladimir Kilisesi. 2005 - 2011.
Coğrafya
Batı Asya'da yer alan Soçi, Büyük Kafkaslar'ın güney tarafına düşer.Moskova'dan uzaklığı yaklaşık 1621 kilometredir. Soçi , Mostovsky ve Adige Cumhuriyeti'nin Maykop Bölgeleri ile kuzeybatıdan, Gürcistan/Abhazya ile güneydoğudan komşudur.
- Karadeniz haritası'na göre Soçi'nin konumu
- Karadeniz'den Soçi'nin görünümü
Soçi halkının büyük bölümü kıyı boyunca uzanan dar bir hat üzerinde yaşar ve bu bölgeler bağımsız küçük bölgelerden (microdistrict) oluşur. Başlıca küçük bölgeler kuzeybatıdan güneydoğuya sırasıyla; , , , merkez Soçi (), , ve Adler'dir. Şehir Batı Kafkasların eteklerine kurulmuş olup, Karadeniz'e doğru bir meyille iner ve ara sıra dağlardan akan dereler tarafından kesilir. Soçi'deki en büyük ırmak Mzımta Irmağı - ki Rusya'dan Karadeniz'e akan en uzun ırmaktır. Şahe Irmağı da diğer bir önemli su kaynağıdır. Ashe, Psezuapse, Soçi, Khosta ve Matsesta ırmakları ise bölgede akan küçük ırmaklardandır. ise Abhazya ile olan sınırı oluşturur.
Şehrin kuzeydoğu tarafı Kafkas Biyosfer Rezervi'ne ait olup Dünya Mirası kabul edilmektedir. Bu alan Krasnodar Krayı ile Adige'nin önemli bir kısmını içine alır. Büyük Soçi bölgesi'nin sahil ve rezerv dışında kalan kesimi 'na aittir.
Soçi'de nemli subtropik iklim hakimdir. Ilıman kışlara (gün boyu ortalama 11 °C ve gece 4 °C) ve ılık yazlara (gün boyu ortalama 24 °C ve gece 16 °C) sahiptir.
Yönetim statüsü ve şehir bölümleri
Bir kent-tipi yerleşim (Krasnaya Polyana) ve 79 kırsal yönetim birimleri ile birlikte Soçi şehrini oluşturur. Şehir, bölge (Krai) ile aynı statüye sahiptir. Belediye bölümlerine göre Soçi Şehri Sochi Urban Okrug'a dahildir.
Soçi yönetim olarak 4 ayrı bölgeye ayrılmıştır: , , , and . Tsentralny City District (Merkez Şehir Bölgesi) şehrin merkezini oluştururken, alan olarak en küçük büyüklüğe sahiptir. Lazarevsky City District alan bakımından en büyüğünü oluşturur. Tsentralny City District nüfus bakımından diğer 3 bölgenin her birinin 2 katı nüfusa sahiptir.
Şehir Bölgesi | Alan (km²) | Nüfus sayımı (2010) | |
---|---|---|---|
Tsentralny | 32 | 137,677 | |
Lazarevsky | 1,744 | 63,894 | |
Khostinsky | 374 | 65,229 | |
Adlersky | 1,352 | 76,534 |
Tsentralny City District (Merkez Şehir Bölgesi)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpNMEwxTnZZMmhwWDFONWJYQm9iMjU1WDA5eVkyaGxjM1J5WVY5VGIyeGtZWFJ2ZGw5Q1pXbHpkR1ZwYm1WeVgwUmxZMlZ0WW1WeVh6SXdNVE11YW5Cbkx6SXlNSEI0TFZOdlkyaHBYMU41YlhCb2IyNTVYMDl5WTJobGMzUnlZVjlUYjJ4a1lYUnZkbDlDWldsemRHVnBibVZ5WDBSbFkyVnRZbVZ5WHpJd01UTXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
Lazarevsky Şehir Bölgesi
Khostinsky City District
Adlersky City District
Kardeş Şehirler
Trabzon, Türkiye (1991)
Baden-Baden, Almanya (2011)
Long Beach, ABD (1990)
Menton, Fransa (1966)
Nagato, Japonya (2018)
Pärnu, Estonya (1994)
Rimini, İtalya (1977)
Weihai, Çin (1996)
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ . 11 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2017.
