Büyük Kulüp, tam adıyla Büyük Kulüp Derneği veya Fransızca kullanımıyla Cercle d'Orient, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan ve dernek statüsünde faaliyet gösteren sosyal kulüptür.
Büyük Kulüp Derneği | |
---|---|
![]() | |
Kısaltma | Cercle d'Orient |
Kuruluş | 5 Mart 1882 |
Tür | Sosyal kulüp |
Yasal statü | Dernek |
Merkez | Cemil Topuzlu Cad. No: 40-42 34786 Çiftehavuzlar |
Konum | |
Üyeler | ~8.000 |
Resmî diller | Fransızca Türkçe (1930'dan sonra) |
Yönetim Kurulu Başkanı | Talat Yılmaz |
Yönetim Kurulu Başkan Vekili | Eser Kaptanoğlu |
Bütçe | Özkaynaklar (2016): ₺40.168.092 |
Resmî site | buyukkulup.org.tr |
Eski adı | Cercle a'Pera (1884'e kadar) |
1882 yılında, Birleşik Krallık'ın İstanbul'daki büyükelçiliğinde görevli Alfred Sandison'ın girişimleriyle yönetici, diplomat ve iş insanlarından oluşan 30 kurucu üye tarafından Cercle a'Pera adıyla Beyoğlu'nda kuruldu ve aynı yıl Cercle d'Orient adı benimsendi. Önceleri Hôtel d'Angleterre'nin tahsis ettiği salonlarda faaliyet gösteren kulüp, 1883 yılında İstiklal Caddesi'ndeki binaya taşındı. Resmî dili Fransızca olan kulübe, çoğunluğu Osmanlı tebaasına mensup olmayan kişiler katılmaktaydı ve herhangi bir siyasi faaliyette bulunmama kararı alınmıştı. 1908'de ilan edilen İkinci Meşrutiyet sonrası, özellikle iktidara gelen İttihat ve Terakki mensupları sayesinde Türk üye sayısında artış yaşansa da I. Dünya Savaşı'nın kaybedilmesi sonrasında üye sayısında düşüş gözlemlendi. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte başkent'in Ankara'ya taşınması sonrasında yabancı diplomatik temsilcilerin Ankara'ya gitmesi sebebiyle Türk üyelerin baskınlığı arttı. 1930'da Türkçe de derneğin resmî dili oldu. 1920'lerin sonundan itibaren dernek başkanlığına aktif ya da emekli olmuş, yüksek makamlarda bulunan Türk siyasetçi veya bürokratlar seçilmeye başlandı. Yine bu yıllarda maddi bakımdan çeşitli sıkıntılar yaşansa da 1930'larda bu sıkıntılar aşıldı. 1950'lerde, günümüzde derneğin merkezi olarak hizmet veren Çiftehavuzlar'daki arsa kulüp tarafından yalnızca yaz aylarında kullanılması amacıyla kiralandı, 1978'de ise satın alındı. Zamanla Beyoğlu'ndaki merkez binadan daha aktif olan ve kış aylarında faaliyet göstermeye başlayan Çiftehavuzlar'daki lokale, Beyoğlu'ndaki binanın 1983 yılında çıkan yangınla birlikte kullanılamaz hâle gelmesi sonrasında taşındı ve bu bina kulübün esas binası oldu. Günümüzde ise kulüp, 8.000 kadar üyesiyle burada faaliyet göstermektedir.
Tarihçe
1881-1907: Arka plan, kuruluşu ve ilk yılları
1 Aralık 1881'de başlanan girişimlerin ve 90 kadar üye adayının sağlanmış olmasının ardından, 5 Mart 1882'de, Birleşik Krallık'ın İstanbul'daki büyükelçiliğinde görevli Alfred Sandison'ın elçilikteki odasında Sandison'ın başkanlığında toplanan 30 kişi, Beyoğlu'nda yeni bir kulüp kurmak için bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda; Sandison, Graziani, Wrench, Mavrogordato, Testa, Collobiano, Vigoureux, Wallace ve Bertrand'dan meydana gelen 9 kişilik bir hazırlık komitesi oluşturularak Cercle a'Pera isimli kulübün kuruluşu gerçekleştirildi. 19 Mart günü, Testa'nın girişimiyle Almanya elçiliği binasında düzenlenen genel kurul toplantısında tüzük görüşmeleri gerçekleştirilirken kulüp için "Cercle d'Orient" adı benimsendi ve yıllık faaliyetlerin 1 Kasım'da başlaması kararlaştırıldı. Sosyal bir kulüp amacında olan Cercle d'Orient; üyelerine toplanma, yemek, oyun ve okuma gibi çeşitli faaliyetler sunacaktı. 27 Mart'ta yine aynı yerde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında tüzüğün son kısımları görüşüldü ve tüzük onaylandı. Toplantıda yeni bir hazırlık komitesi seçilirken, başkanlığına ise İran büyükelçisi Muhsin Han seçilmişti. Kulübün kurucu listesi ise 78 kişiden meydana gelmekteydi. Kuruluşundan 1907 yılına kadar dernek üyesi kişilerin sayısı 625'e ulaştı ve bu üyelerin %11,5'ini Osmanlı tebaasındaki kişiler, kalan kısmını ise çeşitli ülkelerin vatandaşları oluşturmaktaydı.
Komitenin seçilmesi sonrasında dernek binası için arama girişimlerine başlanıldı ve Abraham Paşa'nın İstiklal Caddesi'nde bulunan arsasına yapılacak binaya yerleşilmesi kararlaştırıldı. Binanın yapımı tamamlanana kadar, Temmuz 1882'den itibaren Hôtel d'Angleterre'nin tahsis ettiği salonlar kullanılmaya başlandı.Alexandre Vallaury'nin tasarladığı bina, 5 Aralık 1883'te gerçekleştirilen açılış töreniyle hizmete girdi ve binanın bir kısmı kulüp tarafından kiralanarak kullanılmaya başlandı. Her yıl 1 Kasım'da faaliyete geçen kulüp, 30 Mayıs'ta faaliyetlerini durdurmaktaydı. Bir başkan, iki başkan yardımcısı ve dokuz yardımcı üyenin oluşturduğu bir komite tarafından yönetilen kulübün bu komitesi, üyeler arasında yapılacak gizli seçimle belirlenmekteydi. Kulübün resmî dili ise Fransızcaydı. Kulüp, kuruluşundan itibaren haghangi bir siyasi faaliyette bulunmama ilkesini benimsemişti. 1890'ların başında kulüp bünyesinde bir de kütüphane kuruldu.
1891-1897 arasında , 1897-1898 yıllarında , 1898-1900 arasında , 1900-1906 arasında Franz Alfred Heinrich Graf von Calice, 1906-1912 arasında ise Adolf Marschall von Bieberstein kulüp başkanı olarak görev yaptı.
1908-1922: II. Meşrutiyet dönemi ve sonrası
23 Temmuz 1908'de ilan edilen İkinci Meşrutiyet sonrasında, II. Abdülhamid döneminde üye olan bazı kişilerin kulüp üyeliğinden ayrılmasına, bu da üye sayısının ve kulüp gelirinin düşmesine neden oldu. Bu dönemde, maddi açığın kapatılması için çeşitli ekonomik önlemler alındı. Aralık 1911'de gerçekleştirilen olağanüstü kongre toplantısında; üye sayısı 250'nin altında kaldıkça, yeni adaylar arasından seçme hakkının komite ile, kongrenin üç yıl için seçeceği altı üyeden oluşan bir balotaj heyetine ait olması kararlaştırıldı. Bu sıralarda patlak veren Trablusgarp Savaşı ve Balkan Savaşları da kulübün sorunlu dönem geçirmesinde etkili olmuştu.
Kulüp başkanı von Bieberstein'ın 13 Haziran 1912'de görevinden istifa etmesi sonrasında yıl sonuna kadar vekaleten Mahmud Muhtar Paşa başkanlık yaparken, yıl sonunda gerçeleştirilen kongrede başkanlığa Hans Freiherr von Wangenheim seçildi. 1882-1907 arasında kulübe üye olan 570 üyenin 52'si (%9,12) Osmanlı tebaasına mensupken, 1908-1918 yılları arasında üye olan 458 üyenin 129'u (%28,2) Osmanlı tebaasına mensuptu. Nisan 1909'da gerçekleşen 31 Mart Vakası'nın bastırılması sonrasında İttihat ve Terakki mensuplarının kulübe üyeliği hız kazandı. 1914'te Türkçülük akımının ülkede yaygınlaşmaya başlamasıyla, kulübü de Türkleştirme çabasına girişildi ve devletin üst düzey makamlarında görev yapan isimlerin kulübe yoğun katılımı gerçekleşti. Devletin I. Dünya Savaşı'na katılması sonrasında, bu tür derneklerin devlet tarafından tam olarak kontrol altına alınmasına yönelik bir kanun çıkartıldı ve bu kanun doğrultusunda, Beyoğlu Mutasarrıflığının 28 Kasım 1934 tarihli yazısıyla kulüpten, tüzüğünün ve yönetim kurulunun bildirilmesi istendi. Bu istekle birlikte kulüp tüzüğü ilk defa Türkçeye çevrildi. Ağustos 1915'te kulüp başkanlığına ilk kez Osmanlı tebaasından birisi, Said Halim Paşa seçildi. Başkanlık değişimi sonrasında üye olan kişi sayısında bir ivmelenme görüldü. O yıl üye sayısı 250'yi aşmıştı.
22 Mayıs 1916'da, Yeniköy'de yalnızca yazları faaliyet gösterecek Cercle du Bosphore (Boğaziçi Kulübü) kuruldu. 1918'de, I. Dünya Savaşı'nın kaybedilmesi sonrasında İttihat ve Terakki ile bağlantısı olan kulüp üyelerinin bir kısmı üyelikten çekilmeye başladı. 25 Kasım 1918'deki son oturumuna başkanlık ettikten sonra görev süresi dolan Said Halim Paşa'nın yerine başkanlığa Mustafa Reşid Paşa gelirken, daha önce İttihat ve Terakki ile bağlantısı olduğundan kulübe katılamamış kişilerin üyelik başvuruları gerçekleşti. Dönem itibarıyla kulüp bünyesinde siyasi içerikli görüşmeler yaşanmaya başlaması sonrasında üyeler, yönetim kurulu tarafından, kulüp bünyesinde herhangi bir siyasi faaliyet gerçekleştirilmesinin yasak olduğu konusunda uyarılmıştı. Mart 1920'de, ülkedeki yabancı subayların tamamının üyelikten yararlanmalarını sağlayacak bir madde tüzüğe dahil oldu. 1921 sonlarında Mustafa Reşid Paşa'nın Londra'ya gidecek olması üzerine başkanlıktan istifa etmesiyle birlikte, yeni başkan seçimi için Kurtuluş Savaşı'nın sona ermesinin beklenmesi ve başkanlığı vekaleten Hans Freiherr von Wangenheim'ın sürdürmesi kararlaştırıldı. 10 Aralık 1921 tarihli toplantıya göre kulübün toplam üye sayısı 225'ti. Ekim 1922'de ateşkes ilan edilip savaşın sona ermesinin ardından, 9 Aralık 1922'de gerçekleştirilen genel kurulda başkanlığa seçildi.
1923-1943: Cumhuriyetin ilk yılları
1923-1936 yılları arasında kulübe kayıt olan 414 kişinin 92'si (%22,2) Türk vatandaşıydı. 12 Aralık 1924'teki genel kurul toplantısında, tüzüğün ilk maddesi genişletilerek derneğin amacı daha ayrıntılı açıklanırken, onuncu maddede yapılan değişiklikle de sadece başvurularıyla kulüp üyesi olabilecek makam sahibi Türklerin kapsamı genişletildi. Başkentin Ankara'ya taşınmış olması sebebiyle üye yabancı diplomat ve devlet görevlilerin sayısında azalma yaşanmaya başladı. 1924'te başkanlığa seçilirken Aralık 1926'da başkan yardımcılığına seçilen Mehmed Şükrü Bey (Kaya), 1928'deki seçimlerde başkanlığa geldi ve bu sayede Türkiye hükûmetinin kulüp üzerindeki etkisi arttı. 1926'da belediye ile anlaşmaya varılıp kulübe "özel ev" statüsü verildi ve vergi vermemeye başladı. 1930'da alınan kararla toplantı tutanaklarının Fransızcaya ek olarak Türkçe yazılmasına da başlandı. Aralık 1931'deki seçimlerde Mehmed Şükrü Bey tekrar başkanlığa seçildi. 1920'lerin sonundan itibaren kulüp maddi bakımdan sorunlar yaşarken üye sayısında da düşüş gözlemlendi ve 1933 itibarıyla toplam üye sayısı 123'e indi.
Kulüp üye sayısını arttırmaya çalışırken, kullanılan bina 400'den fazla üyeyi kaldıracak büyüklükte değildi. Mart 1932'de, İstanbul Kulübü'nün yönetimi tarafından bir birleşme talebinde bulunuldu; ancak bu talep üyeler tarafından reddedildi. 1936'da dernek başkanlığına Cemil Topuzlu seçildi. 1940'ların başında başkanlığa Fethi Okyar gelirken, 1943 itibarıyla üye sayısı 172'ye yükseldi.
1943-günümüz: Büyük Kulüp'e dönüşüm
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh4THpGaUwwSjFlWFZyWDB0MWJIVndkR1Z1WDBOaFpHUmxZbTl6ZEdGdVh5MWZjR0Z1YjNKaGJXbHZMbXB3Wnk4eU16QndlQzFDZFhsMWExOUxkV3gxY0hSbGJsOURZV1JrWldKdmMzUmhibDh0WDNCaGJtOXlZVzFwYnk1cWNHYz0uanBn.jpg)
4 Nisan 1943'te başkan yardımcısı Lütfi Kırdar, Anadolu Kulübü ile birleşme girişiminin başlatıldığını açıklasa da girişim sonuçsuz kaldı. 28 Kasım 1943'te Okyar'ın vefatı sonrasında yeni bir başkanın seçilmesi gündeme geldi. Lütfi Kırdar, 12 Aralık 1943'teki genel kurulda kulüp başkanlığı için, kulüp üyesi olmayan Dışişleri Bakanı Numan Menemencioğlu'nu önerdi, 9 Ocak 1944'te yapılan kongrede de başkanlığa Menemencioğlu seçildi. 23 Nisan günü gerçekleştirilen olağanüstü kongrede derneğin adı Büyük Kulüp olarak değiştirildi; ancak Cercle d'Orient ismi de kullanılmaya devam etti. Aynı kongrede, tüzükte birtakım değişiklikler de yapıldı. Kulüp üyelerinin eşlerinin de istedikleri takdirde kulübe kabul edilmesinin önü açıldı. 25 Nisan'da devam eden toplantıda da tüzükle alakalı küçük değişiklikler yapılırken, bir kez daha başkanlık seçimi oldu ve başkanlığa tekrar Menemencioğlu seçildi. Menemencioğlu'nun Fransa büyükelçiliğine atanması sonrasında, 6 Aralık 1944'te başkanlıktan istifa etti ve yerine Necmettin Sadak getirildi. 10 Mart 1945'teki genel kurul toplantısında kulübün adının Şehir Kulübü olarak değiştirilmesi teklif edildiyse de bu teklif kabul edilmedi.
11 Şubat 1946'daki toplantıda; dışişleri bakanının fahri kulüp başkanı, İstanbul valisinin ise fahri başkan vekili olması yönünde bir tüzük değişikliğine gidildi. 1947'de, Otel ve Lokantacı Birliğine katılım teklifine kulüp karşı çıktı. 1953'te Saffet Baştımar başkanlığa geldi. Kulüp tarafından yaz aylarında kullanılmak üzere Mayıs 1953'te Çatalçeşme'deki bir köşk, ertesi yıl ise Çiftehavuzlar'daki iki köşk kiralandı. 1954 itibarıyla üye sayısı 350'ye ulaşmıştı. 1955'te Tevfik Rüştü Aras kulüp başkanlığına seçildi. Yaz aylarında kullanılan yerlere olan ilginin fazla olması sebebiyle 1955 yılında bir bina daha kiralandı. 24 Mart 1958'deki kongreyle birlikte ise Mükerrem Sarol başkanlığa geldi.27 Mayıs 1960'taki askerî darbe sonrasında kulübün başkanı Sarol dahil bazı üyeleri yargılandığından üye sayısında ani bir düşüş yaşandı. Aynı yıl başkanlığa Hüsnü Çakır geldi. Çakır'ın 3 Ağustos 1960'taki vefatı sonrasında, başkan vekili Hamdi Açan başkanlığa seçildi. 7 Mart 1965'te yeni başkan oldu. Yazlık binanın giderek popülerleşmesi sebebiyle merkez bina daha az kullanılmaya başlandı ve 1960'ların başından itibaren buradaki faaliyetlerde düşüş yaşandı. Bu yıllarda, kulüp tüzüğündeki ilgili madde çıkarılarak kadınların da kulüp asli üyesi olmasının önü açıldı. Şubat 1971'de Sahir Kurutluoğlu başkanlık makamına getirildi. 22 Haziran 1975'teki genel kurul, kulüp tarihinde bir ilk olarak yazlık binada yapıldı. 25 Ocak 1976'da gerçekleştirilen kongredeki seçimlerde ise Raif Dinçkök başkanlığa getirildi.
Bu dönemde, kulüp merkezini Beyoğlu'ndaki binadan Çiftehavuzlar'daki binaya taşıma işleri hız kazandı. 1978'de, Çiftehavuzlar'daki binanın içinde bulunduğu arazi kulüp tarafından satın alındı. Aynı yıl, Çiftehavuzlar'daki binanın kış aylarında da açık kalması kararlaştırıldı. 1979-1981 arasında yazlık lokalde restorasyon ve yenileme çalışmaları yapıldı. Aralık 1983'te, Beyoğlu'ndaki binada yangın çıkması sonrasında bina kullanılmaz hâle geldi ve Nisan 1984 itibarıyla bu bina boşaltıldı. Bu binada yer alan kitaplar ve diğer bazı demirbaşlar ise, Kadıköy'de, Cemil Topuzlu Caddesi üzerinde kiralanan bir binaya taşındı. Kulüp binasında çeşitli yenileme ve genişletmeler yapılırken 1987 itibarıyla üye sayısı 2092'ye ulaşmıştı. 25 Şubat 1994'te vefat eden Dinçkök'ün yerine başkanlığa, otomatik olarak başkan yardımcısı Bülend Ulusu geçti. Lokal bahçesine, kulübe olan hizmetlerinden ötürü Dinçkök'ün bir de büstü dikilmişti. Bu dönemde lokalin kalan kısmı da kulüp tarafından satın alınırken yine lokal bünyesinde genişletmeler yapıldı. 2000'lerin başında üye sayısı 5300'lere ulaştı. Bu büyümenin ardından 2000 yılında kulüp tüzüğünde bir değişikliğe gidilerek; derneğin gelişmesini ve geleceğini ilgilendiren konularda inceleme ve araştırma yapma, tüzüğe uyulup uyulmadığını inceleme, görüş ve düşüncelerini yönetim kuruluna bildirme, yönetim kurulundan bilgi talep etme yetki ve görevlerine sahip bir yüksek divan oluşturuldu. 2003 yılında, Büyük Kulüp adını taşıyan dergi kulüp tarafından yayınlanmaya başladı.
Kulüp, 2015 itibarıyla yaklaşık 8000 üyeye ulaştı. 2 Ocak 2017'de yapılan başkanlık seçimi sonucunda Duran Akbulut kulüp başkanlığına seçildi.
İdari yapısı
Derneğin en üst karar organı genel kuruldur ve kulübün asil üyelerinden oluşur. Kulübün yönetimi; birer başkan, başkan vekili, genel sekreter, muhasip üye ve tesisler sorumlusu üye ile altı normal üyeden meydana gelen yönetim kurulu tarafından yürütülür. Derneğe üye olmak isteyenleri değerlendirmekle yükümlü balotaj kurulu 15 kişiden, disiplin kurulu 11 kişiden, sicil kurulu 5 kişiden, denetleme kurulu ise 3 kişiden oluşmaktadır.
Lokal ve tesisler
Derneğin lokali, Kadıköy'ün Çiftehavuzlar semtinde, Cemil Topuzlu Caddesi 40-42 numaralarda yer alır. Lokalde Bahçe Restaurant, Baron Restaurant, Cafe d'Orient, Safran Restaurant, Teras Restaurant, White&Black, Gurme, İskele Bar ve Tenis Cafe olmak üzere dokuz restoran ve kafe; Balo Salonu, Red Lounge ve Kış Bahçesi olmak üzere çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapan üç mekânın yanı sıra; çeşitli aktivitelerin gerçekleştirildiği iskele, açık havuz, tenis kulübü, çocuk kulübü, bilardo salonu, oyun salonu, sağlık kulübü, kütüphane ve müze bulunmaktadır.
Başkanları
Büyük Kulüp başkanı olarak görev yapan kişiler şu şekildedir:
- Muhsin Han (1882-1891)
- (1891-1897)
- (1897-1898)
- (1898-1900)
- Franz Alfred Heinrich Graf von Calice (1900-1906)
- Adolf Marschall von Bieberstein (1906-1912)
- Mahmud Muhtar Paşa (1912, vekaleten)
- Hans Freiherr von Wangenheim (1912-1915)
- Said Halim Paşa (1915-1918)
- Mustafa Reşid Paşa (1918-1921)
- Hans Freiherr von Wangenheim (1921-1922, vekaleten)
- (1922-1924)
- (1924-1928)
- Şükrü Kaya (1928-1936)
- Cemil Topuzlu (1936-1940'lar)
- Fethi Okyar (1940'lar-1943)
- Lütfi Kırdar (1943-1944, vekaleten)
- Fethi Okyar (1944)
- Numan Menemencioğlu (1944)
- Necmettin Sadak (1944-1953)
- Saffet Baştımar (1953-1955)
- Tevfik Rüştü Aras (1955-1958)
- Mükerrem Sarol (1958-1960)
- Hüsnü Çakır (1960-1963)
- Hamdi Açan (1963-1965)
- (1965-1971)
- Sahir Kurutluoğlu (1971-1976)
- Raif Dinçkök (1976-1994)
- Bülend Ulusu (1994-1996)
- Duran Akbulut (1996-2017)
- Gündüz Kaptanoğlu (2017-)
Kayda değer üyeleri
- Adolf Marschall von Bieberstein
- Edouard Blak
- Cemil Topuzlu
- Mahmud Muhtar Katırcıoğlu
- Hans Freiherr von Wangenheim
- Henry Morgenthau
- Otto Liman von Sanders
- Talat Paşa
- Cavid Bey
- Said Halim Paşa
- Bedros Hallaçyan
- Damad Ferid Paşa
- Ahmed Muhtar Paşa
- Mahmud Muhtar Katırcıoğlu
- Safveti Ziya
- İbrahim Hakkı Paşa
- Necmeddin Molla Kocataş
- Cemal Paşa
- Halil Menteşe
- Çürüksulu Mahmud Paşa
- Ahmet İzzet Furgaç
- Osman Nizami Paşa
- Ahmet Şükrü Bayındır
- Hüseyin Cahit Yalçın
- Enver Paşa
- II. Abbas
- Mithat Şükrü Bleda
- Mehmed Rifat Paşa
- Ahmet Rüstem Bilinski
- Pirizade İbrahim Hayrullah Bey
- İsmail Müştak Mayakon
- Hacı Adil Arda
- İzzet Melih Devrim
- Celalettin Arif
- Ahmet İhsan Tokgöz
- Ahmet Celâlettin Karasapan
- Galip Kemali Söylemezoğlu
- Fethi Okyar
- Celâl Sahir Erozan
- Mustafa Reşid Paşa
- Ali Kemal
- Mehmet Ali Gerede
- Şerif Muhittin Targan
- İsmail Hakkı Okday
- Osman Fuad Efendi
- Mark Lambert Bristol
- Louis Franchet d'Espèrey
- Hamit Hasancan
- Ali Haydar Yuluğ
- Yahya Kemal Beyatlı
- Ömer Faruk Efendi
- Asaf Süleyman Doras
- Şükrü Kaya
- Şükrü Naili Gökberk
- Ali Rana Tarhan
- Suphi Nuri İleri
- Şükrü Saracoğlu
- Cemal Hüsnü Taray
- Ali Cenani
- Fikret Onuralp
- Hasan Tahsin Uzer
- Mehmet Emin Yurdakul
- Mahmut Esat Bozkurt
- Necmettin Sadak
- Mehmet Mithat Alan
- Nuri Conker
- Süreyya İlmen
- Celâl Bayar
- Yunus Nadi Abalıoğlu
- Mahmut Nedim Soydan
- Mustafa Necati Uğural
- Ahmet Ragıp Özdemiroğlu
- Tevfik Kamil Koperler
- Ali Fuat Cebesoy
- Abdülhak Hamit Tarhan
- Ahmet Ağaoğlu
- Hıfzı Tevfik Gönensay
- Yusuf Ziya Ortaç
- Orhan Seyfi Orhon
- Selahattin Pınar
- Ali Kılıç
- Lütfi Kırdar
- Fethi Okyar
- Falih Rıfkı Atay
- Emin Erkul
- Ali Muzaffer Göker
- Abdülhak Fırat
- Tevfik Rüştü Aras
- Mükerrem Sarol
- Ahmet Salih Korur
- Hüsnü Çakır
- Hamdi Açan
- Sahir Kurutluoğlu
- Raif Dinçkök
- Fahri Karakaya
- Mithat Benker
- Pertev Demirhan
- Feridun Cemal Erkin
- Peyami Safa
- Hakkı Tarık Us
- Kazım Taşkent
- Ekrem Şerif Egeli
- Şerif Muhittin Targan
- Fuat Bulca
- Münip Hayri Ürgüplü
- Abravaya Marmaralı
- Celal Türkgeldi
- Kazım Yurdakul
- Hamit Şevket İnce
- Mahmut Dikerdem
- Selahattin Karayavuz
- Firuz Kesim
- Osman Kavrakoğlu
- Cihat Abaoğlu
- Cevher Özden
- Emin Cankurtaran
- Celâl Sait Siren
- İsmail Hakkı Karadayı
- Hüseyin Kıvrıkoğlu
- Yaşar Büyükanıt
- İlker Başbuğ
- Ahmet Vefik Alp
- Kemal Yazıcıoğlu
- Aziz Yıldırım
- Mesut Yılmaz
- Gürsel Tekin
- Faruk Süren
- Cumhur Asparuk
- Necati Özgen
- İlhan Kılıç
- Necdet Timur
- Çevik Bir
- Salim Dervişoğlu
- Hilmi Özkök
- Necdet Üruğ
- Vural Bayazıt
- Nejat Tümer
- İrfan Tınaz
- İrfan Tansel
- Kaya Yazgan
- Kemal Atalay
- Kemal Kayacan
- Haydar Sükan
- Selahattin Demircioğlu
- Selahattin Çetiner
- Aytaç Yalman
- Tansu Çiller
- Hüsamettin Özkan
- Mehmet Ağar
- Erol Aksoy
- Hüsnü Özyeğin
- Tevfik Altınok
- Ajda Pekkan
- Altemur Kılıç
- Kadir Has
Hakkındaki iddialar
Dernek, bazı medya kuruluşları tarafından "cuntacılar kulübü" olarak da adlandırılmıştır. Kuruluşunda Masonik bir çizgi izlediği iddia edilmektedir. Ancak dernek başkanı Duran Akbulut, 2010'da verdiği bir röportajında derneğin mason derneği olduğu iddialarını yalanlamıştır.
Kardeş kulüpler
Büyük Kulüp'ün farklı ülkelerde bulunan 40 kulüp ile kardeş kulüp anlaşması bulunmaktadır. Kulüp üyeleri, dernek yönetimi ile yapacağı görüşmeler sonrasında bu kulüplerden misafir üye olarak faydalanabilmektedir. Bu kardeş kulüpler şu şekildedir:
, Hamburg, Almanya
Union International Club, Frankfurt, Almanya
International Club Berlin, Berlin, Almanya
Rotonda Business-Club, Köln, Almanya
, New York, Amerika Birleşik Devletleri
, New York, Amerika Birleşik Devletleri
, Washington, DC, Amerika Birleşik Devletleri
, Washington, DC, Amerika Birleşik Devletleri
, San Francisco, Amerika Birleşik Devletleri
University Club of St. Paul, Saint Paul, Amerika Birleşik Devletleri
The Australian Club, Melbourne, Avustralya
International Club Château Sainte-Anne, Brüksel, Belçika
, Brüksel, Belçika
, Londra, Birleşik Krallık
, Londra, Birleşik Krallık
The Royal Northern & University Club, Aberdeen, Birleşik Krallık
Union Club 1884, Sofya, Bulgaristan
Mercantile Athletic Club, Cakarta, Endonezya
, Paris, Fransa
, Paris, Fransa
, Paris, Fransa
, Johannesburg, Güney Afrika Cumhuriyeti
, Madrid, İspanya
, Barselona, İspanya
, Barselona, İspanya
, Göteborg, İsveç
, Roma, İtalya
, Cenova, İtalya
, Kobe, Japonya
Club Universitaire de Montréal, Montreal, Kanada
, Toronto, Kanada
, Nairobi, Kenya
Cercle Munster, Lüksemburg, Lüksemburg
University Club of Mexico, Meksiko, Meksika
, Oslo, Norveç
, Varşova, Polonya
, Lizbon, Portekiz
Tower Club, Singapur, Singapur
, Santiago, Şili
American Club in China, Taipei, Tayvan
Kaynakça
- Özel
- ^ (PDF). Büyük Kulüp. 31 Aralık 2016. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2013.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 24.
- ^ Koloğlu 2005, s. 21.
- ^ Mercan, Faruk (2007). Onlar Başroldeydi. Doğan Kitap. s. 24. ISBN . 17 Aralık 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ Karakaş, Ercan (2009). Geçmişten Günümüze Ermeni Komiteleri ve Terörü. IQ Kültür Sanat Yayayıncılık. s. 116. ISBN . 17 Aralık 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ Koloğlu 2005, s. 24-25.
- ^ Koloğlu 2005, s. 25.
- ^ Koloğlu 2005, s. 25-26.
- ^ Koloğlu 2005, s. 26.
- ^ Koloğlu 2005, s. 27.
- ^ Koloğlu 2005, s. 31.
- ^ a b c d e f g h i j Koloğlu 2005, s. 32.
- ^ Koloğlu 2005, s. 33.
- ^ Koloğlu 2005, s. 41.
- ^ Koloğlu 2005, s. 44.
- ^ Koloğlu 2005, s. 86.
- ^ Koloğlu 2005, s. 85-86.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 87.
- ^ a b c d e f g h i j k l Koloğlu 2005, s. 88.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q Koloğlu 2005, s. 89.
- ^ a b c d e f g h i j Koloğlu 2005, s. 90.
- ^ Koloğlu 2005, s. 91.
- ^ a b c d e f g h i j k Koloğlu 2005, s. 92.
- ^ a b c d e f Koloğlu 2005, s. 95.
- ^ Koloğlu 2005, s. 96-97.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 97.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 103.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 104.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Koloğlu 2005, s. 105.
- ^ a b c d e f g h i Koloğlu 2005, s. 106.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 108.
- ^ Koloğlu 2005, s. 109.
- ^ Koloğlu 2005, s. 109-112.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 113.
- ^ Koloğlu 2005, s. 113-116.
- ^ a b c d e f Koloğlu 2005, s. 124.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 125.
- ^ Koloğlu 2005, s. 125-127.
- ^ a b c Koloğlu 2005, s. 127.
- ^ Koloğlu 2005, s. 129.
- ^ a b c d e Koloğlu 2005, s. 130.
- ^ a b c d e f g h i j Koloğlu 2005, s. 131.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 133.
- ^ a b c d e f g h i Koloğlu 2005, s. 132.
- ^ Koloğlu 2005, s. 134.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 135.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 146.
- ^ Koloğlu 2005, s. 148.
- ^ Koloğlu 2005, s. 148-149.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 153.
- ^ Koloğlu 2005, s. 153-154.
- ^ Koloğlu 2005, s. 157.
- ^ Koloğlu 2005, s. 156.
- ^ Koloğlu 2005, s. 160-161.
- ^ Koloğlu 2005, s. 166.
- ^ Koloğlu 2005, s. 166-167.
- ^ "Burak Mavi Büyük Kulüp dergisinin genel yayın yönetmenliğine getirildi". . 25 Eylül 2012. 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ a b c d . Sözcü. 26 Şubat 2015. 17 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ a b c d Toprakkaya, Kadir (2 Ocak 2017). Kadıköy Life. 17 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ a b (PDF). İstanbul: Büyük Kulüp. 2013. 15 Kasım 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ Koloğlu 2005, s. 35.
- ^ Koloğlu 2005, s. 84.
- ^ a b c d e f g h Koloğlu 2005, s. 96.
- ^ a b c Koloğlu 2005, s. 123.
- ^ Koloğlu 2005, s. 126.
- ^ a b Koloğlu 2005, s. 136.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Koloğlu 2005, s. 137.
- ^ Koloğlu 2005, s. 147.
- ^ . tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. 26 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2014.
- ^ a b c d Hasan, Aydın (24 Şubat 2014). "Esrarengiz klübün yöneticileri Tarabya Köşkü'nde". Milliyet. 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s . Samanyolu Haber. 23 Mart 2010. 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2013.
- ^ a b c Uskan, Arda (23 Mart 2010). . Takvim. 7 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2013.
- ^ a b c d e f g h . Haber365. 15 Kasım 2010. 30 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2013.
- ^ . Samanyolu Haber. 31 Ocak 2008. 13 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2013.
- ^ Erandaç, Bülent (21 Ekim 2012). . Takvim. 5 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2013.
- ^ . Büyük Kulüp. 7 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2013.
- Genel
- Koloğlu, Orhan (2005). Cercle d'Orient'dan Büyük Kulüp'e. İstanbul: Boyut Yayın Grubu. ISBN .
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Büyük Kulüp ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- Resmî site
- Büyük Kulüp dergisinin resmî sitesi(16 Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde .)
- Özlü, Nilay; Kula Say, Seda; Baruh, Lorans Tanatar; Coşkun, B. Selcen (Güz 2016). "Emek Sineması, Cercle d'Orient ve bir Beyoğlu hikâyesi" (PDF). Mimar.ist, 57. İstanbul: Bayramoğlu Matbaacılık. ss. 23-62. ISSN 1302-8219. 9 Aralık 2017 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 17 Aralık 2018.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Buyuk Kulup tam adiyla Buyuk Kulup Dernegi veya Fransizca kullanimiyla Cercle d Orient Turkiye nin Istanbul ilinin Kadikoy ilcesinde yer alan ve dernek statusunde faaliyet gosteren sosyal kuluptur Buyuk Kulup DernegiKisaltmaCercle d OrientKurulus5 Mart 1882TurSosyal kulupYasal statuDernekMerkezCemil Topuzlu Cad No 40 42 34786 CiftehavuzlarKonumKadikoy IstanbulUyeler 8 000Resmi dillerFransizca Turkce 1930 dan sonra Yonetim Kurulu BaskaniTalat YilmazYonetim Kurulu Baskan VekiliEser KaptanogluButceOzkaynaklar 2016 40 168 092Resmi sitebuyukkulup org trEski adiCercle a Pera 1884 e kadar 1882 yilinda Birlesik Krallik in Istanbul daki buyukelciliginde gorevli Alfred Sandison in girisimleriyle yonetici diplomat ve is insanlarindan olusan 30 kurucu uye tarafindan Cercle a Pera adiyla Beyoglu nda kuruldu ve ayni yil Cercle d Orient adi benimsendi Onceleri Hotel d Angleterre nin tahsis ettigi salonlarda faaliyet gosteren kulup 1883 yilinda Istiklal Caddesi ndeki binaya tasindi Resmi dili Fransizca olan kulube cogunlugu Osmanli tebaasina mensup olmayan kisiler katilmaktaydi ve herhangi bir siyasi faaliyette bulunmama karari alinmisti 1908 de ilan edilen Ikinci Mesrutiyet sonrasi ozellikle iktidara gelen Ittihat ve Terakki mensuplari sayesinde Turk uye sayisinda artis yasansa da I Dunya Savasi nin kaybedilmesi sonrasinda uye sayisinda dusus gozlemlendi Cumhuriyetin ilaniyla birlikte baskent in Ankara ya tasinmasi sonrasinda yabanci diplomatik temsilcilerin Ankara ya gitmesi sebebiyle Turk uyelerin baskinligi artti 1930 da Turkce de dernegin resmi dili oldu 1920 lerin sonundan itibaren dernek baskanligina aktif ya da emekli olmus yuksek makamlarda bulunan Turk siyasetci veya burokratlar secilmeye baslandi Yine bu yillarda maddi bakimdan cesitli sikintilar yasansa da 1930 larda bu sikintilar asildi 1950 lerde gunumuzde dernegin merkezi olarak hizmet veren Ciftehavuzlar daki arsa kulup tarafindan yalnizca yaz aylarinda kullanilmasi amaciyla kiralandi 1978 de ise satin alindi Zamanla Beyoglu ndaki merkez binadan daha aktif olan ve kis aylarinda faaliyet gostermeye baslayan Ciftehavuzlar daki lokale Beyoglu ndaki binanin 1983 yilinda cikan yanginla birlikte kullanilamaz hale gelmesi sonrasinda tasindi ve bu bina kulubun esas binasi oldu Gunumuzde ise kulup 8 000 kadar uyesiyle burada faaliyet gostermektedir Tarihce1881 1907 Arka plan kurulusu ve ilk yillari 1 Aralik 1881 de baslanan girisimlerin ve 90 kadar uye adayinin saglanmis olmasinin ardindan 5 Mart 1882 de Birlesik Krallik in Istanbul daki buyukelciliginde gorevli Alfred Sandison in elcilikteki odasinda Sandison in baskanliginda toplanan 30 kisi Beyoglu nda yeni bir kulup kurmak icin bir toplanti gerceklestirdi Toplantida Sandison Graziani Wrench Mavrogordato Testa Collobiano Vigoureux Wallace ve Bertrand dan meydana gelen 9 kisilik bir hazirlik komitesi olusturularak Cercle a Pera isimli kulubun kurulusu gerceklestirildi 19 Mart gunu Testa nin girisimiyle Almanya elciligi binasinda duzenlenen genel kurul toplantisinda tuzuk gorusmeleri gerceklestirilirken kulup icin Cercle d Orient adi benimsendi ve yillik faaliyetlerin 1 Kasim da baslamasi kararlastirildi Sosyal bir kulup amacinda olan Cercle d Orient uyelerine toplanma yemek oyun ve okuma gibi cesitli faaliyetler sunacakti 27 Mart ta yine ayni yerde gerceklestirilen genel kurul toplantisinda tuzugun son kisimlari gorusuldu ve tuzuk onaylandi Toplantida yeni bir hazirlik komitesi secilirken baskanligina ise Iran buyukelcisi Muhsin Han secilmisti Kulubun kurucu listesi ise 78 kisiden meydana gelmekteydi Kurulusundan 1907 yilina kadar dernek uyesi kisilerin sayisi 625 e ulasti ve bu uyelerin 11 5 ini Osmanli tebaasindaki kisiler kalan kismini ise cesitli ulkelerin vatandaslari olusturmaktaydi Komitenin secilmesi sonrasinda dernek binasi icin arama girisimlerine baslanildi ve Abraham Pasa nin Istiklal Caddesi nde bulunan arsasina yapilacak binaya yerlesilmesi kararlastirildi Binanin yapimi tamamlanana kadar Temmuz 1882 den itibaren Hotel d Angleterre nin tahsis ettigi salonlar kullanilmaya baslandi Alexandre Vallaury nin tasarladigi bina 5 Aralik 1883 te gerceklestirilen acilis toreniyle hizmete girdi ve binanin bir kismi kulup tarafindan kiralanarak kullanilmaya baslandi Her yil 1 Kasim da faaliyete gecen kulup 30 Mayis ta faaliyetlerini durdurmaktaydi Bir baskan iki baskan yardimcisi ve dokuz yardimci uyenin olusturdugu bir komite tarafindan yonetilen kulubun bu komitesi uyeler arasinda yapilacak gizli secimle belirlenmekteydi Kulubun resmi dili ise Fransizcaydi Kulup kurulusundan itibaren haghangi bir siyasi faaliyette bulunmama ilkesini benimsemisti 1890 larin basinda kulup bunyesinde bir de kutuphane kuruldu 1891 1897 arasinda 1897 1898 yillarinda 1898 1900 arasinda 1900 1906 arasinda Franz Alfred Heinrich Graf von Calice 1906 1912 arasinda ise Adolf Marschall von Bieberstein kulup baskani olarak gorev yapti 1908 1922 II Mesrutiyet donemi ve sonrasi 23 Temmuz 1908 de ilan edilen Ikinci Mesrutiyet sonrasinda II Abdulhamid doneminde uye olan bazi kisilerin kulup uyeliginden ayrilmasina bu da uye sayisinin ve kulup gelirinin dusmesine neden oldu Bu donemde maddi acigin kapatilmasi icin cesitli ekonomik onlemler alindi Aralik 1911 de gerceklestirilen olaganustu kongre toplantisinda uye sayisi 250 nin altinda kaldikca yeni adaylar arasindan secme hakkinin komite ile kongrenin uc yil icin sececegi alti uyeden olusan bir balotaj heyetine ait olmasi kararlastirildi Bu siralarda patlak veren Trablusgarp Savasi ve Balkan Savaslari da kulubun sorunlu donem gecirmesinde etkili olmustu Kulup baskani von Bieberstein in 13 Haziran 1912 de gorevinden istifa etmesi sonrasinda yil sonuna kadar vekaleten Mahmud Muhtar Pasa baskanlik yaparken yil sonunda gercelestirilen kongrede baskanliga Hans Freiherr von Wangenheim secildi 1882 1907 arasinda kulube uye olan 570 uyenin 52 si 9 12 Osmanli tebaasina mensupken 1908 1918 yillari arasinda uye olan 458 uyenin 129 u 28 2 Osmanli tebaasina mensuptu Nisan 1909 da gerceklesen 31 Mart Vakasi nin bastirilmasi sonrasinda Ittihat ve Terakki mensuplarinin kulube uyeligi hiz kazandi 1914 te Turkculuk akiminin ulkede yayginlasmaya baslamasiyla kulubu de Turklestirme cabasina girisildi ve devletin ust duzey makamlarinda gorev yapan isimlerin kulube yogun katilimi gerceklesti Devletin I Dunya Savasi na katilmasi sonrasinda bu tur derneklerin devlet tarafindan tam olarak kontrol altina alinmasina yonelik bir kanun cikartildi ve bu kanun dogrultusunda Beyoglu Mutasarrifliginin 28 Kasim 1934 tarihli yazisiyla kulupten tuzugunun ve yonetim kurulunun bildirilmesi istendi Bu istekle birlikte kulup tuzugu ilk defa Turkceye cevrildi Agustos 1915 te kulup baskanligina ilk kez Osmanli tebaasindan birisi Said Halim Pasa secildi Baskanlik degisimi sonrasinda uye olan kisi sayisinda bir ivmelenme goruldu O yil uye sayisi 250 yi asmisti 22 Mayis 1916 da Yenikoy de yalnizca yazlari faaliyet gosterecek Cercle du Bosphore Bogazici Kulubu kuruldu 1918 de I Dunya Savasi nin kaybedilmesi sonrasinda Ittihat ve Terakki ile baglantisi olan kulup uyelerinin bir kismi uyelikten cekilmeye basladi 25 Kasim 1918 deki son oturumuna baskanlik ettikten sonra gorev suresi dolan Said Halim Pasa nin yerine baskanliga Mustafa Resid Pasa gelirken daha once Ittihat ve Terakki ile baglantisi oldugundan kulube katilamamis kisilerin uyelik basvurulari gerceklesti Donem itibariyla kulup bunyesinde siyasi icerikli gorusmeler yasanmaya baslamasi sonrasinda uyeler yonetim kurulu tarafindan kulup bunyesinde herhangi bir siyasi faaliyet gerceklestirilmesinin yasak oldugu konusunda uyarilmisti Mart 1920 de ulkedeki yabanci subaylarin tamaminin uyelikten yararlanmalarini saglayacak bir madde tuzuge dahil oldu 1921 sonlarinda Mustafa Resid Pasa nin Londra ya gidecek olmasi uzerine baskanliktan istifa etmesiyle birlikte yeni baskan secimi icin Kurtulus Savasi nin sona ermesinin beklenmesi ve baskanligi vekaleten Hans Freiherr von Wangenheim in surdurmesi kararlastirildi 10 Aralik 1921 tarihli toplantiya gore kulubun toplam uye sayisi 225 ti Ekim 1922 de ateskes ilan edilip savasin sona ermesinin ardindan 9 Aralik 1922 de gerceklestirilen genel kurulda baskanliga secildi 1923 1943 Cumhuriyetin ilk yillari 1923 1936 yillari arasinda kulube kayit olan 414 kisinin 92 si 22 2 Turk vatandasiydi 12 Aralik 1924 teki genel kurul toplantisinda tuzugun ilk maddesi genisletilerek dernegin amaci daha ayrintili aciklanirken onuncu maddede yapilan degisiklikle de sadece basvurulariyla kulup uyesi olabilecek makam sahibi Turklerin kapsami genisletildi Baskentin Ankara ya tasinmis olmasi sebebiyle uye yabanci diplomat ve devlet gorevlilerin sayisinda azalma yasanmaya basladi 1924 te baskanliga secilirken Aralik 1926 da baskan yardimciligina secilen Mehmed Sukru Bey Kaya 1928 deki secimlerde baskanliga geldi ve bu sayede Turkiye hukumetinin kulup uzerindeki etkisi artti 1926 da belediye ile anlasmaya varilip kulube ozel ev statusu verildi ve vergi vermemeye basladi 1930 da alinan kararla toplanti tutanaklarinin Fransizcaya ek olarak Turkce yazilmasina da baslandi Aralik 1931 deki secimlerde Mehmed Sukru Bey tekrar baskanliga secildi 1920 lerin sonundan itibaren kulup maddi bakimdan sorunlar yasarken uye sayisinda da dusus gozlemlendi ve 1933 itibariyla toplam uye sayisi 123 e indi Kulup uye sayisini arttirmaya calisirken kullanilan bina 400 den fazla uyeyi kaldiracak buyuklukte degildi Mart 1932 de Istanbul Kulubu nun yonetimi tarafindan bir birlesme talebinde bulunuldu ancak bu talep uyeler tarafindan reddedildi 1936 da dernek baskanligina Cemil Topuzlu secildi 1940 larin basinda baskanliga Fethi Okyar gelirken 1943 itibariyla uye sayisi 172 ye yukseldi 1943 gunumuz Buyuk Kulup e donusum Dernek lokalinden Caddebostan in gorunumu Eylul 2006 4 Nisan 1943 te baskan yardimcisi Lutfi Kirdar Anadolu Kulubu ile birlesme girisiminin baslatildigini aciklasa da girisim sonucsuz kaldi 28 Kasim 1943 te Okyar in vefati sonrasinda yeni bir baskanin secilmesi gundeme geldi Lutfi Kirdar 12 Aralik 1943 teki genel kurulda kulup baskanligi icin kulup uyesi olmayan Disisleri Bakani Numan Menemencioglu nu onerdi 9 Ocak 1944 te yapilan kongrede de baskanliga Menemencioglu secildi 23 Nisan gunu gerceklestirilen olaganustu kongrede dernegin adi Buyuk Kulup olarak degistirildi ancak Cercle d Orient ismi de kullanilmaya devam etti Ayni kongrede tuzukte birtakim degisiklikler de yapildi Kulup uyelerinin eslerinin de istedikleri takdirde kulube kabul edilmesinin onu acildi 25 Nisan da devam eden toplantida da tuzukle alakali kucuk degisiklikler yapilirken bir kez daha baskanlik secimi oldu ve baskanliga tekrar Menemencioglu secildi Menemencioglu nun Fransa buyukelciligine atanmasi sonrasinda 6 Aralik 1944 te baskanliktan istifa etti ve yerine Necmettin Sadak getirildi 10 Mart 1945 teki genel kurul toplantisinda kulubun adinin Sehir Kulubu olarak degistirilmesi teklif edildiyse de bu teklif kabul edilmedi 11 Subat 1946 daki toplantida disisleri bakaninin fahri kulup baskani Istanbul valisinin ise fahri baskan vekili olmasi yonunde bir tuzuk degisikligine gidildi 1947 de Otel ve Lokantaci Birligine katilim teklifine kulup karsi cikti 1953 te Saffet Bastimar baskanliga geldi Kulup tarafindan yaz aylarinda kullanilmak uzere Mayis 1953 te Catalcesme deki bir kosk ertesi yil ise Ciftehavuzlar daki iki kosk kiralandi 1954 itibariyla uye sayisi 350 ye ulasmisti 1955 te Tevfik Rustu Aras kulup baskanligina secildi Yaz aylarinda kullanilan yerlere olan ilginin fazla olmasi sebebiyle 1955 yilinda bir bina daha kiralandi 24 Mart 1958 deki kongreyle birlikte ise Mukerrem Sarol baskanliga geldi 27 Mayis 1960 taki askeri darbe sonrasinda kulubun baskani Sarol dahil bazi uyeleri yargilandigindan uye sayisinda ani bir dusus yasandi Ayni yil baskanliga Husnu Cakir geldi Cakir in 3 Agustos 1960 taki vefati sonrasinda baskan vekili Hamdi Acan baskanliga secildi 7 Mart 1965 te yeni baskan oldu Yazlik binanin giderek populerlesmesi sebebiyle merkez bina daha az kullanilmaya baslandi ve 1960 larin basindan itibaren buradaki faaliyetlerde dusus yasandi Bu yillarda kulup tuzugundeki ilgili madde cikarilarak kadinlarin da kulup asli uyesi olmasinin onu acildi Subat 1971 de Sahir Kurutluoglu baskanlik makamina getirildi 22 Haziran 1975 teki genel kurul kulup tarihinde bir ilk olarak yazlik binada yapildi 25 Ocak 1976 da gerceklestirilen kongredeki secimlerde ise Raif Dinckok baskanliga getirildi Bu donemde kulup merkezini Beyoglu ndaki binadan Ciftehavuzlar daki binaya tasima isleri hiz kazandi 1978 de Ciftehavuzlar daki binanin icinde bulundugu arazi kulup tarafindan satin alindi Ayni yil Ciftehavuzlar daki binanin kis aylarinda da acik kalmasi kararlastirildi 1979 1981 arasinda yazlik lokalde restorasyon ve yenileme calismalari yapildi Aralik 1983 te Beyoglu ndaki binada yangin cikmasi sonrasinda bina kullanilmaz hale geldi ve Nisan 1984 itibariyla bu bina bosaltildi Bu binada yer alan kitaplar ve diger bazi demirbaslar ise Kadikoy de Cemil Topuzlu Caddesi uzerinde kiralanan bir binaya tasindi Kulup binasinda cesitli yenileme ve genisletmeler yapilirken 1987 itibariyla uye sayisi 2092 ye ulasmisti 25 Subat 1994 te vefat eden Dinckok un yerine baskanliga otomatik olarak baskan yardimcisi Bulend Ulusu gecti Lokal bahcesine kulube olan hizmetlerinden oturu Dinckok un bir de bustu dikilmisti Bu donemde lokalin kalan kismi da kulup tarafindan satin alinirken yine lokal bunyesinde genisletmeler yapildi 2000 lerin basinda uye sayisi 5300 lere ulasti Bu buyumenin ardindan 2000 yilinda kulup tuzugunde bir degisiklige gidilerek dernegin gelismesini ve gelecegini ilgilendiren konularda inceleme ve arastirma yapma tuzuge uyulup uyulmadigini inceleme gorus ve dusuncelerini yonetim kuruluna bildirme yonetim kurulundan bilgi talep etme yetki ve gorevlerine sahip bir yuksek divan olusturuldu 2003 yilinda Buyuk Kulup adini tasiyan dergi kulup tarafindan yayinlanmaya basladi Kulup 2015 itibariyla yaklasik 8000 uyeye ulasti 2 Ocak 2017 de yapilan baskanlik secimi sonucunda Duran Akbulut kulup baskanligina secildi Idari yapisiDernegin en ust karar organi genel kuruldur ve kulubun asil uyelerinden olusur Kulubun yonetimi birer baskan baskan vekili genel sekreter muhasip uye ve tesisler sorumlusu uye ile alti normal uyeden meydana gelen yonetim kurulu tarafindan yurutulur Dernege uye olmak isteyenleri degerlendirmekle yukumlu balotaj kurulu 15 kisiden disiplin kurulu 11 kisiden sicil kurulu 5 kisiden denetleme kurulu ise 3 kisiden olusmaktadir Lokal ve tesislerDernek lokalinden bir gorunum Mart 2012 Dernegin lokali Kadikoy un Ciftehavuzlar semtinde Cemil Topuzlu Caddesi 40 42 numaralarda yer alir Lokalde Bahce Restaurant Baron Restaurant Cafe d Orient Safran Restaurant Teras Restaurant White amp Black Gurme Iskele Bar ve Tenis Cafe olmak uzere dokuz restoran ve kafe Balo Salonu Red Lounge ve Kis Bahcesi olmak uzere cesitli etkinliklere ev sahipligi yapan uc mekanin yani sira cesitli aktivitelerin gerceklestirildigi iskele acik havuz tenis kulubu cocuk kulubu bilardo salonu oyun salonu saglik kulubu kutuphane ve muze bulunmaktadir BaskanlariBuyuk Kulup baskani olarak gorev yapan kisiler su sekildedir Muhsin Han 1882 1891 1891 1897 1897 1898 1898 1900 Franz Alfred Heinrich Graf von Calice 1900 1906 Adolf Marschall von Bieberstein 1906 1912 Mahmud Muhtar Pasa 1912 vekaleten Hans Freiherr von Wangenheim 1912 1915 Said Halim Pasa 1915 1918 Mustafa Resid Pasa 1918 1921 Hans Freiherr von Wangenheim 1921 1922 vekaleten 1922 1924 1924 1928 Sukru Kaya 1928 1936 Cemil Topuzlu 1936 1940 lar Fethi Okyar 1940 lar 1943 Lutfi Kirdar 1943 1944 vekaleten Fethi Okyar 1944 Numan Menemencioglu 1944 Necmettin Sadak 1944 1953 Saffet Bastimar 1953 1955 Tevfik Rustu Aras 1955 1958 Mukerrem Sarol 1958 1960 Husnu Cakir 1960 1963 Hamdi Acan 1963 1965 1965 1971 Sahir Kurutluoglu 1971 1976 Raif Dinckok 1976 1994 Bulend Ulusu 1994 1996 Duran Akbulut 1996 2017 Gunduz Kaptanoglu 2017 Kayda deger uyeleriAdolf Marschall von Bieberstein Edouard Blak Cemil Topuzlu Mahmud Muhtar Katircioglu Hans Freiherr von Wangenheim Henry Morgenthau Otto Liman von Sanders Talat Pasa Cavid Bey Said Halim Pasa Bedros Hallacyan Damad Ferid Pasa Ahmed Muhtar Pasa Mahmud Muhtar Katircioglu Safveti Ziya Ibrahim Hakki Pasa Necmeddin Molla Kocatas Cemal Pasa Halil Mentese Curuksulu Mahmud Pasa Ahmet Izzet Furgac Osman Nizami Pasa Ahmet Sukru Bayindir Huseyin Cahit Yalcin Enver Pasa II Abbas Mithat Sukru Bleda Mehmed Rifat Pasa Ahmet Rustem Bilinski Pirizade Ibrahim Hayrullah Bey Ismail Mustak Mayakon Haci Adil Arda Izzet Melih Devrim Celalettin Arif Ahmet Ihsan Tokgoz Ahmet Celalettin Karasapan Galip Kemali Soylemezoglu Fethi Okyar Celal Sahir Erozan Mustafa Resid Pasa Ali Kemal Mehmet Ali Gerede Serif Muhittin Targan Ismail Hakki Okday Osman Fuad Efendi Mark Lambert Bristol Louis Franchet d Esperey Hamit Hasancan Ali Haydar Yulug Yahya Kemal Beyatli Omer Faruk Efendi Asaf Suleyman Doras Sukru Kaya Sukru Naili Gokberk Ali Rana Tarhan Suphi Nuri Ileri Sukru Saracoglu Cemal Husnu Taray Ali Cenani Fikret Onuralp Hasan Tahsin Uzer Mehmet Emin Yurdakul Mahmut Esat Bozkurt Necmettin Sadak Mehmet Mithat Alan Nuri Conker Sureyya Ilmen Celal Bayar Yunus Nadi Abalioglu Mahmut Nedim Soydan Mustafa Necati Ugural Ahmet Ragip Ozdemiroglu Tevfik Kamil Koperler Ali Fuat Cebesoy Abdulhak Hamit Tarhan Ahmet Agaoglu Hifzi Tevfik Gonensay Yusuf Ziya Ortac Orhan Seyfi Orhon Selahattin Pinar Ali Kilic Lutfi Kirdar Fethi Okyar Falih Rifki Atay Emin Erkul Ali Muzaffer Goker Abdulhak Firat Tevfik Rustu Aras Mukerrem Sarol Ahmet Salih Korur Husnu Cakir Hamdi Acan Sahir Kurutluoglu Raif Dinckok Fahri Karakaya Mithat Benker Pertev Demirhan Feridun Cemal Erkin Peyami Safa Hakki Tarik Us Kazim Taskent Ekrem Serif Egeli Serif Muhittin Targan Fuat Bulca Munip Hayri Urguplu Abravaya Marmarali Celal Turkgeldi Kazim Yurdakul Hamit Sevket Ince Mahmut Dikerdem Selahattin Karayavuz Firuz Kesim Osman Kavrakoglu Cihat Abaoglu Cevher Ozden Emin Cankurtaran Celal Sait Siren Ismail Hakki Karadayi Huseyin Kivrikoglu Yasar Buyukanit Ilker Basbug Ahmet Vefik Alp Kemal Yazicioglu Aziz Yildirim Mesut Yilmaz Gursel Tekin Faruk Suren Cumhur Asparuk Necati Ozgen Ilhan Kilic Necdet Timur Cevik Bir Salim Dervisoglu Hilmi Ozkok Necdet Urug Vural Bayazit Nejat Tumer Irfan Tinaz Irfan Tansel Kaya Yazgan Kemal Atalay Kemal Kayacan Haydar Sukan Selahattin Demircioglu Selahattin Cetiner Aytac Yalman Tansu Ciller Husamettin Ozkan Mehmet Agar Erol Aksoy Husnu Ozyegin Tevfik Altinok Ajda Pekkan Altemur Kilic Kadir HasHakkindaki iddialarDernek bazi medya kuruluslari tarafindan cuntacilar kulubu olarak da adlandirilmistir Kurulusunda Masonik bir cizgi izledigi iddia edilmektedir Ancak dernek baskani Duran Akbulut 2010 da verdigi bir roportajinda dernegin mason dernegi oldugu iddialarini yalanlamistir Kardes kuluplerBuyuk Kulup un farkli ulkelerde bulunan 40 kulup ile kardes kulup anlasmasi bulunmaktadir Kulup uyeleri dernek yonetimi ile yapacagi gorusmeler sonrasinda bu kuluplerden misafir uye olarak faydalanabilmektedir Bu kardes kulupler su sekildedir Hamburg Almanya Union International Club Frankfurt Almanya International Club Berlin Berlin Almanya Rotonda Business Club Koln Almanya New York Amerika Birlesik Devletleri New York Amerika Birlesik Devletleri Washington DC Amerika Birlesik Devletleri Washington DC Amerika Birlesik Devletleri San Francisco Amerika Birlesik Devletleri University Club of St Paul Saint Paul Amerika Birlesik Devletleri The Australian Club Melbourne Avustralya International Club Chateau Sainte Anne Bruksel Belcika Bruksel Belcika Londra Birlesik Krallik Londra Birlesik Krallik The Royal Northern amp University Club Aberdeen Birlesik Krallik Union Club 1884 Sofya Bulgaristan Mercantile Athletic Club Cakarta Endonezya Paris Fransa Paris Fransa Paris Fransa Johannesburg Guney Afrika Cumhuriyeti Madrid Ispanya Barselona Ispanya Barselona Ispanya Goteborg Isvec Roma Italya Cenova Italya Kobe Japonya Club Universitaire de Montreal Montreal Kanada Toronto Kanada Nairobi Kenya Cercle Munster Luksemburg Luksemburg University Club of Mexico Meksiko Meksika Oslo Norvec Varsova Polonya Lizbon Portekiz Tower Club Singapur Singapur Santiago Sili American Club in China Taipei TayvanKaynakcaOzel PDF Buyuk Kulup 31 Aralik 2016 15 Subat 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 23 Agustos 2013 a b Kologlu 2005 s 24 Kologlu 2005 s 21 Mercan Faruk 2007 Onlar Basroldeydi Dogan Kitap s 24 ISBN 9752935613 17 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Aralik 2018 Karakas Ercan 2009 Gecmisten Gunumuze Ermeni Komiteleri ve Teroru IQ Kultur Sanat Yayayincilik s 116 ISBN 9752552447 17 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Aralik 2018 Kologlu 2005 s 24 25 Kologlu 2005 s 25 Kologlu 2005 s 25 26 Kologlu 2005 s 26 Kologlu 2005 s 27 Kologlu 2005 s 31 a b c d e f g h i j Kologlu 2005 s 32 Kologlu 2005 s 33 Kologlu 2005 s 41 Kologlu 2005 s 44 Kologlu 2005 s 86 Kologlu 2005 s 85 86 a b Kologlu 2005 s 87 a b c d e f g h i j k l Kologlu 2005 s 88 a b c d e f g h i j k l m n o p q Kologlu 2005 s 89 a b c d e f g h i j Kologlu 2005 s 90 Kologlu 2005 s 91 a b c d e f g h i j k Kologlu 2005 s 92 a b c d e f Kologlu 2005 s 95 Kologlu 2005 s 96 97 a b Kologlu 2005 s 97 a b Kologlu 2005 s 103 a b Kologlu 2005 s 104 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Kologlu 2005 s 105 a b c d e f g h i Kologlu 2005 s 106 a b Kologlu 2005 s 108 Kologlu 2005 s 109 Kologlu 2005 s 109 112 a b Kologlu 2005 s 113 Kologlu 2005 s 113 116 a b c d e f Kologlu 2005 s 124 a b Kologlu 2005 s 125 Kologlu 2005 s 125 127 a b c Kologlu 2005 s 127 Kologlu 2005 s 129 a b c d e Kologlu 2005 s 130 a b c d e f g h i j Kologlu 2005 s 131 a b Kologlu 2005 s 133 a b c d e f g h i Kologlu 2005 s 132 Kologlu 2005 s 134 a b Kologlu 2005 s 135 a b Kologlu 2005 s 146 Kologlu 2005 s 148 Kologlu 2005 s 148 149 a b Kologlu 2005 s 153 Kologlu 2005 s 153 154 Kologlu 2005 s 157 Kologlu 2005 s 156 Kologlu 2005 s 160 161 Kologlu 2005 s 166 Kologlu 2005 s 166 167 Burak Mavi Buyuk Kulup dergisinin genel yayin yonetmenligine getirildi 25 Eylul 2012 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Aralik 2018 a b c d Sozcu 26 Subat 2015 17 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Aralik 2018 a b c d Toprakkaya Kadir 2 Ocak 2017 Kadikoy Life 17 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Aralik 2018 a b PDF Istanbul Buyuk Kulup 2013 15 Kasim 2017 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 17 Aralik 2018 Kologlu 2005 s 35 Kologlu 2005 s 84 a b c d e f g h Kologlu 2005 s 96 a b c Kologlu 2005 s 123 Kologlu 2005 s 126 a b Kologlu 2005 s 136 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Kologlu 2005 s 137 Kologlu 2005 s 147 tbmm gov tr 31 Ekim 2012 26 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Aralik 2014 a b c d Hasan Aydin 24 Subat 2014 Esrarengiz klubun yoneticileri Tarabya Kosku nde Milliyet 2 Subat 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 17 Aralik 2018 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Samanyolu Haber 23 Mart 2010 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Agustos 2013 a b c Uskan Arda 23 Mart 2010 Takvim 7 Haziran 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Agustos 2013 a b c d e f g h Haber365 15 Kasim 2010 30 Kasim 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Agustos 2013 Samanyolu Haber 31 Ocak 2008 13 Aralik 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Agustos 2013 Erandac Bulent 21 Ekim 2012 Takvim 5 Subat 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Agustos 2013 Buyuk Kulup 7 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Agustos 2013 GenelKologlu Orhan 2005 Cercle d Orient dan Buyuk Kulup e Istanbul Boyut Yayin Grubu ISBN 9752301266 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Buyuk Kulup ile ilgili ortam dosyalari bulunmaktadir Resmi site Buyuk Kulup dergisinin resmi sitesi 16 Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde Ozlu Nilay Kula Say Seda Baruh Lorans Tanatar Coskun B Selcen Guz 2016 Emek Sinemasi Cercle d Orient ve bir Beyoglu hikayesi PDF Mimar ist 57 Istanbul Bayramoglu Matbaacilik ss 23 62 ISSN 1302 8219 9 Aralik 2017 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 17 Aralik 2018