Romanya (Rumence:
Romanya România (Rumence) | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
Başkent ve en büyük şehir | ![]() 44°25′K 26°06′D / 44.417°K 26.100°D | ||||
Resmî dil(ler) | Rumence1 | ||||
Etnik gruplar |
| ||||
Demonim | Rumen, Romanyalı | ||||
Hükûmet | Üniter, yarı başkanlık sistemli cumhuriyet | ||||
| |||||
Tarihçe | |||||
| |||||
Yüzölçümü | |||||
• Toplam | 238.391 km2 (83.) | ||||
• Su (%) | 3 | ||||
Nüfus | |||||
• 2020 tahminî | 19.317.984 | ||||
• 2011 sayımı | 20.121.641 | ||||
GSYİH (SAGP) | 2021 tahminî | ||||
• Toplam | 636,481 milyar $ (36.) | ||||
• Kişi başına | 32.950 $ (44..) | ||||
GSYİH (nominal) | 2021 tahminî | ||||
• Toplam | 289,130 milyar $ (44.) | ||||
• Kişi başına | 14.968 $ (51.) | ||||
Gini (2019) | 34.8 orta | ||||
İGE (2019) | çok yüksek · 49. | ||||
Para birimi | Rumen leyi (RON) | ||||
Zaman dilimi | UTC+2 (DAS) | ||||
• Yaz (YSU) | UTC+3 (DAYS) | ||||
Telefon kodu | 40 | ||||
İnternet alan adı | .ro4 | ||||
Resmî site gov.ro | |||||
Avrupa'nın en uzun ikinci nehri olan Tuna, Almanya'daki Kara Orman'dan doğar ve güneydoğu yönünde 2.857 km boyunca ilerleyerek Romanya'daki Tuna Deltası'na dökülür. Karpatlar Romanya'yı kuzey-güneybatı ekseninde ikiye böler ve Moldoveanu Zirvesi'nde 2.544 m'ye ulaşır.
Romanya 1859'da Boğdan Prensliği ve Eflak Voyvodalığı'nın şahsî birlik altında birleşmesi ile kuruldu. 1866'da resmen Romanya adını alan yeni devlet 1878'de Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandı.I. Dünya Savaşı sırasında önce 1914'te tarafsızlık ilan eden ülke, 1916'dan itibaren İtilaf Devletleri safına geçti. Savaşın ardından Bukovina, Besarabya ve Erdel bölgelerinin tümü ile Banat, Crișana ve Maramureș'in bir bölümü Romanya Krallığı'nın parçası oldu. Romanya, Temmuz-Ağustos 1940'ta Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ve İkinci Viyana Hediyesi'nin sonucu olarak Besarabya ve Kuzey Bukovina'yı Sovyetler Birliği'ne, Kuzey Erdel'i ise Macaristan'a bırakmak zorunda kaldı. Kasım 1940'ta Romanya Tripartite Paktı'nı imzaladı ve Haziran 1941'de Mihver Devletleri'nin safında II. Dünya Savaşı'na girerek Ağustos 1944'te taraf değiştirene dek Sovyetler Birliği'ne karşı savaştı. Müttefik safına geçen ülke böylece Kuzey Erdel'i geri aldı. Savaş ve Kızıl Ordu işgalinin ardından Romanya bir sosyalist cumhuriyete dönüştü ve Varşova Paktı'na katıldı. 1989'daki Romanya Devrimi'yle ülke demokrasi ve piyasa ekonomisine geçiş sürecine girdi.
Romanya yüksek gelirli bir ekonomiye sahip gelişmekte olan bir ülkedir.İnsan Gelişme Endeksi'nde 53'üncü sıradadır. Nominal GSYİH değerlerine göre dünyanın en büyük 47. ekonomisidir. Ülke 2000'lerin başlarında hızlı bir ekonomik büyüme yaşamış ve ekonomisi büyük ölçüde hizmet sektörüne dayalı hâle gelmiştir. Romanya Dacia ve OMV Petrom şirketleri sayesinde makine ve elektrik enerjisi üreticisi ve net ihracatçısı konumundadır. 1955'ten beri Birleşmiş Milletler, 2004'ten beri NATO ve 2007'den beri Avrupa Birliği üyesidir. Ayrıca Uluslararası Frankofoni Örgütü,Latin Birliği,Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı uluslararası kuruluşlara üyedir.
Etimoloji
Ülke adı olan Romanya, Latince Romanus'tan (Romalı) gelir.
Rumenler adları hakkında şunları söylemiştir; adları Romanus'un (Rumence: Român/Rumân) 16. yüzyılda Erdel, Moldova ve Eflak'ı gezen İtalyan hümanistleri de içine alan bir grup yazar tarafından işaret edilen bir türevidir.
Tarihçe
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJGbUwxWnNZV1JmVkdWd1pYTmZNREF5TG1wd1p5OHhOVEJ3ZUMxV2JHRmtYMVJsY0dWelh6QXdNaTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
Romanya, Avrupa'nın en eski insan fosillerinin keşfedildiği ülkedir. 2002 yılında Romanya'nın batısındaki bir mağarada keşfedilen (Kemikli Mağara Rumence: Peştera cu Oase) bu fosillerin 42.000 yıl öncesine ait olduğu tahmin edilmektedir. Romanya topraklarında kurulan ilk devlet Trakların kurduğu Daçya Krallığıdır. Bu devlet 101-107 yılları arasında Roma İmparatoru Trajan'ın orduları tarafından işgal edilerek Roma İmparatorluğu'nun bir eyaleti haline geldiler. Roma İmparatorluğu'nun çökmesinden sonra bu topraklar Gotlar, Hunlar, Avarlar, Slavların istilasına uğradı. 9.-11. yüzyıllar arasında Birinci Bulgar Devleti'nin bir parçası haline geldi. Bu dönemi Macar, Peçenek, Kuman ve Tatar istilaları izledi.
Rumenler tarihte ilk defa 14. yüzyılda kendilerine ait devletler kurmayı başardılar. Bu devletler 1310 yılında I. Basarab tarafından kurulmuş Eflak Voyvodalığı ve 1352 yılında Dragoş tarafından kurulmuş Boğdan Prensliği'dir. Günümüzdeki Romanya'nın bir parçası olan Erdel ise 10-16. yüzyıllar arasında Macaristan Krallığı'nın bir parçasıydı. 15. ve 16. yüzyıllarda bu üç ülke de Osmanlı Devleti'nin himayesi altına girdiler. Osmanlı döneminde Eflak ve Boğdan tampon devletlerdi. Osmanlılara vergi verir, savaşlarda asker yardımı yaparlardı. Beyliklerin voyvodaları Rumen soyluları arasından Osmanlı padişahı tarafından atanırdı. Ayrıca bu beylikler İstanbul'un yiyecek ihtiyacını karşılamakta önemli bir rol oynarlardı. Ancak Osmanlılar Romanya'yı hiçbir zaman tamamıyla ilhak etmediler. Bükreş ve Yaş gibi büyük Romanya şehirlerinde sık sık Osmanlı vatandaşlarına rastlandıysa da oranları azdı. Bu şehirler hiçbir zaman Sofya, Belgrad, Selanik veya Üsküp gibi Osmanlı karakteri kazanmadı. 18. yüzyıla kadar Eflak ve Boğdan'ın voyvodaları Rumenlerin arasından seçilirdi. 18. yüzyılda ise Fenerli Rumlar arasından seçildiler. Bu durum 1826 yılında Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasına kadar devam etti.
Osmanlılar 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kaybedince 1821 yılında Rusya'yla Bükreş Antlaşması'nı imzalayarak Besarabya'yı Rusya'ya bırakmak zorunda kaldılar. Besarabya, Boğdan'ın Prut nehrinin doğusunda kalan kısmıydı. Bu anlaşma Boğdan'ı ikiye bölmüş oldu. 93 Harbi'nde Osmanlıların Ruslar karşısında aldıkları yenilgiden sonra 1878 yılında yapılan Berlin Antlaşması'yla Eflak ve Boğdan Osmanlı Devleti'nden bağımsızlıklarını kazanarak Romanya adı altında birleştiler. Ancak Rusya 1821 yılında ele geçirdiği Besarabya'yı geri vermedi. Bu bölge daha sonra SSCB'nin Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti haline gelecekti.
1881 yılında Romanya Krallığı ilan edildi. Alman Hohenzollern Hanedanından Prens Karl Eitel Friedrich Zephyrinus Ludwig Romanya kralı olarak I. Carol adını aldı. Romanya I. Dünya Savaşı'na İtilaf Devletleri'nin yanında (Osmanlılar'a karşı) katılarak savaştan karlı çıktı ve Avusturya-Macaristan'dan Erdel bölgesini aldı. Ancak II. Dünya Savaşı'nda taraf değiştirip Nazi Almanyası'nın yanında yer alarak faşizme yöneldi. 1944 yılında Kızıl Ordu Romanya'yı işgal etti. 1947 yılında komünist Romanya Sosyalist Cumhuriyeti ilan edildi. 1967 yılında Nikolay Çavuşesku iktidarı ele geçirdi. Romanya'nın devlet başkanı oldu. 1989 yılında Romanya Devrimi'yle Çavuşesku iktidarı son buldu. Çavuşesku ve karısı alelacele düzmece bir mahkemede yargılanıp hemen kurşuna dizildiler. Böylece Romanya batı tipi demokrasiye geçti. 2004 yılında NATO'ya, 1 Ocak 2007 tarihinde de Avrupa Birliği'ne katıldı.
Coğrafya
238,391 km2'lik bir alana yayılan Romanya, Avrupa'nın en geniş yüzölçümüne sahip 12, dünyanın 82. ülkesidir. Ülke toprakları dünyanın %0.16'sına sahiptir.Bulgaristan ve Sırbistan ile olan sınırının büyük kısmı Tuna Nehri ile çizilen Romanya'nın, Tuna'nın bir kolu olan Prut Nehri ile de, Ukrayna'nın güneyi ile olan sınırı ve Moldova'nın tamamı ile sınırı çizilir. Tuna Nehri'nin, Karadeniz'e döküldüğü deltanın büyük kısımı Romanya'dan geçmekle beraber ülkenin güneyi, güneybatısı, batısı ve kuzeydoğusu bu nehir ve kolları ile çevrilidir.
Ayrıca Tuna Nehri'nin kolu olan Tisza, Romanya'nın Ukrayna ile olan sınırının bir kısmını çizip Macaristan topraklarına girmektedir. Kısacası Tuna Nehri ülke toprakları için paha biçilemez bir öneme sahiptir.
Ülke toprakları güney ve doğuda kalan yerler hariç Avrupa'nın en dağlık alanlarından biridir. Dağlar ülkenin kuzeyi ile batısı arasında bir yay çizerek uzanır. En önemli dağlar Karpat Dağları olmakla birlikte ülkede yüksekliği 2,000 metreyi geçen kırktan fazla dağ bulunmaktadır.
Özellikle Romanya Krallığı döneminde elde edilen topraklarla ülke Büyük Romanya olarak adlandırılmıştır.
Demografi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpnMEwxSnZiV0Z1ZVdGZlZDVkRNeVZDUTNKcmJHVnlhVjlXWlY5UGNtRnViR0Z5SlVNMEpVSXhYekl3TVRFdWNHNW5Mekl5TUhCNExWSnZiV0Z1ZVdGZlZDVkRNeVZDUTNKcmJHVnlhVjlXWlY5UGNtRnViR0Z5SlVNMEpVSXhYekl3TVRFdWNHNW4ucG5n.png)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpFM0wwTmhjM1JsYkhWc1gwSnlZVzR5TG1wd1p5OHlNakJ3ZUMxRFlYTjBaV3gxYkY5Q2NtRnVNaTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJSaUwxTmhhVzUwWDA1cFkyaHZiR0Z6WDB0cGJHbHpaWE5wTG1wd1p5OHhOekJ3ZUMxVFlXbHVkRjlPYVdOb2IyeGhjMTlMYVd4cGMyVnphUzVxY0djPS5qcGc=.jpg)
2007 nüfus sayımı sonuçlarına göre ülke nüfusu 22.276.506 kişidir. Bu nüfusun %89,5'ini Rumenler oluşturur. Macarlar %6,6 ile nüfus içinde ikinci büyük gruptur. Bugün ülkede 535.250 Çingene yaşamaktadır. Geri kalan %1,4 içinde en önemli gruplar Ukraynalılar, Almanlar, Lipovanlar, Türkler, Tatarlar, Sırplar, Slovaklar, Bulgarlar, Çerkesler, Hırvatlar, Yunanlar, Ruslar, Yahudiler, Çekler, Lehler ve İtalyanlar'dır.
Sağlık
Romanya'da ortalama ömür 72.18 yıl ile Avrupa Birliği'ndeki en düşük yaştır. Avrupa'daki AIDS'e dayalı ölümlerde Romanya, Ukrayna'dan sonra ilk sırada gelir.
Din
Romanya laik bir devlettir ve resmî bir dini yoktur. 2021 nüfus sayımına göre ülke %74 Ortodoks, %6 Protestan ve %5 Katolik olmak üzere %85 Hristiyanlardan oluşmaktadır. %14 Dinin açıklamamış %1 ise dinsiz olduğunu açıklamıştır.
İslam, Romanya'da tarihî bir din olmasına rağmen sadece Dobruca'da yaşayan 67.500-85.000 Türk ve Tatar arasında yaygındır.
Büyük kentler
Bükreş, Romanya'nın başkenti ve en büyük şehridir. Nüfusu 2007 sayımlarına göre 1.931.838 kişidir. Bu nüfus metropolitan alan da eklenince 2,1 milyona çıkmaktadır. Şehir merkezindeki alanı 20 katı büyüklüğündeki şehir civarına yaymak için birkaç plan vardır.
Romanya'nın en büyük beş kenti Şehir içindeki limit nüfuslarına göre Avrupa Birliği'nin en büyük şehirleri listesinde sıralamaya girmiştir. Bunlar; Yaş, Kaloşvar, Temeşvar, Köstence ve Brașov'dır. Ülkenin ayrıca nüfusu 200.000'i geçen 5, 100.000'i geçen 13 kenti bulunmaktadır.
Ekonomi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpRd0wxSnZiV0Z1YVdGZlVISnZaSFZqZEY5RmVIQnZjblJ6WHlVeU9ESXdNVGtsTWprdWMzWm5MekkyTUhCNExWSnZiV0Z1YVdGZlVISnZaSFZqZEY5RmVIQnZjblJ6WHlVeU9ESXdNVGtsTWprdWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
2019'da Romanya'nın GSYİH'si yaklaşık 547 milyar dolar ve kişi başına düşen GSYİH (PPP) 28,189 $'dı. Dünya Bankası'na göre Romanya yüksek gelirli ekonomidir.
Avrupa İstatistik Kurumu'na göre Romanya'nın kişi başına düşen GSYİH'sı (PPS) 2019'da AB ortalamasının %70'iydi. 2007'deki (Romanya'nın AB'ye katılım yılı) %44'lük artış Romanya'yı AB'nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri yaptı.
1989'dan sonra ülke, kısmen eski bir sanayi tabanı ve yapısal reform eksikliğinin önderliğinde on yıllık bir ekonomik istikrarsızlık ve gerileme yaşadı. Ancak 2000'den itibaren Romanya ekonomisi yüksek büyüme, düşük işsizlik ve düşen enflasyon ile nitelenen göreli Makroekonomi bir istikrara kavuştu. 2006 yılında Romanya İstatistik Ofisi'ne göre gerçek GSYİH büyüme %7.7 ile Avrupa'daki en yüksek oranlardan biri olarak kaydedildi. Ancak Büyük Durgunluk, hükûmeti Uluslararası Para Fonu ile 20 milyar Avro'luk kurtarma programı da dahil olmak üzere dışarıdan borçlanmaya zorladı.Dünya Bankası'na göre, satın alma gücü paritesinde kişi başına düşen GSYİH, 2007'de 13,687$'dan 2018'de 28,206 $'a yükseldi. Romanya'nın net ortalama aylık ücreti 2020 itibarıyla 666 euro'ya yükseldi, ve 2016'da enflasyon oranı %-1,1 oldu. Romanya'da işsizlik Ağustos 2018'de %4.3 oldu ve bu rakam diğer AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında düşüktür.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRd0wxQmhiR0ZqYVc5ZlEwVkRKVEpEWDBKMVkyRnlaWE4wSlRKRFgxSjFiV0Z1SlVNekpVRkVZU1V5UTE4eU1ERTJMVEExTFRJNUpUSkRYMFJFWHpZMUxtcHdaeTh5TWpCd2VDMVFZV3hoWTJsdlgwTkZReVV5UTE5Q2RXTmhjbVZ6ZENVeVExOVNkVzFoYmlWRE15VkJSR0VsTWtOZk1qQXhOaTB3TlMweU9TVXlRMTlFUkY4Mk5TNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpBNUwwSjFZMmhoY21WemRGOHRYMU50SlVNekpVRXljbVJoYmw5VGRISmxaWFJmSlRJNE1qZzFORGM0TWpJMk1EWWxNamt1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFVKMVkyaGhjbVZ6ZEY4dFgxTnRKVU16SlVFeWNtUmhibDlUZEhKbFpYUmZKVEk0TWpnMU5EYzRNakkyTURZbE1qa3VhbkJuLmpwZw==.jpg)
Sanayi üretimindeki büyüme, Şubat 2013'te yıllık bazda %6.5'e ulaştı ve bu Avrupa'daki en yüksek oran oldu. En büyük yerel şirketler arasında otomobil üreticisi Dacia, Petrom, Rompetrol, Ford Romania, Electrica, Romgaz, Digi TV ve Banca Transilvania vardır. 2020 itibarıyla ayda yaklaşık 6,000 ihracat vardır. Romanya'nın başlıca ihracat ürünleri şunlardır: arabalar, yazılım, giyim ve tekstil, endüstriyel makineler, elektrikli ve elektronik ekipman, metalurji ürünleri, hammaddeler, askeri teçhizat, ilaçlar, hassas kimyasallar ve tarım ürünleri (meyve, sebze ve çiçekler). Almanya ve İtalya ülkenin en büyük ticaret ortaklarıdır ve çoğunlukla Avrupa Birliği üye ülkeleri üzerinde yoğunlaşır. 2012'deki hesap bakiyesinin (ing:account balance) GSYİH'nın %4.52'si olduğu tahmin ediliyordu.
1990'ların ve 2000'lerin sonundaki bir dizi özelleştirme ve reformdan sonra Romanya ekonomisine hükûmetin müdahalesi diğer Avrupa ekonomilerine göre biraz daha azdır.
2005 yılında hükûmet, Romanya'nın aşamalı vergi sistemini Avrupa Birliği'ndeki en düşük oranlardan biri olan hem kişisel gelir hem de kurumsal kâr için %16'lık sabit vergi ile değiştirdi. Ekonomi ağırlıklı olarak hizmetlere dayalıdır ve 2017 itibarıyla ülkenin toplam GSYİH'sının %56.2'sini oluştururken, sanayi ve tarım sırasıyla %30 ve %4.4 idi. Romanya'daki işgücünün yaklaşık %25.8'i tarımda çalışır ve bu Avrupa'daki en yüksek oranlardan biridir.
Romanya, Komünizmin sona ermesinin ardından artan miktarlarda yabancı yatırım çekti ve Romanya'daki doğrudan yabancı yatırım (DYY) stoku Haziran 2019'da 83.8 milyar €'ya yükseldi. Romanya'nın dışa dönük DYY stoku (dış yatırım veya yerel bir ekonomiye yatırım yapan veya hisse satın alan yabancı işletme) Aralık 2018'de 745 milyon $'a ulaştı ve bu 28 AB üye ülkesi arasındaki en düşük değerdir. Romanya'ya yatırım yapan bazı şirketler arasında Coca-Cola, McDonald's, Pizza Hut, Proctor & Gamble, Citibank ve IBM vardır.
2019 Dünya Bankası raporuna göre, Romanya iş yapma kolaylığı açısından 190 ekonomi arasında 52. sırada, komşu Macaristan'dan bir basamak yukarıda ve İtalya'dan bir basamak aşağıda yer aldı. Rapor, ülkedeki elektriğe erişimde ve inşaat izinleriyle ilgili zorluklara dikkat çekerken, sözleşmelerin tutarlı bir şekilde uygulanmasına ve krediye erişime övgüde bulundu.
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRd0wwUmhZMmxoWDBSMWMzUmxjbDlUWVd4dmJsOWtaVjlzSlRJM1FYVjBieTVxY0djdk1qSXdjSGd0UkdGamFXRmZSSFZ6ZEdWeVgxTmhiRzl1WDJSbFgyd2xNamRCZFhSdkxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
1867'den beri resmi para birimi Romen leyi ("aslan") olmuştur ve 2005'te nominal değeri izlemektedir. 2007'de AB'ye katıldıktan sonra Romanya'nın 2024'te Euro geçmesi beklenmektedir.
Ocak 2020'de, CEIC verilerine göre Romanya'nın dış borcunun 122 milyar ABD doları olduğu raporlandı.
Avrupa kıtasında en fazla petrole sahip ülkelerden bir tanesidir.[] Sömürgesi olmayan fakat kendi topraklarında petrolü bulunan pek az ülke vardır.[] Romanya’nın 5 adet kullanılan açık havzası vardır. Bu havzalar Alplerin güneyinde Bükreş’in kuzeyinde , , , Braşov ilçelerinde mevcuttur. (National Geographic dergisinin avrupa-asya-arap ülkelerinin petrol havzaları haritasındandır.)
Avrupa'da iktisadi üretkenliği en düşük olan ikinci ülke Bulgaristan'dan sonra Romanya'dır.
Turizm
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpRMUwwTnZibk4wWVc1MFlWOU5ZV2x1WDFOMGNtVmxkQzVxY0djdk1qQXdjSGd0UTI5dWMzUmhiblJoWDAxaGFXNWZVM1J5WldWMExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Turizm, GSYİH'nın yaklaşık %5'ini üreterek Romanya ekonomisine önemli bir katkı sağlar. Dünya bankası'na göre turist sayısı istikrarlı bir şekilde artarak 2016'da 9.33 milyon yabancı turiste ulaştı.
Romanya'da Turizm 2005'te 400 milyon € yatırım çekti. 2007'deki yabancı ziyaretçilerin %60'tan fazlası diğer AB ülkelerindendi. Mamaia’nın popüler yaz cazibe merkezleri ve diğer Romanya Karadeniz tatil beldeleri 2009'da 1.3 milyon turist çekti.
En popüler kayak merkezleri Valea Prahovei boyunca ve Poiana Brașov içindedir. Kaleler, surlar ve Kaloşvar, Sibiu, Brașov, Bistrița, Mediaș, Cisnădie veya Sighișoara da çok sayıda turist çeker. Braşov yakınlarındaki Bran Şatosu, genellikle Drakula'nın Şatosu olarak tanıtıldığı için her yıl yüz binlerce turisti çeken Romanya'nın en ünlü cazibe merkezlerinden biridir. Romanya'nın tarihi miraslarından birisi olan ve Drakula'nın Kalesi olarak da bilinen Bran Kalesi, Romanya'nın Bran şehrindedir ve 13. yüzyılda inşa edilmiştir.
Folklor ve geleneklere odaklanan kırsal turizm, önemli bir alternatif haline geldi ve Bran ve Drakula'nın Şatosu, kuzey Boğdan'ın boyalı kiliseleri ve Maramureș'teki Ahşap Kiliseler veya Erdel'deki Müstahkem Kiliseli Köyler gibi yerleri tanıtmayı hedefler. Diğer ilgi çekici yerler arasında Tuna Deltası veya Târgu Jiu'daki Constantin Brâncuşi Heykel Topluluğu yer alır.
2014 yılında Romanya'nın otel ve restoran endüstrisinde faaliyet gösteren 32,500 şirketi vardı ve toplam cirosu 2.6 milyar Euro'ydu. Romanya'yı 2014'te 1.9 milyondan fazla yabancı turist ziyaret etti, bu da 2013'ten %12 daha fazlaydı. Ülkenin Ulusal İstatistik Enstitüsü'ne göre, turistlerin %77'si Avrupa'dan (özellikle Almanya, İtalya ve Fransa'dan), %12'si Asya'dan ve %7'den azı Kuzey Amerika'dan geldi.
Ticaret, turizmi takiben gelişmiş ikinci büyük sektördür.
Kültür
Romanya'nın, Orta ve Doğu Avrupa arasında bir geçiş noktasında bulunması kültürüne de yansımıştır. Ülkede hem Balkan hem Avrupa hem de komşu ülkelerin kültürlerinin bir karmaşası vardır. Romanya kültürü, erken dönemlerde Slav kavimlerden, özellikle Sırp ve Ukrayna kültürlerinden, sonraki dönemlerde Türk ve Müslüman kültüründen, 1990'lı yıllara kadar da tekrar Slav kültüründen etkilenmiştir. Ülke kültürü son yıllarda özellikle Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde Batı Kültürü'nden oldukça etkilenmiştir. Ülkenin çeşitli yerlerinde Rumen Kültürüne bağlı değişik alt kültürler bulunmaktadır. Ülkenin kuzeybatısında Macar Kültürü (Macarlar ülke nüfusunda büyük bir paya sahiptir), güneye doğru Bulgar Kültürü, güney batıda ise Sırp Kültürü ülke kültürünü oldukça etkilemiştir. Avrupa'nın en yüksek Çingene oranına (%3,25) sahip Romanya'nın kültüründe, Çingene kültürü de önemli bir yere sahiptir.