- ^ Sochi · Population. 3 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Population.city
- ^ Territories of Russian Federation. 7 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Europa Publications. s. 43.
- ^ "Город Сочи стал короче!". 21 Haziran 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 16 Mayıs 2017.
- ^ CLIMATE: SOCHI. 1 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . www.Climate-data.org
- ^ PM Putin confirms Russian GP for 2014. 23 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . GPUpdate. 15 Ekim 2010.
- ^ Exposition of the Historical Museum of Sochi, partly reflected in Russian in (History of Sochi) at the official site of the city
- ^ a b А. В. Твёрдый. Топонимический словарь Кавказа
- ^ "სოჭი", A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt
- ^ Grinevetsky, S. (2015). The Black Sea Encyclopedia. s 284
- ^ Golubock, D.G.; Wilson, J. Abkhazia - Grandeur to Ruin... and Back Again? 12 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde ..SRAS (School of Russian and Asian Studies). 24 January 2015.
- ^ Наталья Захарова. Византийский храм в Лоо 3 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. 16 Mayıs 2012.
- ^ a b c d e Exposition of the Historical Museum of Sochi, partly reflected in Russian in"". Archived from the original on 11 October 2010.
- ^ Ivashko, K. Sochi - from ancient sites to 2014 Olympics 4 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. Sputniknews. 5 Temmuz 2010.
- ^ Hopkirk. P. (1990). The Great Game: On Secret Service in High Asia. s. 158. Oxford University Press.
- ^ a b c Batiashvili, I. (2014). Guide for the Winter Olympic Games Sochi.[] Lulu Enterprises, Inc.
- ^ Tolstoi, S. (1968). Greater Sochi 17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. s.21. Novosti Press Agency Pub.
- ^ Barry, Q. (2011). War in the East: A Military History of the Russo-Turkish War 1877-78 17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. s.9. Helion & Company Ltd.
- ^ 152 yıldır dinmeyen acı: Çerkes Sürgünü. 24 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Al Jazeera. 21 Mayıs 2016
- ^ 21-Mayis-1864-Cerkes-soykirimi. 1 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Marksist.org. 21 Mayıs 2016.
- ^ Richmond, W. (2013). Circassian Genocide 23 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. s.3. Rutgers University Press.
- ^ Leitzinger, Antero. The Circassian Genocide. 26 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde . The Eurasian Politician - Issue 2 (October 2000)
- ^ Canbek, S. Kısa bilgilerle Çerkes Soykırımı. 23 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Jineps. Mayıs 2013.
- ^ Stalin's ghost haunts Black Sea hotel 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. Mail & Guardian Online, 7 Şubat 2007.
- ^ Голубева, Елена. Олимпийская столица - и для спортсменов, и для бизнесменов (in Russian). 23 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Komsomolskaya Pravda.
- ^ Delphine d'Amora. Where Russian Tourists Will (And Won't) Go in 2015. Moscow Times. 22 Mart 2015.
- ^ Tore, O. Where will Russians travel in 2016?. 2 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . FTN News. 26 Kasım 2015.
- ^ "Sochi Agreement". 3 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2017.
- ^ ZHEMUKHOV, S. Sochi: a city with no mosque. oDR - Russia and beyond. 23 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde . 22 Ekim 2010.
- ^ National Geographic Atlas. National Geographic Society. 2011. p. 59.
- ^ Distance between Moscow and Sochi. Trippy.com
- ^ WORLD MAP OF THE KÖPPEN-GEIGER CLIMATE CLASSIFICATION UPDATED. 10 Aralık 2021 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi Institute for Veterinary Public Health.
- ^ Sochi, Krasnodar Monthly Climate Average, Russia. 23 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde . World Weather Online.
- ^ Sochi, Russia, Local Weather. AccuWeather.
- ^ Registry of the Administrative-Territorial Units of Krasnodar Krai.
- ^ Law #679-KZ
- ^ Soçi'nin Uluslararası Resmî Sitesi 19 Kasım 2004 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi. The page spotlights similarities of the twin towns to Sochi in that all of them are "summer resorts".
- ^ Trabzon'un kardeş şehirleri 3 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. Trabzon Belediyesi. 29 Haziran 2012 tarihinde erişildi.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Soçi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Soci Rusca Sochi Adigece Shache S acă Ubihca Shuacha Abhazca Shәacha Swaca Gurcuce სოჭი soc i Rusya da Krasnodar Kray da kent Kafkasya in bati kesiminin eteklerinde Karadeniz kiyisinda bulunur Nufus 389 900 2015 Nufus 2002 sayimina gore artis gostermektedir Bu nufusu onu Rusya nin en buyuk tatil sehri yapar Buyuk Soci bolgesi Kafkas Daglari ile Karadeniz arasindaki 145 km uzunlugundaki bir hattan olusur Kafkas Rivierasi nda yer alan Soci Rusya da subtropikal iklimin nadir goruldugu yerlerdendir Yazlari ilik ve yagisli iken kislar serin ve yumusak gecer Karadeniz in diger bolgeleri gibi yil boyu yagis eksik olmaz Soci Sochi Shache Cerkesce BayrakArmaUlkeRusyaIdare Belediye baskani Birlesik Rusya Yuzolcumu Toplam3 502 km Rakim25 27 mNufus Toplam389 900 Yogunluk1 942 km Zaman dilimiUTC 03 00 MZD Alan kodu8622Resmi site http www sochiadm ru 2014 Kis Olimpiyatlari ve na ev sahipligi yapmistir Ayrica 2014 yilindan itibaren en az 2020 ye kadar Rus Formula 1 yarislarina da ev sahiligi yapacaktir 2018 FIFA Dunya Kupasi maclarinin bir kismi Soci de yapildi EtimolojiGenel kanaate ve sehrin resmi sitesine gore Soci adi Ubih kokenlidir ve Ubihca Shuacha adindan gelir Ubihca shua deniz ve cha kiyi kelimelerinden olusan bir bilesiktir ve kabaca Deniz kenari sahil anlamina gelir Gurcu kaynaklarina gore ise Soci kelimesi Gurcuce სოჭი soc i kelimesinden fonetik olarak degisime ugramistir Bu Gurcuce kelime goknar anlamina gelir TarihceBolge sirasi ile Kimmerler Iskitler ve Sarmatlar tarafindan ele gecirilmeden once Zygii halki Asagi Abhazya bolgesinde Pontus Kralligi yonetimi altinda yasamaktaydi Pontus Kralligi MS 62 yilinda Roma Krali Neron un isgaliyle yikilmis ve sahip oldugu topraklar Roma Imparatorlugu na baglanmistir 6 ile 11 yuzyillar arasinda once Lazika Kralligi ardindan Abhazya Kralligi bolgeye hakim olmustur Abhazya Kralligi yonettigi sure boyunca bolgeye bircok kilise insa ederek Hristiyanligin guclenmesini saglamistir Yine bu tarihlerde sahil boyunca kurulan Hristiyan yerlesimler Gokturkler Hazarlar ve Mogollar gibi gocebe kabileler tarafindan yikilmistir Ancak bu kabilelerin bolgedeki hukumranligi uzun surmemistir 11 yuzyil Bizans bazilikasinin kuzey duvari halen Loo semtinde ayaktadir 14 yuzyildan 19 yuzyilin baslarina kadar bolge halkinin cogunlugunu Abhaz Ubih ve Adige halklari olusturmustur Su anki modern Soci nin bulundugu yer tarihte Ubihya olarak bilinir ve tarihi Cerkesya bolgesinin bir kismini olusturur Ubihya daglarda yasayan yerel halk tarafindan kontrol edilirdi ve ismen de olsa Osmanli Imparatorlugu na bagli idiler Yerel halk ticari faaliyetlerini genellikle Osmanli ile surdurmekteydi Sahil bolgesi 1828 1829 Osmanli Rus Savasi nin ardindan Rusya ya birakilmistir Fakat Cerkesler bolgedeki Rus kontrolunu kabul etmediler ve Cerkesya sahili boyunca kurulan Rus askeri birliklerine direnmeye basladilar Adigece Adyge hy aushu Cerkezlere yurtdisindan silah ve muhimmat saglanmasi Rusya ve Ingiltere arasinda diplomatik gerilime yol acti o da sonradan Vixen Gorevi ile sonuclandi Ruslarin Baron Feodor Tornau nun 1830 larda Gelencik ten Gagra ya kadar yaptigi kesif gezilerinin oncesinde bolge hakkinda pek bir bilgisi yoktu 1838 de Cerkesya kiyilarina duzenledigi genel cikartmalar kapsaminda agzina da bir cikartma yapip sonradan Navaginskoye Kalesi adini alacak olan Alexandria Kalesi ni kurmustur Savasta ustun basari gosteren Navaginskoye alayinin ardindan bu isim verilmistir Bu kale ayni zamanda yukselen Cerkes isyanina karsi savunma amacli yapilan 17 kaleden biridir Kale 1840 ta Cerkeslerin eline gecmis ve Ruslar bolgeyi terk etmek zorunda kalmislardi Kirim Savasi patlak verdigi zaman bu kale Turklertarafindan ele gecirilmesin diye bosaltilmistir Turkler ise sonradan Adler e cikartma yapmistir Kafkas Savasi nin son asamasi 18 Mart 1864 tarihinde Godlih Nehri nde yasanmistir Bu savasta Ubihlar Rus ordusunun Dakhovsky alayi tarafindan yenilgiye ugramistir Eski Navaginskoye Kalesi Ruslarla bolgenin yerlileri olan Ubihlar arasinda 24 Mart 1864 te varilan ateskes antlasmasi sonucu 25 Mart 1864 te carpismasiz olarak Ruslara birakilmistir Kafkas Savasi nin sonu Kbaade alaninda simdiki 2 Haziran 1864 te Car 2 Alexander tarafindan ilan edilerek Duk Mihail Nikolayevic Romanov tarafindan okunmustur Alexandria Kalesi nin plani 1838 Sonradan Soci sehrinin kurulmasina vesile olmustur Kafkas Savasi ndan sonra bolge halki olan Ubihlar ve Sapsiglar diger Cerkes topluluklari ile birlikte topraklarindan zorla cikarilip toplu olarak Osmanli Devleti nin Karadeniz kiyilarina ve Balkanlara yerlestirilmisler pek azi daglara siginmis ya da Rus askerleri tarafindan dogudaki Kuban Oblastina surulerek gozetim altinda Orta Laba irmagi solundaki ovalara yerlestirilmislerdir Kalmaya direnenler ise Cerkes Soykirimi sonucu rakamlar kesin olmamakla beraber 400 000 den fazla Cerkes in hayatini kaybetmesi ile sonuclanmistir Yine yapilan arastirmalara gore surgune gonderilen her 3 Cerkes ten 2si olmustur 1866 dan baslayarak sahil boyu Ruslar Ermeniler Ukraynalilar Yunanlar ve Beyaz Ruslar tarafindan kolonilestirilmeye baslamistir Cerkeslerden bosaltilan ve Rus yerlesimine tahsis edilen Soci yoresinde ise 1896 da eski Navaginskoye Kalesi yerinde Soci kenti kurulmus Subat 1890 da Soci Feneri yapildi 1891 yilinda bolgenin ilk Rus ortodoks kilisesi olan St Michael Kilisesi acilmistir Soci 1902 den sonra kent bir yazlik dinlenme ve kaplica yoresi merkezi olarak gelismistir Yorede birkac yerlesime dagilmis olarak cok az Cerkes kalmistir Bunlar 1867 de Cerkeslerin goc ettirilmelerini surgunu ongoren Rus hukumet kararnin iptal edilmesi uzerine suruldukleri Orta Laba yoresinden eski koylerine donen Cerkeslerin torunlaridir Bunlara Karadeniz Sapsiglari denir Soci yoresi ile Tuapse rayonunun bir bolum topragini kapsayan bir alanda 1924 1945 yillari arasinda Sapsig Ulusal Rayonu bulunuyordu Ilk otel Kavkazskaya Riviera 14 Haziran 1909 da acilmistir Soci 1917 de ilce kabul edilmistir Daglilarin ayrilisi Pyotr Nikolayevich Gruzinsky 1872 Rus ic savasi sirasinda sahil bolgesi Kizil Ordu ile Beyaz Ordu ve Gurcistan Demokratik Cumhuriyeti arasinda belli araliklarla el degistirdi 17 Mayis 1918 de Sohum un Bolseviklerin eline gecmesinden sonra Transkafkasya Seymi halk birliklerini bolgeye gonderdi ve kent Valiko Cugeli komutasindaki birligin eline gecti 26 Mayis ta da Demokratik Gurcistan Cumhuriyeti bagimsizligini ilan etti Haziran ayinda Demokratik Gurcistan Cumhuriyeti ile Abhazya Halk Konseyi arasinda imzalanan sozlesme geregi Abhazya Gurcistan in parcasi haline geldi Ancak Abhazya nin Soci den gelen Bolseviklerin destegiyle el degistirmesinin ardindan Tiflis hukumeti Giorgi Mazniasvili komutasinda bolgeye yeni birlikler gonderdi Abhazya dan Bolseviklerin cikarilmasinin ardindan Gurcu birlikleri Soci kenti ile ilcesini ele gecirdi 7 Temmuz 1918 6 Subat 1919 arasinda Soci Demokratik Gurcistan Cumhuriyeti sinirlari icinde kaldi 29 Nisan 1920 de ise Soci de Sovyet yonetimi kuruldu 1923 te Rostov on Don dan Tuapse araciligi ile Soci ye kadar olan acildi Sahil ve dinlenme yerlerinin uzerinden gectigi icin demiryolu hatti bolgede bir zitlik olusturmaktadir Halen islemekte olan bu demiryolu bolgenin ulasim altyapisi icin hayati bir oneme sahiptir Soci Stalin yonetimi zamaninda populer bir tatil yeri olarak on plana cikmaya basladi Bunda bolgede yaptirdigi daca Rus yazlik evi nin da buyuk etkisi vardir Stalin in bal mumumdan yapilan heykeli ziyarete acilmistir Yine Stalin zamaninda bolgede neoklasik mimari ile evler yapilmaya baslanmistir Rodina ve Ordzhonikidze sanatoryumlari bu mimarinin zengin ornekleridir Bu donemin merkezi Rus mimar Shchusev in Konstruktivist mimari ile insa ettigi Romatoloji Enstitusu 1927 1931 sayilabilir Bu alan Sovyetler in yikilisina kadar gelismeye devam etti ni filosu Subasina cikartma yaparken 1839 Ivan Aivazovsky Rus kalesine Cerkes saldirisi 1840 Kavkazskaya Riviera oteli 1909 1913 yilinin Soci haritasi Rusya nin geleneksel tatil yerlerinden Kirim i kaybetmesi uzerine Rusya dan Ukrayna ya Nikita Kruscev tarafindan 1954 yilinda verildi Soci ulkenin gayriresmi yaz baskenti oldu Vladimir Putin yonetimi basladigi zaman sehir buyuk miktarda yatirim aldi Fakat yine de cogu Rus tatil icin komsu Abhazya Gurcistan Ukrayna ya da Turkiye nin Akdeniz sahilini tercih etmekte Ayni zamanda Soci birkac uluslararasi anlasmanin imzalandigi yer olarak dikkat cekmistir Bunlara ornek olarak Gurcistan ve ayrilikci Abhazya ve yine daha sonra Gurcistan ve Guney Osetya otoriteleri arasinda yapilan anlasmalar Soci de duzenlenmistir Cerkesler Soci nin 1864 yili oncesi Cerkesyasi nin baskenti ve soykirim topragi olmasi nedeniyle 2014 yilinda Soci de yapilmis olan 2014 Kis Olimpiyatlarina karsi cikiyorlar Azinliktaki bir bolum Cerkes de Rus politikalarini destekliyor Ancak Rusya yetkilileri Soci de yerli Cerkeslerin varligini gormezlikten gelme Gurcistan tarafindan taninmis olan Cerkes soykirimi ve Cerkes Surgununu inkar etme Olimpiyat bayragini da Cerkes olmayanlara tasitma gibi politikalar izlemek istiyorlar Bu da Cerkeslerin cogunun tepkilerine yol aciyor ve tepkilerin boyutu giderek de buyuyor Rusya ise bu gelismeleri gizlemeye ve duyurmamaya calisiyor Yorenin toplam Sapsig ve Musluman nufusunun simdilerde 30 bin dolayinda oldugu ancak Soci nin Thagaps koyu disinda bir cami kalmadigi 10 kisilik bu kucuk mescit disindaki camilerin Sovyetler doneminde yikildigi biliniyor Ordzhonikidze oteli 1937 1955 Soci sahili 1973 St Vladimir Kilisesi 2005 2011 CografyaBati Asya da yer alan Soci Buyuk Kafkaslar in guney tarafina duser Moskova dan uzakligi yaklasik 1621 kilometredir Soci Mostovsky ve Adige Cumhuriyeti nin Maykop Bolgeleri ile kuzeybatidan Gurcistan Abhazya ile guneydogudan komsudur Karadeniz haritasi na gore Soci nin konumu Karadeniz den Soci nin gorunumu Soci halkinin buyuk bolumu kiyi boyunca uzanan dar bir hat uzerinde yasar ve bu bolgeler bagimsiz kucuk bolgelerden microdistrict olusur Baslica kucuk bolgeler kuzeybatidan guneydoguya sirasiyla merkez Soci ve Adler dir Sehir Bati Kafkaslarin eteklerine kurulmus olup Karadeniz e dogru bir meyille iner ve ara sira daglardan akan dereler tarafindan kesilir Soci deki en buyuk irmak Mzimta Irmagi ki Rusya dan Karadeniz e akan en uzun irmaktir Sahe Irmagi da diger bir onemli su kaynagidir Ashe Psezuapse Soci Khosta ve Matsesta irmaklari ise bolgede akan kucuk irmaklardandir ise Abhazya ile olan siniri olusturur Sehrin kuzeydogu tarafi Kafkas Biyosfer Rezervi ne ait olup Dunya Mirasi kabul edilmektedir Bu alan Krasnodar Krayi ile Adige nin onemli bir kismini icine alir Buyuk Soci bolgesi nin sahil ve rezerv disinda kalan kesimi na aittir Soci de nemli subtropik iklim hakimdir Iliman kislara gun boyu ortalama 11 C ve gece 4 C ve ilik yazlara gun boyu ortalama 24 C ve gece 16 C sahiptir Yonetim statusu ve sehir bolumleriBir kent tipi yerlesim Krasnaya Polyana ve 79 kirsal yonetim birimleri ile birlikte Soci sehrini olusturur Sehir bolge Krai ile ayni statuye sahiptir Belediye bolumlerine gore Soci Sehri Sochi Urban Okrug a dahildir Krasnodar Krai haritasinda Sochi Urban Okrug Soci yonetim olarak 4 ayri bolgeye ayrilmistir and Tsentralny City District Merkez Sehir Bolgesi sehrin merkezini olustururken alan olarak en kucuk buyukluge sahiptir Lazarevsky City District alan bakimindan en buyugunu olusturur Tsentralny City District nufus bakimindan diger 3 bolgenin her birinin 2 kati nufusa sahiptir Sehir Bolgesi Alan km Nufus sayimi 2010 Tsentralny 32 137 677Lazarevsky 1 744 63 894Khostinsky 374 65 229Adlersky 1 352 76 534Tsentralny City District Merkez Sehir Bolgesi Oleg Soldatov tarafindan yonetilen Soci Senfoni Orkestrasi Avusturyali gitarist Johanna Beisteiner ile konser verirken 13 Aralik 2013 Lazarevsky Sehir Bolgesi Khostinsky City District Adlersky City DistrictKardes SehirlerTrabzon Turkiye 1991 Baden Baden Almanya 2011 Long Beach ABD 1990 Menton Fransa 1966 Nagato Japonya 2018 Parnu Estonya 1994 Rimini Italya 1977 Weihai Cin 1996 Ayrica bakinizAdler SociKaynakca 11 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Mayis 2017 Sochi Population 3 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Population city Territories of Russian Federation 7 Subat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde Europa Publications s 43 Gorod Sochi stal koroche 21 Haziran 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 16 Mayis 2017 CLIMATE SOCHI 1 Aralik 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde www Climate data org PM Putin confirms Russian GP for 2014 23 Agustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde GPUpdate 15 Ekim 2010 Exposition of the Historical Museum of Sochi partly reflected in Russian in History of Sochi at the official site of the city a b A V Tvyordyj Toponimicheskij slovar Kavkaza სოჭი A Comprehensive Georgian English Dictionary 2006 2 cilt ISBN 0 9535878 3 5 Grinevetsky S 2015 The Black Sea Encyclopedia s 284 Golubock D G Wilson J Abkhazia Grandeur to Ruin and Back Again 12 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde SRAS School of Russian and Asian Studies 24 January 2015 Natalya Zaharova Vizantijskij hram v Loo 3 Subat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde 16 Mayis 2012 a b c d e Exposition of the Historical Museum of Sochi partly reflected in Russian in Archived from the original on 11 October 2010 Ivashko K Sochi from ancient sites to 2014 Olympics 4 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Sputniknews 5 Temmuz 2010 Hopkirk P 1990 The Great Game On Secret Service in High Asia s 158 Oxford University Press ISBN 0 19 280232 1 a b c Batiashvili I 2014 Guide for the Winter Olympic Games Sochi olu kirik baglanti Lulu Enterprises Inc Tolstoi S 1968 Greater Sochi 17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde s 21 Novosti Press Agency Pub Barry Q 2011 War in the East A Military History of the Russo Turkish War 1877 78 17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde s 9 Helion amp Company Ltd 152 yildir dinmeyen aci Cerkes Surgunu 24 Mayis 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Al Jazeera 21 Mayis 2016 21 Mayis 1864 Cerkes soykirimi 1 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Marksist org 21 Mayis 2016 Richmond W 2013 Circassian Genocide 23 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde s 3 Rutgers University Press Leitzinger Antero The Circassian Genocide 26 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde The Eurasian Politician Issue 2 October 2000 Canbek S Kisa bilgilerle Cerkes Soykirimi 23 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Jineps Mayis 2013 Stalin s ghost haunts Black Sea hotel 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Mail amp Guardian Online 7 Subat 2007 Golubeva Elena Olimpijskaya stolica i dlya sportsmenov i dlya biznesmenov in Russian 23 Agustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde Komsomolskaya Pravda Delphine d Amora Where Russian Tourists Will And Won t Go in 2015 Moscow Times 22 Mart 2015 Tore O Where will Russians travel in 2016 2 Mayis 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde FTN News 26 Kasim 2015 Sochi Agreement 3 Mayis 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Mayis 2017 ZHEMUKHOV S Sochi a city with no mosque oDR Russia and beyond 23 Agustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde 22 Ekim 2010 National Geographic Atlas National Geographic Society 2011 p 59 Distance between Moscow and Sochi Trippy com WORLD MAP OF THE KOPPEN GEIGER CLIMATE CLASSIFICATION UPDATED 10 Aralik 2021 tarihinde Archive is sitesinde arsivlendi Institute for Veterinary Public Health Sochi Krasnodar Monthly Climate Average Russia 23 Agustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde World Weather Online Sochi Russia Local Weather AccuWeather Registry of the Administrative Territorial Units of Krasnodar Krai Law 679 KZ Soci nin Uluslararasi Resmi Sitesi 19 Kasim 2004 tarihinde Archive is sitesinde arsivlendi The page spotlights similarities of the twin towns to Sochi in that all of them are summer resorts Trabzon un kardes sehirleri 3 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde Trabzon Belediyesi 29 Haziran 2012 tarihinde erisildi Dis baglantilarWikimedia Commons ta Soci ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur