Kuvvetler ayrılığı veya güçler ayrılığı, devlet organları olan yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden ayrılmış oldukları bir devlet yönetim modelidir. Devletin her biri birbirinden ayrı ve bağımsız güçlerdeki kol ve sorumluluk alanlarına ayrıldığı ve böylece her bir güç ve kolun bir diğeri ile güç ve sorumluluk alanları bakımından bir çatışma yaşamadıkları bu model ilk olarak antik Yunan ve Roma'da geliştirildi. Kuvvetler ayrılığında güçler normal olarak yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç kola ayrılmaktadır.
Kuvvetler ayrılığı sistemi; yasama, yürütme ve yargı olarak tanımlanan kuvvetlerin değişik yollardan göreve gelen ve aralarında fren ve denge mekanizması bulunan farklı organlara verilmesi (Soysal, 1990:47) olarak tanımlanmıştır.Devletin yasama ve yargı dışındaki faaliyetleri yürütme işlevidir.Yasama kural koymak; genel, sürekli, objektif, kişisel olmayan işlemler yapabilmektir.Yargı; yasama ve yürütme organından 'bağımsız mahkemelerce görevlerin yerine getirilmesini ifade etmektedir. Yargıçların bağımsızlığı ise yasama ve yürütme organlarına bağlı olmadan Anayasaya ve hukuka uygun olarak vicdani kanılarına göre hüküm vermelerini amaçlar.
Tarihçe
Antik çağlar
Aristoteles karma hükûmet düşüncesini Antik Yunan'daki kent devletlerinin anayasal biçimlerinin hatlarını çizdiği Politika adlı eseriyle ilk ortaya atan kişi oldu. Polybiusa göre Roma Cumhuriyetinde; Roma Senatosu, Romalı konsülleri ve Roma Meclisleri karma hükûmetin bir örneğini göstermektedir.
Montesquieu'nun üç kuvvetli sistemi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJaakwwMXZiblJsYzNGMWFXVjFYekV1Y0c1bkx6SXdNSEI0TFUxdmJuUmxjM0YxYVdWMVh6RXVjRzVuLnBuZw==.png)
Üç parçalı sistem terimi Fransız Aydınlanma çağı siyaset bilimi düşünürü Baron de Montesquieu'ya atfedilmektedir.Montesquieu politik gücün ayrılmasını; yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden ayrılması olarak tanımlamıştır. Bu modeli Roma Cumhuriyeti ve Birleşik Krallık anayasal sistemi üzerinden geliştirerek açıklamıştır. Montesquieu bu bakış açısını Roma Cumhuriyetindeki ayrılmış güçlerden hiçbirisinin bir diğerinin gücünü elde edemiyor oluşundan almıştır.Locke, Montesquieu’dan önce, yönetimin mutlak gücünün özgürlükçü ve eşitlikçi bir çerçevede ele alınarak mutlaka belirli bir düzeye indirilmesi gerektiğini ve bunun ancak kuvvetler ayrılığı ilkesiyle gerçekleştirilebileceğini savunmuştur. Locke’un yasama ve yürütme güçlerinin birbirinden ayrılığı olarak açıkladığı kuvvetler ayrılığı ilkesi; Montesquieu tarafından yasama, yürütme ve yargı güçlerinin ayrılığı olarak geliştirilmiştir.
Montesquieu, İngiliz kralının avam ve lordlar kamarası olarak ayrılmış ve bir diğerini denetler biçimdeki parlamentosunun yasama işleviyle dengelenmiş bir yürütme uygulaması yaptığını gözleminde bulundu. Ardından bunu bir adım ileriye götürerek yürütme ve yasama güçlerinin yanında yargı sisteminin de bağımsız oluşuyla tam bir denge kurulmuş olacağından bahsetti. Montesquieu, iyi bir demokrasi için en iyi hükûmet biçiminin yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden ayrıldıkları, her birinin bir diğerini denetleyebildiği ve herhangi birinin aşırı güçlü hale gelmesini engellenebildiği hükûmet biçimi olabileceği sonucuna ulaştı.
Güçler ayrılığı ve güçler birliği
Demokratik yönetim sistemi düzenlenirken başkanlık sistemi ve parlamenter sistem arasında belirli bir seçim yapılır, bu seçim tamamiyle uygulanacak bir düzen seçimi olmak zorunda değildir. Başkanlık sisteminde kuvvetler sert bir şekilde ayrılmışken parlamenter sistemde daha ılımlı bir yapı gözlenir. Kesinlikle parlamenter sistem için kuvvetler birliği ilkesi yapılmaması gerekmektedir. Bununla birlikte "karışık sistemler" de vardır, yönetim sistemi iki ana sistemin ortasında daha yakındır, örneğin Fransa'daki şimdiki yönetim şekli. [].
Kuvvetler birliği ilkesine göre bir yönetim birimi (genellikle seçilerek gelen yasama birimi) diğerlerinden üstündür ve diğer birimler bu birime hizmet ederler. Kuvvetler ayrılığı ilkesine göre ise her birim büyük oranda (tamamiyle olmasa da) bağımsızdır. Bağımsızlıktan kasıt her birimin diğer birimlerden bağımsız olarak seçilmesi ya da en azından varlığının diğer birimlere bağlı olmamasıdır.
Buna göre, kuvvetlerin birliği sistemlerinde (örnek olarak Birleşik Krallık'taki kuvvetler ayrılığı sisteminde) yasama kurumu halk tarafından seçilir ve yasama daha sonra yürütme birimi hükûmeti "yaratır". Kuvvetlerin ayrılığı sistemlerinde ise yürütme birimi üyeleri yasama tarafından değil, başka çeşitli yollarla (örneğin genel seçim yöntemiyle) seçilirler. Parlamenter sistemlerde yasama biriminin süresi dolduğunda yürütme biriminin de süresi dolmuş olur. Başkanlık sistemlerinde ise yürütme biriminin süresi yasama süresine bağlı değildir, süreleri aynı zamanlarda dolabilir veya dolmaz. Burada önemli nokta yürütme biriminin seçiminin yasama biriminden bağımsız olmasıdır. Buna rağmen, yürütme biriminin partisi eğer mecliste çoğunluğa sahipse, başkanlık sisteminde de belirli bir derece "kuvvetlerin birlikteliği" etkisi görülebilir. Böyle durumlar anayasal hedefleri engelleyebilir ve/veya halk tarafından büyük oranda benimsenen "yasama biriminin daha demokratik, halka daha yakın olduğu" fikrini baltalayabilir. Bu durumda yasama birimi sadece bir "danışma meclisi" konumunu alır ve yürütmeyi hatalara ve fiyaskolara karşı sorumlu tutmakta isteksiz olabilir.
İki kuvvetli sistemler
16. yy.'da Kalvenizm adı verilen protestan akımın kurucusu John Calvin, politik gücün demokrasi ve aristokrasi arasında paylaştırıldığı bir hükûmet biçimini destekledi. Calvin, demokrasinin avantajlarını takdir etti: "Eğer Tanrı bir halka kendi hükûmetini ve yüksek görevlilerini seçmesine izin veriyorsa bu paha biçilmez bir armağandır." Politik gücün kötüye kullanım tehlikesini daha da azaltmak için, bir diğerini tamamlayıcı ve denetleyici bir fren (denetim) ve dengelerin olduğu bir sistem içinde bazı politik enstitüler kurulmasını önerdi. Calvin ve izleyicileri politik mutlakiyetçiliğe karşı durdular ve demokrasinin gelişimini ileriye taşıdılar. Calvin'in amacı sıradan vatandaşların haklarını ve faydalarını korumaktı. 1620'de bir grup İngiliz; (devlet-kilise) ayrımı savunan kongre yanlıları ve Anglikan ki bunlar daha sonradan Pilgrim Babaları olarak bilindiler; Kuzey Amerika'ya göç ederek orada Plymouth Kolonisini kurdular. Kendi kendilerini idare ediyor olmaktan memnun halde iki parçalı demokratik bir hükûmet oluşturdular. Yasama ve yargılama işini yapacak ve yedi asistanıyla bir yürütme organı işlevini görecek olan bir genel mahkemeyi seçerek oluşturdular.
Massachusetts Körfezi Kolonisi (kuruluş 1628), Rhode Island (1636), Connecticut (1636), New Jersey ve Pensilvanya benzer anayasal kurumlarını oluşturdular. Hepsi de politik güçlerin ayrılığını benimsediler. Plymouth Kolonisi ve Massachusetts Körfezi Kolonisi dışındaki İngiliz ileri karakol kolonileri demokratik sistemlerine dinsel özgürlüğü eklediler ve insan haklarının gelişimine doğru önemli bir adım attılar.
Plymouth Kolonisi Valisi 'un 'Plymouth Plantasyonu'nun Tarihi' adlı kitabı İngiltere'de geniş bir okuyucu kitlesinin ilgisini çekti. Böylece kolonilerdeki hükûmet biçimleri ana vatanları olan İngiltere'de, John Locke da dahil olmak üzere birçok kişi tarafından öğrenildi. O, İngiliz anayasal sistemi üzerine bir çalışmasında politik gücün, örneğin Lordlar Kamarası ve Avam Kamarası gibi bir takım yapılar arasında dağıtılması, diğer yandan monarkın ayrıcalıkları ve ülkenin korunması için bir yürütme ve federal yapının oluşturulması sonucunu çıkardı. İngiltere'nin yazılı bir anayasası olmamıştı.
John Locke'un yasama, yürütme ve federatif yetkileri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpCbUwwcHZhRzVmVEc5amEyVmZZbmxmU205b2JsOUhjbVZsYm1ocGJHd3VhbkJuTHpJeU1IQjRMVXB2YUc1ZlRHOWphMlZmWW5sZlNtOW9ibDlIY21WbGJtaHBiR3d1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
Montesquieu'nün üçlü sistemine öncülük eden daha önceki bir model, John Locke tarafından 1690 tarihli "İki Hükümet Üzerine İki İnceleme" adlı eserinde ortaya konulmuştur. Locke, "İki İnceleme" adlı eserinde yasama, yürütme ve federatif güç arasında ayrım yapmıştır. Yasama gücünü, "toplumun gücünün nasıl kullanılacağına yönlendirme hakkı" olarak tanımlamıştır. Yürütme gücü ise "yapılmış olan yasaların uygulanması" olarak belirtilmiştir. Locke ayrıca federatif gücü de tanımlamış, bu güç "savaş ve barış yapma, ittifaklar ve anlaşmalar yapma ve toplum dışındaki kişi ve topluluklarla yapılan tüm işlemleri" içermektedir, yani günümüzde dış politika olarak bilinir. Locke, ayrı güçleri ayırt ederken bunların ayrı kurumlar olmadığını belirtmiş ve bir kurumun veya kişinin birden fazla güce sahip olabileceğini vurgulamıştır. Locke, "Eylem için Yetki" olarak da adlandırılan bir konuda yoğun bir şekilde savunma yapar çünkü bu tür kampanyaların güç yoğunlaşmalarını oluşturma konusunda son derece sınırlı bir yeteneğe sahip olduğunu iddia eder. Örneğin, Locke, yürütme ve federatif güçlerin farklı olduğunu, ancak genellikle tek bir kurumda birleştirildiğini belirtmiştir.
Locke, yasama gücünün, yürütme ve federatif güçlere bağlı olan üstün olduğuna inanıyordu. Yasama gücünün üstün olduğunu Locke, yasa koyma yetkisi olduğu için "başkasına yasalar verebilecek olan, ondan üstün olmalıdır" (2. Tr., §150) şeklinde gerekçelendirmiştir. Locke'a göre yasama gücü yetkisini halktan alır ve yasama organını oluşturma ve kaldırma hakkına sahiptir.
Ve halk, "kurallara boyun eğiyoruz ve böyle kişiler tarafından yapılan yasalara uyacağız" dediğinde, kimse başkalarının onlar için yasa yapmasını söyleyemez; halk, yalnızca kendi seçtikleri ve yasalar yapmak için yetkilendirdikleri kişiler tarafından çıkarılan yasalara bağlı olabilir.
Locke, yasama gücü üzerinde kısıtlamalar olduğunu savunmaktadır. Yasama organının keyfi bir şekilde yönetemeyeceğini, halkın rızası olmadan vergi koymayı veya mülkleri el koymayı yapamayacağını belirtir (örn. "Temsil olmadan vergilendirme yok"), yasa yapma yetkisini başka bir kuruma devredemeyeceğini, bu durum nondelegation doktrini olarak bilinir.
Frenler ve dengeler mekanizması
Bir gücün diğerlerinden üstün gelmesini engellemek ve birimleri birlikte çalışmaya teşvik etmek için, kuvvetler ayrılığını uygulayan yönetim sistemleri "frenler ve dengeler"ni geliştirdiler. Bu terim de Montesquieu'e atfedilmektedir. Frenler ve dengeler sistemi sayesinde güçlerden birisi bir diğerinin gücünü yasal işlemler tabanında sınırlayabilmektedir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesini benimsemiş her ülkenin kendine özgü bir "frenler ve dengeler" sistemi vardır. Örneğin yargı organı; yasama ve kısıtlı olarak da yürütme organının çıkarmış olduğu yasal düzenlemelerin öncelikle anayasaya uygunluğunu Anayasa Mahkemesi vasıtası ile denetleyebilmektedir. Bununla birlikte mahkemelerin kuruluş, görev ve yetkileri yasama organı tarafından yasalarla düzenlenmektedir. Bundan sonraki aşama toplum yaşamında bireyler arasında ya da bireylerle devlet arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargı eliyle yargı yöntemleri kullanılarak çözümlenmesidir. Yargıç ve savcılık teminatı olarak bilinen güvenceler esasında yargı bağımsızlığının sağlanmasının teminatlarıdır. Her üç kuvvetin dengeli bir biçimde bir diğerini frenleyebilmesi kuvvetler ayrılığı ilkesinin özünü oluşturmaktadır. Kuvvetler ayrılığı teorisinin ardındaki temel dürtü Aristo, Platon, Cicero, Locke ve Montesquieu'dan bu yana hep devleti yönetme gücünün tamamının bir kişi veya bir grup kişi elinde toplanmasının mutlakiyete yol açacağı endişesi ve bunu önlemek düşüncesidir.
Yasama (Meclis/ler)
Yürütme (Hükûmet/ler)
Yargı (Bağımsız Mahkemeler)
- Yasa çıkarma gücü
- Vergi çıkarma gücü, borç alma ve bütçe hazırlama gücü
- Genellikle savaş ilan etmek için tek yetkili
- Soruşturma açma yetkisi, özellikle yürütme birimine karşı
- Çoğunlukla yürütme biriminin başına birini atama gücü
- Bazen mahkemelere yargıç atama gücü
- Anlaşmaları onaylama gücü
- Başkan bazen yasaları veto edebilir.
- Meclis tarafından azledilmeyi de göze alarak bazı yasaların uygulanmasına karşı çıkabilir
- Çeşitli amaçlar için ayrılmış bütçeyi harcamayı reddedebilir.
- Savaş yönetimi (askeriyenin operasyönel yönetimi)
- Çeşitli durum ilanlarına yetkilidir (acil durum, afet ilanları gibi), yasalara uygun düzenlemeler çıkarabilir ve yürütme emirleri verebilir.
- Genellikle yargıçları atar
- Bazen suçluların affedilmesini sağlar
- Hangi durumlarda hangi yasaların uygun olduğuna karar verir
- Bir yasanın anayasaya aykırı olup olmadığını denetler
- Yasaların yorumlanmasında ve anlaşmazlıklarda uygulanmasında tek yetkilidir
- Bazen, bazı yasaların daha önemli yasalarla (örneğin anayasa ile) uyumlu olmaması durumunda bu yasaları geçersiz kılabilir
- Suçluların idaresine karar verme gücü
- Kanıtların bulunması ve gerekli dokümanlarının oluşturulmasına zorlama gücü
- Temyiz işlemi tutarlı uygulamaları gerektirir ama tek tek davalar için karar verme yetkisi düşük makamda bulunan yargıçların yetkisinde olabilir (bu yargıçların ne kadar yetkili oldukları davaların tipine göre değişebilir)
- Sadece gerçek kişiler tarafından öne sürülen gerçek anlaşmazlıklar üzerinde karar verebilme yetkisine sahiptir
- Kendi üyelerinin idaresi
- Genellikle diğer birimler tarafından sebep gösterilmeksizin görevden alınamazlar
Bakiye durumunu dengede tutmak
Yasama ve yürütme birimlerinin teorideki bağımsızlığı bir miktar bu iki birimin ayrı ayrı seçilmelerinden ve halka karşı doğrudan sorumlu olmalarından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte birimlerin birbirlerinin işlerine müdahalesini engellemek için yargısal önlemler de vardır. Yargısal bağımsızlık yaşam boyu görevlendirme, gönüllü emeklilik ve yasama tarafından çok zor görevden alınabilmeleri sayesinde sağlanmaktadır.
Üç devlet biriminin güçlerini sınırlayan yasal düzenekler çok büyük oranda halkın fikirlerine (kamuoyuna) dayanmaktadırlar. Kamuoyu, yasal otoritenin meşruiyetine ve fiilen uygulanmasına olanak sağlar. Fren ve denge sistemi aynı zamanda kendi kendine yönetilebilir bir sistemdir. Gücün suistimali caydırılabilinir ve gücü elinde toplama durumu da diğer iki birimin düzeltmesi sonucu engellenebilir. Böyle bir durumda düzeltme kendiliğinden gelmez ve diğer iki birimin aktif olarak bu durumu engellemesi gerekir. Birimlerin bağımsızlığının ve -biraz da bunun bir sonucu olarak- tarafsızlığının önemi burada ortaya çıkmaktadır. Böylece tiranlığın ve totaliter bir yönetimin önüne geçilebilir.
Kuvvetler ayrılığı modellerinin temel görünümleri ve mukayeseleri
Güçlerin yüksek bir derecede ayrıldıkları anayasalar dünya çapında yaygın olarak görülmektedir. Birleşik Krallık güçlerin etrafını kuşatan özellikteki yapısıyla diğerlerinden farkı ayırt edilebilmektedir. İtalyada güçler tümüyle birbirinden ayrılmış olup bakanlar kurulu, parlamento meclislerinin her ikisinden de güvenoyu almak zorundadır. Latin Amerika ülkelerinden bazılarında hükûmet seçim kurulları bulunmaktadır.
Yeni Zelanda ve Kanada gibi ülkeler güçlerin hafif bir biçimde ayrıldıkları ülkelere örnektir. Kanada, teoride kolların ayrımıyla belirginleşmekte olsa da uygulamada güçler ayrımını sınırlı biçimde uygulamaktadır.
Yeni Zelanda anayasası birçoğu zımni olarak ifade olunan bir dizi anayasal güvencelerle güçlerin ayrıldığı ilkeler üzerinde oluşturulmuştur. Yürütmenin kararlarını uygulama yeteneği genel olarak karışık oransal üye sistemiyle seçilen yasamaya dayalıdır. Bunun anlamı hükûmeti ender olarak tek bir partinin oluşturması ancak çoğunlukla koalisyon partilerinin hükûmet kurmasıdır. Yargının hükûmet müdahalesinden bağımsızlığı sağlanmıştır.
Bir dizi yargı kararları, yasanın içtihat yoluyla yorumlanmasıyla elde edilmişse yürütme organı yasama tarafından gerekli mevzuatın oluşturulması bakımından başlatıcı olarak rol alabilir. Yürütme organı herhangi bir hükmün yeniden incelenmesi veya yenilenmesi için herhangi bir yargısal organdan istekte bulunamaz; verilen hüküm nihaidir. Yürütme; yargı kurumu veya onun herhangi bir bireysel mensubu üzerinde bir otoriteye sahip değildir.
Kuvvetler ayrılığı özelliği taşıyan sistemler kuvvetler arasındaki ilişkinin yoğunluğuna göre birbirinden farklı özellikler taşıyabilmektedir. Kuvvetlerin yumuşak bir şekilde birbirinden ayrıldığı yapılara parlamenter sistem; kuvvetlerin sert bir şekilde birbirinden ayrıldığı yapılara ise başkanlık sistemi adı verilmektedir. Kuvvetler ayrılığı mevcut olmakla birlikte devlet başkanına yürütme organı içinde ağırlık verilmişse bu tür bir yapıya da yarı başkanlık sistemi adı verilmektedir. Kuvvetler ayrılığı sistemleri de kendi içinde kuvvetlerin sert ve yumuşak ayrılığı olmak üzere ikiye ayrılır. Sert kuvvetler ayrılığı sistemine başkanlık sistemi, yumuşak kuvvetler ayrılığı sistemine ise parlamenter sistem denir. Buna karşın parlamenter sistemin yasama ve yürütme arasında sürekli bir işbirliğini gerekli kıldığı ve bu nedenle sadece başkanlık sisteminin net kuvvetler ayrılığına dayandığı da ileri sürülmektedir.
Tipik kollar
- Yasama
- Yürütme
- Yargı
- Denetleme Kurumları: Devlet Denetleme Kurulu, Anayasa Mahkemesi vb.
- Seçim Kurumları: İl ve İlçe Seçim Kurulları vb. - seçim komisyonları, kürsüler veya diğerlerinden bağımsız mahkemeler
- Savcılıklar
Üç kuvvetliler
Avustralya
Avustralya gerçek anlamda yasama ve yürütme güçleri arasında kesin bir ayrılığı oluşturmamıştır. Hükûmet bakanlarının parlamento üyesi (milletvekili) olmaları gerekmektedir ancak federal yargı sistemi diğer iki kuvvet olan yasama ve yürütmeden kesin bir biçimde ayrılmıştır. Bununla birlikte, ABD anayasasının etkisi altında, Avustralya Anayasası da üç kuvveti birbirinden ayrı olarak tanımlamaktadır. Bu ülkenin anayasal durumu yargıçlar tarafından kuvvetler ayrılığının dolaylı açıklaması olduğu yönünde yorumlanmaktadır. Ülkenin federe devlet hükûmetleri benzer düzeyde kuvvetler ayrılığına sahiptir ancak bu genel olarak anayasal düzeyde olmaktan ziyade geleneksel tabandadır.
Avusturya
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFekwwaGhibk5mUzJWc2MyVnVNUzVxY0djdk1USXdjSGd0U0dGdWMxOUxaV3h6Wlc0eExtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Avusturya ve Çekoslovakya'nın 1920 tarihli anayasaları Avrupa'da anayasa akademisyeni olan Hans Kelsen tarafından hazırlanmıştır. Kelsen, Avusturya Anayasal İstinaf Mahkemesini (Anayasa Mahkemesi) anayasaya aykırı edimlere karşı anayasanın savunulması için üçlü idari yapının bir parçası olarak sunmuştur.
Birleşik Devletler
- Ayrıca bakınız: Amerika Birleşik Devletleri'nin yönetimi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJNUwxZGhjMmhwYm1kMGIyNWZRMjl1YzNScGRIVjBhVzl1WVd4ZlEyOXVkbVZ1ZEdsdmJsOHhOemczTG1wd1p5OHlPVEJ3ZUMxWFlYTm9hVzVuZEc5dVgwTnZibk4wYVhSMWRHbHZibUZzWDBOdmJuWmxiblJwYjI1Zk1UYzROeTVxY0djPS5qcGc=.jpg)
ABD Anayasası, Madde 1 Kısım I Kongre'ye şunu tanır: "Yasama güçleri burada teslim edildiği gibidir." der ve Madde 1 Bölüm 9'da Kongre'ye yasaklanmış edimler anlatılırken Madde 1 Bölüm 8'de bu madde ile izni verilmiş edimleri sayar. Yetki veren Madde II ifadesi yürütme gücü için herhangi bir sınır koymamakta ancak Yürütme gücü bir Amerika Birleşik Devletleri Başkanına yetkilendirilmelidir. Madde III'e göre Yüksek Mahkeme, "Yargı Yetkisi"ni elinde bulundurur ve aynı madde; dönüm noktası özelliğini taşıyan davası sonrasında Marshall mahkemesinde adli gözden geçirmeye (temyiz) işaret taşımakta olduğu biçiminde yorumlandı. 'Hükûmet' terimi genel ve yaygın olarak 'yürütme' işlevini yerine getiren siyasal yapının ifadesi olarak kullanılmaktayken 'ABD Federal Hükûmeti'; ayrı güçleri hükûmetin kolları olarak işaret etmektedir. Parlamenter sistemlerde devletin organları olarak ayrılmış yasama, yürütme ve yargı güçlerinin başkanlık sistemini uygulamakta olan ABD'de hükûmetin organları olarak ayrılmış biçimi olarak açıklamak mümkündür.
Federal sisteme göre teşkilatlanmış ABD'deki yapı; Federal (ulusal) devlet, eyalet (federe devletler) ve yerel yönetim kademelerine ayrılmıştır. Yasama, yürütme ve yargı görev ve yetkilerinin tanımlanmış olmasının güçlerin yatay ayrılığını; federal devlet, eyaletler ve yerel yönetim yapıları da güçlerin dikey ayrılığını ifade ettiği belirtilmektedir. Başkan halkoyu ile seçilmektedir. Yürütme gücünü elinde bulunduran, devlet başkanı, bakanlar kurulu başkanı ve silahlı kuvvetlerin başı olan başkandan tamamen bağımsız olarak seçilen temsilciler meclisi ve senato yapıları bulunmaktadır. Meclis üyeleri 2 yıl içinde yenilenmektedir. Senatonun ise iki yıl içinde 1/3'ü yenilenmektedir. Yargı teşkilatındaki yargıçlar, yasama ve yürütme tarafından belirlenmektedir. Federe devletlerin (eyaletlerin) vali adı verilen yöneticileri üniter devletlerin aksine atamayla değil seçimle göreve gelmektedir.
Birleşik Krallık
- Parlamento -
- Başbakan, Bakanlar Kurulu, Hükûmet Departmanları ve Sivil Hizmet -
- Mahkemeler -
Yazılı halde derlenmiş bir belge olmayan İngiliz anayasasının gelişimi, yasamada eski bir rolü bulunan monarkın kişiliğinde yasama, yürütme ve yargının oluşturulması tabanında olmuştur. İngiliz parlamento düzeni; taç, lordlar kamarası ve avam kamarası olmak üzere üç temel kurumdan oluşmaktadır. Yürütme ise; Özel Konsey, Bakanlar Kurulu ve hükûmet olmak üzere yine üçlü bir yapılanmadan oluşmaktadır. Yargı bağımsız bir yapı ve adaletin kaynağı olarak tüm sulh hakimlerini ve tüm savcıları kendi adına göreve getirir.
Kuvvetler ayrılığı İngiltere'de bir ilke olarak etkin bulunsa da anayasal sisteminin "zayıf bir kuvvetler ayrılığı"na (A. V. Dicey) sahip olduğu sıklıkla ifade edilmektedir. Örneğin, İngiltere'de yürütme; yasamanın bir altkümesidir. Hükûmet, Avam Kamarası'nda çoğunluğa sahiptir ve yasa çıkarmakta bir güçlükle karşılaşmaz. Bu nedenle hükûmet çok açık bir biçimde yasamadan üstün bir durumdadır (Lijphart,2005:22). ve Yüksek Mahkemenin 2005 anayasal reformu ile kurulup 1 Ekim 2009'da faaliyete geçmesine kadar yargının daha küçük miktarda bir ek uzantısı olarak bulunmuştur.
Başbakanın tavsiye üzerine Britanya monarkları tarafından atanmakta olan ve yasama, yürütme ve 2005 öncesine kadar yargı teşkilatında görevli bulunan Lord Chancellor 2005'e kadar; 'Avam Kamarası Sözcüsü', Bakanlar Kurulunda bir 'hükûmet bakanı' ve mahkemelerin idari yapısının, yargı sisteminin ve yargıçların atanmasının yapıldığı 'Adalet Bakanlığı departmanının başı' olarak bulunduğundan yasama, yürütme ve yargı güçlerinin içinde bulunmuştur. 2005'teki anayasal reformla güçler ayrımına doğru gidilerek yasama işlevi Avam Kamarasına ve yargı işlevi Adalet Başkanlığına geçmiştir. Adalet Bakanı Departmanı Adalet Bakanlığı ile değiştirilmiş ve Lord Chancellor ise şimdi sürmekte olan Adalet Devlet Sekreteri pozisyonuna dönüştürülmüştür.
Çekoslovakya
Çekoslovakya Anayasası Hans Kelsen tarafından yaklaşık olarak Avusturya hükûmeti için anayasayı yazdığı zamanlarda 1920'de yazıldı. Anayasa, bir temyiz yargısını da içeren haliyle üç parçalı hükûmet modeli tabanında hazırlandı. Anayasa için temel alınan model Birleşik Devletler Anayasası modeliydi.
Fransa
Fransa, 4 Ekim 1958 tarihli Beşinci Cumhuriyet anayasasına göre Fransa yönetimi üç kola ayrılmıştır.
- . Fransa'da parlamento Madde 24'e göreSenato ve Fransa Ulusal Meclisinden oluşur ve senato ülkedeki yerel yönetimlerin temsilini sağlar. Parlamento yasaları çıkartır, hükûmetin faaliyetlerini izler ve kamusal politikaları değerlendirir.
- . Anayasanın 20. maddesine göre hükûmet millî politikayı belirler ve yürütür. Yürütme organı halk tarafından seçilen cumhurbaşkanının yanı sıra Başbakan ve Bakanlar Kurulunu da içermektedir. Fransa başbakanı cumhurbaşkanı tarafından aday gösterilmekte ancak hükûmet yasama organı olan Fransa Ulusal Meclisine karşı sorumlu bulunmaktadır.
- . Anayasanın 64. maddesi Cumhurbaşkanını garantörü olarak ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunu Cumhurbaşkanına yardımcı olarak belirtir. Fransa Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu biri yargıçlar diğeri savcılar konusunda yetkili iki daireden oluşmaktadır. Yargı sistemi bünyesinde 4 Ekim 1958 tarihli Beşinci Cumhuriyet anayasası ile kurulan Fransa Anayasa Kurulunu de bulundurmaktadır.
Hindistan
- Parlamento -
- Başbakan, Kabine, Hükûmet Departmanları & Sivil Hizmet -
- Yüksek Mahkeme -
Hindistan, güçlerin açık biçimde ayrıştığı parlamenter hükûmet sistemini izlemektedir. Yargı kuvveti diğer iki koldan tamamen ayrılmıştır. Yürütme güçleri, Bakanlar Kurulu Sekreteri ve diğer sekreteryalarla asiste edilmiş 'Başkan' ve 'Başbakan' olarak yetkilendirilmiştir. Her üç kuvvet de frenler ve dengelerin bir diğeriyle denge içinde sürdürülmesidir.
Hong Kong
Hong Kong; Çin idare topraklarında bulunan, Birleşmiş Milletlerle birlikte imzalanmış uluslararası bir antlaşma olan Sino-Britanya Katılım Bildirgesi ile uyumlu olarak oluşturulmuş bir özel idari bölgedir. Hong Kong'da, Hong Kong Temel Yasa'sı içinde belirtilmiş üç temel güç bulunmaktadır. Bu temel yasa içinde, tek ülke, iki sistem doktrini adı verilen taban üzerinde 'Britanya kolonisi' döneminde oluşturulan 'İngiliz Hong Kong'u politik düzenlemeleri korunmuştur.
- Hükûmet -
- Yasama Konseyi -
- Yargı- (Son İnceleme Mahkemesi ve diğer mahkemeler ve kürsüler)-
Hong Kong Yürütme Şefi, 1.200 üyeli bir seçim komitesi tarafından hem bölgenin hem de hükûmetin başı olmak üzere seçilir ve resmi olmayan üyeler ile hükûmet sekreteryasından oluşan Hong Kong Yürütme Konseyine başkanlık eder. Mahkemeler yargısal anayasal yasamadan ve idari edimlerden inceleme yetkisini uygular ve işlemlerinde kuvvetler ayrımını gözetir. Hong Kong Son Adli Temyiz Mahkemesi (Yargıtay) Başkanı bu durumu (kuvvetler ayrılığını) 2010 adli yılı açılışında yaptığı konuşmasında ifade etti. Çin Halk Cumhuriyeti liderleri ve üç kuvvetin bağımsızlığını değil yürütme-başkanlığındaki sistem adıyla işbirliği içinde bulunmalarını desteklediklerini savunan politikacıların kuvvetlerin politik bağımsızlığına karşı oldukları öne sürülmektedir.
Türkiye
Yasama (TBMM)
Yürütme (Cumhurbaşkanı)
Yargı (Bağımsız ve Tarafsız Mahkemeler)
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 7. Maddesine göre; "Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez." Madde 75 TBMM'nin kuruluş esaslarını, Madde 87 Görev ve Yetkileri'ni açıklamaktadır.
- Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak,
- Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek,
- Bakanlar Kuruluna belli konularda Anayasanın 87. maddesine dayanarak Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek,
- Bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek,
- Para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek,
- Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,
- Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek,
- Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
- Yasama ile ilgili görev ve yetkileri:
- Gerekli görmesi durumunda TBMM açılış konuşması yapmak,
- Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj vermek.
- Gerektiğinde TBMM'ni toplantıya çağırmak,
- Yasaları yayımlamak,
- Yasaları tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye göndermek,
- Gerekli görmesi halinde Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları halkoyuna sunmak,
- Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil ve esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açmak,
- Kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarmak,
- Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak.
- Yürütme ile ilgili görev ve yetkilerinden bazıları
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son vermek,
- Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek veya Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak,
- Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son vermek,
- Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermek, yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek,
- Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak,
- TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığı'nı temsil etmek,
- Genelkurmay Başkanını atamak,
- Devlet Denetleme Kurulu üyelerini ve başkanını atamak,
- Üniversite rektörlerini seçmek.
- Yargı ile ilgili görev ve yetkilerinden bazıları
- Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek,
- Danıştay üyelerinin 1/4'ünü seçmek,
- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Vekilini seçmek,
- Askerî Yargıtay üyelerini seçmek,
- Askerî Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini seçmek,
- Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerini seçmek.
— Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanı
Anayasanın 106. maddesi Bakanlar Kurulunun kuruluşunu açıklamaktadır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Cumhurbaşkanınca atanır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.
Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunun başkanı olarak, Bakanlıklar arasında işbirliğini sağlar ve hükûmetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir. Bakanlar Kurulu, bu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludur.
- Bakanlar Kurulu, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardan oluşur,
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanınca atanır,
- Bakanlar Kurulunun çalışma usullerini düzenleyen bir yasa yoktur,
- Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasanın 148. maddesine göre Yüce Divan sıfatıyla yargılayabilir,
- Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunun başı olarak bakanlıklar arasındaki uyumu sağlar,
- TBMM, çıkaracağı bir yasayla Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi tanıyabilir,
- Bakanlıkların görev ve yetkileri TBMM'nin çıkaracağı yasayla düzenlenir.
- Bakanlar kurulu, yürütmenin faaliyetlerinden dolayı siyasi olarak TBMM'ye, görevleri sırasında işledikleri suçlardan ötürü cezai olarak Yüce Divan'a karşı ve diğer yandan hukuki olarak sorumludur. Hukuki sorumluluk gereği yürütmenin işlem ve eylemlerine karşı yargıya başvurularak işlemlerin iptali ve zararların temini talep edilebilir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 138. maddesi yargı bağımsızlığını, 139. maddesi hakim ve savcılık teminatını güvence etmektedir. Esasen mahkemelerin bağımsızlığı ile yargıçların bağımsızlığı eş anlamlıdır. Yargı yetkisi, hukuk devletinin temel kurumlarından olduğu için her türlü baskı ve etkiden uzak biçimde yürütülmelidir.
- Anayasa Mahkemesinin görevleri
- İptal davası açmak; kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, meclis içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetlemek,
- Yüce Divan sıfatı ile;
- Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak
- Parti kapatma davaları,
- Yüce Divan sıfatı ile;
- İptal davası açmak; kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, meclis içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetlemek,
- Yargıtay Başkanlığı (Adli yargı) görevleri
- Hukuk ve ceza mahkemeleri uyuşmazlıklarına bakmak,
- Sulh Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii
- Asliye Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii
- Sulh Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
- Asliye Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
- Ağır Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
- Danıştay Başkanlığı (İdari yargı) görevleri
- Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek,
- İdare mahkemelerinin temyiz mercii,
- temyiz mercii,
- Bölge idare mahkemelerinin temyiz mercii,
- Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirmek.
- Askeri Yargıtay Başkanlığı
- Askerî Yüksek İdare Mahkemesi
- Sayıştay Başkanlığı
Diğer sistemler
Almanya
Almanya hükûmetinde üç kuvvet Federal Almanya Cumhuriyeti Temel Yasasında daha da ileri olarak 6 temel yapıya bölümlendirilmiştir:
- Federal Başkan (Bundespräsident) - Yürütme
- Federal Bakanlar Kurulu (Bundesregierung) - Yürütme
- Federal Kurultay (Bundestag) ve Federal Konsey (Bundesrat) - Yasama
- Federal Meclis (Bundesversammlung) - (Federal Kurultay ve Almanya federe devletlerinden gelen seçicilerden oluşur.) Başkanlık seçici heyeti
- Federal Anayasa Mahkemesi (Bundesverfassungsgericht) - Yargı
Federal düzeydeki yargılama kolu olan Anayasa Mahkemesinin yanında yine federal düzeyde beş Yüksek Mahkeme — biri medeni hukuk ve ceza davaları (Bundesgerichtshof) ve idare, vergi, iş hukuku ve sosyal güvenlik konularının her biri için toplam dört adet olmak üzere— oluşturulmuştur. Ayrıca federe devletler (Länder / Bundesländer) düzeyinde kurulmuş mahkemeler ilk önce sayılan beş Yüksek Mahkemenin mevki bakımından aşağısında bulunmak üzere oluşturulmuş olup Yüksek Mahkemelere oldukça ender olarak görev düşmektedir.
Belçika
Belçika farklı yönetim seviyelerinde üçlü politik yapıyı oluşturmuş federal bir devlettir. 1831 Anayasası; monarkın güçlerini sınırlayan ve güçlerin sert bir biçimde ayrıştırıldığı, zamanın en özgürlükçü olanlarından birisi olarak değerlendirilir. Belçika enstitülerinin şematik gösteriminde belirtildiği gibi üç temel ilke üzerinde biçimlenmiştir.
- Belçika kurumlarının şematik gösterimi:
Üçlü siyasal yapı (kuvvetlerin yatay ayrılığı):
- Yasama gücü, genel seçim sistemi (bir kişi bir oy) ile belirlenmiş seçimle tespit edilen meclis yapısına verilmiştir.
- Yürütme gücü, Bakanlar Kuruluna verilmiştir. Bakanlar kral tarafından genellikle meclisteki (seçilerek belirlenen) milletvekilleri arasından atanırlar. (Bununla birlikte milletvekili olmayan kişiler de bakan olarak atanabilir.) Ancak bakan olarak atanmaları halinde seçilmiş oldukları vekillikten istifa etmelidirler.
- Yargılama yetkisi mahkemeler tarafından kullanılmaktadır. Üst düzey mahkeme başkanları Yüksek Yargı Kurulunun önerdikleri arasından bakan tarafından atanmaktadır.
- Üst düzey başkanlar bir yargıç veya soruşturma yargıcı veya savcı olarak atanabilirler.
- Hükûmetin yürütme gücü bunu yerine getirmek için fiziki yapıları (tesis oluşturma, personel istihdamı ve mali kaynak kullanımı) sağlanmasından sorumludur.
- Yargıçlar ve diğer bazı kişiler belirli mevkilere (askeri, emniyet teşkilatı, ruhban, noterlik, sınırlı görevleri olan yargıçlık) atanabilirlerse de bu durumda bir seçim faaliyeti içinde bulunamazlar.
Bağlı kurumlar (güçlerin dikey ayrımı):
- Ulusalüstü emirnameler (AB yasaması) ve uluslararası andlaşmalar federal düzeyde onaylanması gerekmektedir. (Federal devlet; Belçika ulusal devleti anlamındadır.)
- Federal düzey aşağıda belirtilenlerin birleşimidir:
- İki meclisli bir yasama organı (Senato ve Temsilciler Evi) (2014'te doğrudan seçilen bir yapı oldu. Senato dolaylı olarak bölgelerden atamayla teşkil edilen bir yapı oldu.)
- Federal bir hükûmet (Başbakan ve Bakanlar ile devlet sekreteryası)
- Adaletin gözetilmesi, savunma, dışişleri ve sosyal güvenlik, kamu sağlığı ile görevli.
- Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi, İptal (veya temyiz) mahkemesi
- Bölgesel (federe) düzeyde şunlardan oluşmaktadır:
- Tek yapıdan müteşekkil parlamento
- Bakan-başkan (bakanlar ve devlet sekreteryası) tarafından yönetilen bölgesel bir hükûmet bölgesel konularla ilgili görevlendirilmiştir.
- Vilayetler de benzer yapılara sahiptiir:
- Tek yapılı vilayet kurulu
- Vilayet konularıyla görevli, başkan yardımcısıyla asiste edilmiş vilayet yöneticisi.
- Temyiz mahkemesi, Takdir Mahkemesi
- Vilayetler 'Arrondissement' adı verilen orta derecedeki belediye alanlarına bölünmüştür.
- Arrodissemental belediye alanlarında bir yürütme düzeyi bulunmaktadır.
- Kent ve mahalli idare yapıları:
- Bir kent veya mahalli idare kurulu
- Bir belediye başkanı, belediye meclis üyeleriyle asiste edilmiş olup yerel konularla görevlidir.
- Sulh Mahkemesi, Düzenleyici Mahkeme (üç yargıç).
- Sulh yargıçı ve polis mahkemesi yargıçları (tek yargıçlı mahkemeler)
- Kral, devletin başıdır, siyasal bir gücü bulunmamaktadır ve her edim ve ifadesinin bir bakan tarafından yürütme onayının verilmesi gerekir; bakanların atamalarını yapar ancak onları seçme yetkisi yoktur (yürütme gücü); parlamentoda çıkarılan yasaları imzalar ve yürürlüğe koyar. (yasama yetkisi)
- Devletin başı silahlı kuvvetlerin komutanıdır (sadece sembolik olarak). Silahlı kuvvetler siyasal bakımdan Savunma Bakanlığına bağlıdır ve Genelkurmay Başkanı parlamentoya karşı sorumludur ve emirleri Savunma Bakanı ve hükûmetten almaktadır.
- Belirli işlevler birbiri ile bağdaşmaz nitelikli olarak addedilmiştir ve bu sayılanlardan birisini icra edecek olanlar bir diğerini de beraberinde yerine getiremeyeceklerinden birisinden istifa etmelidirler. (Ordu komutanları savaş dönemi içinde bile olsa bakan olamazlar.)
Kosta Rika
1948'deki sonucu olarak eski başkan ve zorunlu aday başkanlık seçimini kaybettikten sonra Kosta Rika'nın nasıl bir modeli izleyeceği seçimi kazananların önünde çözülmesi gereken temel konu olarak belirginleşti. liderliğindekilerin düzenlediği halk oyu ile bir Anayasa Meclisi oluşturuldu, anayasa 1949'da uygulamaya geçirildi ve yürürlükte kaldı. Kurucu meclis daha korporatist düşünceleri reddettiği için bu anayasa 1871 anayasası üzerinde yapılan değişikliklerle oluşturuldu. Yeni anayasada yasama, yürütme ve yargısal kollardan oluşan bir yapı getirildi. Ancak bunlarla birlikte ve bunlara eşit güçte, ilki seçimleri denetleyen, kararları gözden geçirilemeyen 'seçimsel branş'; ikincisi tek parçalı yasama meclisinin altında yer verilen ancak ona eşit güçte olduğu kabul edilen 'kontrolör branş' olmak üzere iki otonom yapı daha oluşturuldu. Kurum, hükûmet binaları ve bina sahipleri için parasal ihtiyat da sağlamaktadır ve rutin olarak, görevi kötüye kullanmaları nedeniyle belediye başkanlarının düşürülmesini işleme koymaktadır. Kesin biçimde oluşturulmuş bu kurum ülkenin beşinci gücü durumundadır.
Macaristan
Macaristan'da güçler ayrılığı ilkesi uyarınca kurulmuş; parlamento, hükûmet, mahkeme sistemi ve kamu ithamcısı olmak üzere dört farklı branş bulunmakta olup bunlar da altı bölüme ayrılmıştır.
- Parlamento (Magyar Országgyűlés): Vekiller, oldukça karmaşık bir yöntemle, iki turlu oylama sistemi vasıtasıyla halk tarafından 4 yılda bir seçilir.
- Hükûmet (Magyar Kormány): %50+1 salt çoğunluk oyu ile 4 yıllık bir dönem için seçilir ve seçildikten sonra aynı oy miktarıyla herhangi bir an düşürülebilir.
- Yüksek Mahkeme (Legfelsőbb Bíróság): Adliye şefi 2/3 oy çokluğu ile parlamento tarafından seçilir, hükûmet gözetiminde değildir.
- Anayasa Mahkemesi (Alkotmánybíróság): Üyeleri meclisin 2/3 oy çokluğu ile 8 yıl için seçilir, bu yapı meclisin çıkardığı yasaları baştan yok sayabilir ve hükûmet gözetiminde değildir.
- Baş Kamu Adına Suçlayıcısı (Legfőbb ügyész): Parlamentonun 2/3 oy çokluğuyla 6 yıılık bir dönem için seçilir, büro bütçesi sabit olup hükûmet gözetiminde değildir.
- Cumhurbaşkanı (Köztársasági Elnök):Macaristan Parlamentosu'nun 2/3 oy çokluğuyla 5 yıllık bir dönem için (bir defadan fazla olmamak kaydıyla) seçilir. Sadece sembolik gücü bulunur, yasaları imzalar ve barış döneminde orduya komutanlık yapar.
Macaristan'daki Kamu Adına Suçlayıcısının bağımsız yapısal durumu 1974 Devriminden sonra Portekiz tarafından model olarak alındı. Başsavcılık sadece son zamanlar içinde; 1989'da komünizmin çöküşünden sonra Macaristan demokratik yapısının dördüncü bir sütunu haline geldi. Bu mevki 'nın XI. yeni fıkrasıyla bağımsız bir yapı haline geldi. Değişikliğin anlamı devlet gücünün kötüye kullanım ihtimalinin -özellikle de muhalif politikacılara karşı meydana gelebilecek, seçimlerden uzun süreli hariç tutulmalarına yol açabilecek hatalı suçlamaların önlenmesiydi. Macaristan'da Başsavcıların yanı sıra "pótmagánvád" adı verilen tarafsız gerçek kişiler tarafından da mahkemelere doğrudan başvuru yapılabilmektedir. İddiaların haklı olup olmadığına mahkemeler karar vermektedir.
Tayvan
Sun Yat-senin düşüncesine göre, Çin Cumhuriyeti hükûmetinin beş kuvvet kolu bulunmaktadır.
- Yuan yürütme - Yürütme organı Çin Cumhuriyeti Başbakanı tarafından idare olunmakta ise de gerçekte yürütme siyasetini belirleyen Çin Cumhuriyeti Başkanı tarafından idare olunmaktadır.
- Yuan yasama - tek meclisli parlamento tarafından yürütülen 'yasama
- Yuan yargı - Çin Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Çin Cumhuriyeti En Yüksek Derece Mahkemeleri birbirinden farklı yargılama konularını yürütmektedir.
- Yuan Denetim Kurumu - kontrolörlük kolu
- Yuan Sınav Kurumu- Sivil hizmetler insan kaynakları yönetimi
Çin Cumhuriyeti Başkan ve Başkan Yardımcısı aynı zamanda ilga olunmuş anayasal olarak yukarıda sayılmış beş kuvvet kolundan değildir. 2005'te iptal olunmasından önce, Ulusal Meclis ve başkan ve başkan yardımcısını seçmekle görevlendirilmiş Seçim Kurulu anayasal kurumlardan birisiydi. 2005 anayasa değişiklikleriyle Ulusal Meclisin yasa düzenleme yetkileri Yuan yasaması'na ve meclisin seçme yetkileri seçmenlere aktarıldı. Yasama ve yürütme güçlerinin arasındaki ilişkiler oldukça az miktarda tanımlanmıştır. Bunun yol açtığı, ülkenin politik ortamını neredeyse tümüyle felce götüren sorunlara bir örnek; devlet başkanının ne yasaları veto etme yetkisinin ne de (iktidar) partisinin azınlığa düşmesi halinde yasama organını dağıtma yetkisinin bulunmayışıdır. Yürütme ve denetim yuanları; liderleri başkan tarafından atandığı ve yasama yuanı tarafından onaylandıkalrından marjinal güçler oldukları yönünde değerlendirilmektedir. Yasama yuanı kendi başkanlığını seçen tek organ olarak bulunmaktadır. Başkan yardımcısının uygulamada bir sorumluluğu yoktur.
Ayrıca bakınız
- Monarşi
- Aristokrasi
- Karma hükûmet demokrasi, aristokrasi ve monarşi karışımından oluşan hükûmet biçimi.
- Demokrasi
- Roma Cumhuriyeti Anayasası
- Mutlak güç (Mutlakiyet)
- Meşrutiyet
- Başkanlık sistemi
- Yarı başkanlık sistemi
- Üniter devlet
- Meclis hükûmeti sistemi
- Parlamenter sistem
- Dördüncü güç basın
- Yargısal aktivizm
- Hukuk felsefesi
- Hukuk devleti
- Hukukun üstünlüğü
- Anayasa
- Anayasa hukuku
Kaynakça
- ^ (PDF). 10 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ (PDF). 21 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ . 17 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ (PDF). 10 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ Histories, Book 6, 11-13
- ^ "Baron de Montesquieu, Charles-Louis de Secondat (Stanford Encyclopedia of Philosophy)". Plato.stanford.edu. 9 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Ekim 2008.
- ^ . lawiki.org. 8 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2010.
- ^ Price, Sara (22 Şubat 2011), The Roman Republic in Montesquieu and Rousseau - Abstract, 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 19 Kasım 2012
- ^ Schindler, Ronald, , 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 19 Kasım 2012
- ^ Lloyd, Marshall Davies (22 Eylül 1998), Polybius and the Founding Fathers: the separation of powers, 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 17 Kasım 2012
- ^ . 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ Quoted in Jan Weerda, Calvin, in Evangelisches Soziallexikon, Third Edition (1960), Stuttgart (Germany), col. 210
- ^ Clifton E. Olmstead (1960), History of Religion in the United States, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, N.J., pp. 9-10
- ^ Fennell, Christopher. . Histarch.uiuc.edu. 29 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ . 12 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ Clifton E. Olmstead, History of Religion in the United States, pp. 69-76, 99-105, 114-116
- ^ Otto Heinrich von der Gablentz, Gewalt, Gewaltenteilung, In Evangelisches Soziallexikon, col. 420
- ^ Kurland, Phillip (1986). "The Rise and Fall of the "Doctrine" of Separation of Powers". Michigan Law Review. 85 (3): 595. doi:10.2307/1288758. JSTOR 1288758. 26 Ekim 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Temmuz 2023.
- ^ Tuckness, Alex (2002). "Institutional Roles, Legislative View". Locke and the Legislative Point of View: Toleration, Contested Principles, and the Law. Princeton University Press. s. 133. ISBN .
- ^ Tuckness, Locke and the Legislative Point of View: Toleration, Contested Principles, and the Law, at p. 126
- ^ Locke, John (1824). Two Treatises of Government. C. and J. Rivington. s. 215.
- ^ (PDF). 10 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ . 9 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ . 1 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ "Constitutional court of the Czechoslovak Republic". 17 Ekim 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ "The European model of constitutional review of legislation". 26 Aralık 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ "Constitution of the United States". Archives.gov. 15 Eylül 2000. 4 Şubat 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013.
- ^ Madison, James. (8 February 1788) "The Structure of the Government Must Furnish the Proper Checks and Balances Between the Different Departments" 18 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde . The Federalist Papers No. 51
- ^ (PDF). 10 Ekim 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ "White House, Executive Branch". 19 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ (PDF). 1 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ (PDF). 10 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ "Part 3, Constitutional Reform Act 2005". Acts of the Parliament of the United Kingdom. 4. 24 Mart 2005. s. 3. 14 Kasım 2009 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 2 Eylül 2009.
- ^ The Constitutional Reform Act 2005 (Commencement No. 11) Order 2009, 29 Haziran 2009
- ^ Duguit, Leon (1911). Traite de droit constitutionnel, vol. 1, La regle du droit: le probleme de l'Etat, Paris: de Boccard, p. 645.
- ^ (PDF). 10 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ Jain, M.P. (2010). Indian Constitutional Law. LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur. s. 921. ISBN .
- ^ . Hong Kong Judiciary. 31 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2011.
- ^ (PDF). Global Asia. 15 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2011.
- ^ (PDF). 8 Aralık 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ "Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı". 2 Nisan 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Md.87, Md.109, Md.112, Md.113
- ^ (PDF). 21 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ . 2 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.
- ^ (PDF). 10 Ocak 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014.
- ^ . Fpri.org. 23 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2008.
Konuyla ilgili yayınlar
- Peter Barenboim, Biblical Roots of Separation of Powers 2 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Moscow, Letny Sad, 2005. , Permalink: http://lccn.loc.gov/2006400578 12 Temmuz 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
- Biancamaria Fontana (ed.), The Invention of the Modern Republic 24 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (2007)
- W. B. Gwyn, The Meaning of the Separation of Powers (1965) (no ISBN)
- Bernard Manin, Principles of Representative Government 31 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde . (1995; English version 1997) (hbk), (pbk)
- José María Maravall and Adam Przeworski (eds), Democracy and the Rule of Law (2003) (hbk), (pbk)
- Paul A. Rahe, (2009) (hbk), (pbk)
- Iain Stewart, "Men of Class: Aristotle, Montesquieu and Dicey on 'Separation of Powers' and 'the Rule of Law'"19 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde . 4 Macquarie Law Journal 187 (2004)
- Iain Stewart, (2002)
- Alec Stone Sweet, Governing with Judges: Constitutional Politics in Europe (2000)
- M. J. C. Vile, (1967, Indianapolis: Liberty Fund, 1998) Second edition. (hbk), (pbk)
- Steven G. Calabresi, Debate, The Great Divorce: The Current Understanding of Separation of Powers and the Original Meaning of the Incompatibility Clause, 157 University of Pennsylvania Law Review PENNumbra 134 (2008) 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Why Our Next President May Keep His or Her Senate Seat: A Conjecture on the Constitution's Incompatibility Clause, 4 Duke Journal of Constitutional Law & Public Policy 107 (2009) 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Saikrishna Bangalore Prakash, Why the Incompatibility Clause Applies to the Office of President, 4 Duke Journal of Constitutional Law & Public Policy 143 (2009). 1 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
Dış bağlantılar
- T. C. Anayasası8 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- US Constitution30 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Türk Anayasa Hukuku Sitesi, Hükûmet Sistemleri17 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Polybius and the Founding Fathers: the separation of powers27 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Arbitrary Government Described and the Government of the Massachusetts Vindicated from that Aspersion (1644)29 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Public Prosecution of the Republic of Hungary 24 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kuvvetler ayriligi veya gucler ayriligi devlet organlari olan yasama yurutme ve yargi guclerinin birbirinden ayrilmis olduklari bir devlet yonetim modelidir Devletin her biri birbirinden ayri ve bagimsiz guclerdeki kol ve sorumluluk alanlarina ayrildigi ve boylece her bir guc ve kolun bir digeri ile guc ve sorumluluk alanlari bakimindan bir catisma yasamadiklari bu model ilk olarak antik Yunan ve Roma da gelistirildi Kuvvetler ayriliginda gucler normal olarak yasama yurutme ve yargi olmak uzere uc kola ayrilmaktadir Kuvvetler ayriligi sistemi yasama yurutme ve yargi olarak tanimlanan kuvvetlerin degisik yollardan goreve gelen ve aralarinda fren ve denge mekanizmasi bulunan farkli organlara verilmesi Soysal 1990 47 olarak tanimlanmistir Devletin yasama ve yargi disindaki faaliyetleri yurutme islevidir Yasama kural koymak genel surekli objektif kisisel olmayan islemler yapabilmektir Yargi yasama ve yurutme organindan bagimsiz mahkemelerce gorevlerin yerine getirilmesini ifade etmektedir Yargiclarin bagimsizligi ise yasama ve yurutme organlarina bagli olmadan Anayasaya ve hukuka uygun olarak vicdani kanilarina gore hukum vermelerini amaclar TarihceAntik caglar Aristoteles karma hukumet dusuncesini Antik Yunan daki kent devletlerinin anayasal bicimlerinin hatlarini cizdigi Politika adli eseriyle ilk ortaya atan kisi oldu Polybiusa gore Roma Cumhuriyetinde Roma Senatosu Romali konsulleri ve Roma Meclisleri karma hukumetin bir ornegini gostermektedir Montesquieu nun uc kuvvetli sistemi Montesquieu Yasalarin Ruhu adli eserinde kuvvetler ayriligini aciklamistir Uc parcali sistem terimi Fransiz Aydinlanma cagi siyaset bilimi dusunuru Baron de Montesquieu ya atfedilmektedir Montesquieu politik gucun ayrilmasini yasama yurutme ve yargi guclerinin birbirinden ayrilmasi olarak tanimlamistir Bu modeli Roma Cumhuriyeti ve Birlesik Krallik anayasal sistemi uzerinden gelistirerek aciklamistir Montesquieu bu bakis acisini Roma Cumhuriyetindeki ayrilmis guclerden hicbirisinin bir digerinin gucunu elde edemiyor olusundan almistir Locke Montesquieu dan once yonetimin mutlak gucunun ozgurlukcu ve esitlikci bir cercevede ele alinarak mutlaka belirli bir duzeye indirilmesi gerektigini ve bunun ancak kuvvetler ayriligi ilkesiyle gerceklestirilebilecegini savunmustur Locke un yasama ve yurutme guclerinin birbirinden ayriligi olarak acikladigi kuvvetler ayriligi ilkesi Montesquieu tarafindan yasama yurutme ve yargi guclerinin ayriligi olarak gelistirilmistir Montesquieu Ingiliz kralinin avam ve lordlar kamarasi olarak ayrilmis ve bir digerini denetler bicimdeki parlamentosunun yasama isleviyle dengelenmis bir yurutme uygulamasi yaptigini gozleminde bulundu Ardindan bunu bir adim ileriye goturerek yurutme ve yasama guclerinin yaninda yargi sisteminin de bagimsiz olusuyla tam bir denge kurulmus olacagindan bahsetti Montesquieu iyi bir demokrasi icin en iyi hukumet biciminin yasama yurutme ve yargi guclerinin birbirinden ayrildiklari her birinin bir digerini denetleyebildigi ve herhangi birinin asiri guclu hale gelmesini engellenebildigi hukumet bicimi olabilecegi sonucuna ulasti Gucler ayriligi ve gucler birligi Demokratik yonetim sistemi duzenlenirken baskanlik sistemi ve parlamenter sistem arasinda belirli bir secim yapilir bu secim tamamiyle uygulanacak bir duzen secimi olmak zorunda degildir Baskanlik sisteminde kuvvetler sert bir sekilde ayrilmisken parlamenter sistemde daha ilimli bir yapi gozlenir Kesinlikle parlamenter sistem icin kuvvetler birligi ilkesi yapilmamasi gerekmektedir Bununla birlikte karisik sistemler de vardir yonetim sistemi iki ana sistemin ortasinda daha yakindir ornegin Fransa daki simdiki yonetim sekli kaynak belirtilmeli Kuvvetler birligi ilkesine gore bir yonetim birimi genellikle secilerek gelen yasama birimi digerlerinden ustundur ve diger birimler bu birime hizmet ederler Kuvvetler ayriligi ilkesine gore ise her birim buyuk oranda tamamiyle olmasa da bagimsizdir Bagimsizliktan kasit her birimin diger birimlerden bagimsiz olarak secilmesi ya da en azindan varliginin diger birimlere bagli olmamasidir Buna gore kuvvetlerin birligi sistemlerinde ornek olarak Birlesik Krallik taki kuvvetler ayriligi sisteminde yasama kurumu halk tarafindan secilir ve yasama daha sonra yurutme birimi hukumeti yaratir Kuvvetlerin ayriligi sistemlerinde ise yurutme birimi uyeleri yasama tarafindan degil baska cesitli yollarla ornegin genel secim yontemiyle secilirler Parlamenter sistemlerde yasama biriminin suresi doldugunda yurutme biriminin de suresi dolmus olur Baskanlik sistemlerinde ise yurutme biriminin suresi yasama suresine bagli degildir sureleri ayni zamanlarda dolabilir veya dolmaz Burada onemli nokta yurutme biriminin seciminin yasama biriminden bagimsiz olmasidir Buna ragmen yurutme biriminin partisi eger mecliste cogunluga sahipse baskanlik sisteminde de belirli bir derece kuvvetlerin birlikteligi etkisi gorulebilir Boyle durumlar anayasal hedefleri engelleyebilir ve veya halk tarafindan buyuk oranda benimsenen yasama biriminin daha demokratik halka daha yakin oldugu fikrini baltalayabilir Bu durumda yasama birimi sadece bir danisma meclisi konumunu alir ve yurutmeyi hatalara ve fiyaskolara karsi sorumlu tutmakta isteksiz olabilir Iki kuvvetli sistemler 16 yy da Kalvenizm adi verilen protestan akimin kurucusu John Calvin politik gucun demokrasi ve aristokrasi arasinda paylastirildigi bir hukumet bicimini destekledi Calvin demokrasinin avantajlarini takdir etti Eger Tanri bir halka kendi hukumetini ve yuksek gorevlilerini secmesine izin veriyorsa bu paha bicilmez bir armagandir Politik gucun kotuye kullanim tehlikesini daha da azaltmak icin bir digerini tamamlayici ve denetleyici bir fren denetim ve dengelerin oldugu bir sistem icinde bazi politik enstituler kurulmasini onerdi Calvin ve izleyicileri politik mutlakiyetcilige karsi durdular ve demokrasinin gelisimini ileriye tasidilar Calvin in amaci siradan vatandaslarin haklarini ve faydalarini korumakti 1620 de bir grup Ingiliz devlet kilise ayrimi savunan kongre yanlilari ve Anglikan ki bunlar daha sonradan Pilgrim Babalari olarak bilindiler Kuzey Amerika ya goc ederek orada Plymouth Kolonisini kurdular Kendi kendilerini idare ediyor olmaktan memnun halde iki parcali demokratik bir hukumet olusturdular Yasama ve yargilama isini yapacak ve yedi asistaniyla bir yurutme organi islevini gorecek olan bir genel mahkemeyi secerek olusturdular Massachusetts Korfezi Kolonisi kurulus 1628 Rhode Island 1636 Connecticut 1636 New Jersey ve Pensilvanya benzer anayasal kurumlarini olusturdular Hepsi de politik guclerin ayriligini benimsediler Plymouth Kolonisi ve Massachusetts Korfezi Kolonisi disindaki Ingiliz ileri karakol kolonileri demokratik sistemlerine dinsel ozgurlugu eklediler ve insan haklarinin gelisimine dogru onemli bir adim attilar Plymouth Kolonisi Valisi un Plymouth Plantasyonu nun Tarihi adli kitabi Ingiltere de genis bir okuyucu kitlesinin ilgisini cekti Boylece kolonilerdeki hukumet bicimleri ana vatanlari olan Ingiltere de John Locke da dahil olmak uzere bircok kisi tarafindan ogrenildi O Ingiliz anayasal sistemi uzerine bir calismasinda politik gucun ornegin Lordlar Kamarasi ve Avam Kamarasi gibi bir takim yapilar arasinda dagitilmasi diger yandan monarkin ayricaliklari ve ulkenin korunmasi icin bir yurutme ve federal yapinin olusturulmasi sonucunu cikardi Ingiltere nin yazili bir anayasasi olmamisti John Locke un yasama yurutme ve federatif yetkileri John Locke Montesquieu nun uclu sistemine onculuk eden daha onceki bir model John Locke tarafindan 1690 tarihli Iki Hukumet Uzerine Iki Inceleme adli eserinde ortaya konulmustur Locke Iki Inceleme adli eserinde yasama yurutme ve federatif guc arasinda ayrim yapmistir Yasama gucunu toplumun gucunun nasil kullanilacagina yonlendirme hakki olarak tanimlamistir Yurutme gucu ise yapilmis olan yasalarin uygulanmasi olarak belirtilmistir Locke ayrica federatif gucu de tanimlamis bu guc savas ve baris yapma ittifaklar ve anlasmalar yapma ve toplum disindaki kisi ve topluluklarla yapilan tum islemleri icermektedir yani gunumuzde dis politika olarak bilinir Locke ayri gucleri ayirt ederken bunlarin ayri kurumlar olmadigini belirtmis ve bir kurumun veya kisinin birden fazla guce sahip olabilecegini vurgulamistir Locke Eylem icin Yetki olarak da adlandirilan bir konuda yogun bir sekilde savunma yapar cunku bu tur kampanyalarin guc yogunlasmalarini olusturma konusunda son derece sinirli bir yetenege sahip oldugunu iddia eder Ornegin Locke yurutme ve federatif guclerin farkli oldugunu ancak genellikle tek bir kurumda birlestirildigini belirtmistir Locke yasama gucunun yurutme ve federatif guclere bagli olan ustun olduguna inaniyordu Yasama gucunun ustun oldugunu Locke yasa koyma yetkisi oldugu icin baskasina yasalar verebilecek olan ondan ustun olmalidir 2 Tr 150 seklinde gerekcelendirmistir Locke a gore yasama gucu yetkisini halktan alir ve yasama organini olusturma ve kaldirma hakkina sahiptir Ve halk kurallara boyun egiyoruz ve boyle kisiler tarafindan yapilan yasalara uyacagiz dediginde kimse baskalarinin onlar icin yasa yapmasini soyleyemez halk yalnizca kendi sectikleri ve yasalar yapmak icin yetkilendirdikleri kisiler tarafindan cikarilan yasalara bagli olabilir Locke yasama gucu uzerinde kisitlamalar oldugunu savunmaktadir Yasama organinin keyfi bir sekilde yonetemeyecegini halkin rizasi olmadan vergi koymayi veya mulkleri el koymayi yapamayacagini belirtir orn Temsil olmadan vergilendirme yok yasa yapma yetkisini baska bir kuruma devredemeyecegini bu durum nondelegation doktrini olarak bilinir Frenler ve dengeler mekanizmasi Bir gucun digerlerinden ustun gelmesini engellemek ve birimleri birlikte calismaya tesvik etmek icin kuvvetler ayriligini uygulayan yonetim sistemleri frenler ve dengeler ni gelistirdiler Bu terim de Montesquieu e atfedilmektedir Frenler ve dengeler sistemi sayesinde guclerden birisi bir digerinin gucunu yasal islemler tabaninda sinirlayabilmektedir Kuvvetler ayriligi ilkesini benimsemis her ulkenin kendine ozgu bir frenler ve dengeler sistemi vardir Ornegin yargi organi yasama ve kisitli olarak da yurutme organinin cikarmis oldugu yasal duzenlemelerin oncelikle anayasaya uygunlugunu Anayasa Mahkemesi vasitasi ile denetleyebilmektedir Bununla birlikte mahkemelerin kurulus gorev ve yetkileri yasama organi tarafindan yasalarla duzenlenmektedir Bundan sonraki asama toplum yasaminda bireyler arasinda ya da bireylerle devlet arasinda ortaya cikan uyusmazliklarin yargi eliyle yargi yontemleri kullanilarak cozumlenmesidir Yargic ve savcilik teminati olarak bilinen guvenceler esasinda yargi bagimsizliginin saglanmasinin teminatlaridir Her uc kuvvetin dengeli bir bicimde bir digerini frenleyebilmesi kuvvetler ayriligi ilkesinin ozunu olusturmaktadir Kuvvetler ayriligi teorisinin ardindaki temel durtu Aristo Platon Cicero Locke ve Montesquieu dan bu yana hep devleti yonetme gucunun tamaminin bir kisi veya bir grup kisi elinde toplanmasinin mutlakiyete yol acacagi endisesi ve bunu onlemek dusuncesidir Yasama Meclis ler Yurutme Hukumet ler Yargi Bagimsiz Mahkemeler Yasa cikarma gucu Vergi cikarma gucu borc alma ve butce hazirlama gucu Genellikle savas ilan etmek icin tek yetkili Sorusturma acma yetkisi ozellikle yurutme birimine karsi Cogunlukla yurutme biriminin basina birini atama gucu Bazen mahkemelere yargic atama gucu Anlasmalari onaylama gucu Baskan bazen yasalari veto edebilir Meclis tarafindan azledilmeyi de goze alarak bazi yasalarin uygulanmasina karsi cikabilir Cesitli amaclar icin ayrilmis butceyi harcamayi reddedebilir Savas yonetimi askeriyenin operasyonel yonetimi Cesitli durum ilanlarina yetkilidir acil durum afet ilanlari gibi yasalara uygun duzenlemeler cikarabilir ve yurutme emirleri verebilir Genellikle yargiclari atar Bazen suclularin affedilmesini saglar Hangi durumlarda hangi yasalarin uygun olduguna karar verir Bir yasanin anayasaya aykiri olup olmadigini denetler Yasalarin yorumlanmasinda ve anlasmazliklarda uygulanmasinda tek yetkilidir Bazen bazi yasalarin daha onemli yasalarla ornegin anayasa ile uyumlu olmamasi durumunda bu yasalari gecersiz kilabilir Suclularin idaresine karar verme gucu Kanitlarin bulunmasi ve gerekli dokumanlarinin olusturulmasina zorlama gucu Temyiz islemi tutarli uygulamalari gerektirir ama tek tek davalar icin karar verme yetkisi dusuk makamda bulunan yargiclarin yetkisinde olabilir bu yargiclarin ne kadar yetkili olduklari davalarin tipine gore degisebilir Sadece gercek kisiler tarafindan one surulen gercek anlasmazliklar uzerinde karar verebilme yetkisine sahiptir Kendi uyelerinin idaresi Genellikle diger birimler tarafindan sebep gosterilmeksizin gorevden alinamazlarBakiye durumunu dengede tutmakYasama ve yurutme birimlerinin teorideki bagimsizligi bir miktar bu iki birimin ayri ayri secilmelerinden ve halka karsi dogrudan sorumlu olmalarindan kaynaklanmaktadir Bununla birlikte birimlerin birbirlerinin islerine mudahalesini engellemek icin yargisal onlemler de vardir Yargisal bagimsizlik yasam boyu gorevlendirme gonullu emeklilik ve yasama tarafindan cok zor gorevden alinabilmeleri sayesinde saglanmaktadir Uc devlet biriminin guclerini sinirlayan yasal duzenekler cok buyuk oranda halkin fikirlerine kamuoyuna dayanmaktadirlar Kamuoyu yasal otoritenin mesruiyetine ve fiilen uygulanmasina olanak saglar Fren ve denge sistemi ayni zamanda kendi kendine yonetilebilir bir sistemdir Gucun suistimali caydirilabilinir ve gucu elinde toplama durumu da diger iki birimin duzeltmesi sonucu engellenebilir Boyle bir durumda duzeltme kendiliginden gelmez ve diger iki birimin aktif olarak bu durumu engellemesi gerekir Birimlerin bagimsizliginin ve biraz da bunun bir sonucu olarak tarafsizliginin onemi burada ortaya cikmaktadir Boylece tiranligin ve totaliter bir yonetimin onune gecilebilir Kuvvetler ayriligi modellerinin temel gorunumleri ve mukayeseleriGuclerin yuksek bir derecede ayrildiklari anayasalar dunya capinda yaygin olarak gorulmektedir Birlesik Krallik guclerin etrafini kusatan ozellikteki yapisiyla digerlerinden farki ayirt edilebilmektedir Italyada gucler tumuyle birbirinden ayrilmis olup bakanlar kurulu parlamento meclislerinin her ikisinden de guvenoyu almak zorundadir Latin Amerika ulkelerinden bazilarinda hukumet secim kurullari bulunmaktadir Yeni Zelanda ve Kanada gibi ulkeler guclerin hafif bir bicimde ayrildiklari ulkelere ornektir Kanada teoride kollarin ayrimiyla belirginlesmekte olsa da uygulamada gucler ayrimini sinirli bicimde uygulamaktadir Yeni Zelanda anayasasi bircogu zimni olarak ifade olunan bir dizi anayasal guvencelerle guclerin ayrildigi ilkeler uzerinde olusturulmustur Yurutmenin kararlarini uygulama yetenegi genel olarak karisik oransal uye sistemiyle secilen yasamaya dayalidir Bunun anlami hukumeti ender olarak tek bir partinin olusturmasi ancak cogunlukla koalisyon partilerinin hukumet kurmasidir Yarginin hukumet mudahalesinden bagimsizligi saglanmistir Bir dizi yargi kararlari yasanin ictihat yoluyla yorumlanmasiyla elde edilmisse yurutme organi yasama tarafindan gerekli mevzuatin olusturulmasi bakimindan baslatici olarak rol alabilir Yurutme organi herhangi bir hukmun yeniden incelenmesi veya yenilenmesi icin herhangi bir yargisal organdan istekte bulunamaz verilen hukum nihaidir Yurutme yargi kurumu veya onun herhangi bir bireysel mensubu uzerinde bir otoriteye sahip degildir Kuvvetler ayriligi ozelligi tasiyan sistemler kuvvetler arasindaki iliskinin yogunluguna gore birbirinden farkli ozellikler tasiyabilmektedir Kuvvetlerin yumusak bir sekilde birbirinden ayrildigi yapilara parlamenter sistem kuvvetlerin sert bir sekilde birbirinden ayrildigi yapilara ise baskanlik sistemi adi verilmektedir Kuvvetler ayriligi mevcut olmakla birlikte devlet baskanina yurutme organi icinde agirlik verilmisse bu tur bir yapiya da yari baskanlik sistemi adi verilmektedir Kuvvetler ayriligi sistemleri de kendi icinde kuvvetlerin sert ve yumusak ayriligi olmak uzere ikiye ayrilir Sert kuvvetler ayriligi sistemine baskanlik sistemi yumusak kuvvetler ayriligi sistemine ise parlamenter sistem denir Buna karsin parlamenter sistemin yasama ve yurutme arasinda surekli bir isbirligini gerekli kildigi ve bu nedenle sadece baskanlik sisteminin net kuvvetler ayriligina dayandigi da ileri surulmektedir Tipik kollar Yasama Yurutme Yargi Denetleme Kurumlari Devlet Denetleme Kurulu Anayasa Mahkemesi vb Secim Kurumlari Il ve Ilce Secim Kurullari vb secim komisyonlari kursuler veya digerlerinden bagimsiz mahkemeler SavciliklarUc kuvvetliler Avustralya Avustralya gercek anlamda yasama ve yurutme gucleri arasinda kesin bir ayriligi olusturmamistir Hukumet bakanlarinin parlamento uyesi milletvekili olmalari gerekmektedir ancak federal yargi sistemi diger iki kuvvet olan yasama ve yurutmeden kesin bir bicimde ayrilmistir Bununla birlikte ABD anayasasinin etkisi altinda Avustralya Anayasasi da uc kuvveti birbirinden ayri olarak tanimlamaktadir Bu ulkenin anayasal durumu yargiclar tarafindan kuvvetler ayriliginin dolayli aciklamasi oldugu yonunde yorumlanmaktadir Ulkenin federe devlet hukumetleri benzer duzeyde kuvvetler ayriligina sahiptir ancak bu genel olarak anayasal duzeyde olmaktan ziyade geleneksel tabandadir Avusturya Hans Kelsen uc kuvvetli devlet yapisini tasiyan Avusturya ve Cekoslovakya anayasalarinin hazirlayicisidir Avusturya ve Cekoslovakya nin 1920 tarihli anayasalari Avrupa da anayasa akademisyeni olan Hans Kelsen tarafindan hazirlanmistir Kelsen Avusturya Anayasal Istinaf Mahkemesini Anayasa Mahkemesi anayasaya aykiri edimlere karsi anayasanin savunulmasi icin uclu idari yapinin bir parcasi olarak sunmustur Birlesik Devletler Ayrica bakiniz Amerika Birlesik Devletleri nin yonetimiGeorge Washington 1787 Anayasa Komisyonunda ABD Anayasasi ni imzaliyor ABD Anayasasi Madde 1 Kisim I Kongre ye sunu tanir Yasama gucleri burada teslim edildigi gibidir der ve Madde 1 Bolum 9 da Kongre ye yasaklanmis edimler anlatilirken Madde 1 Bolum 8 de bu madde ile izni verilmis edimleri sayar Yetki veren Madde II ifadesi yurutme gucu icin herhangi bir sinir koymamakta ancak Yurutme gucu bir Amerika Birlesik Devletleri Baskanina yetkilendirilmelidir Madde III e gore Yuksek Mahkeme Yargi Yetkisi ni elinde bulundurur ve ayni madde donum noktasi ozelligini tasiyan davasi sonrasinda Marshall mahkemesinde adli gozden gecirmeye temyiz isaret tasimakta oldugu biciminde yorumlandi Hukumet terimi genel ve yaygin olarak yurutme islevini yerine getiren siyasal yapinin ifadesi olarak kullanilmaktayken ABD Federal Hukumeti ayri gucleri hukumetin kollari olarak isaret etmektedir Parlamenter sistemlerde devletin organlari olarak ayrilmis yasama yurutme ve yargi guclerinin baskanlik sistemini uygulamakta olan ABD de hukumetin organlari olarak ayrilmis bicimi olarak aciklamak mumkundur Federal sisteme gore teskilatlanmis ABD deki yapi Federal ulusal devlet eyalet federe devletler ve yerel yonetim kademelerine ayrilmistir Yasama yurutme ve yargi gorev ve yetkilerinin tanimlanmis olmasinin guclerin yatay ayriligini federal devlet eyaletler ve yerel yonetim yapilari da guclerin dikey ayriligini ifade ettigi belirtilmektedir Baskan halkoyu ile secilmektedir Yurutme gucunu elinde bulunduran devlet baskani bakanlar kurulu baskani ve silahli kuvvetlerin basi olan baskandan tamamen bagimsiz olarak secilen temsilciler meclisi ve senato yapilari bulunmaktadir Meclis uyeleri 2 yil icinde yenilenmektedir Senatonun ise iki yil icinde 1 3 u yenilenmektedir Yargi teskilatindaki yargiclar yasama ve yurutme tarafindan belirlenmektedir Federe devletlerin eyaletlerin vali adi verilen yoneticileri uniter devletlerin aksine atamayla degil secimle goreve gelmektedir Birlesik Krallik Parlamento Basbakan Bakanlar Kurulu Hukumet Departmanlari ve Sivil Hizmet Mahkemeler Yazili halde derlenmis bir belge olmayan Ingiliz anayasasinin gelisimi yasamada eski bir rolu bulunan monarkin kisiliginde yasama yurutme ve yarginin olusturulmasi tabaninda olmustur Ingiliz parlamento duzeni tac lordlar kamarasi ve avam kamarasi olmak uzere uc temel kurumdan olusmaktadir Yurutme ise Ozel Konsey Bakanlar Kurulu ve hukumet olmak uzere yine uclu bir yapilanmadan olusmaktadir Yargi bagimsiz bir yapi ve adaletin kaynagi olarak tum sulh hakimlerini ve tum savcilari kendi adina goreve getirir Kuvvetler ayriligi Ingiltere de bir ilke olarak etkin bulunsa da anayasal sisteminin zayif bir kuvvetler ayriligi na A V Dicey sahip oldugu siklikla ifade edilmektedir Ornegin Ingiltere de yurutme yasamanin bir altkumesidir Hukumet Avam Kamarasi nda cogunluga sahiptir ve yasa cikarmakta bir guclukle karsilasmaz Bu nedenle hukumet cok acik bir bicimde yasamadan ustun bir durumdadir Lijphart 2005 22 ve Yuksek Mahkemenin 2005 anayasal reformu ile kurulup 1 Ekim 2009 da faaliyete gecmesine kadar yarginin daha kucuk miktarda bir ek uzantisi olarak bulunmustur Basbakanin tavsiye uzerine Britanya monarklari tarafindan atanmakta olan ve yasama yurutme ve 2005 oncesine kadar yargi teskilatinda gorevli bulunan Lord Chancellor 2005 e kadar Avam Kamarasi Sozcusu Bakanlar Kurulunda bir hukumet bakani ve mahkemelerin idari yapisinin yargi sisteminin ve yargiclarin atanmasinin yapildigi Adalet Bakanligi departmaninin basi olarak bulundugundan yasama yurutme ve yargi guclerinin icinde bulunmustur 2005 teki anayasal reformla gucler ayrimina dogru gidilerek yasama islevi Avam Kamarasina ve yargi islevi Adalet Baskanligina gecmistir Adalet Bakani Departmani Adalet Bakanligi ile degistirilmis ve Lord Chancellor ise simdi surmekte olan Adalet Devlet Sekreteri pozisyonuna donusturulmustur Cekoslovakya Cekoslovakya Anayasasi Hans Kelsen tarafindan yaklasik olarak Avusturya hukumeti icin anayasayi yazdigi zamanlarda 1920 de yazildi Anayasa bir temyiz yargisini da iceren haliyle uc parcali hukumet modeli tabaninda hazirlandi Anayasa icin temel alinan model Birlesik Devletler Anayasasi modeliydi Fransa Fransa 4 Ekim 1958 tarihli Besinci Cumhuriyet anayasasina gore Fransa yonetimi uc kola ayrilmistir Fransa da parlamento Madde 24 e goreSenato ve Fransa Ulusal Meclisinden olusur ve senato ulkedeki yerel yonetimlerin temsilini saglar Parlamento yasalari cikartir hukumetin faaliyetlerini izler ve kamusal politikalari degerlendirir Anayasanin 20 maddesine gore hukumet milli politikayi belirler ve yurutur Yurutme organi halk tarafindan secilen cumhurbaskaninin yani sira Basbakan ve Bakanlar Kurulunu da icermektedir Fransa basbakani cumhurbaskani tarafindan aday gosterilmekte ancak hukumet yasama organi olan Fransa Ulusal Meclisine karsi sorumlu bulunmaktadir Anayasanin 64 maddesi Cumhurbaskanini garantoru olarak ve Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulunu Cumhurbaskanina yardimci olarak belirtir Fransa Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu biri yargiclar digeri savcilar konusunda yetkili iki daireden olusmaktadir Yargi sistemi bunyesinde 4 Ekim 1958 tarihli Besinci Cumhuriyet anayasasi ile kurulan Fransa Anayasa Kurulunu de bulundurmaktadir Hindistan Parlamento Basbakan Kabine Hukumet Departmanlari amp Sivil Hizmet Yuksek Mahkeme Hindistan guclerin acik bicimde ayristigi parlamenter hukumet sistemini izlemektedir Yargi kuvveti diger iki koldan tamamen ayrilmistir Yurutme gucleri Bakanlar Kurulu Sekreteri ve diger sekreteryalarla asiste edilmis Baskan ve Basbakan olarak yetkilendirilmistir Her uc kuvvet de frenler ve dengelerin bir digeriyle denge icinde surdurulmesidir Hong Kong Hong Kong Cin idare topraklarinda bulunan Birlesmis Milletlerle birlikte imzalanmis uluslararasi bir antlasma olan Sino Britanya Katilim Bildirgesi ile uyumlu olarak olusturulmus bir ozel idari bolgedir Hong Kong da Hong Kong Temel Yasa si icinde belirtilmis uc temel guc bulunmaktadir Bu temel yasa icinde tek ulke iki sistem doktrini adi verilen taban uzerinde Britanya kolonisi doneminde olusturulan Ingiliz Hong Kong u politik duzenlemeleri korunmustur Hukumet Yasama Konseyi Yargi Son Inceleme Mahkemesi ve diger mahkemeler ve kursuler Hong Kong Yurutme Sefi 1 200 uyeli bir secim komitesi tarafindan hem bolgenin hem de hukumetin basi olmak uzere secilir ve resmi olmayan uyeler ile hukumet sekreteryasindan olusan Hong Kong Yurutme Konseyine baskanlik eder Mahkemeler yargisal anayasal yasamadan ve idari edimlerden inceleme yetkisini uygular ve islemlerinde kuvvetler ayrimini gozetir Hong Kong Son Adli Temyiz Mahkemesi Yargitay Baskani bu durumu kuvvetler ayriligini 2010 adli yili acilisinda yaptigi konusmasinda ifade etti Cin Halk Cumhuriyeti liderleri ve uc kuvvetin bagimsizligini degil yurutme baskanligindaki sistem adiyla isbirligi icinde bulunmalarini desteklediklerini savunan politikacilarin kuvvetlerin politik bagimsizligina karsi olduklari one surulmektedir Turkiye Yasama TBMM Yurutme Cumhurbaskani Yargi Bagimsiz ve Tarafsiz Mahkemeler Turkiye Cumhuriyeti Anayasasi 7 Maddesine gore Yasama yetkisi Turk Milleti adina Turkiye Buyuk Millet Meclisinindir Bu yetki devredilemez Madde 75 TBMM nin kurulus esaslarini Madde 87 Gorev ve Yetkileri ni aciklamaktadir Kanun koymak degistirmek ve kaldirmak Bakanlar Kurulunu ve bakanlari denetlemek Bakanlar Kuruluna belli konularda Anayasanin 87 maddesine dayanarak Kanun hukmunde kararname cikarma yetkisi vermek Butce ve kesinhesap kanun tasarilarini gorusmek ve kabul etmek Para basilmasina ve savas ilanina karar vermek Milletlerarasi andlasmalarin onaylanmasini uygun bulmak Turkiye Buyuk Millet Meclisi uye tam sayisinin beste uc cogunlugunun karari ile genel ve ozel af ilanina karar vermek Anayasanin diger maddelerinde ongorulen yetkileri kullanmak ve gorevleri yerine getirmektir Cumhurbaskani Yasama ile ilgili gorev ve yetkileri Gerekli gormesi durumunda TBMM acilis konusmasi yapmak Ulkenin ic ve dis siyaseti hakkinda Meclise mesaj vermek Gerektiginde TBMM ni toplantiya cagirmak Yasalari yayimlamak Yasalari tekrar gorusulmek uzere TBMM ye gondermek Gerekli gormesi halinde Anayasa degisikliklerine iliskin kanunlari halkoyuna sunmak Kanunlarin kanun hukmunde kararnamelerin TBMM Ictuzugunun tumunun veya belirli hukumlerinin Anayasaya sekil ve esas bakimindan aykiri olduklari gerekcesi ile Anayasa Mahkemesi nde iptal davasi acmak Kanunlarin uygulanmasini saglamak uzere ve bunlara aykiri olmamak sartiyla yonetmelikler cikarmak Yurutme yetkisine iliskin konularda Cumhurbaskanligi kararnamesi cikarmak Yurutme ile ilgili gorev ve yetkilerinden bazilari Cumhurbaskani yardimcilari ile bakanlari atar ve gorevlerine son vermek Bakanlar Kuruluna baskanlik etmek veya Bakanlar Kurulunu baskanligi altinda toplantiya cagirmak Ust kademe kamu yoneticilerini atar gorevlerine son vermek Yabanci devletlere Turk Devleti nin temsilcilerini gondermek yabanci devlet temsilcilerini kabul etmek Milletlerarasi antlasmalari onaylamak ve yayimlamak TBMM adina Turk Silahli Kuvvetlerinin Baskomutanligi ni temsil etmek Genelkurmay Baskanini atamak Devlet Denetleme Kurulu uyelerini ve baskanini atamak Universite rektorlerini secmek Yargi ile ilgili gorev ve yetkilerinden bazilari Anayasa Mahkemesi uyelerini secmek Danistay uyelerinin 1 4 unu secmek Yargitay Cumhuriyet Bassavcisini ve Vekilini secmek Askeri Yargitay uyelerini secmek Askeri Yuksek Idare Mahkemesi uyelerini secmek Hakimler ve Savcilar Kurulu uyelerini secmek Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaskani Anayasanin 106 maddesi Bakanlar Kurulunun kurulusunu aciklamaktadir Cumhurbaskani yardimcilari ve Bakanlar Kurulu uyeleri Cumhurbaskaninca atanir Cumhurbaskani yardimcilari ve bakanlar milletvekili secilme yeterliligine sahip olanlar arasindan Cumhurbaskani tarafindan atanir ve gorevden alinir Turkiye Buyuk Millet Meclisi uyeleri Cumhurbaskani yardimcisi veya bakan olarak atanirlarsa uyelikleri sona erer Cumhurbaskani Bakanlar Kurulunun baskani olarak Bakanliklar arasinda isbirligini saglar ve hukumetin genel siyasetinin yurutulmesini gozetir Bakanlar Kurulu bu siyasetin yurutulmesinden birlikte sorumludur Bakanlar Kurulu cumhurbaskani yardimcilari ve bakanlardan olusur Cumhurbaskani yardimcilari ve bakanlar milletvekili secilebilme yeterliligine sahip olanlar arasindan Cumhurbaskaninca atanir Bakanlar Kurulunun calisma usullerini duzenleyen bir yasa yoktur Anayasa Mahkemesi Cumhurbaskanini Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanini Cumhurbaskani yardimcilarini bakanlari Anayasa Mahkemesi Yargitay Danistay Baskan ve uyelerini Bassavcilarini Cumhuriyet Bassavcivekilini Hakimler ve Savcilar Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Anayasanin 148 maddesine gore Yuce Divan sifatiyla yargilayabilir Cumhurbaskani Bakanlar Kurulunun basi olarak bakanliklar arasindaki uyumu saglar TBMM cikaracagi bir yasayla Bakanlar Kuruluna Kanun Hukmunde Kararname cikarma yetkisi taniyabilir Bakanliklarin gorev ve yetkileri TBMM nin cikaracagi yasayla duzenlenir Bakanlar kurulu yurutmenin faaliyetlerinden dolayi siyasi olarak TBMM ye gorevleri sirasinda isledikleri suclardan oturu cezai olarak Yuce Divan a karsi ve diger yandan hukuki olarak sorumludur Hukuki sorumluluk geregi yurutmenin islem ve eylemlerine karsi yargiya basvurularak islemlerin iptali ve zararlarin temini talep edilebilir Turkiye Cumhuriyeti Anayasasinin 138 maddesi yargi bagimsizligini 139 maddesi hakim ve savcilik teminatini guvence etmektedir Esasen mahkemelerin bagimsizligi ile yargiclarin bagimsizligi es anlamlidir Yargi yetkisi hukuk devletinin temel kurumlarindan oldugu icin her turlu baski ve etkiden uzak bicimde yurutulmelidir Anayasa Mahkemesinin gorevleri Iptal davasi acmak kanunlarin kanun hukmunde kararnamelerin meclis ictuzugunun anayasaya uygunlugunu denetlemek Yuce Divan sifati ile Cumhurbaskanini Turkiye Buyuk Millet Meclisi Baskanini Cumhurbaskani yardimcilarini bakanlari Anayasa Mahkemesi Yargitay Danistay Baskan ve uyelerini Bassavcilarini Cumhuriyet Bassavcivekilini Hakimler ve Savcilar Kurulu ve Sayistay Baskan ve uyelerini gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan sifatiyla yargilamak Parti kapatma davalari Yargitay Baskanligi Adli yargi gorevleri Hukuk ve ceza mahkemeleri uyusmazliklarina bakmak Sulh Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii Asliye Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii Sulh Ceza Mahkemeleri temyiz mercii Asliye Ceza Mahkemeleri temyiz mercii Agir Ceza Mahkemeleri temyiz mercii Danistay Baskanligi Idari yargi gorevleri Yurutme ve idarenin hukuka aykiri islemlerini iptal etmek Idare mahkemelerinin temyiz mercii temyiz mercii Bolge idare mahkemelerinin temyiz mercii Cumhurbaskani ve Bakanlar Kurulunca gonderilen kanun tasarilari hakkinda gorus bildirmek Askeri Yargitay Baskanligi Askeri Yuksek Idare Mahkemesi Sayistay BaskanligiDiger sistemler Almanya Almanya hukumetinde uc kuvvet Federal Almanya Cumhuriyeti Temel Yasasinda daha da ileri olarak 6 temel yapiya bolumlendirilmistir Federal Baskan Bundesprasident Yurutme Federal Bakanlar Kurulu Bundesregierung Yurutme Federal Kurultay Bundestag ve Federal Konsey Bundesrat Yasama Federal Meclis Bundesversammlung Federal Kurultay ve Almanya federe devletlerinden gelen secicilerden olusur Baskanlik secici heyeti Federal Anayasa Mahkemesi Bundesverfassungsgericht Yargi Federal duzeydeki yargilama kolu olan Anayasa Mahkemesinin yaninda yine federal duzeyde bes Yuksek Mahkeme biri medeni hukuk ve ceza davalari Bundesgerichtshof ve idare vergi is hukuku ve sosyal guvenlik konularinin her biri icin toplam dort adet olmak uzere olusturulmustur Ayrica federe devletler Lander Bundeslander duzeyinde kurulmus mahkemeler ilk once sayilan bes Yuksek Mahkemenin mevki bakimindan asagisinda bulunmak uzere olusturulmus olup Yuksek Mahkemelere oldukca ender olarak gorev dusmektedir Belcika Belcika farkli yonetim seviyelerinde uclu politik yapiyi olusturmus federal bir devlettir 1831 Anayasasi monarkin guclerini sinirlayan ve guclerin sert bir bicimde ayristirildigi zamanin en ozgurlukcu olanlarindan birisi olarak degerlendirilir Belcika enstitulerinin sematik gosteriminde belirtildigi gibi uc temel ilke uzerinde bicimlenmistir Belcika kurumlarinin sematik gosterimi Uclu siyasal yapi kuvvetlerin yatay ayriligi Yasama gucu genel secim sistemi bir kisi bir oy ile belirlenmis secimle tespit edilen meclis yapisina verilmistir Yurutme gucu Bakanlar Kuruluna verilmistir Bakanlar kral tarafindan genellikle meclisteki secilerek belirlenen milletvekilleri arasindan atanirlar Bununla birlikte milletvekili olmayan kisiler de bakan olarak atanabilir Ancak bakan olarak atanmalari halinde secilmis olduklari vekillikten istifa etmelidirler Yargilama yetkisi mahkemeler tarafindan kullanilmaktadir Ust duzey mahkeme baskanlari Yuksek Yargi Kurulunun onerdikleri arasindan bakan tarafindan atanmaktadir Ust duzey baskanlar bir yargic veya sorusturma yargici veya savci olarak atanabilirler Hukumetin yurutme gucu bunu yerine getirmek icin fiziki yapilari tesis olusturma personel istihdami ve mali kaynak kullanimi saglanmasindan sorumludur Yargiclar ve diger bazi kisiler belirli mevkilere askeri emniyet teskilati ruhban noterlik sinirli gorevleri olan yargiclik atanabilirlerse de bu durumda bir secim faaliyeti icinde bulunamazlar Bagli kurumlar guclerin dikey ayrimi Ulusalustu emirnameler AB yasamasi ve uluslararasi andlasmalar federal duzeyde onaylanmasi gerekmektedir Federal devlet Belcika ulusal devleti anlamindadir Federal duzey asagida belirtilenlerin birlesimidir Iki meclisli bir yasama organi Senato ve Temsilciler Evi 2014 te dogrudan secilen bir yapi oldu Senato dolayli olarak bolgelerden atamayla teskil edilen bir yapi oldu Federal bir hukumet Basbakan ve Bakanlar ile devlet sekreteryasi Adaletin gozetilmesi savunma disisleri ve sosyal guvenlik kamu sagligi ile gorevli Yuksek Mahkeme Anayasa Mahkemesi Iptal veya temyiz mahkemesi Bolgesel federe duzeyde sunlardan olusmaktadir Tek yapidan mutesekkil parlamento Bakan baskan bakanlar ve devlet sekreteryasi tarafindan yonetilen bolgesel bir hukumet bolgesel konularla ilgili gorevlendirilmistir Vilayetler de benzer yapilara sahiptiir Tek yapili vilayet kurulu Vilayet konulariyla gorevli baskan yardimcisiyla asiste edilmis vilayet yoneticisi Temyiz mahkemesi Takdir Mahkemesi Vilayetler Arrondissement adi verilen orta derecedeki belediye alanlarina bolunmustur Arrodissemental belediye alanlarinda bir yurutme duzeyi bulunmaktadir Kent ve mahalli idare yapilari Bir kent veya mahalli idare kurulu Bir belediye baskani belediye meclis uyeleriyle asiste edilmis olup yerel konularla gorevlidir Sulh Mahkemesi Duzenleyici Mahkeme uc yargic Sulh yargici ve polis mahkemesi yargiclari tek yargicli mahkemeler Kral devletin basidir siyasal bir gucu bulunmamaktadir ve her edim ve ifadesinin bir bakan tarafindan yurutme onayinin verilmesi gerekir bakanlarin atamalarini yapar ancak onlari secme yetkisi yoktur yurutme gucu parlamentoda cikarilan yasalari imzalar ve yururluge koyar yasama yetkisi Devletin basi silahli kuvvetlerin komutanidir sadece sembolik olarak Silahli kuvvetler siyasal bakimdan Savunma Bakanligina baglidir ve Genelkurmay Baskani parlamentoya karsi sorumludur ve emirleri Savunma Bakani ve hukumetten almaktadir Belirli islevler birbiri ile bagdasmaz nitelikli olarak addedilmistir ve bu sayilanlardan birisini icra edecek olanlar bir digerini de beraberinde yerine getiremeyeceklerinden birisinden istifa etmelidirler Ordu komutanlari savas donemi icinde bile olsa bakan olamazlar Kosta Rika 1948 deki sonucu olarak eski baskan ve zorunlu aday baskanlik secimini kaybettikten sonra Kosta Rika nin nasil bir modeli izleyecegi secimi kazananlarin onunde cozulmesi gereken temel konu olarak belirginlesti liderligindekilerin duzenledigi halk oyu ile bir Anayasa Meclisi olusturuldu anayasa 1949 da uygulamaya gecirildi ve yururlukte kaldi Kurucu meclis daha korporatist dusunceleri reddettigi icin bu anayasa 1871 anayasasi uzerinde yapilan degisikliklerle olusturuldu Yeni anayasada yasama yurutme ve yargisal kollardan olusan bir yapi getirildi Ancak bunlarla birlikte ve bunlara esit gucte ilki secimleri denetleyen kararlari gozden gecirilemeyen secimsel brans ikincisi tek parcali yasama meclisinin altinda yer verilen ancak ona esit gucte oldugu kabul edilen kontrolor brans olmak uzere iki otonom yapi daha olusturuldu Kurum hukumet binalari ve bina sahipleri icin parasal ihtiyat da saglamaktadir ve rutin olarak gorevi kotuye kullanmalari nedeniyle belediye baskanlarinin dusurulmesini isleme koymaktadir Kesin bicimde olusturulmus bu kurum ulkenin besinci gucu durumundadir Macaristan Macaristan da gucler ayriligi ilkesi uyarinca kurulmus parlamento hukumet mahkeme sistemi ve kamu ithamcisi olmak uzere dort farkli brans bulunmakta olup bunlar da alti bolume ayrilmistir Parlamento Magyar Orszaggyules Vekiller oldukca karmasik bir yontemle iki turlu oylama sistemi vasitasiyla halk tarafindan 4 yilda bir secilir Hukumet Magyar Kormany 50 1 salt cogunluk oyu ile 4 yillik bir donem icin secilir ve secildikten sonra ayni oy miktariyla herhangi bir an dusurulebilir Yuksek Mahkeme Legfelsobb Birosag Adliye sefi 2 3 oy coklugu ile parlamento tarafindan secilir hukumet gozetiminde degildir Anayasa Mahkemesi Alkotmanybirosag Uyeleri meclisin 2 3 oy coklugu ile 8 yil icin secilir bu yapi meclisin cikardigi yasalari bastan yok sayabilir ve hukumet gozetiminde degildir Bas Kamu Adina Suclayicisi Legfobb ugyesz Parlamentonun 2 3 oy cokluguyla 6 yiilik bir donem icin secilir buro butcesi sabit olup hukumet gozetiminde degildir Cumhurbaskani Koztarsasagi Elnok Macaristan Parlamentosu nun 2 3 oy cokluguyla 5 yillik bir donem icin bir defadan fazla olmamak kaydiyla secilir Sadece sembolik gucu bulunur yasalari imzalar ve baris doneminde orduya komutanlik yapar Macaristan daki Kamu Adina Suclayicisinin bagimsiz yapisal durumu 1974 Devriminden sonra Portekiz tarafindan model olarak alindi Bassavcilik sadece son zamanlar icinde 1989 da komunizmin cokusunden sonra Macaristan demokratik yapisinin dorduncu bir sutunu haline geldi Bu mevki nin XI yeni fikrasiyla bagimsiz bir yapi haline geldi Degisikligin anlami devlet gucunun kotuye kullanim ihtimalinin ozellikle de muhalif politikacilara karsi meydana gelebilecek secimlerden uzun sureli haric tutulmalarina yol acabilecek hatali suclamalarin onlenmesiydi Macaristan da Bassavcilarin yani sira potmaganvad adi verilen tarafsiz gercek kisiler tarafindan da mahkemelere dogrudan basvuru yapilabilmektedir Iddialarin hakli olup olmadigina mahkemeler karar vermektedir Tayvan Sun Yat senin dusuncesine gore Cin Cumhuriyeti hukumetinin bes kuvvet kolu bulunmaktadir Yuan yurutme Yurutme organi Cin Cumhuriyeti Basbakani tarafindan idare olunmakta ise de gercekte yurutme siyasetini belirleyen Cin Cumhuriyeti Baskani tarafindan idare olunmaktadir Yuan yasama tek meclisli parlamento tarafindan yurutulen yasama Yuan yargi Cin Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Cin Cumhuriyeti En Yuksek Derece Mahkemeleri birbirinden farkli yargilama konularini yurutmektedir Yuan Denetim Kurumu kontrolorluk kolu Yuan Sinav Kurumu Sivil hizmetler insan kaynaklari yonetimi Cin Cumhuriyeti Baskan ve Baskan Yardimcisi ayni zamanda ilga olunmus anayasal olarak yukarida sayilmis bes kuvvet kolundan degildir 2005 te iptal olunmasindan once Ulusal Meclis ve baskan ve baskan yardimcisini secmekle gorevlendirilmis Secim Kurulu anayasal kurumlardan birisiydi 2005 anayasa degisiklikleriyle Ulusal Meclisin yasa duzenleme yetkileri Yuan yasamasi na ve meclisin secme yetkileri secmenlere aktarildi Yasama ve yurutme guclerinin arasindaki iliskiler oldukca az miktarda tanimlanmistir Bunun yol actigi ulkenin politik ortamini neredeyse tumuyle felce goturen sorunlara bir ornek devlet baskaninin ne yasalari veto etme yetkisinin ne de iktidar partisinin azinliga dusmesi halinde yasama organini dagitma yetkisinin bulunmayisidir Yurutme ve denetim yuanlari liderleri baskan tarafindan atandigi ve yasama yuani tarafindan onaylandikalrindan marjinal gucler olduklari yonunde degerlendirilmektedir Yasama yuani kendi baskanligini secen tek organ olarak bulunmaktadir Baskan yardimcisinin uygulamada bir sorumlulugu yoktur Ayrica bakinizMonarsi Aristokrasi Karma hukumet demokrasi aristokrasi ve monarsi karisimindan olusan hukumet bicimi Demokrasi Roma Cumhuriyeti Anayasasi Mutlak guc Mutlakiyet Mesrutiyet Baskanlik sistemi Yari baskanlik sistemi Uniter devlet Meclis hukumeti sistemi Parlamenter sistem Dorduncu guc basin Yargisal aktivizm Hukuk felsefesi Hukuk devleti Hukukun ustunlugu Anayasa Anayasa hukukuKaynakca PDF 10 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 PDF 21 Ekim 2012 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 17 Haziran 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 PDF 10 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 Histories Book 6 11 13 Baron de Montesquieu Charles Louis de Secondat Stanford Encyclopedia of Philosophy Plato stanford edu 9 Mayis 2008 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Ekim 2008 lawiki org 8 Agustos 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Eylul 2010 Price Sara 22 Subat 2011 The Roman Republic in Montesquieu and Rousseau Abstract 12 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 19 Kasim 2012 Schindler Ronald 12 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi erisim tarihi 19 Kasim 2012 Lloyd Marshall Davies 22 Eylul 1998 Polybius and the Founding Fathers the separation of powers 27 Eylul 2011 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 17 Kasim 2012 12 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 Quoted in Jan Weerda Calvin in Evangelisches Soziallexikon Third Edition 1960 Stuttgart Germany col 210 Clifton E Olmstead 1960 History of Religion in the United States Prentice Hall Englewood Cliffs N J pp 9 10 Fennell Christopher Histarch uiuc edu 29 Nisan 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 12 Ocak 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Clifton E Olmstead History of Religion in the United States pp 69 76 99 105 114 116 Otto Heinrich von der Gablentz Gewalt Gewaltenteilung In Evangelisches Soziallexikon col 420 Kurland Phillip 1986 The Rise and Fall of the Doctrine of Separation of Powers Michigan Law Review 85 3 595 doi 10 2307 1288758 JSTOR 1288758 26 Ekim 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Temmuz 2023 Tuckness Alex 2002 Institutional Roles Legislative View Locke and the Legislative Point of View Toleration Contested Principles and the Law Princeton University Press s 133 ISBN 0691095043 Tuckness Locke and the Legislative Point of View Toleration Contested Principles and the Law at p 126 Locke John 1824 Two Treatises of Government C and J Rivington s 215 PDF 10 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 9 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 1 Subat 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Constitutional court of the Czechoslovak Republic 17 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Ocak 2014 The European model of constitutional review of legislation 26 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Constitution of the United States Archives gov 15 Eylul 2000 4 Subat 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Mayis 2013 Madison James 8 February 1788 The Structure of the Government Must Furnish the Proper Checks and Balances Between the Different Departments 18 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde The Federalist Papers No 51 PDF 10 Ekim 2015 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 White House Executive Branch 19 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Ocak 2014 PDF 1 Subat 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 PDF 10 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 Part 3 Constitutional Reform Act 2005 Acts of the Parliament of the United Kingdom 4 24 Mart 2005 s 3 14 Kasim 2009 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 2 Eylul 2009 The Constitutional Reform Act 2005 Commencement No 11 Order 2009 29 Haziran 2009 erisim tarihi kullanmak icin url gerekiyor yardim Duguit Leon 1911 Traite de droit constitutionnel vol 1 La regle du droit le probleme de l Etat Paris de Boccard p 645 PDF 10 Agustos 2013 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Jain M P 2010 Indian Constitutional Law LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur s 921 ISBN 978 81 8038 621 3 Hong Kong Judiciary 31 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Mart 2011 PDF Global Asia 15 Ekim 2013 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 6 Mart 2011 PDF 8 Aralik 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Turkiye Cumhuriyeti Cumhurbaskanligi 2 Nisan 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Ocak 2014 Turkiye Cumhuriyeti Anayasasi Md 87 Md 109 Md 112 Md 113 PDF 21 Ekim 2012 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 2 Subat 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Ocak 2014 PDF 10 Ocak 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2014 Fpri org 23 Eylul 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Ekim 2008 Konuyla ilgili yayinlarPeter Barenboim Biblical Roots of Separation of Powers 2 Kasim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde Moscow Letny Sad 2005 ISBN 5 94381 123 0 Permalink http lccn loc gov 2006400578 12 Temmuz 2012 tarihinde Archive is sitesinde arsivlendi Biancamaria Fontana ed The Invention of the Modern Republic 24 Eylul 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde 2007 ISBN 978 0 521 03376 3 W B Gwyn The Meaning of the Separation of Powers 1965 no ISBN Bernard Manin Principles of Representative Government 31 Aralik 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde 1995 English version 1997 ISBN 0 521 45258 9 hbk ISBN 0 521 45891 9 pbk Jose Maria Maravall and Adam Przeworski eds Democracy and the Rule of Law 2003 ISBN 0 521 82559 8 hbk ISBN 0 521 53266 3 pbk Paul A Rahe 2009 ISBN 978 0 300 14125 2 hbk ISBN 978 0 300 16808 2 pbk Iain Stewart Men of Class Aristotle Montesquieu and Dicey on Separation of Powers and the Rule of Law 19 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde 4 Macquarie Law Journal 187 2004 Iain Stewart 2002 Alec Stone Sweet Governing with Judges Constitutional Politics in Europe 2000 ISBN 978 0 19 829730 7 M J C Vile 1967 Indianapolis Liberty Fund 1998 Second edition ISBN 0 86597 174 9 hbk ISBN 0 86597 175 7 pbk Steven G Calabresi Debate The Great Divorce The Current Understanding of Separation of Powers and the Original Meaning of the Incompatibility Clause 157 University of Pennsylvania Law Review PENNumbra 134 2008 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde Why Our Next President May Keep His or Her Senate Seat A Conjecture on the Constitution s Incompatibility Clause 4 Duke Journal of Constitutional Law amp Public Policy 107 2009 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde Saikrishna Bangalore Prakash Why the Incompatibility Clause Applies to the Office of President 4 Duke Journal of Constitutional Law amp Public Policy 143 2009 1 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde Dis baglantilarT C Anayasasi8 Aralik 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde US Constitution30 Agustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde Turk Anayasa Hukuku Sitesi Hukumet Sistemleri17 Eylul 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde Polybius and the Founding Fathers the separation of powers27 Eylul 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Arbitrary Government Described and the Government of the Massachusetts Vindicated from that Aspersion 1644 29 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde Public Prosecution of the Republic of Hungary 24 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde