780-1180 yılları arasında Bizans İmparatorluğu ile Abbâsî ve Fâtımî halifelikleri, Irak, Filistin, Suriye, Anadolu ve Güney İtalya bölgelerinde Doğu Akdeniz'de üstünlük sağlamak için bir dizi muharebede savaşmışlardır. Belirsiz ve yavaş sınır savaşları sonrasında, 10. yüzyılın sonu ve 11. yüzyılın başlarında neredeyse kesintisiz Bizans zaferleri dizisi, üç Bizans imparatorunun, yani II. Nikiforos, I. İoannis ve nihayet II. Basileios'un, başarısız Herakleios Hanedanı yönetiminde 7. yüzyıl Arap-Bizans savaşları sırasında İslam'ın yayılışı ile kaybedilen toprakları tekrar ele geçirmelerine neden oldu.
Arap-Bizans savaşları (780-1180) | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Arap-Bizans savaşları | |||||||||
| |||||||||
Taraflar | |||||||||
Bizans İmparatorluğu Kutsal Roma İmparatorluğu İtalyan şehir devletleri Haçlı devletleri | Fâtımî Devleti Abbâsîler Ukayliler Hamdaniler Sicilya Emirliği Girit Emirliği | ||||||||
Komutanlar ve liderler | |||||||||
Bizans imparatorları Themaların Stratigos'ları Filoların Drungarios'ları | Fâtımî hükümdarları Abbâsî halifeleri | ||||||||
Güçler | |||||||||
Toplam güç 773 yılında 80,000 Toplam güç 1025 yılında 100,000 Toplam güç 1140 yılında 50,000 + milisler | Abbâsî gücü 781 yılında 100,000 Abbâsî gücü 806 yılında 135,000 |
Sonuç olarak, başkent Şam da dahil olmak üzere Suriye'nin büyük bölümü, Bizanslılar tarafından, sadece birkaç yıl olsa bile, Suriye'nin yeni theması genişleyen imparatorluğa entegre edildi. Bu zaferlerden elde edilen doğal zenginliklere ve servet ve insan gücüne ek olarak Bizanslar, Hristiyanlık için kutsal ve önemli sayılan Antakya şehri gibi toprakları yeniden ele geçirerek, Hristiyanlığın en önemli beş Patriklikliğinden (Pentarşi) ikisini elinde tutarak rakiplerine psikolojik bir yenilgi uyguladı. Bununla birlikte, Araplar, Bizans'ın azılı düşmanı kalmışlar ve yaklaşık 970 sonrası geçici bir Fâtımî toparlanması 970 önceki zaferlerin çoğunu tersine çevirme potansiyeline sahiptiler. Bizans, Filistin'in büyük bir bölümünü ele geçirirken, Kudüs'e dokunulmadan kaldı ve seferlerden gelen ideolojik zafer, Bizans'ın Hristiyanlığın bu dördüncü Patrikliğine ait koltuğu geri alması kadar büyük değildi. Bizans'ın yavaş ama başarılı Sicilya'yı fethetmeye çalışması ciddi bir başarısızlıkla sonuçlandı. Suriye, Antakya şehrinin Türkler tarafından yaklaşık 1084 yılında alınmasına kadar bir Bizans eyaleti kalacaktı.
Haçlılar şehri 1097'de Hristiyanlığa geri getirdiler, ancak Kudüs ve Antakya'daki Haçlı Krallıkları üzerinde Bizans hamiliği I. Manuil yönetiminde kuruldu. Manuil'in 1180'de ölümü Konstantinopolis'ten çok uzaktaki askeri seferleri sona erdirdi ve Dördüncü Haçlı Seferi sonrasında hem Bizanslılar hem de Araplar, sırasıyla 15. ve 16. yüzyıllarda Osmanlı Türkleri tarafından fetih edilmelerine kadar, başka çatışmalara girdiler.
Arka Plan, 630–780
629'da, Bizans İmparatorluğu ile Araplar arasındaki çatışma, iki tarafın Mute Muharebesi ile karşı karşıya kalmalarıyla başladı. Yakın zamanda İslam dinin kabul eden ve İslam Peygamber'inin Bizans ve İran İmparatorluklarına karşı Cihat çağrısı ile birleşilmesiyle hızla ilerledi ve yaklaşık 620 yılında Pers istilalarında gerçekleşen kayıpları tekrar kazanıp bir araya getirememiş Bizans İmparatorluğu'nun kaosundan yararlandı. İmparatorluk 642'ye gelindiğinde Mısır, Filistin, Suriye ve Mezopotamya'yı kaybetti. Arazisinin ve kaynaklarının üçte ikisinin (Mısır'ın tahıl arzının çoğunu) kaybetmesine rağmen İmparatorluk, Thema sistemi etkinliği ve orduya silah ve yiyecek temin etmeyi amaçlayan reforma tabi bir Bizans ekonomisi sayesinde 80.000 asker bulunduruyordu. Bu reformlarla Bizanslılar Araplara karşı bir takım mağlubiyetler yaşattı; 674 ve 717 olmak üzere iki kez Konstantinopolis'te ve 740'ta Akroinon'da.III. Leon'un (Bizans'ı 717 ve 740'ta zafere götüren) oğlu V. Konstantinos, Theodosioupolis ve Melitene'i ele geçiren başarılı bir hücum başlatarak babasının başarılarına devam ettirdi. Bununla birlikte, bu fetihler geçiciydi; İkonoklazm İhtilafı, İrini ve onun haleflerinin etkisiz yönetiminin, Frank Karolenj İmparatorluğu altındaki Batı Roma İmparatorluğu'nun dirilişi ve Bulgar istilaları ile birleşmesi, Bizans tekrar savunmaya geçtiği anlamına geldi.
780–842 Dönemi
II. Mihail ve Halife Memun
780 ile 824 yılları arasında Araplar ve Bizanslar sınır çatışmasına girdiler; Anadolu'ya yönelik Arap baskınları, Abbâsî Halifeliğinin Hristiyan tebasını "çalan" ve onları nüfusu artırmak için Anadolu çiftlik alanlarına zorla yerleştiren (ve dolayısıyla daha çok çiftçi ve daha fazla asker sağlayan) Bizans baskınlarına karşılık olarak verilmiş yanıttı. Ancak II. Mihail'in 820'de iktidara yükselişi ile durum değişti. Asi Slav Thomas ile uğraşmak zorunda kalan Mihail, 824 yılında düşen Girit'e karşı 40 gemi ve 10.000 asker ile yapılan küçük Arap istilasına karşı koyabileceği birkaç askerî birliği vardı. 826'da bir Bizans karşı saldırısı sefil bir şekilde başarısız oldu. Daha da kötüsü, 827'de Tunuslu Arapların Sicilya'yı istila etmesi oldu. Öyle olsa bile, Sicilya'daki Bizans direnişi şiddetli ve başarısız değilken; Araplar, Halifeliğin iç çekişmelerinin kanseri ile çabucak etkilenmişlerdi. O yıl Araplar Sicilya'dan atıldı ancak geri döneceklerdi.
Theofilos ile Halifeler Memun ve Mutasım
829'da II. Mihail öldü ve oğlu Theofilos yerine geçti. Theofilos, Arap rakiplerine karşı zafer ve mağlubiyet içeren karışık bir diyet aldı. MS 830'da Araplar Sicilya'ya geri döndüler ve bir yıl süren kuşatma sonrasında Hristiyan rakiplerinden Palermo'yu aldılar ve ertesi 200 yıl boyunca fethi tamamlamak için orada kalacaklardı ve bu da asla Hristiyan karşı atağı eksikliği değildi. Bu arada Abbâsîler, MS 830 yılında Anadolu'ya yönelik bir istila başlattılar. Memun zafere kazandı ve bir takım Bizans kaleleri kaybedildi. Theophilos cesaretini kırmadı ve 831 yılında Müslümanlardan Tarsus'u ele geçirdi. Zaferi Kapadokya'da iki Bizans yenilgisi takip etti, onu 837'de intikamcı Bizans birlikleri tarafından Melitene, Samosata ve Zapetra'nın tahrip etmesi takip etti. Ancak Mutasım, Dazimon, Ancyra ve nihayetinde Amorium zaferleri ile üstünlük kazanmıştı; sonuncusunun yağmalanması Theofilos için büyük üzüntü yarattığından ve 842'de ölüm nedenlerinden biriydi.
III. Mihail'in seferleri, 842–867
III. Mihail, babası öldüğünde sadece iki yaşındaydı. Annesi İmparatoriçe Theodora naibe oldu. Rejim nihayet ikonoklazmı kaldırdıktan sonra, Sarazenler ile olan savaş devam etti. Girit'i kurtarmak için bir sefer 853'te başarısız olmasına rağmen, Bizans 853 ve 855'te üç büyük başarı kaydetti. Bir Bizans filosu Dimyat'da direnç ile karşılaşmamış ve limanda bulunan tüm gemileri ateşe vererek, birçok tutsak ile geri dönmüştür. Konstantinopolis için hala daha iyisi, Araplar tarafından sonsuza kadar kaybına neden olan Melitene Emirliği tarafından umutsuz ve boşuna savunmadır. Ermenistan'ın Arap valisi kendi alanını kontrolünü kaybetmeye başlayınca Arapları yaralayan aşağılama eklendi. 9. yüzyıldan sonra Araplar asla Doğu'da egemen konumda olamadı.
Bununla birlikte, Batı'da, işler Sarazenler için iyi gitti; Messina ve Enna 842 ve 859'da düşerken, Sicilya'daki İslami başarı, Cihad savaşçılarını 847'de Bari'ye almayı ve 871'e kadar sürecek olan Bari Emirliği'ni kurmaya teşvik etti. Güney İtalya'ya istila eden Araplar, Frank güçlerinin dikkatini kuzeye çekti.
III. Mihail, öncelikle Girit'i Araplardan geri almaya karar vererek durumu düzeltmeye karar verdi. Ada, güney İtalya ve Sicilya'daki operasyonlar için ya da hala direnen Bizans birliklerinin tutunabilmesi için en azından bir arz üssü için mükemmel bir üs görevi görebilirdi. 865'te III. Mihail'in dayısı ve rejiminin en önemli üyelerinden biri olan Bardas istila etmesi gönderildiği sırada I. Basileios ve III. Mihail (ilki, geleceğin imparatoru oldu ve ikincisinin gözdesiydi) tarafından karısına karşı potansiyel bir komplo keşfedildi. Bu nedenle İslami Girit, Bizans'ın en büyük generalinin o sırada işgalinden kurtuldu.
I. Basileios ve VI. Leon'un seferleri, 867–912
I. Basileios
Öldürülen selefi gibi I. Basileios dönemi de Araplara karşı yenilgi ile zafer karışımı gördü. Doğu'daki Fırat vadisindeki Bizans başarısı, Batı'da Sarazenler'in 873 yılında Dalmaçya kıyılarından sürüldü ve 876'da Bari Bizans'ın eline geçti. Bununla birlikte, Siraküza 878'de Sicilya Emirliği'nin elin geçti ve daha fazla yardımsız Bizans Sicilyası kaybolmuş gibi görünüyordu. 880'de Taranto ve çoğu Calabria İmparatorluk birliklerinin eline geçti. Calabria, Roma'nın Aigyptos öncesi ekmek sepeti olmuştu, bu yüzden sadece bir propaganda zaferinden daha fazla bir şeydi.
VI. Leon
886 yılında ölen I. Basileios geleceğin VI. Leon'un aslında onun metresi Eudokia İngerina'nın gayri meşru oğlu olduğuna ikna olmuştu. VI. Leon'un hükümdarlığı Araplara karşı kötü sonuçlar verdi. 904 yılında bir Bizans ordusu ve filosu Tarsus'a doğru yola çıkıp ve limanlardan ayrılmasının Araplar için önemi, Selanik'in Bizanslılar önemi kadardı, bunun intikamını Girit'in Sarazenler'i Selanik'i vahşice yağmalayarak aldılar. Diğer önemli olaylar arasında 902'de Taormina'nın kaybı ve Girit'in altı ay kuşatılması yer alır. Seferin komutanı Himerios'a İmparator'un ölümünün haberi geldiğinde sefer yola çıkmıştı, Konstantinopolis'ten çok uzak olmayan bir yerde neredeyse tamamen yok edildi (Himerios kaçtı).
I. Romanos ve VII. Konstantinos, 920–959
Bu zamana kadar Bizans İmparatorluğu yalnızca hayatta kalma ve halihazırda sahip oldukları şeyleri korumakla ilgileniyordu. Sicilya'nın Arap fethi planlandığı gitmediği gitmediği halde, Girit'e ve Sicilya'ya yapılan çok sayıda sefer Herakleios'un başarısızlıklarını anımsatıyordu. Leon'un 912'de ölmesinden sonra İmparatorluk, yedi yaşındaki VII. Konstantinos'un naipliği ve Bulgar I. Simeon'un istilasına uğramış Trakya sorunları ile karışık hale geldi.
Ancak durum, amiral Romanos Lekapenos, görece işe yaramayan üç oğlu ve VII. Konstantinos'un eş imparator olarak iktidarı ele geçirmesi yönetimsel iç sorunlar sona erdi. Bu arada, Bulgar sorunu az çok Simeon'un 927'de ölümü ile kendiliğinden çözüldü, bu nedenle Bizans generali İoannis Kurkuas Sarazenler'e karşı 923 ile yaklaşık 950 arasında agresif bir sefer başlatmayı başardı. Ermenistan, İmparatorluk içinde tekrar bir araya geldi, 9. yüzyıldan beri yıkılmış bir emirlik olan Melitene imparatorluğa ilhak edildi. 941'de İoannis Kurkuas, Kiev Büyük Knezi I. İgor'un istilasına karşı orduyu kuzeye çevirmek zorunda kaldı, ancak hiçbir Bizans ordusunun Herakleios'un günlerinden bu yana ulaşamadığı Edessa'ya kuşatmak için geri döndü. Sonunda Muttaki, değerli bir Hristiyan kutsal emaneti olan "Kutsal Mendil"'i verince şehir özgürlüğünü korumayı başardı.
VII. Konstantinos, 945'te tam güce kavuştu. Selefi Romanos, Batı'da Bulgarlara karşı barış sağlamak için diplomasiyi kullanmayı başardıysa da, Doğu barış için silah kuvvet kullanımı gerektiriyordu. VII. Konstantinos, en güçlü müttefiki Fokas ailesine döndü. Başlangıçta Yaşlı Bardas Fokas, VII. Konstantinos'un iddialarını I. Romanos'unkilere karşı desteklemesi ve Armeniakon Theması strategos'u olması onu Halifeliğe karşı savaş için ideal bir aday haline getirdi. Bununla birlikte, Bardas 953'te pek başarılı olamadan yaralandı, ancak oğlu Nikiforos Fokas Halifeliğe ciddi bir yenilgi yaşattı: 957'de düşerken Nikiforos'un genç yeğeni İoannis Çimiskes Fırat vadisinde bulunan Samosata'yı 958'de ele geçirdi.
II. Romanos, 959–963
II. Romanos, Herakleios'tan beri Bizans tarafından gerçekleştirilen en büyük seferi başlattı. Parlak Nikiforos Fokas'ın komutasında 50.000 asker, 1.000 ağır nakliye, 300'den fazla tedarik gemisi ve 2.000 Rum ateşi Gemisi'nden oluşan büyük bir kuvvet Girit'in İslam başkenti Kandiye için yola çıktı. Sekiz ay süren kuşatma ve acı bir kıştan sonra, Nikiforos kenti aldı. Yeniden fetih haberi, Konstantinopolis'te büyük bir zevkle karşılandı, Ayasofya'da Bizanslılar gece boyunca şükran için bulundu.
Nikiforos, bu şükranın hiçbirini görmedi ve II. Romanos'un onun hırslarını besleyeceği korkusu nedeniyle zaferi reddetti. Bunun yerine Nikiforos, hızla Hamdani Hanedanı'ndan Seyfü'd Devle'nin üzerine Doğu'ya 30.000 askerle İmparatorluk topraklarına yürüdü, Girit'teki ordunun yokluğundan yararlanmaya çalıştı. Emir, İslam dünyasında, toprakları Şam, Halep, Emesa ve Antakya'yı içeren en güçlü bağımsız hükümdarlardan biriydi. Zaferle sonuçlanan seferden sonra seyfü'd Devle ezici miktarda esir yağma ile çıkmaza girdi. Nikiforos'un kardeşi Leo Fokas, küçük ordusu Emir'e karşı açık bir muharebeye girmedi. Bunun yerine, Seyfü'd Devle kendini 300 süvari ile muharebeden kaçarken buldu ve ordusunu Küçük Asya'nın dağ geçişlerinde mükemmel planlanmış bir pusu kurmak için böldü. Büyük memnuniyetle, Hristiyan tutsaklar yakın zamanda elde edilen Müslümanlar ile değiştirildi.
Nikiforos kardeşi ile bir araya geldi ve ordu, 962 yılında birkaç hafta az olmayan harikalar yarattı; Kilikya'daki 55 tane surlu kasaba, İmparatorluk denetimine geri döndü. Birkaç aydan az zamanda, Fokas kardeşler Halep duvarlarının önündeydiler. Bizanslılar şehre 23 Aralıkta saldırdılar Emir'in birkaç askeri tarafından can siperane savunulan iç kale hariç tümü yok edildi. Nikiforos çekilme talimatı verdi; Halep Emiri kötü yenildi ve artık tehdit oluşturamadı. Hala kalede tutulan birlikler aşağılama ile görmezden gelindi. II. Romanos'un ölümünün haberi, Kapadokya'yı terk etmeden önce Nikiforos'a ulaştı.
Bizans dirilişi, 963–1025
II. Nikiforos Fokas, 963–969
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpKbEwwNXBhMmx3YUc5eWIzTmZVR2h2YTJGekxtcHdaeTh4TlRCd2VDMU9hV3RwY0dodmNtOXpYMUJvYjJ0aGN5NXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
II. Romanos, güzel imparatoriçe Theofano'yı dul ve en büyük yedi yedi yaşından büyük olmayan dört çocuğu yetim bırakarak öldü. Diğer birçok naipler gibi, II. Basileios, düzensizlik, Nikiferos gibi hırslı generallerin entrikaları ya da Makedonlar, Anadolular ve hatta Ayasofya'nın dindar kalabalığı arasındaki iç kavgalar düzensizliği kanıtladı. Nikiforos 963'te zafer kazandığında, bir kez daha Doğu'daki Sarazenler düşmanlarına karşı sefer başlattı.
Kilikya'da bir dizi tekrarlanan Bizans seferlerinden sonra 965'te Tarsus düştü, aynı yıl Kıbrıs izledi. 967'de yenilen Seyfü'd Devle, inme nedeniyle öldü,, Nikephoros'u tek zorlu görevinden yoksun bıraktı. Seyfü'd Devle, kısa süre sonra bir imparatorluk vasalı haline gelen Halep'in yağmalanmasından tamamen kurtulamamıştı. 969 yılında, Antakya şehri, Bizanslılar tarafından yeniden alındı, Suriye'deki ilk büyük şehir Araplar tarafından kaybedildi. Bizans başarısı genel değildi; 964'te Sicilya'yı almak için, Nikiferos'un gayri meşru bir yeğeni olan Manuil Fokas liderliğindeki bir ordu gönderildi ama başarısız oldu. 969'da Nikiforos, tahtı kendisi için alan I. İoannis Çimiskes tarafından sarayında öldürüldü
I. İoannis Çimiskes, 969–976
971'de yeni Fâtımî Devleti sahneye girdi. Yeni olmanın gayretiyle, Fâtımîler Mısır, Filistin ve Suriye'nin çoğunu, Türk sorunu ile uğraşmaya başlamış güçsüz Abbâsîlerden aldılar. İslamcı muhaliflerini mağlup eden Fâtımîler, Hristiyan Bizanslıların elindeki şehirler olan Antakya ve Halep'te durmak için bir neden görmediler ve fetihlerini daha da önemli hale getirdiler. 971'de Antakya'da başarısız bir saldırını, Bizans'ın Amida'nın dışındaki yenilgisi takip etti. Bununla birlikte, I. İoannis Çimiskes, Nikiforos'tan daha büyük bir düşman olduğunu kanıtlayacaktı. 10.000 Ermeni birliği ve diğerleri ile birlikte güneyde iterek orada bulunan İmparatorluk mülklerini rahatlattı ve Bağdat'ı bir istila ile tehdit etti. Abbâsî başkentini işgal etme konusundaki isteksizliği, savunmasız ve moral bozucu olmasına rağmen, bir gizem olarak kalmaya devam etmektedir.
Kilise meselelerine daha fazla zaman ayırdıktan sonra Çimiskes, 975 ilkbaharında döndü. Emevîlerin fethi yaklaşık yüz yıl sonra durdurulmuştu, ancak Çimiskes Fâtımî Halifeliğinin daha başlangıçta başarılarını kesti: Suriye, Lübnan ve Filistin'in büyük kısmı Bizans imparatorluk ordularının eline geçti. Çimiskes'in hastalığının o yıl ve sonraki yıl ilerlemesi Kudüs'ü Hristiyan zaferinden mahrup etti.
II. Basileios, 976–1025
II. Basileios'un erken hükümdarlığı, İmparatorluk boyunca yaşanan iç savaşlar ile doludur. Bulgar Samuil'in istilaları ve Bardas Fokas ve Bardas Skleros isyanlarıyla uğraştıktan sonra, Basileios, dikkatini 995'te Halep Emiri'nin tehlikede olduğu Suriye'ye çevirdi. Emir, Ebu Mansur Nizar El-Aziz Billah tarafından kuşatıldığında, emperyal bir vasal olarak, Bizans'tan askeri yardım talebinde bulundu. II. Basileios, 40.000 asker ile Konstantinopolis'i arkada bırakarak hızla ilerledi. Ordusuna, bir tanesi her biri askere, diğeri ise o askerin ekipmanı için olmak üzere toplam 80.000 katır verdi. İlk 17 bin asker büyük bir hızla Halep'e geldi ve umutsuzca sayıları çok fazla olan Fâtımî ordusu geri çekildi. II. Basileios, güneyde, Emesa'yı istila ederek Trablusşam'a kadar ilerledi. Basileios, Sarazen düşmanına karşı daha fazla sefer yürütmeksizin Bulgar cephesine döndü.
İki güç arasındaki savaş, Bizans'ın, Sur şehri'nde Fâtımî karşıtı bir ayaklanmayı desteklemesi nedeniyle devam etti. 998'de 'in halefi Damian Dalassenos'un ardındaki Bizanslar Epemiye'ye bir saldırı başlattılar ancak Fâtımî generali Jaush ibn al-Samsama, 19 Temmuz 998'de onları savaşta yendi. Bu yeni yenilgi, II. Basileios'u bir kez daha Ekim 999'da Suriye'ye getirdi. Basileios, üç ayını boyunca Suriye'de, Bizans'ın Baalbek'e kadar baskın yapmak ve Şayzar'ı almak ve garnizon koymak ve çevresinde üç küçük kaleyi (, , and 'Arqah) almak ve almak ile harcadı. Hims ciddi şekilde tehdit edilmedi, ancak Aralık ayında bir ay süren Trablusşam kuşatması başarısız oldu. Bununla birlikte, Basileios dikkatini Ermenistan'daki gelişmelere yöneltildiğinden Ocak ayında Kilikya'ya gitti ve Kahire'ye başka bir elçi gönderdi. 1000 yılında, iki ülke arasında on yıllık bir ateşkes imzalandı.Hâkim (El-Hâkim bi-Emrillah)'ın (996-1021 arası hükümdar) hükümdarlığının kalan kısmı için, ilişkiler barışçıl olarak kaldı; zira Hakim iç meselelere daha çok ilgi duydu. Halep emiri Fâtımî devletine bağlı kabul etmesi ve 1017'de şehrin emirliğine Fâtımî tarafından desteklenen 'nın getirilmesi bile düşmanlıkların yeniden başlatılmasına yol açmadı, özellikle de Lu'lu'nun Bizans'a haraç ödemeye devam etmesi ve Fâtımî devletinden bağımsız bir hükümdar olarak hareket etmeye başlaması bunda etkili oldu. Yine de, Hâkim'in kendi alanındaki Hristiyanlara zulüm etmesi ve özellikle Kutsal Kabir Kilisesi'nin tahrip edilmesi için 1009'da verdiği emir ile beraber, Fâtımî devletinin Halep'e müdahale etmesi ilişkileri zorladı ve 1030'ların sonlarına kadar Fâtımî-Bizans diplomatik ilişkilerinin ana odağı oldu.
Nihai muharebeler
Arap dünyasının askerî gücü, Mezopotamya ve Suriye'de kayıplar ve Sicilya'nın yavaş fethi ile görüleceği üzere 9. yüzyıldan beri geriliyordu. Bizanslar Araplara karşı ufak başarılar elde ederken, 11. yüzyıl boyunca İmparatorluğun genel gerilemesini maskelemişlerdi.VIII. Konstantinos'un (1025-1028 arası hükümdar) kısa ve olaysız saltanatını, yetersiz III. Romanos (1028-1034 arası hükümdar) izledi. Romanos ordusunu Halep'e yürüttüğünde Araplar tarafından pusuya düşürülmüştü. Bu başarısızlığa rağmen Romanos'un generali Georgios Maniakes, bölgeyi kurtarabildi ve 1032'de Arap saldırısına karşı Edessa'yı savunabildi. III. Romanos'un halefi (ve muhtemelen katili) IV. Mihail (1034-1056 arası hükümdar), Georgios Maniakes'in komutasında Sicilya'ya karşı bir sefer talimatı verdi. İlk Bizans başarısı, 1038'de Messina'nın düşmesine ve ardından 1040 yılında Siraküza'nın düşmesine yol açtı, ancak sefer iç çekişmelerle boğulmuştu ve Güney İtalya'da Normanlar'a karşı felaket bir rotaya yönlendi.
Bizans İmparatorluğu, Sicilya'nın ve güney İtalya'nın çoğunun kaybetmesinin ardından iç yönetimsel çatışmalar yüzünden çöktü. I. İsaakios 1057'de iktidara geldi, ancak kısa, iki yıllık yönetimi etkili bir reform için çok kısa idi. Fâtımîler ve Abbâsî halifeliği halihazırda Selçuklu Hanedanı'na karşı meşguldü. Bizans, 1068'den 1071'e kadar ortak imparator olan Romen Diyojen döneminde bu tehdide uyanmıştı. 1071 yılında Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Bizans, Alp Arslan komutasında Büyük Selçuklu İmparatorluğu'na yenildi. Bizanslılar, bu yenilgi ile başlayan bir iç savaşla birlikte, 1091 yılına kadar Küçük Asya'nın birçoğunu Selçuklu Türklerine kaybettiler.
1081 yılında I. Aleksios iktidara geldi ve Komninos Hanedanı yeniden başlatıp, restorasyonu başlattı. Bizans'ın dikkati bu dönemde başta Normanlar ve Haçlı Seferleri'ne odaklanmıştı ve II. İoannis dönemine kadar Araplarla tekrar savaşılmadı.
Mısır'a karşı Komninos seferleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMUwwMWhjRjlEY25WellXUmxjbDl6ZEdGMFpYTmZNVEV6TlMxbGJpNXpkbWN2TWpjd2NIZ3RUV0Z3WDBOeWRYTmhaR1Z5WDNOMFlYUmxjMTh4TVRNMUxXVnVMbk4yWnk1d2JtYz0ucG5n.png)
II. İoannis, Haçlı devletlerini Zengi kuvvetlerine karşı aktif bir şekilde savunan bir Haçlı yanlısı politika izledi. Ordusu ilerleyip ve Şayzar'ı kuşattı, ancak Antakya Prensliği hareket etmeyerek Bizans'a ihanet etti. Bu nedenle, II. İoannis'in, Musul'un emirinin vasal olma ve Bizans'a yıllık bir vergi verme sözlerini kabul etmekten başka çaresi yoktu. Diğer seçim, kuşatma ekipmanlarını güvenilmez Haçlıların eline bırakırken bir savaş riskiyle karşı karşıya kalmaktı. İoannis Zengi'yi yenebilirdi, ancak Bizans için tek potansiyel düşman Zengi değildi.
II. İoannis 1143 yılında öldü. Antakya Prensliği'nin aptallığı, Edessa'nın düşüş anlamına geliyordu ve şimdi büyük Patrikhane ön cephedeydi.İkinci Haçlı Seferi'nde Şam kuşatması başarısız olması Krallığı güneye Mısır'a dönmeye zorladı. Yeni Bizans İmparatoru I. Manuil, Haçlılar ile paylaşılsa bile tahıl ve yerli Hristiyan iş gücü (Kıptîler'den gelen) olarak büyük kaynaklara sahip Mısır'ı ele geçirmenin az bir ödül olamaması fikrinden memnundu. Ne yazık ki, Manuil, Haçlılar için çok acele çalıştı. 1169'da 3 ay süren Dimyat kuşatması başarısız olmasına rağmen, Haçlılar, zafer ve mağlubiyet (çeşitli istilaların başarısız olmasıyla) içeren karışık bir diyet aldılar. Haçlılar, başkenti küçük bir Haçlı garnizonuna teslim etmek ve yıllık bir ödemek için Fâtımîler ile müzakere edebildiler, ancak Müslümanların artan gücü ile birleşen bir Haçlı antlaşma ihlali, Selahaddin Eyyubi'nin Suriye ve Mısır'ın efendisi olmasına neden oldu.
Selahaddin Eyyubi Mısır'ı aldıktan sonra 1171'de Kudüs Kralı I. Amalrik bizatihi Konstantinopolis'e geldi. 1177'de 150 gemilik bir filo Mısır'ı işgal için Manuil tarafından yollandı fakat filo, Akka açıklarında Flandra Kontu Philip ve Kudüs Krallığı'nın birçok önemli aristokratının yardım etmeyi reddetmesi üzerine eve geri döndü.
O yıl, Manuil, Anadolu Selçuklu Devleti sultanı II. Kılıç Arslan'a Miryokefalon Muharebesi'nde yenildi. Buna rağmen, Bizans İmparatoru, ordusunu güneyde hac güzargahı boyunca ilerletip ve Selahaddin Eyyubi'nin kuvvetlerine karşı güç göstermeyi planlayarak Suriye'ye ilgi duymaya devam etti. Bununla birlikte, Manuil'in hedeflerinin çoğu gibi bu da gerçekçi olmadığı kanıtlanmıştı ve son yıllarını verimsiz Arap seferleriyle boşa geçen zamanla kötüye gitmiş olan Doğu cephesini Anadolu Selçuklu Devleti'ne karşı yeniden kurmak için çok çalışmak zorunda kaldı.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- Özel
- ^ Occasional alliances against Saracen piracy were concluded
- ^ a b Kennedy, Hugh (2001). The Armies of the Caliphs: Military and Society in the Early Islamic State. ss. 99.
- ^ Even if Byzantium had survived the worst the Arabs could do, its troubles were far from over. The caliphate was still much stronger than the empire. Warren Treadgold, The Oxford Dictionary of Byzantium, pg 138.
- ^ a b c Magdalino, Paul (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 180.
- ^ a b c d Norwich 1997, s. 192
- ^ a b c d Norwich 1997, s. 202
- ^ a b Norwich 1997, s. 221
- ^ Magdalino, Paul (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 189.
- ^ Treadgold, Warren (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 131.
- ^ Treadgold, Warren (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 144.
- ^ Treadgold, Warren (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 139.
- ^ a b Magdalino, Paul (2002). The Oxford History of Byzantium. New York: Oxford UP. s. 171.
- ^ Norwich 1997, s. 134
- ^ a b Norwich 1997, s. 137
- ^ Norwich 1997, s. 140
- ^ Norwich 1997, s. 141
- ^ Norwich 1997, s. 149
- ^ a b Norwich 1997, s. 155
- ^ Norwich 1997, s. 161
- ^ Norwich 1997, s. 164
- ^ Norwich 1997, ss. 168–174
- ^ Norwich 1997, s. 174
- ^ Norwich 1997, s. 177
- ^ a b Norwich 1997, s. 181
- ^ a b Norwich 1997, s. 184
- ^ a b c d Norwich 1997, s. 185
- ^ a b c Norwich 1997, s. 186
- ^ Norwich 1997, ss. 187–190
- ^ Norwich 1997, s. 197
- ^ Norwich 1997, s. 203
- ^ a b c Norwich 1997, s. 212
- ^ Lev (1995), pp. 203–205
- ^ Stevenson (1926), p. 252
- ^ Lev (1995), p. 205
- ^ Stevenson (1926), pp. 254–255
- ^ Lev (1995), pp. 203, 205–208
- ^ Norwich 1997, s. 217. Sayfanın başlığı, "The Decline Begins, 1025 - 1055" (Düşüş Başlıyor)
- ^ Norwich 1997, s. 218
- ^ Norwich 1997, s. 234
- ^ Norwich 1997, s. 240
- ^ Haldon 2002, ss. 45–46
- ^ a b Norwich 1997, s. 271
- ^ Norwich 1997, s. 272: "Not only had they made no further progress against the Saracens; they had failed even to preserve John's earlier conquests."
- ^ Norwich 1997, s. 279
- ^ Madden 2004, s. 69
- ^ Madden 2004, s. 68
- ^ Magdalino 1993, s. 75
* H.E. Mayer, The Latin East, 657 - ^ J. Harris, Byzantium and The Crusades, 109
- ^ Madden 2004, s. 71
- Genel
- Haldon, John (2002). Byzantium at War 600 - 1453 (İngilizce). Oxford: Osprey. ISBN .
- Kennedy, Hugh (2001). The Armies of the Caliphs: Military and Society in the Early Islamic State (İngilizce). Londra: Routledge. ISBN .
- Madden, Thomas (2004). Crusades The Illustrated History (İngilizce). Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN .
- Magdalino, Paul (1993). "The Empire of Manuel I Komnenos, 1143-1180" (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. OCLC 55756894..
- Mango, Cyril (2002). The Oxford History of Byzantium (İngilizce). Oxford: Oxford University Press. ISBN .
- Norwich, John Julius (1997). A Short History of Byzantium (İngilizce). New York: Vintage. ISBN .
- Santagati, Luigi (2012). Storia dei Bizantini di Sicilia (İtalyanca). Caltanissetta: Lussografica. ISBN .
- Sherrard, Philip (1966). "Byzantium" (İngilizce). New York: Time-Life Books. OCLC 506380.
- Treadgold, Warren (2001). A Concise History of Byzantium (İngilizce). Basingstoke: Palgrave. ISBN .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
780 1180 yillari arasinda Bizans Imparatorlugu ile Abbasi ve Fatimi halifelikleri Irak Filistin Suriye Anadolu ve Guney Italya bolgelerinde Dogu Akdeniz de ustunluk saglamak icin bir dizi muharebede savasmislardir Belirsiz ve yavas sinir savaslari sonrasinda 10 yuzyilin sonu ve 11 yuzyilin baslarinda neredeyse kesintisiz Bizans zaferleri dizisi uc Bizans imparatorunun yani II Nikiforos I Ioannis ve nihayet II Basileios un basarisiz Herakleios Hanedani yonetiminde 7 yuzyil Arap Bizans savaslari sirasinda Islam in yayilisi ile kaybedilen topraklari tekrar ele gecirmelerine neden oldu Arap Bizans savaslari 780 1180 Arap Bizans savaslariTarih780 1180 400 yil BolgeAnadolu Sicilya Guney Italya Misir Kuzey Afrika Suriye Mezopotamya ve Filistin SonucMutlak Bizans zaferiCografi DegisikliklerSicilya Aglebi Emirligi tarafindan ilhak edildi Suriye Girit Anadolu nun Kibris parcasi ve Mezopotamya Bizans yeniden fetihleri sirasinda tekrar alindiTaraflarBizans Imparatorlugu Kutsal Roma Imparatorlugu Italyan sehir devletleri Hacli devletleriFatimi Devleti Abbasiler Ukayliler Hamdaniler Sicilya Emirligi Girit EmirligiKomutanlar ve liderlerBizans imparatorlari Themalarin Stratigos lari Filolarin Drungarios lariFatimi hukumdarlari Abbasi halifeleriGuclerToplam guc 773 yilinda 80 000 Toplam guc 1025 yilinda 100 000 Toplam guc 1140 yilinda 50 000 milislerAbbasi gucu 781 yilinda 100 000 Abbasi gucu 806 yilinda 135 000 Sonuc olarak baskent Sam da dahil olmak uzere Suriye nin buyuk bolumu Bizanslilar tarafindan sadece birkac yil olsa bile Suriye nin yeni themasi genisleyen imparatorluga entegre edildi Bu zaferlerden elde edilen dogal zenginliklere ve servet ve insan gucune ek olarak Bizanslar Hristiyanlik icin kutsal ve onemli sayilan Antakya sehri gibi topraklari yeniden ele gecirerek Hristiyanligin en onemli bes Patriklikliginden Pentarsi ikisini elinde tutarak rakiplerine psikolojik bir yenilgi uyguladi Bununla birlikte Araplar Bizans in azili dusmani kalmislar ve yaklasik 970 sonrasi gecici bir Fatimi toparlanmasi 970 onceki zaferlerin cogunu tersine cevirme potansiyeline sahiptiler Bizans Filistin in buyuk bir bolumunu ele gecirirken Kudus e dokunulmadan kaldi ve seferlerden gelen ideolojik zafer Bizans in Hristiyanligin bu dorduncu Patrikligine ait koltugu geri almasi kadar buyuk degildi Bizans in yavas ama basarili Sicilya yi fethetmeye calismasi ciddi bir basarisizlikla sonuclandi Suriye Antakya sehrinin Turkler tarafindan yaklasik 1084 yilinda alinmasina kadar bir Bizans eyaleti kalacakti Haclilar sehri 1097 de Hristiyanliga geri getirdiler ancak Kudus ve Antakya daki Hacli Kralliklari uzerinde Bizans hamiligi I Manuil yonetiminde kuruldu Manuil in 1180 de olumu Konstantinopolis ten cok uzaktaki askeri seferleri sona erdirdi ve Dorduncu Hacli Seferi sonrasinda hem Bizanslilar hem de Araplar sirasiyla 15 ve 16 yuzyillarda Osmanli Turkleri tarafindan fetih edilmelerine kadar baska catismalara girdiler Arka Plan 630 780629 da Bizans Imparatorlugu ile Araplar arasindaki catisma iki tarafin Mute Muharebesi ile karsi karsiya kalmalariyla basladi Yakin zamanda Islam dinin kabul eden ve Islam Peygamber inin Bizans ve Iran Imparatorluklarina karsi Cihat cagrisi ile birlesilmesiyle hizla ilerledi ve yaklasik 620 yilinda Pers istilalarinda gerceklesen kayiplari tekrar kazanip bir araya getirememis Bizans Imparatorlugu nun kaosundan yararlandi Imparatorluk 642 ye gelindiginde Misir Filistin Suriye ve Mezopotamya yi kaybetti Arazisinin ve kaynaklarinin ucte ikisinin Misir in tahil arzinin cogunu kaybetmesine ragmen Imparatorluk Thema sistemi etkinligi ve orduya silah ve yiyecek temin etmeyi amaclayan reforma tabi bir Bizans ekonomisi sayesinde 80 000 asker bulunduruyordu Bu reformlarla Bizanslilar Araplara karsi bir takim maglubiyetler yasatti 674 ve 717 olmak uzere iki kez Konstantinopolis te ve 740 ta Akroinon da III Leon un Bizans i 717 ve 740 ta zafere goturen oglu V Konstantinos Theodosioupolis ve Melitene i ele geciren basarili bir hucum baslatarak babasinin basarilarina devam ettirdi Bununla birlikte bu fetihler geciciydi Ikonoklazm Ihtilafi Irini ve onun haleflerinin etkisiz yonetiminin Frank Karolenj Imparatorlugu altindaki Bati Roma Imparatorlugu nun dirilisi ve Bulgar istilalari ile birlesmesi Bizans tekrar savunmaya gectigi anlamina geldi 780 842 DonemiII Mihail ve Halife Memun 780 ile 824 yillari arasinda Araplar ve Bizanslar sinir catismasina girdiler Anadolu ya yonelik Arap baskinlari Abbasi Halifeliginin Hristiyan tebasini calan ve onlari nufusu artirmak icin Anadolu ciftlik alanlarina zorla yerlestiren ve dolayisiyla daha cok ciftci ve daha fazla asker saglayan Bizans baskinlarina karsilik olarak verilmis yanitti Ancak II Mihail in 820 de iktidara yukselisi ile durum degisti Asi Slav Thomas ile ugrasmak zorunda kalan Mihail 824 yilinda dusen Girit e karsi 40 gemi ve 10 000 asker ile yapilan kucuk Arap istilasina karsi koyabilecegi birkac askeri birligi vardi 826 da bir Bizans karsi saldirisi sefil bir sekilde basarisiz oldu Daha da kotusu 827 de Tunuslu Araplarin Sicilya yi istila etmesi oldu Oyle olsa bile Sicilya daki Bizans direnisi siddetli ve basarisiz degilken Araplar Halifeligin ic cekismelerinin kanseri ile cabucak etkilenmislerdi O yil Araplar Sicilya dan atildi ancak geri doneceklerdi Theofilos ile Halifeler Memun ve Mutasim 829 da II Mihail oldu ve oglu Theofilos yerine gecti Theofilos Arap rakiplerine karsi zafer ve maglubiyet iceren karisik bir diyet aldi MS 830 da Araplar Sicilya ya geri donduler ve bir yil suren kusatma sonrasinda Hristiyan rakiplerinden Palermo yu aldilar ve ertesi 200 yil boyunca fethi tamamlamak icin orada kalacaklardi ve bu da asla Hristiyan karsi atagi eksikligi degildi Bu arada Abbasiler MS 830 yilinda Anadolu ya yonelik bir istila baslattilar Memun zafere kazandi ve bir takim Bizans kaleleri kaybedildi Theophilos cesaretini kirmadi ve 831 yilinda Muslumanlardan Tarsus u ele gecirdi Zaferi Kapadokya da iki Bizans yenilgisi takip etti onu 837 de intikamci Bizans birlikleri tarafindan Melitene Samosata ve Zapetra nin tahrip etmesi takip etti Ancak Mutasim Dazimon Ancyra ve nihayetinde Amorium zaferleri ile ustunluk kazanmisti sonuncusunun yagmalanmasi Theofilos icin buyuk uzuntu yarattigindan ve 842 de olum nedenlerinden biriydi III Mihail in seferleri 842 867III Mihail babasi oldugunde sadece iki yasindaydi Annesi Imparatorice Theodora naibe oldu Rejim nihayet ikonoklazmi kaldirdiktan sonra Sarazenler ile olan savas devam etti Girit i kurtarmak icin bir sefer 853 te basarisiz olmasina ragmen Bizans 853 ve 855 te uc buyuk basari kaydetti Bir Bizans filosu Dimyat da direnc ile karsilasmamis ve limanda bulunan tum gemileri atese vererek bircok tutsak ile geri donmustur Konstantinopolis icin hala daha iyisi Araplar tarafindan sonsuza kadar kaybina neden olan Melitene Emirligi tarafindan umutsuz ve bosuna savunmadir Ermenistan in Arap valisi kendi alanini kontrolunu kaybetmeye baslayinca Araplari yaralayan asagilama eklendi 9 yuzyildan sonra Araplar asla Dogu da egemen konumda olamadi Bununla birlikte Bati da isler Sarazenler icin iyi gitti Messina ve Enna 842 ve 859 da duserken Sicilya daki Islami basari Cihad savascilarini 847 de Bari ye almayi ve 871 e kadar surecek olan Bari Emirligi ni kurmaya tesvik etti Guney Italya ya istila eden Araplar Frank guclerinin dikkatini kuzeye cekti III Mihail oncelikle Girit i Araplardan geri almaya karar vererek durumu duzeltmeye karar verdi Ada guney Italya ve Sicilya daki operasyonlar icin ya da hala direnen Bizans birliklerinin tutunabilmesi icin en azindan bir arz ussu icin mukemmel bir us gorevi gorebilirdi 865 te III Mihail in dayisi ve rejiminin en onemli uyelerinden biri olan Bardas istila etmesi gonderildigi sirada I Basileios ve III Mihail ilki gelecegin imparatoru oldu ve ikincisinin gozdesiydi tarafindan karisina karsi potansiyel bir komplo kesfedildi Bu nedenle Islami Girit Bizans in en buyuk generalinin o sirada isgalinden kurtuldu I Basileios ve VI Leon un seferleri 867 912I Basileios Oldurulen selefi gibi I Basileios donemi de Araplara karsi yenilgi ile zafer karisimi gordu Dogu daki Firat vadisindeki Bizans basarisi Bati da Sarazenler in 873 yilinda Dalmacya kiyilarindan suruldu ve 876 da Bari Bizans in eline gecti Bununla birlikte Sirakuza 878 de Sicilya Emirligi nin elin gecti ve daha fazla yardimsiz Bizans Sicilyasi kaybolmus gibi gorunuyordu 880 de Taranto ve cogu Calabria Imparatorluk birliklerinin eline gecti Calabria Roma nin Aigyptos oncesi ekmek sepeti olmustu bu yuzden sadece bir propaganda zaferinden daha fazla bir seydi VI Leon 886 yilinda olen I Basileios gelecegin VI Leon un aslinda onun metresi Eudokia Ingerina nin gayri mesru oglu olduguna ikna olmustu VI Leon un hukumdarligi Araplara karsi kotu sonuclar verdi 904 yilinda bir Bizans ordusu ve filosu Tarsus a dogru yola cikip ve limanlardan ayrilmasinin Araplar icin onemi Selanik in Bizanslilar onemi kadardi bunun intikamini Girit in Sarazenler i Selanik i vahsice yagmalayarak aldilar Diger onemli olaylar arasinda 902 de Taormina nin kaybi ve Girit in alti ay kusatilmasi yer alir Seferin komutani Himerios a Imparator un olumunun haberi geldiginde sefer yola cikmisti Konstantinopolis ten cok uzak olmayan bir yerde neredeyse tamamen yok edildi Himerios kacti I Romanos ve VII Konstantinos 920 959Bu zamana kadar Bizans Imparatorlugu yalnizca hayatta kalma ve halihazirda sahip olduklari seyleri korumakla ilgileniyordu Sicilya nin Arap fethi planlandigi gitmedigi gitmedigi halde Girit e ve Sicilya ya yapilan cok sayida sefer Herakleios un basarisizliklarini animsatiyordu Leon un 912 de olmesinden sonra Imparatorluk yedi yasindaki VII Konstantinos un naipligi ve Bulgar I Simeon un istilasina ugramis Trakya sorunlari ile karisik hale geldi Ancak durum amiral Romanos Lekapenos gorece ise yaramayan uc oglu ve VII Konstantinos un es imparator olarak iktidari ele gecirmesi yonetimsel ic sorunlar sona erdi Bu arada Bulgar sorunu az cok Simeon un 927 de olumu ile kendiliginden cozuldu bu nedenle Bizans generali Ioannis Kurkuas Sarazenler e karsi 923 ile yaklasik 950 arasinda agresif bir sefer baslatmayi basardi Ermenistan Imparatorluk icinde tekrar bir araya geldi 9 yuzyildan beri yikilmis bir emirlik olan Melitene imparatorluga ilhak edildi 941 de Ioannis Kurkuas Kiev Buyuk Knezi I Igor un istilasina karsi orduyu kuzeye cevirmek zorunda kaldi ancak hicbir Bizans ordusunun Herakleios un gunlerinden bu yana ulasamadigi Edessa ya kusatmak icin geri dondu Sonunda Muttaki degerli bir Hristiyan kutsal emaneti olan Kutsal Mendil i verince sehir ozgurlugunu korumayi basardi VII Konstantinos 945 te tam guce kavustu Selefi Romanos Bati da Bulgarlara karsi baris saglamak icin diplomasiyi kullanmayi basardiysa da Dogu baris icin silah kuvvet kullanimi gerektiriyordu VII Konstantinos en guclu muttefiki Fokas ailesine dondu Baslangicta Yasli Bardas Fokas VII Konstantinos un iddialarini I Romanos unkilere karsi desteklemesi ve Armeniakon Themasi strategos u olmasi onu Halifelige karsi savas icin ideal bir aday haline getirdi Bununla birlikte Bardas 953 te pek basarili olamadan yaralandi ancak oglu Nikiforos Fokas Halifelige ciddi bir yenilgi yasatti 957 de duserken Nikiforos un genc yegeni Ioannis Cimiskes Firat vadisinde bulunan Samosata yi 958 de ele gecirdi II Romanos 959 963II Romanos Herakleios tan beri Bizans tarafindan gerceklestirilen en buyuk seferi baslatti Parlak Nikiforos Fokas in komutasinda 50 000 asker 1 000 agir nakliye 300 den fazla tedarik gemisi ve 2 000 Rum atesi Gemisi nden olusan buyuk bir kuvvet Girit in Islam baskenti Kandiye icin yola cikti Sekiz ay suren kusatma ve aci bir kistan sonra Nikiforos kenti aldi Yeniden fetih haberi Konstantinopolis te buyuk bir zevkle karsilandi Ayasofya da Bizanslilar gece boyunca sukran icin bulundu Nikiforos bu sukranin hicbirini gormedi ve II Romanos un onun hirslarini besleyecegi korkusu nedeniyle zaferi reddetti Bunun yerine Nikiforos hizla Hamdani Hanedani ndan Seyfu d Devle nin uzerine Dogu ya 30 000 askerle Imparatorluk topraklarina yurudu Girit teki ordunun yoklugundan yararlanmaya calisti Emir Islam dunyasinda topraklari Sam Halep Emesa ve Antakya yi iceren en guclu bagimsiz hukumdarlardan biriydi Zaferle sonuclanan seferden sonra seyfu d Devle ezici miktarda esir yagma ile cikmaza girdi Nikiforos un kardesi Leo Fokas kucuk ordusu Emir e karsi acik bir muharebeye girmedi Bunun yerine Seyfu d Devle kendini 300 suvari ile muharebeden kacarken buldu ve ordusunu Kucuk Asya nin dag gecislerinde mukemmel planlanmis bir pusu kurmak icin boldu Buyuk memnuniyetle Hristiyan tutsaklar yakin zamanda elde edilen Muslumanlar ile degistirildi Nikiforos kardesi ile bir araya geldi ve ordu 962 yilinda birkac hafta az olmayan harikalar yaratti Kilikya daki 55 tane surlu kasaba Imparatorluk denetimine geri dondu Birkac aydan az zamanda Fokas kardesler Halep duvarlarinin onundeydiler Bizanslilar sehre 23 Aralikta saldirdilar Emir in birkac askeri tarafindan can siperane savunulan ic kale haric tumu yok edildi Nikiforos cekilme talimati verdi Halep Emiri kotu yenildi ve artik tehdit olusturamadi Hala kalede tutulan birlikler asagilama ile gormezden gelindi II Romanos un olumunun haberi Kapadokya yi terk etmeden once Nikiforos a ulasti Bizans dirilisi 963 1025II Nikiforos Fokas 963 969 Imparator II Nikiforos II Romanos guzel imparatorice Theofano yi dul ve en buyuk yedi yedi yasindan buyuk olmayan dort cocugu yetim birakarak oldu Diger bircok naipler gibi II Basileios duzensizlik Nikiferos gibi hirsli generallerin entrikalari ya da Makedonlar Anadolular ve hatta Ayasofya nin dindar kalabaligi arasindaki ic kavgalar duzensizligi kanitladi Nikiforos 963 te zafer kazandiginda bir kez daha Dogu daki Sarazenler dusmanlarina karsi sefer baslatti Kilikya da bir dizi tekrarlanan Bizans seferlerinden sonra 965 te Tarsus dustu ayni yil Kibris izledi 967 de yenilen Seyfu d Devle inme nedeniyle oldu Nikephoros u tek zorlu gorevinden yoksun birakti Seyfu d Devle kisa sure sonra bir imparatorluk vasali haline gelen Halep in yagmalanmasindan tamamen kurtulamamisti 969 yilinda Antakya sehri Bizanslilar tarafindan yeniden alindi Suriye deki ilk buyuk sehir Araplar tarafindan kaybedildi Bizans basarisi genel degildi 964 te Sicilya yi almak icin Nikiferos un gayri mesru bir yegeni olan Manuil Fokas liderligindeki bir ordu gonderildi ama basarisiz oldu 969 da Nikiforos tahti kendisi icin alan I Ioannis Cimiskes tarafindan sarayinda olduruldu I Ioannis Cimiskes 969 976 971 de yeni Fatimi Devleti sahneye girdi Yeni olmanin gayretiyle Fatimiler Misir Filistin ve Suriye nin cogunu Turk sorunu ile ugrasmaya baslamis gucsuz Abbasilerden aldilar Islamci muhaliflerini maglup eden Fatimiler Hristiyan Bizanslilarin elindeki sehirler olan Antakya ve Halep te durmak icin bir neden gormediler ve fetihlerini daha da onemli hale getirdiler 971 de Antakya da basarisiz bir saldirini Bizans in Amida nin disindaki yenilgisi takip etti Bununla birlikte I Ioannis Cimiskes Nikiforos tan daha buyuk bir dusman oldugunu kanitlayacakti 10 000 Ermeni birligi ve digerleri ile birlikte guneyde iterek orada bulunan Imparatorluk mulklerini rahatlatti ve Bagdat i bir istila ile tehdit etti Abbasi baskentini isgal etme konusundaki isteksizligi savunmasiz ve moral bozucu olmasina ragmen bir gizem olarak kalmaya devam etmektedir Kilise meselelerine daha fazla zaman ayirdiktan sonra Cimiskes 975 ilkbaharinda dondu Emevilerin fethi yaklasik yuz yil sonra durdurulmustu ancak Cimiskes Fatimi Halifeliginin daha baslangicta basarilarini kesti Suriye Lubnan ve Filistin in buyuk kismi Bizans imparatorluk ordularinin eline gecti Cimiskes in hastaliginin o yil ve sonraki yil ilerlemesi Kudus u Hristiyan zaferinden mahrup etti II Basileios 976 1025 II Basileios un erken hukumdarligi Imparatorluk boyunca yasanan ic savaslar ile doludur Bulgar Samuil in istilalari ve Bardas Fokas ve Bardas Skleros isyanlariyla ugrastiktan sonra Basileios dikkatini 995 te Halep Emiri nin tehlikede oldugu Suriye ye cevirdi Emir Ebu Mansur Nizar El Aziz Billah tarafindan kusatildiginda emperyal bir vasal olarak Bizans tan askeri yardim talebinde bulundu II Basileios 40 000 asker ile Konstantinopolis i arkada birakarak hizla ilerledi Ordusuna bir tanesi her biri askere digeri ise o askerin ekipmani icin olmak uzere toplam 80 000 katir verdi Ilk 17 bin asker buyuk bir hizla Halep e geldi ve umutsuzca sayilari cok fazla olan Fatimi ordusu geri cekildi II Basileios guneyde Emesa yi istila ederek Trablussam a kadar ilerledi Basileios Sarazen dusmanina karsi daha fazla sefer yurutmeksizin Bulgar cephesine dondu Iki guc arasindaki savas Bizans in Sur sehri nde Fatimi karsiti bir ayaklanmayi desteklemesi nedeniyle devam etti 998 de in halefi Damian Dalassenos un ardindaki Bizanslar Epemiye ye bir saldiri baslattilar ancak Fatimi generali Jaush ibn al Samsama 19 Temmuz 998 de onlari savasta yendi Bu yeni yenilgi II Basileios u bir kez daha Ekim 999 da Suriye ye getirdi Basileios uc ayini boyunca Suriye de Bizans in Baalbek e kadar baskin yapmak ve Sayzar i almak ve garnizon koymak ve cevresinde uc kucuk kaleyi and Arqah almak ve almak ile harcadi Hims ciddi sekilde tehdit edilmedi ancak Aralik ayinda bir ay suren Trablussam kusatmasi basarisiz oldu Bununla birlikte Basileios dikkatini Ermenistan daki gelismelere yoneltildiginden Ocak ayinda Kilikya ya gitti ve Kahire ye baska bir elci gonderdi 1000 yilinda iki ulke arasinda on yillik bir ateskes imzalandi Hakim El Hakim bi Emrillah in 996 1021 arasi hukumdar hukumdarliginin kalan kismi icin iliskiler bariscil olarak kaldi zira Hakim ic meselelere daha cok ilgi duydu Halep emiri Fatimi devletine bagli kabul etmesi ve 1017 de sehrin emirligine Fatimi tarafindan desteklenen nin getirilmesi bile dusmanliklarin yeniden baslatilmasina yol acmadi ozellikle de Lu lu nun Bizans a harac odemeye devam etmesi ve Fatimi devletinden bagimsiz bir hukumdar olarak hareket etmeye baslamasi bunda etkili oldu Yine de Hakim in kendi alanindaki Hristiyanlara zulum etmesi ve ozellikle Kutsal Kabir Kilisesi nin tahrip edilmesi icin 1009 da verdigi emir ile beraber Fatimi devletinin Halep e mudahale etmesi iliskileri zorladi ve 1030 larin sonlarina kadar Fatimi Bizans diplomatik iliskilerinin ana odagi oldu Nihai muharebelerArap dunyasinin askeri gucu Mezopotamya ve Suriye de kayiplar ve Sicilya nin yavas fethi ile gorulecegi uzere 9 yuzyildan beri geriliyordu Bizanslar Araplara karsi ufak basarilar elde ederken 11 yuzyil boyunca Imparatorlugun genel gerilemesini maskelemislerdi VIII Konstantinos un 1025 1028 arasi hukumdar kisa ve olaysiz saltanatini yetersiz III Romanos 1028 1034 arasi hukumdar izledi Romanos ordusunu Halep e yuruttugunde Araplar tarafindan pusuya dusurulmustu Bu basarisizliga ragmen Romanos un generali Georgios Maniakes bolgeyi kurtarabildi ve 1032 de Arap saldirisina karsi Edessa yi savunabildi III Romanos un halefi ve muhtemelen katili IV Mihail 1034 1056 arasi hukumdar Georgios Maniakes in komutasinda Sicilya ya karsi bir sefer talimati verdi Ilk Bizans basarisi 1038 de Messina nin dusmesine ve ardindan 1040 yilinda Sirakuza nin dusmesine yol acti ancak sefer ic cekismelerle bogulmustu ve Guney Italya da Normanlar a karsi felaket bir rotaya yonlendi Bizans Imparatorlugu Sicilya nin ve guney Italya nin cogunun kaybetmesinin ardindan ic yonetimsel catismalar yuzunden coktu I Isaakios 1057 de iktidara geldi ancak kisa iki yillik yonetimi etkili bir reform icin cok kisa idi Fatimiler ve Abbasi halifeligi halihazirda Selcuklu Hanedani na karsi mesguldu Bizans 1068 den 1071 e kadar ortak imparator olan Romen Diyojen doneminde bu tehdide uyanmisti 1071 yilinda Malazgirt Meydan Muharebesi nde Bizans Alp Arslan komutasinda Buyuk Selcuklu Imparatorlugu na yenildi Bizanslilar bu yenilgi ile baslayan bir ic savasla birlikte 1091 yilina kadar Kucuk Asya nin bircogunu Selcuklu Turklerine kaybettiler 1081 yilinda I Aleksios iktidara geldi ve Komninos Hanedani yeniden baslatip restorasyonu baslatti Bizans in dikkati bu donemde basta Normanlar ve Hacli Seferleri ne odaklanmisti ve II Ioannis donemine kadar Araplarla tekrar savasilmadi Misir a karsi Komninos seferleri Levant 1135 II Ioannis Hacli devletlerini Zengi kuvvetlerine karsi aktif bir sekilde savunan bir Hacli yanlisi politika izledi Ordusu ilerleyip ve Sayzar i kusatti ancak Antakya Prensligi hareket etmeyerek Bizans a ihanet etti Bu nedenle II Ioannis in Musul un emirinin vasal olma ve Bizans a yillik bir vergi verme sozlerini kabul etmekten baska caresi yoktu Diger secim kusatma ekipmanlarini guvenilmez Haclilarin eline birakirken bir savas riskiyle karsi karsiya kalmakti Ioannis Zengi yi yenebilirdi ancak Bizans icin tek potansiyel dusman Zengi degildi II Ioannis 1143 yilinda oldu Antakya Prensligi nin aptalligi Edessa nin dusus anlamina geliyordu ve simdi buyuk Patrikhane on cephedeydi Ikinci Hacli Seferi nde Sam kusatmasi basarisiz olmasi Kralligi guneye Misir a donmeye zorladi Yeni Bizans Imparatoru I Manuil Haclilar ile paylasilsa bile tahil ve yerli Hristiyan is gucu Kiptiler den gelen olarak buyuk kaynaklara sahip Misir i ele gecirmenin az bir odul olamamasi fikrinden memnundu Ne yazik ki Manuil Haclilar icin cok acele calisti 1169 da 3 ay suren Dimyat kusatmasi basarisiz olmasina ragmen Haclilar zafer ve maglubiyet cesitli istilalarin basarisiz olmasiyla iceren karisik bir diyet aldilar Haclilar baskenti kucuk bir Hacli garnizonuna teslim etmek ve yillik bir odemek icin Fatimiler ile muzakere edebildiler ancak Muslumanlarin artan gucu ile birlesen bir Hacli antlasma ihlali Selahaddin Eyyubi nin Suriye ve Misir in efendisi olmasina neden oldu Selahaddin Eyyubi Misir i aldiktan sonra 1171 de Kudus Krali I Amalrik bizatihi Konstantinopolis e geldi 1177 de 150 gemilik bir filo Misir i isgal icin Manuil tarafindan yollandi fakat filo Akka aciklarinda Flandra Kontu Philip ve Kudus Kralligi nin bircok onemli aristokratinin yardim etmeyi reddetmesi uzerine eve geri dondu O yil Manuil Anadolu Selcuklu Devleti sultani II Kilic Arslan a Miryokefalon Muharebesi nde yenildi Buna ragmen Bizans Imparatoru ordusunu guneyde hac guzargahi boyunca ilerletip ve Selahaddin Eyyubi nin kuvvetlerine karsi guc gostermeyi planlayarak Suriye ye ilgi duymaya devam etti Bununla birlikte Manuil in hedeflerinin cogu gibi bu da gercekci olmadigi kanitlanmisti ve son yillarini verimsiz Arap seferleriyle bosa gecen zamanla kotuye gitmis olan Dogu cephesini Anadolu Selcuklu Devleti ne karsi yeniden kurmak icin cok calismak zorunda kaldi Ayrica bakinizBizans Imparatorlugu Bizans ordusu Gotlar SavasiKaynakcaOzel Occasional alliances against Saracen piracy were concluded a b Kennedy Hugh 2001 The Armies of the Caliphs Military and Society in the Early Islamic State ss 99 Even if Byzantium had survived the worst the Arabs could do its troubles were far from over The caliphate was still much stronger than the empire Warren Treadgold The Oxford Dictionary of Byzantium pg 138 a b c Magdalino Paul 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 180 a b c d Norwich 1997 s 192 a b c d Norwich 1997 s 202 a b Norwich 1997 s 221 Magdalino Paul 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 189 Treadgold Warren 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 131 Treadgold Warren 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 144 Treadgold Warren 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 139 a b Magdalino Paul 2002 The Oxford History of Byzantium New York Oxford UP s 171 Norwich 1997 s 134 a b Norwich 1997 s 137 Norwich 1997 s 140 Norwich 1997 s 141 Norwich 1997 s 149 a b Norwich 1997 s 155 Norwich 1997 s 161 Norwich 1997 s 164 Norwich 1997 ss 168 174 Norwich 1997 s 174 Norwich 1997 s 177 a b Norwich 1997 s 181 a b Norwich 1997 s 184 a b c d Norwich 1997 s 185 a b c Norwich 1997 s 186 Norwich 1997 ss 187 190 Norwich 1997 s 197 Norwich 1997 s 203 a b c Norwich 1997 s 212 Lev 1995 pp 203 205 Stevenson 1926 p 252 Lev 1995 p 205 Stevenson 1926 pp 254 255 Lev 1995 pp 203 205 208 Norwich 1997 s 217 Sayfanin basligi The Decline Begins 1025 1055 Dusus Basliyor Norwich 1997 s 218 Norwich 1997 s 234 Norwich 1997 s 240 Haldon 2002 ss 45 46 a b Norwich 1997 s 271 Norwich 1997 s 272 Not only had they made no further progress against the Saracens they had failed even to preserve John s earlier conquests Norwich 1997 s 279 Madden 2004 s 69 Madden 2004 s 68 Magdalino 1993 s 75 H E Mayer The Latin East 657 J Harris Byzantium and The Crusades 109 Madden 2004 s 71 GenelHaldon John 2002 Byzantium at War 600 1453 Ingilizce Oxford Osprey ISBN 978 1 84176 360 6 Kennedy Hugh 2001 The Armies of the Caliphs Military and Society in the Early Islamic State Ingilizce Londra Routledge ISBN 0 415 25093 5 Madden Thomas 2004 Crusades The Illustrated History Ingilizce Ann Arbor University of Michigan Press ISBN 978 0 472 11463 4 Magdalino Paul 1993 The Empire of Manuel I Komnenos 1143 1180 Ingilizce Cambridge Cambridge University Press OCLC 55756894 Mango Cyril 2002 The Oxford History of Byzantium Ingilizce Oxford Oxford University Press ISBN 978 0 19 814098 6 Norwich John Julius 1997 A Short History of Byzantium Ingilizce New York Vintage ISBN 0 679 77269 3 Santagati Luigi 2012 Storia dei Bizantini di Sicilia Italyanca Caltanissetta Lussografica ISBN 978 88 8243 201 0 Sherrard Philip 1966 Byzantium Ingilizce New York Time Life Books OCLC 506380 Treadgold Warren 2001 A Concise History of Byzantium Ingilizce Basingstoke Palgrave ISBN 0 333 71829 1