Romanya Yemekleri
Geleneksel Rumen mutfağı tarih boyunca en çok Türk mutfağından ayrıca da Avusturya, Alman, Yunan ve Macar mutfaklarından etkilenmiştir. Meşhur Romen yemeklerinden bazıları şunlardır: Ciorbă de perișoare, Tobă, Chiftele, Tochitură, Drob, Mămăligă, Pleșcoi sucuğu.
Chiftele, düz ve yuvarlak köftelerdir, domuz kıymasının patates püresi ve baharatlarla karıştırılıp sonra yağda kızartılmasıyla yapılır. Yanında patates püresi veya pilavla sunulur. Tobă (domuz kafası peyniri anlamına gelir), domuz işkembesinin domuz derisi, ciğeri,kulakları, paçası, dili ve jelatiniyle doldurularak yapılan bir tür büyük salamdır. Tochitură, domuz etiyle yapılan bir güveç çeşididir. Mămăligă, mısır unuyla yapılan lapadır. Ciorbă de perișoare, ekşili köfte çorbasıdır. Pleșcoi sucuğu, koyun kıyması, sarımsak ve acı kırmızı biberle yapılan ve adını yapıldığı köyden alan sucuktur.
İdarî bölünüş
Ülkenin idari bölünümü eyaletler, kentler ve komünler biçimindedir; Romanya'da 41 eyalet ve bunlara ek olarak eyalet statüsüne sahip başkent Bükreş, 83'ü belediye statüsüne sahip 263 kent ve 2685 komün (13.285 köy ile birlikte) bulunmaktadır. Önemli kentleri; başkent Bükreş, Köstence, Braşov ve Yaş'tır. (Bakınız: Romanya'daki şehirler listesi)
Resimler
- Kaloşvar'da bir sokak
- Köstence'de Kral Camii
-
- Bir Katolik kilisesi
- Hunedoara Kalesi
- Tuna deltasından bir görüntü
- Fântânele Gölü
- Transfăgărășan
- Bethlen mağarası
- Ada Kale adası
- Bâlea Gölü
- Karpatlar
- Salina Turda Tuz Madeni
- Peleş Kalesi
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Romanya Cumhuriyeti Nüfus Verileri 2 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde . 1 Ocak 2009 (Rumence)
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 17 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ "Romania Geography". aboutromania.com. 28 Mart 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Nisan 2015.
- ^ . TravelMakerTours.com (İngilizce). 12 Ocak 2018. 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020.
- ^ Stoleru, Ciprian (13 Eylül 2018). . Europe Centenary (İngilizce). 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020.
- ^ "World Bank Country and Lending Groups". datahelpdesk.worldbank.org. World Bank. 28 Ekim 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Nisan 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ . 10 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ . 16 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ . 16 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ . 28 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Ekim 2007 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ Decadence, Rome and Romania, the Emperors Who Weren't, and Other Reflections on Roman History (The Proceedings of the Friesian School 30 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde .) [1] 24 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde . 13 Ocak 2008
- ^ Speculum (A Journal of Mediaeval Studies) (Romania: The Latin Empire of Constantinople) 1948 [2][] 13 Ocak 2008
- ^ "nunc se Romanos vocant" A. Verres, Acta et Epistolae, I, p. 243
- ^ "...si dimandano in lingua loro Romei...se alcuno dimanda se sano parlare in la lingua valacca, dicono a questo in questo modo: Sti Rominest ? Che vol dire: Sai tu Romano,..." Cl. Isopescu, Notizie intorno ai romeni nella letteratura geografica italiana del Cinquecento, in Bulletin de la Section Historique, XVI, 1929, p. 1- 90
- ^ “Anzi essi si chiamano romanesci, e vogliono molti che erano mandati quì quei che erano dannati a cavar metalli...” in Maria Holban, Călători străini despre Ţările Române, vol. II, p. 158–161
- ^ "Tout ce pays la Wallachie et Moldavie et la plus part de la Transivanie a esté peuplé des colonie romaines du temps de Traian l’empereur…Ceux du pays se disent vrais successeurs des Romains et nomment leur parler romanechte, c'est-à-dire romain … " Voyage fait par moy, Pierre Lescalopier l’an 1574'te Venise a Constantinople, fol 48 in Paul Cernovodeanu, Studii si materiale de istorie medievala, IV, 1960, p. 444
- ^ [3] 4 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Europe Before Rome: A Site-by-Site Tour of the Stone, Bronze, and Iron Ages (T. Douglas Price)
- ^ Carothers, Thomas. (PDF). 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 31 Ekim 2007 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;res2
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: ) - ^ (PDF). 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ 2002 census data, based on Population by ethnicity 3 Ekim 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., gives a total of 535,250 Roma in Romania. This figure is disputed by other sources, because at the local level, many Roma declare a different ethnicity (mostly Romanian, but also Hungarian in the West and Turkish in Dobruja) for fear of discrimination. Many are not recorded at all, since they do not have ID cards 15 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. International sources give higher figures than the official census([4]UNDP's Regional Bureau for Europe 1 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., World Bank 29 Haziran 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi, International Association for Official Statistics 26 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde .).
- ^ "usatoday: European effort spotlights plight of the Roma". 23 Ocak 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ . 25 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ (İngilizce) transplant de păr 16 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Resim:State Religions.png incelendiğinde
- ^ . 30 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ (Rumence) http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf 17 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ . 11 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2008.
- ^ (Rumence) "Metropolitan Zone of Bucharest will be ready in 10 years" 3 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ (Rumence)"Official site of Metropolitan Zone of Bucharest Project" 1 Mayıs 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ (Rumence), Romanian National Institute of Statistics, 11 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Şubat 2008
- ^ "Report for Selected Countries and Subjects". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Nisan 2017., IMF World Economic Outlook Database, April 2017
- ^ . datahelpdesk.worldbank.org. World Bank. 13 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020.
- ^ . ec.europa.eu/eurostat. Eurostat. 8 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020.
- ^ (PDF) (Rumence). Romanian National Institute of Statistics. 16 Şubat 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2008.
- ^ . 1 Kasım 2010. 21 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi – NYTimes.com vasıtasıyla.
- ^ . data.worldbank.org. World Bank. 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2020.
- ^ . Romania Insider (İngilizce). 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
- ^ "Eurostat, HICP – monthly data (12-month average rate of change)". Eurostat. 5 Mart 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Mart 2017.
- ^ (PDF) (Basın açıklaması). . 31 Ocak 2017. 5 Mart 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2017.
- ^ . Eurostat (12 April 2013). Retrieved on 13 May 2013.
- ^ Chirileasa, Andrei (9 Haziran 2014). "Top 20 companies in Romania by turnover". Romania-Insider.com. 12 Haziran 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Ağustos 2014.
- ^ "IMF World Economic Outlook Database, April 2011 – Central and Eastern Europe". IMF. April 2011. 15 Ekim 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Nisan 2011.
- ^ . . heritage.org. 5 Ocak 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2008.
- ^ (PDF). Eurostat. 26 Haziran 2007. 28 Haziran 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2008.
- ^ . Statista. 22 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ . ec.europa.eu. 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021.
- ^ a b . 5 Eylül 2019. 9 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ WIllis, Terri (2001). Romania: Enchantment of the World (İngilizce). . ss. 80-81. ISBN .
- ^ a b . World Bank. 14 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ . www.bnr.ro. 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2020.
- ^ . ec.europa.eu. 5 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
- ^ . ceicdata.com. 12 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
- ^ Ülkelerin kişi başına saatlik GSYİH’ya (SAGP) göre sıralanışı
- ^ "Country/Economy Profiles: Romania, Page 329 Travel&Tourism" (PDF). World Economic Forum. 5 Nisan 2013 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 16 Mart 2017.
- ^ "Worldbank Tourism in Romania". worldbank.org. 25 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Mayıs 2017.
- ^ (Rumence). Gandul Newspaper. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2008.
- ^ (PDF). 16 Şubat 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2008.
for the first 9 months of 2007 an increase from the previous year of 8.7% to 16.5 million tourists; of these 94.0% came from European countries and 61.7% from EU
- ^ Criza ne strică vacanța 2 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., 9 July 2010, jurnalul.ro, accessed on 21 August 2010
- ^ . UnseenRomania. 11 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2008.
- ^ "Castelul Bran, marcat de istorie, dar și de legenda lui Dracula atrage anual sute de mii de turiști". www.digi24.ro. 22 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Haziran 2016.
- ^ . 10 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Turismul renaste la tara" (Rumence). Romania Libera. 5 Temmuz 2008. 2 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Ağustos 2008.
- ^ "Bine ati venit pe site-ul de promovare a pensiunilor agroturistice din Romania !!!" (Rumence). RuralTourism.ro. 14 Eylül 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Ağustos 2008.
- ^ . Turism.ro. 2 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2011.
- ^ "Ansamblul sculptural Constantin Brancusi din Targu Jiu". Romaniaturistica.com. 16 Mart 1957. 9 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2011.
- ^ . romania-insider.com. 6 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b . 4 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Osmanlıların bölgedeki yüzlerce yıllık hakimiyeti bölge kültürüne yansımıştır
- ^ 1990'lı yıllara kadar ülke genellikle Slav ülkelerinin bulunduğu Doğu Bloku içerisinde yer alıyordu.
- ^ Bu kültür ile etkileşim Bulgar-Rumen mübadelesinden sonra önemini yitirmeye başlamıştır
- ^ Avrupa Birliği'nin tahminlerine göre %10'a kadar çıkabilir.
- ^ "Census results" (PDF). 2012.
Dış bağlantılar
Romanya hakkında daha fazla bilgi edinin | |
![]() | Vikisözlük'te tanımlar |
![]() | Commons'ta dosyalar |
- BBC Haber ülke profili 22 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- CIA ülke profili 24 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Fotoğraf galerisi 22 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Romanya Bilgi Portalı 27 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 45 45 N 25 06 E Romanya Rumence ro mɨˈni a Transkripsiyon Rominiya Dogu ve Guneydogu Avrupa nin kesisim noktasinda bulunan bir ulkedir Kuzey ve kuzeydoguda Ukrayna kuzeydoguda Moldova kuzeybatida Macaristan guneybatida Sirbistan guneyde Bulgaristan ve doguda Karadeniz ile cevrilidir Iliman karasal iklime sahip ulkenin yuz olcumu 238 bin km nufusu yaklasik 19 milyondur Romanya Avrupa nin en buyuk 12 nci Avrupa Birligi nin en kalabalik 6 nci ulkesidir Nufusun cogunlugunu Dogu Ortodoks Kilisesi ne bagli ve bir Latin dili olan Rumence konusan etnik Rumenler olusturur Romanya nin baskenti ve en buyuk sehri Bukres diger buyuk sehirleri Yas Kalosvar Temesvar Kostence Krayova Brașov ve Galac tir RomanyaRomania Rumence Bayrak ArmaMilli mars Desteaptă te romane source source track track track track track track track track track track track Baskent ve en buyuk sehir Bukres 44 25 K 26 06 D 44 417 K 26 100 D 44 417 26 100Resmi dil ler Rumence1Etnik gruplar 89 5 Rumenler 6 6 Sekeller 2 5 Cingeneler 1 4 digerDemonimRumen RomanyaliHukumetUniter yari baskanlik sistemli cumhuriyet CumhurbaskaniKlaus Iohannis BasbakanMarcel CiolacuTarihce Bagimsizlik ilani9 Mayis 1877 Taninma13 Temmuz 1878Yuzolcumu Toplam238 391 km2 83 Su 3Nufus 2020 tahmini19 317 984 2011 sayimi20 121 641GSYIH SAGP 2021 tahmini Toplam636 481 milyar 36 Kisi basina32 950 44 GSYIH nominal 2021 tahmini Toplam289 130 milyar 44 Kisi basina14 968 51 Gini 2019 34 8 ortaIGE 2019 0 828 cok yuksek 49 Para birimiRumen leyi RON Zaman dilimiUTC 2 DAS Yaz YSU UTC 3 DAYS Telefon kodu40Internet alan adi ro4Resmi site gov ro1Macarca Almanca Turkce Kirim Tatarcasi Yunanca Romca Hirvatca Makedonca Ukraynaca Sirpca dilleri ulkenin ilgili bolgesinde resmidir Avrupa nin en uzun ikinci nehri olan Tuna Almanya daki Kara Orman dan dogar ve guneydogu yonunde 2 857 km boyunca ilerleyerek Romanya daki Tuna Deltasi na dokulur Karpatlar Romanya yi kuzey guneybati ekseninde ikiye boler ve Moldoveanu Zirvesi nde 2 544 m ye ulasir Romanya 1859 da Bogdan Prensligi ve Eflak Voyvodaligi nin sahsi birlik altinda birlesmesi ile kuruldu 1866 da resmen Romanya adini alan yeni devlet 1878 de Osmanli Imparatorlugu ndan bagimsizligini kazandi I Dunya Savasi sirasinda once 1914 te tarafsizlik ilan eden ulke 1916 dan itibaren Itilaf Devletleri safina gecti Savasin ardindan Bukovina Besarabya ve Erdel bolgelerinin tumu ile Banat Crișana ve Maramureș in bir bolumu Romanya Kralligi nin parcasi oldu Romanya Temmuz Agustos 1940 ta Alman Sovyet Saldirmazlik Pakti ve Ikinci Viyana Hediyesi nin sonucu olarak Besarabya ve Kuzey Bukovina yi Sovyetler Birligi ne Kuzey Erdel i ise Macaristan a birakmak zorunda kaldi Kasim 1940 ta Romanya Tripartite Pakti ni imzaladi ve Haziran 1941 de Mihver Devletleri nin safinda II Dunya Savasi na girerek Agustos 1944 te taraf degistirene dek Sovyetler Birligi ne karsi savasti Muttefik safina gecen ulke boylece Kuzey Erdel i geri aldi Savas ve Kizil Ordu isgalinin ardindan Romanya bir sosyalist cumhuriyete donustu ve Varsova Pakti na katildi 1989 daki Romanya Devrimi yle ulke demokrasi ve piyasa ekonomisine gecis surecine girdi Romanya yuksek gelirli bir ekonomiye sahip gelismekte olan bir ulkedir Insan Gelisme Endeksi nde 53 uncu siradadir Nominal GSYIH degerlerine gore dunyanin en buyuk 47 ekonomisidir Ulke 2000 lerin baslarinda hizli bir ekonomik buyume yasamis ve ekonomisi buyuk olcude hizmet sektorune dayali hale gelmistir Romanya Dacia ve OMV Petrom sirketleri sayesinde makine ve elektrik enerjisi ureticisi ve net ihracatcisi konumundadir 1955 ten beri Birlesmis Milletler 2004 ten beri NATO ve 2007 den beri Avrupa Birligi uyesidir Ayrica Uluslararasi Frankofoni Orgutu Latin Birligi Avrupa Guvenlik ve Isbirligi Teskilati uluslararasi kuruluslara uyedir EtimolojiUlke adi olan Romanya Latince Romanus tan Romali gelir Rumenler adlari hakkinda sunlari soylemistir adlari Romanus un Rumence Roman Ruman 16 yuzyilda Erdel Moldova ve Eflak i gezen Italyan humanistleri de icine alan bir grup yazar tarafindan isaret edilen bir turevidir TarihceKazikli Voyvoda Vlad Romanya Avrupa nin en eski insan fosillerinin kesfedildigi ulkedir 2002 yilinda Romanya nin batisindaki bir magarada kesfedilen Kemikli Magara Rumence Pestera cu Oase bu fosillerin 42 000 yil oncesine ait oldugu tahmin edilmektedir Romanya topraklarinda kurulan ilk devlet Traklarin kurdugu Dacya Kralligidir Bu devlet 101 107 yillari arasinda Roma Imparatoru Trajan in ordulari tarafindan isgal edilerek Roma Imparatorlugu nun bir eyaleti haline geldiler Roma Imparatorlugu nun cokmesinden sonra bu topraklar Gotlar Hunlar Avarlar Slavlarin istilasina ugradi 9 11 yuzyillar arasinda Birinci Bulgar Devleti nin bir parcasi haline geldi Bu donemi Macar Pecenek Kuman ve Tatar istilalari izledi Rumenler tarihte ilk defa 14 yuzyilda kendilerine ait devletler kurmayi basardilar Bu devletler 1310 yilinda I Basarab tarafindan kurulmus Eflak Voyvodaligi ve 1352 yilinda Dragos tarafindan kurulmus Bogdan Prensligi dir Gunumuzdeki Romanya nin bir parcasi olan Erdel ise 10 16 yuzyillar arasinda Macaristan Kralligi nin bir parcasiydi 15 ve 16 yuzyillarda bu uc ulke de Osmanli Devleti nin himayesi altina girdiler Osmanli doneminde Eflak ve Bogdan tampon devletlerdi Osmanlilara vergi verir savaslarda asker yardimi yaparlardi Beyliklerin voyvodalari Rumen soylulari arasindan Osmanli padisahi tarafindan atanirdi Ayrica bu beylikler Istanbul un yiyecek ihtiyacini karsilamakta onemli bir rol oynarlardi Ancak Osmanlilar Romanya yi hicbir zaman tamamiyla ilhak etmediler Bukres ve Yas gibi buyuk Romanya sehirlerinde sik sik Osmanli vatandaslarina rastlandiysa da oranlari azdi Bu sehirler hicbir zaman Sofya Belgrad Selanik veya Uskup gibi Osmanli karakteri kazanmadi 18 yuzyila kadar Eflak ve Bogdan in voyvodalari Rumenlerin arasindan secilirdi 18 yuzyilda ise Fenerli Rumlar arasindan secildiler Bu durum 1826 yilinda Yunanistan in bagimsizligini kazanmasina kadar devam etti Osmanlilar 1806 1812 Osmanli Rus Savasi ni kaybedince 1821 yilinda Rusya yla Bukres Antlasmasi ni imzalayarak Besarabya yi Rusya ya birakmak zorunda kaldilar Besarabya Bogdan in Prut nehrinin dogusunda kalan kismiydi Bu anlasma Bogdan i ikiye bolmus oldu 93 Harbi nde Osmanlilarin Ruslar karsisinda aldiklari yenilgiden sonra 1878 yilinda yapilan Berlin Antlasmasi yla Eflak ve Bogdan Osmanli Devleti nden bagimsizliklarini kazanarak Romanya adi altinda birlestiler Ancak Rusya 1821 yilinda ele gecirdigi Besarabya yi geri vermedi Bu bolge daha sonra SSCB nin Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti haline gelecekti 1881 yilinda Romanya Kralligi ilan edildi Alman Hohenzollern Hanedanindan Prens Karl Eitel Friedrich Zephyrinus Ludwig Romanya krali olarak I Carol adini aldi Romanya I Dunya Savasi na Itilaf Devletleri nin yaninda Osmanlilar a karsi katilarak savastan karli cikti ve Avusturya Macaristan dan Erdel bolgesini aldi Ancak II Dunya Savasi nda taraf degistirip Nazi Almanyasi nin yaninda yer alarak fasizme yoneldi 1944 yilinda Kizil Ordu Romanya yi isgal etti 1947 yilinda komunist Romanya Sosyalist Cumhuriyeti ilan edildi 1967 yilinda Nikolay Cavusesku iktidari ele gecirdi Romanya nin devlet baskani oldu 1989 yilinda Romanya Devrimi yle Cavusesku iktidari son buldu Cavusesku ve karisi alelacele duzmece bir mahkemede yargilanip hemen kursuna dizildiler Boylece Romanya bati tipi demokrasiye gecti 2004 yilinda NATO ya 1 Ocak 2007 tarihinde de Avrupa Birligi ne katildi CografyaTuna Nehri nin Karadeniz e acilmasini saglayan bir kanal 238 391 km2 lik bir alana yayilan Romanya Avrupa nin en genis yuzolcumune sahip 12 dunyanin 82 ulkesidir Ulke topraklari dunyanin 0 16 sina sahiptir Bulgaristan ve Sirbistan ile olan sinirinin buyuk kismi Tuna Nehri ile cizilen Romanya nin Tuna nin bir kolu olan Prut Nehri ile de Ukrayna nin guneyi ile olan siniri ve Moldova nin tamami ile siniri cizilir Tuna Nehri nin Karadeniz e dokuldugu deltanin buyuk kisimi Romanya dan gecmekle beraber ulkenin guneyi guneybatisi batisi ve kuzeydogusu bu nehir ve kollari ile cevrilidir Ayrica Tuna Nehri nin kolu olan Tisza Romanya nin Ukrayna ile olan sinirinin bir kismini cizip Macaristan topraklarina girmektedir Kisacasi Tuna Nehri ulke topraklari icin paha bicilemez bir oneme sahiptir Ulke topraklari guney ve doguda kalan yerler haric Avrupa nin en daglik alanlarindan biridir Daglar ulkenin kuzeyi ile batisi arasinda bir yay cizerek uzanir En onemli daglar Karpat Daglari olmakla birlikte ulkede yuksekligi 2 000 metreyi gecen kirktan fazla dag bulunmaktadir Ozellikle Romanya Kralligi doneminde elde edilen topraklarla ulke Buyuk Romanya olarak adlandirilmistir DemografiRomanya Turklerinin oranini gosteren bir harita Bran Kalesi Drakula nin Kalesi Saint Nicholas Kilisesi 2007 nufus sayimi sonuclarina gore ulke nufusu 22 276 506 kisidir Bu nufusun 89 5 ini Rumenler olusturur Macarlar 6 6 ile nufus icinde ikinci buyuk gruptur Bugun ulkede 535 250 Cingene yasamaktadir Geri kalan 1 4 icinde en onemli gruplar Ukraynalilar Almanlar Lipovanlar Turkler Tatarlar Sirplar Slovaklar Bulgarlar Cerkesler Hirvatlar Yunanlar Ruslar Yahudiler Cekler Lehler ve Italyanlar dir Saglik Romanya da ortalama omur 72 18 yil ile Avrupa Birligi ndeki en dusuk yastir Avrupa daki AIDS e dayali olumlerde Romanya Ukrayna dan sonra ilk sirada gelir Din Romanya laik bir devlettir ve resmi bir dini yoktur 2021 nufus sayimina gore ulke 74 Ortodoks 6 Protestan ve 5 Katolik olmak uzere 85 Hristiyanlardan olusmaktadir 14 Dinin aciklamamis 1 ise dinsiz oldugunu aciklamistir Islam Romanya da tarihi bir din olmasina ragmen sadece Dobruca da yasayan 67 500 85 000 Turk ve Tatar arasinda yaygindir Buyuk kentler Bukres Romanya nin baskenti ve en buyuk sehridir Nufusu 2007 sayimlarina gore 1 931 838 kisidir Bu nufus metropolitan alan da eklenince 2 1 milyona cikmaktadir Sehir merkezindeki alani 20 kati buyuklugundeki sehir civarina yaymak icin birkac plan vardir Romanya nin en buyuk bes kenti Sehir icindeki limit nufuslarina gore Avrupa Birligi nin en buyuk sehirleri listesinde siralamaya girmistir Bunlar Yas Kalosvar Temesvar Kostence ve Brașov dir Ulkenin ayrica nufusu 200 000 i gecen 5 100 000 i gecen 13 kenti bulunmaktadir EkonomiRomanya ihracatinin orantili bir temsili 2019 2019 da Romanya nin GSYIH si yaklasik 547 milyar dolar ve kisi basina dusen GSYIH PPP 28 189 di Dunya Bankasi na gore Romanya yuksek gelirli ekonomidir Avrupa Istatistik Kurumu na gore Romanya nin kisi basina dusen GSYIH si PPS 2019 da AB ortalamasinin 70 iydi 2007 deki Romanya nin AB ye katilim yili 44 luk artis Romanya yi AB nin en hizli buyuyen ekonomilerinden biri yapti 1989 dan sonra ulke kismen eski bir sanayi tabani ve yapisal reform eksikliginin onderliginde on yillik bir ekonomik istikrarsizlik ve gerileme yasadi Ancak 2000 den itibaren Romanya ekonomisi yuksek buyume dusuk issizlik ve dusen enflasyon ile nitelenen goreli Makroekonomi bir istikrara kavustu 2006 yilinda Romanya Istatistik Ofisi ne gore gercek GSYIH buyume 7 7 ile Avrupa daki en yuksek oranlardan biri olarak kaydedildi Ancak Buyuk Durgunluk hukumeti Uluslararasi Para Fonu ile 20 milyar Avro luk kurtarma programi da dahil olmak uzere disaridan borclanmaya zorladi Dunya Bankasi na gore satin alma gucu paritesinde kisi basina dusen GSYIH 2007 de 13 687 dan 2018 de 28 206 a yukseldi Romanya nin net ortalama aylik ucreti 2020 itibariyla 666 euro ya yukseldi ve 2016 da enflasyon orani 1 1 oldu Romanya da issizlik Agustos 2018 de 4 3 oldu ve bu rakam diger AB ulkeleri ile karsilastirildiginda dusuktur CEC Sarayi Bukres in Calea Victoriei Caddesi uzerindedir Baskentin tarihi sehir merkezindeki Bukres Borsa Sarayi Sanayi uretimindeki buyume Subat 2013 te yillik bazda 6 5 e ulasti ve bu Avrupa daki en yuksek oran oldu En buyuk yerel sirketler arasinda otomobil ureticisi Dacia Petrom Rompetrol Ford Romania Electrica Romgaz Digi TV ve Banca Transilvania vardir 2020 itibariyla ayda yaklasik 6 000 ihracat vardir Romanya nin baslica ihracat urunleri sunlardir arabalar yazilim giyim ve tekstil endustriyel makineler elektrikli ve elektronik ekipman metalurji urunleri hammaddeler askeri techizat ilaclar hassas kimyasallar ve tarim urunleri meyve sebze ve cicekler Almanya ve Italya ulkenin en buyuk ticaret ortaklaridir ve cogunlukla Avrupa Birligi uye ulkeleri uzerinde yogunlasir 2012 deki hesap bakiyesinin ing account balance GSYIH nin 4 52 si oldugu tahmin ediliyordu 1990 larin ve 2000 lerin sonundaki bir dizi ozellestirme ve reformdan sonra Romanya ekonomisine hukumetin mudahalesi diger Avrupa ekonomilerine gore biraz daha azdir 2005 yilinda hukumet Romanya nin asamali vergi sistemini Avrupa Birligi ndeki en dusuk oranlardan biri olan hem kisisel gelir hem de kurumsal kar icin 16 lik sabit vergi ile degistirdi Ekonomi agirlikli olarak hizmetlere dayalidir ve 2017 itibariyla ulkenin toplam GSYIH sinin 56 2 sini olustururken sanayi ve tarim sirasiyla 30 ve 4 4 idi Romanya daki isgucunun yaklasik 25 8 i tarimda calisir ve bu Avrupa daki en yuksek oranlardan biridir Romanya Komunizmin sona ermesinin ardindan artan miktarlarda yabanci yatirim cekti ve Romanya daki dogrudan yabanci yatirim DYY stoku Haziran 2019 da 83 8 milyar ya yukseldi Romanya nin disa donuk DYY stoku dis yatirim veya yerel bir ekonomiye yatirim yapan veya hisse satin alan yabanci isletme Aralik 2018 de 745 milyon a ulasti ve bu 28 AB uye ulkesi arasindaki en dusuk degerdir Romanya ya yatirim yapan bazi sirketler arasinda Coca Cola McDonald s Pizza Hut Proctor amp Gamble Citibank ve IBM vardir 2019 Dunya Bankasi raporuna gore Romanya is yapma kolayligi acisindan 190 ekonomi arasinda 52 sirada komsu Macaristan dan bir basamak yukarida ve Italya dan bir basamak asagida yer aldi Rapor ulkedeki elektrige erisimde ve insaat izinleriyle ilgili zorluklara dikkat cekerken sozlesmelerin tutarli bir sekilde uygulanmasina ve krediye erisime ovgude bulundu Cenevre Otomobil Fuari ndaki Dacia Duster konsepti 2009 1867 den beri resmi para birimi Romen leyi aslan olmustur ve 2005 te nominal degeri izlemektedir 2007 de AB ye katildiktan sonra Romanya nin 2024 te Euro gecmesi beklenmektedir Ocak 2020 de CEIC verilerine gore Romanya nin dis borcunun 122 milyar ABD dolari oldugu raporlandi Avrupa kitasinda en fazla petrole sahip ulkelerden bir tanesidir kaynak belirtilmeli Somurgesi olmayan fakat kendi topraklarinda petrolu bulunan pek az ulke vardir hangileri Romanya nin 5 adet kullanilan acik havzasi vardir Bu havzalar Alplerin guneyinde Bukres in kuzeyinde Brasov ilcelerinde mevcuttur National Geographic dergisinin avrupa asya arap ulkelerinin petrol havzalari haritasindandir Avrupa da iktisadi uretkenligi en dusuk olan ikinci ulke Bulgaristan dan sonra Romanya dir Turizm Ulke dogal guzellikleri ile oldugu kadar tarihi guzellikleri ile de turist cekmektedir Turizm GSYIH nin yaklasik 5 ini ureterek Romanya ekonomisine onemli bir katki saglar Dunya bankasi na gore turist sayisi istikrarli bir sekilde artarak 2016 da 9 33 milyon yabanci turiste ulasti Romanya da Turizm 2005 te 400 milyon yatirim cekti 2007 deki yabanci ziyaretcilerin 60 tan fazlasi diger AB ulkelerindendi Mamaia nin populer yaz cazibe merkezleri ve diger Romanya Karadeniz tatil beldeleri 2009 da 1 3 milyon turist cekti Bukovina daki Putna Manastiri Bogdan Orta Cag kiliseleri nin en eskisiTuna Deltasi vahsi yasamiylaBran KalesiMamaia Karadeniz tatil beldesi En populer kayak merkezleri Valea Prahovei boyunca ve Poiana Brașov icindedir Kaleler surlar ve Kalosvar Sibiu Brașov Bistrița Mediaș Cisnădie veya Sighișoara da cok sayida turist ceker Brasov yakinlarindaki Bran Satosu genellikle Drakula nin Satosu olarak tanitildigi icin her yil yuz binlerce turisti ceken Romanya nin en unlu cazibe merkezlerinden biridir Romanya nin tarihi miraslarindan birisi olan ve Drakula nin Kalesi olarak da bilinen Bran Kalesi Romanya nin Bran sehrindedir ve 13 yuzyilda insa edilmistir Folklor ve geleneklere odaklanan kirsal turizm onemli bir alternatif haline geldi ve Bran ve Drakula nin Satosu kuzey Bogdan in boyali kiliseleri ve Maramureș teki Ahsap Kiliseler veya Erdel deki Mustahkem Kiliseli Koyler gibi yerleri tanitmayi hedefler Diger ilgi cekici yerler arasinda Tuna Deltasi veya Targu Jiu daki Constantin Brancusi Heykel Toplulugu yer alir 2014 yilinda Romanya nin otel ve restoran endustrisinde faaliyet gosteren 32 500 sirketi vardi ve toplam cirosu 2 6 milyar Euro ydu Romanya yi 2014 te 1 9 milyondan fazla yabanci turist ziyaret etti bu da 2013 ten 12 daha fazlaydi Ulkenin Ulusal Istatistik Enstitusu ne gore turistlerin 77 si Avrupa dan ozellikle Almanya Italya ve Fransa dan 12 si Asya dan ve 7 den azi Kuzey Amerika dan geldi Ticaret turizmi takiben gelismis ikinci buyuk sektordur KulturRomanya nin Orta ve Dogu Avrupa arasinda bir gecis noktasinda bulunmasi kulturune de yansimistir Ulkede hem Balkan hem Avrupa hem de komsu ulkelerin kulturlerinin bir karmasasi vardir Romanya kulturu erken donemlerde Slav kavimlerden ozellikle Sirp ve Ukrayna kulturlerinden sonraki donemlerde Turk ve Musluman kulturunden 1990 li yillara kadar da tekrar Slav kulturunden etkilenmistir Ulke kulturu son yillarda ozellikle Avrupa Birligi ne uyelik surecinde Bati Kulturu nden oldukca etkilenmistir Ulkenin cesitli yerlerinde Rumen Kulturune bagli degisik alt kulturler bulunmaktadir Ulkenin kuzeybatisinda Macar Kulturu Macarlar ulke nufusunda buyuk bir paya sahiptir guneye dogru Bulgar Kulturu guney batida ise Sirp Kulturu ulke kulturunu oldukca etkilemistir Avrupa nin en yuksek Cingene oranina 3 25 sahip Romanya nin kulturunde Cingene kulturu de onemli bir yere sahiptir Romanya Yemekleri Geleneksel Rumen mutfagi tarih boyunca en cok Turk mutfagindan ayrica da Avusturya Alman Yunan ve Macar mutfaklarindan etkilenmistir Meshur Romen yemeklerinden bazilari sunlardir Ciorbă de perișoare Tobă Chiftele Tochitură Drob Mămăligă Pleșcoi sucugu Chiftele duz ve yuvarlak koftelerdir domuz kiymasinin patates puresi ve baharatlarla karistirilip sonra yagda kizartilmasiyla yapilir Yaninda patates puresi veya pilavla sunulur Tobă domuz kafasi peyniri anlamina gelir domuz iskembesinin domuz derisi cigeri kulaklari pacasi dili ve jelatiniyle doldurularak yapilan bir tur buyuk salamdir Tochitură domuz etiyle yapilan bir guvec cesididir Mămăligă misir unuyla yapilan lapadir Ciorbă de perișoare eksili kofte corbasidir Pleșcoi sucugu koyun kiymasi sarimsak ve aci kirmizi biberle yapilan ve adini yapildigi koyden alan sucuktur Idari bolunusRomanya ve Idari Bolgeleri Ulkenin idari bolunumu eyaletler kentler ve komunler bicimindedir Romanya da 41 eyalet ve bunlara ek olarak eyalet statusune sahip baskent Bukres 83 u belediye statusune sahip 263 kent ve 2685 komun 13 285 koy ile birlikte bulunmaktadir Onemli kentleri baskent Bukres Kostence Brasov ve Yas tir Bakiniz Romanya daki sehirler listesi Alba Arad Arges Bacău Bihor Bistriţa Năsăud Botosani Brasov Buzău Bukres Caras Severin Călărasi Cluj Kostence Covasna Damboviţa Dolj Galaţi Gorj Harghita Hunedoara Ibrail Ilfov Maramures Mehedinţi Mures Neamţ Olt Prahova Satu Mare Sălaj Sibiu Suceava Teleorman Timis Tulca Vaslui Valcea Vrancea Yas Yergogu Giurgiu ResimlerKalosvar da bir sokak Kostence de Kral Camii Ateneum Bukres Bir Katolik kilisesi Hunedoara Kalesi Tuna deltasindan bir goruntu Fantanele Golu Transfăgărășan Bethlen magarasi Ada Kale adasi Balea Golu Karpatlar Salina Turda Tuz Madeni Peles KalesiAyrica bakinizRomanya Kralligi Romanya Sosyalist Cumhuriyeti Romanya da LGBT haklariKaynakca Romanya Cumhuriyeti Nufus Verileri 2 Eylul 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde 1 Ocak 2009 Rumence Arsivlenmis kopya PDF 17 Temmuz 2013 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 10 Temmuz 2013 Arsivlenmis kopya 24 Eylul 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Romania Geography aboutromania com 28 Mart 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Nisan 2015 TravelMakerTours com Ingilizce 12 Ocak 2018 7 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Mart 2020 Stoleru Ciprian 13 Eylul 2018 Europe Centenary Ingilizce 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Mart 2020 World Bank Country and Lending Groups datahelpdesk worldbank org World Bank 28 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Temmuz 2020 Arsivlenmis kopya 15 Nisan 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Nisan 2008 10 Subat 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 16 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 16 Nisan 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 28 Aralik 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Arsivlenmis kopya 13 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Decadence Rome and Romania the Emperors Who Weren t and Other Reflections on Roman History The Proceedings of the Friesian School 30 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde 1 24 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde 13 Ocak 2008 Speculum A Journal of Mediaeval Studies Romania The Latin Empire of Constantinople 1948 2 olu kirik baglanti 13 Ocak 2008 nunc se Romanos vocant A Verres Acta et Epistolae I p 243 si dimandano in lingua loro Romei se alcuno dimanda se sano parlare in la lingua valacca dicono a questo in questo modo Sti Rominest Che vol dire Sai tu Romano Cl Isopescu Notizie intorno ai romeni nella letteratura geografica italiana del Cinquecento in Bulletin de la Section Historique XVI 1929 p 1 90 Anzi essi si chiamano romanesci e vogliono molti che erano mandati qui quei che erano dannati a cavar metalli in Maria Holban Călători străini despre Ţările Romane vol II p 158 161 Tout ce pays la Wallachie et Moldavie et la plus part de la Transivanie a este peuple des colonie romaines du temps de Traian l empereur Ceux du pays se disent vrais successeurs des Romains et nomment leur parler romanechte c est a dire romain Voyage fait par moy Pierre Lescalopier l an 1574 te Venise a Constantinople fol 48 in Paul Cernovodeanu Studii si materiale de istorie medievala IV 1960 p 444 3 4 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Europe Before Rome A Site by Site Tour of the Stone Bronze and Iron Ages T Douglas Price Carothers Thomas PDF 19 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Arsivlenmis kopya PDF 31 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi res2 isimli refler icin metin saglanmadi Bkz Kaynak gosterme PDF 27 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 2002 census data based on Population by ethnicity 3 Ekim 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde gives a total of 535 250 Roma in Romania This figure is disputed by other sources because at the local level many Roma declare a different ethnicity mostly Romanian but also Hungarian in the West and Turkish in Dobruja for fear of discrimination Many are not recorded at all since they do not have ID cards 15 Kasim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde International sources give higher figures than the official census 4 UNDP s Regional Bureau for Europe 1 Kasim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde World Bank 29 Haziran 2012 tarihinde Archive is sitesinde arsivlendi International Association for Official Statistics 26 Subat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde usatoday European effort spotlights plight of the Roma 23 Ocak 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Nisan 2008 25 Mart 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Ingilizce transplant de păr 16 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde Resim State Religions png incelendiginde 30 Aralik 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Rumence http www recensamantromania ro wp content uploads 2013 07 REZULTATE DEFINITIVE RPL 2011 pdf 17 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde 11 Nisan 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Nisan 2008 Rumence Metropolitan Zone of Bucharest will be ready in 10 years 3 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde Rumence Official site of Metropolitan Zone of Bucharest Project 1 Mayis 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde Rumence Romanian National Institute of Statistics 11 Subat 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi erisim tarihi 13 Subat 2008 Report for Selected Countries and Subjects 10 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Nisan 2017 IMF World Economic Outlook Database April 2017 datahelpdesk worldbank org World Bank 13 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Temmuz 2020 ec europa eu eurostat Eurostat 8 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2020 PDF Rumence Romanian National Institute of Statistics 16 Subat 2008 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2008 1 Kasim 2010 21 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi NYTimes com vasitasiyla data worldbank org World Bank 22 Eylul 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Ocak 2020 Romania Insider Ingilizce 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 27 Nisan 2020 Eurostat HICP monthly data 12 month average rate of change Eurostat 5 Mart 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Mart 2017 PDF Basin aciklamasi 31 Ocak 2017 5 Mart 2017 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 9 Mart 2017 Eurostat 12 April 2013 Retrieved on 13 May 2013 Chirileasa Andrei 9 Haziran 2014 Top 20 companies in Romania by turnover Romania Insider com 12 Haziran 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Agustos 2014 IMF World Economic Outlook Database April 2011 Central and Eastern Europe IMF April 2011 15 Ekim 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Nisan 2011 heritage org 5 Ocak 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Agustos 2008 PDF Eurostat 26 Haziran 2007 28 Haziran 2007 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 31 Agustos 2008 Statista 22 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi ec europa eu 15 Haziran 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Mart 2021 a b 5 Eylul 2019 9 Eylul 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi WIllis Terri 2001 Romania Enchantment of the World Ingilizce ss 80 81 ISBN 0 516 21635 X a b World Bank 14 Eylul 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi www bnr ro 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Mayis 2020 ec europa eu 5 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2020 ceicdata com 12 Haziran 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2020 Ulkelerin kisi basina saatlik GSYIH ya SAGP gore siralanisi Country Economy Profiles Romania Page 329 Travel amp Tourism PDF World Economic Forum 5 Nisan 2013 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 16 Mart 2017 Worldbank Tourism in Romania worldbank org 25 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Mayis 2017 Rumence Gandul Newspaper 9 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Ocak 2008 PDF 16 Subat 2008 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 11 Ocak 2008 for the first 9 months of 2007 an increase from the previous year of 8 7 to 16 5 million tourists of these 94 0 came from European countries and 61 7 from EU Criza ne strică vacanța 2 Kasim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde 9 July 2010 jurnalul ro accessed on 21 August 2010 UnseenRomania 11 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2008 Castelul Bran marcat de istorie dar și de legenda lui Dracula atrage anual sute de mii de turiști www digi24 ro 22 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Haziran 2016 10 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Turismul renaste la tara Rumence Romania Libera 5 Temmuz 2008 2 Agustos 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Agustos 2008 Bine ati venit pe site ul de promovare a pensiunilor agroturistice din Romania Rumence RuralTourism ro 14 Eylul 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Agustos 2008 Turism ro 2 Eylul 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2011 Ansamblul sculptural Constantin Brancusi din Targu Jiu Romaniaturistica com 16 Mart 1957 9 Eylul 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2011 romania insider com 6 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b 4 Subat 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Osmanlilarin bolgedeki yuzlerce yillik hakimiyeti bolge kulturune yansimistir 1990 li yillara kadar ulke genellikle Slav ulkelerinin bulundugu Dogu Bloku icerisinde yer aliyordu Bu kultur ile etkilesim Bulgar Rumen mubadelesinden sonra onemini yitirmeye baslamistir Avrupa Birligi nin tahminlerine gore 10 a kadar cikabilir Census results PDF 2012 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Dis baglantilarVikipedi nin kardes projelerinden Romanya hakkinda daha fazla bilgi edininVikisozluk te tanimlarCommons ta dosyalarBBC Haber ulke profili 22 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde CIA ulke profili 24 Eylul 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Fotograf galerisi 22 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde Romanya Bilgi Portali 27 Subat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde