Türk kültürü kökeni Orta Asya'nın kültürel birikimine dayanan bir kültürdür. Selçuklu döneminden itibaren Doğu Akdeniz ve İslam kültürleri ile etkileşim halinde olup Modern Türkiye'ye kadar gelişti.
Sanat
Mimari
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpObEwxTnBkbUZ6WDBkdmExOU5aV1J5WlhObFgyWnliMjUwWDJsdVh6RTVPVGRmTURRekxtcHdaeTh5TURWd2VDMVRhWFpoYzE5SGIydGZUV1ZrY21WelpWOW1jbTl1ZEY5cGJsOHhPVGszWHpBME15NXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Anadolu Selçuklu Kervansaray, Cami ve Saray mimarisinin yanında Çini, bezeme ve kabartma figür usullerini de geliştirmiştir. Kervansaray ve sarayların yapımında en çok kullanılan malzeme taştır. Taş; dini, sivil ve ticari eserlerde sıkça kullanılmıştır. Özellikle taş bezeme sanatı 13. yüzyıl Konya ve Sivas şehirlerinde sıklıkla kullanıldı ve gelişti. Çini sanatı saray ve dini mimaride en çok kullanılan usullerden biridir. Gelişen bu sanat daha sonraki dönemde Osmanlı mimarîsinde yer bulacaktır. Bozkır stili hayvan figürleri özellikle çift başlı kartal ve kaplan olmak üzere cami kabartmalarında kullanılmıştır.
Erken Dönem Osmanlı Mimarisi
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVMkwwSjFjbk5oWDBkaGVtbGZUM0pvWVc1ZlEyRnRhV2xmUlhoMFpYSnBiM0pmTnpVMU9DNXFjR2N2TWpBd2NIZ3RRblZ5YzJGZlIyRjZhVjlQY21oaGJsOURZVzFwYVY5RmVIUmxjbWx2Y2w4M05UVTRMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJabUwxUnZjR3RoY0dsZlVHRnNZV05sWHlVeU9GUnZjR3RoY0NWRE5DVkNNVjlUWVhKaGVTVkROQ1ZDTVNVeU9TVXlRMTlKYzNSaGJtSjFiQ1V5UTE5VWRYSnJaWGxmSlRJNE9UWXdNelUzTVRZMU9TVXlPUzVxY0djdk1qQTFjSGd0Vkc5d2EyRndhVjlRWVd4aFkyVmZKVEk0Vkc5d2EyRndKVU0wSlVJeFgxTmhjbUY1SlVNMEpVSXhKVEk1SlRKRFgwbHpkR0Z1WW5Wc0pUSkRYMVIxY210bGVWOGxNamc1TmpBek5UY3hOalU1SlRJNUxtcHdadz09LmpwZw==.jpg)
Erken dönem mimarisinin ilk kayda değer yapıları İznik ve Bursa şehirlerinde inşa edilmiştir. Bursa'daki Orhan Gazi Camii Osmanlı dini mimarisinin ilk önemli yapısıdır. Anadolu Selçuklu mimarisindeki tonoz usulü yerine kubbeler kullanılmıştır. Bunun yanında hisarlar, hanlar, hamamlar, medreseler ve zaviyelerde inşa edilmiştir. Kervansaraylardan ziyade ticaret konaklama hizmetlerini karşılayacak iki katlı hanlar tercih edilmiştir.
Klasik Dönem Osmanlı Mimarisi
XV. yüzyılın ortalarında belirginleşen klasik dönem mimarisinde sivil mimaride ahşap, dini ve ticari mimaride ise taş tercih edilmiştir. İstanbul'un Fethinden sonra Roma ve Rönesans mimarisi önem kazanmıştır. Buna rağmen Osmanlı'da belli bir ortak mimari stil görülmemiştir.Mimar Sinan dönemin önemli mimarlarındandır. Sedefkar Mehmet Ağa, Mimar Davud Ağa ve Dalgıç Ahmed Paşa dönemin önemli mimarları olarak kabul edilir. Dönemin ünlü mimarlarının çoğu Mimar Sinan'ın öğrencileridir.
Batılılaşma Dönemi
18. yüzyılın başında III. Ahmet ile başlayan Batılılaşmaya yönelme dönemin mimari anlayışına da etkide bulunmuştur. Lale Devrindeki mimari değişim sadece saray ve zengin konaklarına yansıdı. Mahalle ölçeğindeki değişim ancak 19. yüzyılda gerçekleşebildi.
Modern Türkiye
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh3THpCaUwxUjFjbXRwYzJoZlNHbHpkRzl5YVdOaGJGOUJjM052WTJsaGRHbHZibDlpZFdsc1pHbHVaeVV5UTE5VEpVTTBKVUl4YUdocGVXVWxNa05mUVc1cllYSmhMbXB3Wnk4eU1EQndlQzFVZFhKcmFYTm9YMGhwYzNSdmNtbGpZV3hmUVhOemIyTnBZWFJwYjI1ZlluVnBiR1JwYm1jbE1rTmZVeVZETkNWQ01XaG9hWGxsSlRKRFgwRnVhMkZ5WVM1cWNHYz0uanBn.jpg)
1927-1939 yıllarındaki mimari anlayış eleştirilmiş ve ikinci ulusal mimarlık akımı hakim olmuştur. II. Dünya Savaşının getirdiği ekonomik kriz sebebiyle 1939 yılından itibaren Türkiye’deki mimari faaliyetler 1950'deki liberalizm dönemine kadar durağan kalmıştır. 1950 sonlarına kadar uluslararası mimari üslup kullanılmıştır ve betonarme tasarımlar artmıştır. 1960'lı yıllarda OECD ve Avrupa Ekonomik Topluluğu ile ilişkilerin geliştirilmesi mimari kültürüne de yansımıştır. Bu dönemde yüksek yapılar, holding binaları ve bürolar artış göstermektedir. Kırsal göçün etkisiyle şehirlerde kontrolsüz büyüme yaşanmış ve bu durum kentleşmede konut sorunu meydana getirmiştir.
Sinema
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJd0wwRjVZWE4wWldaaGJtOXpYMUoxYzE5QlltbGtaWE5wWDNCaGRHeGhiV0ZmWVc0bFF6UWxRakV1YW5Cbkx6SXdNSEI0TFVGNVlYTjBaV1poYm05elgxSjFjMTlCWW1sa1pYTnBYM0JoZEd4aGJXRmZZVzRsUXpRbFFqRXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
Osmanlı'da ilk film gösterimi 1896'da Bertrand adlı iki Fransız'ın sarayda yaptığı yayınlar ile başlamış; aynı yılda İstanbul ve Beyoğlu'nda da halka film gösterilmiştir. Gösterilen filmler genel olarak güldürü türündedir. Halkın rağbet etmesi üzerine Sigmund Weinberg 1908'de Pathé Sineması'nı açtı. Daha sonradan Beyoğlu'nda ve Majik Sineması açıldı. 1914'te ise Kemal Seden ve Ali Seden kendi salonlarını açtılar. Aynı yıl Murat ve Cevat beyler tarafından "Milli Sinema" kuruldu. İzmir'de açılan ilk sinemalar ise Asri Sinema, Ankara Sineması, Lale Sineması, Milli Sinema ve Elhamra Sineması olmuştur. Bir Türk'ün çektiği ilk film ise "Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" adlı belgesel filmdir. I. Dünya Savaşı sıralarında Enver Paşa Almanya seyahatinden sonra "Ordu Film Dairesi"ni kurmuştur. İlk konulu Türk filmleri Leblebici Horhor Ağa ve Himmet Ağa'nın İzdivacı olmasına rağmen bunlar yarım kalmış veyahut sonradan tamamlanmıştır. Tamamlanan eserler ise 1917'de Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti tarafından çekilen Pençe ve Casus adlı filmlerdir. Cumhuriyet dönemi sinemasında ise taşralı halkı eğitmek için sinemanın propaganda gücünden yararlanılmıştır. Ateşten Gömlek filmi Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında çevrilmiş en iyi öykülü film olarak kabul görmüştür. 1950'li yıllarda film üretimi artmış ve Türk sinemasının "altın çağı" olarak kabul edilen 1960-1975'li dönemin temelini hazırlamıştır. 1971-1980 arasındaki siyasi ve ekonomik olaylar sinema kültürünü de etkilemiştir. 1990'lı yıllar sinema sektörü için bir kriz dönemi olmuş ve bu dönemde film üretimi oldukça azalmıştır. 2000'li yıllarda köklü değişimler olmuş, filmlere ayrılan bütçeyle birlikte seyirci sayısı da artmıştır. Dram türünde Nuri Bilge Ceylan, Zeki Demirkubuz filmleri dünya çapında bilinmektedir.
Müzik
Türk Müziğinin Orta Asya Kökenleri
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTg0THpnd0wxVjVaM1Z5WDAwbFF6TWxRa042YVdzdWNHNW5Mekl3TUhCNExWVjVaM1Z5WDAwbFF6TWxRa042YVdzdWNHNW4ucG5n.png)
Eski Altay kültürlerinden doğan Türk müzik aletleri ve sanatı 9 ve 10. yüzyıl Uygur Kağanlığı döneminde gelişme göstermiştir. Telli çalgı olarak Dombra, Tobşur, Kopuz; vurmalı çalgı olarak Davul; yaylı çalgı olarak Kıyak ve Iklık; üflemeli çalgı olarak da Kuray ve Kaval kullanılmıştır. Bunlardan Davul'a dini ritüellerde ve savaşlarda; Kıyak ve Kopuza ozanların destan anlatımlarında ihtiyaç duyulmuştur. Telli çalgıların tel malzemesi at kılı veya koyun bağırsağından yapılır. Tellerin renklerin ak veya kara oluşu dini bir sembolü ifade etmektedir.Eski Türk müzik kültürü özellikle Çin ile etkileşim halinde olmuştur. Hunlardan elde edilen Sancak ve Davul Çinlilerce ganimet sayılmış ve Çin askeri geleneğine davul girmiştir. Davul özellikle Göktürklerde bir hakimiyet belgesi haline gelmiştir.
Anadolu Türk Halk Müziği
Anadolu'da Türk kültürünün yayılmasından itibaren gelişme gösteren ve halk tabakasında yaygın olan geleneksel müzik türüdür. Koşma, Destan, Varsağı, Mani, Semai, Kalenderî gibi şiir türleri ozan ve aşıklar tarafından Saz ve Bağlamayla icra edilmiştir. Geleneksel üsluplara uyan şiirler Türk ezgisiyle icra edildiği zaman türkü (Türki/ Türk'e ait) adını alır. 17. yüzyılda yaşamış olan Karacaoğlan ve Köroğlu ise Türk halk müziği için bir sembol haline gelmiştir.
Mehter
Türk Sanat Müziği ve Osmanlı İmparatorluğu
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZd0wxTjFjbTVoYldWZk1UZGlMbXB3Wnk4eE1qQndlQzFUZFhKdVlXMWxYekUzWWk1cWNHYz0uanBn.jpg)
15-16. yüzyıllarda dönemin usta müzisyenlerinin başkent İstanbul'a getirilmesi saray müziğine katkı sağlamış ve gelişmesine yol açmıştır. Tekkelerde önemli bir konumda olan "Dedeler" müzik sanatına oldukça ilgi göstermiştir. Bu ilginin sonucunda müzik kuramları üzerinde çalışmalar geliştirilmiştir ve çalışmalar kısa sürede Tekke Müzisyenleri arasında yaygınlaşmıştır. Tüm bu olaylar karşısında yeni bir bakış açısının doğması; ilk Türkçe Nazariyat Kitapları ve müzik konusu ile ilgili çalışmaların artmasına sebep olmuştur. 15. yüzyıl'da ’nin Edvar veya isimli eseri yeni bir ekol yaratmıştır. Bu dönemde telli çalgı olarak Santur, Kanun, Ud, Tambur, Lavta ve Keman; vurmalı çalgı olarak Zil, Def ve Kudüm; yaylı çalgı olarak Kemençe, Kabak Kemane ve Rebab; üflemeli çalgı olarak da Ney kullanılmıştır. Osmanlı Klasik ve Halk Musikîsinde çoğu telli/sapı çalgıların kökeni olan Kopuz’un kullanımı 18. yüzyıla kadar devam edebilmiş, 10 ila 16. yüzyıl arası çok revaçta olan Ud çalgısının yerini 19. yüzyıl sonunda yeniden almak üzere 17. yüzyıldan itibaren Tambur’a bırakmış, Santur ise 20. yüzyılda Klasik Musikî'ye girmiştir. Çalgıların kökeni Orta Asya, İtalya, Orta Doğu ve İran'a dayanır. 16-17. yüzyıllarda Türk Musikî'si oldukça gelişme göstermiştir. Kutb-ı nâyî Osman Dede 28 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Buhûrîzâde Mustafa Itrî ve Köçek Derviş Mustafa Dede 28 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde . önemli isimler bu devirde yaşamıştır. III. Selim dönemindeki saray çaplı musiki kültürü dönemin kapanmasıyla geleneksel müzik önemini kaybetmeye başlamıştır.
Romantik Dönem
Hacı Arif Bey ile keder ve karamsarlık teması yaygın olmakla birlikte batılılaşma hareketleri de yoğunluk göstermiştir. Bu ekolü bazı müzikbilimciler uygunsuz bulmuştur. Romantik dönemin seçkin bestecileri Hacı Arif Bey (1831-1884) Şevki Bey (1860-1891), Nikoğos Ağa (1836-1885), Tanburi Ali Efendi (1836-1902), Giriftzen Asım Bey (1851-1929) ve (1864-1932)'dir.
Reform Dönemi
20. yüzyılda Hüseyin Sadettin Arel ile başlayan bu dönemin başlıca özelliği Türk Musikîsi'ndeki hataların düzeltilmesi ve topyekûn batılılaşma yerine düzenli şekilde çağdaşlaşmaktır. Çağdaşlaşmanın ön planda olduğu bu dönemde Hüseyin Sadettin Arel'in öğrencileri 'nı kurmuştur.
Edebiyat
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJMEwwSm1OREl3TURaaE5EQTJNV1JpTUdZeE9XRTRPVEJoTkdVMU9HUTJOekJpTFRFdWFuQm5Mekl3TUhCNExVSm1OREl3TURaaE5EQTJNV1JpTUdZeE9XRTRPVEJoTkdVMU9HUTJOekJpTFRFdWFuQm4uanBn.jpg)
İslamiyet öncesi döneme ait ilk kayda değer metinler Orhun ve . Türk Runiki ile taş kitabelere kazınan bu metinlere genel olarak siyasi olaylar kaydedilmiştir. Bu dönemde yaygın olan şiir türleri genel olarak sözlü ürünler olan Savlar, Sagular ve Koşuklar oluşur. Yazılı edebiyat kültürü 8-9. yüzyıl Uygur Kağanlığı döneminde oldukça yaygınlaşmıştır ve masallar, dini öğretiler ve bulunduğu ilk yazılı eserler ve şairler bu dönemde ortaya çıkmıştır.Arpın Çor Tigin bilinen ilk Türk şair olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde , Singku Seli Tutung, , ve Çuçu 31 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde . gibi şairler çıksa da bir kısmının kendi şiirleri bulunamamıştır. Fal kitabı olup Türk Runiki kullanılan Irk Bitig ilk Türkçe kitap niteliğindedir. Ardından Budist öğretileri konu alan Altun Yaruk, Sekiz Yükmek, Kalyanamkara ve Papamkara adlı eserler gelmektedir. Yaratılış Destanı, Türeyiş Destanı, Göç Destanı, Bozkurt miti (Aşina,Suoguo) ve Uygurca Oğuz Kağan Destanı bu dönemde yazılmıştır. Destanlarda genel olarak kurt, geyik, ışık, demircilik, ağaç, ok-yay ve dağ motifleri kullanılmıştır.
Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasından sonra oluşan kültürel ortam Türk edebiyatınıda etkilemiştir. Bu durumdan dolayı yazılan Oğuz Kağan Destanı gibi milli destanlara İslami ögeler eklenmiştir. Şu ve Satuk Buğra Destanı'da aynı dönemde yazılmıştır. Bu dönemdeki etkili yazarlar ve eserler Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig mesnevi ve siyasetnamesi; Edip Ahmet Yükneki'nin Atabetü'l-Hakayık ahlak ve dini öğretisi; Kaşgarlı Mahmut'un Divanu Lugati't-Türk sözlüğüdür. Divanu Lugati't-Türk eseri içinde içeriğinde Türkçe atasözleri ve Türk boylarının yazılmasından dolayı önemli bulunmaktadır ve ilk Türkçe ansiklopedik sözlük niteliğindedir. Şairler ve yazarlar aruz ölçüsünü tercih etmiştir. Geleneksel hece ölçüsü halk kitlesinde yaşamaya devam etmiştir. Bu dönem 12. yüzyıla kadar sürmüştür.
İslami Dönem Türk edebiyatı
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlpTDJJM0wxTjFiSFJoYmw5UGMyMWhibDlKU1Y5REpVTXpKVUpEYkhWekxtcHdaeTh5TWpCd2VDMVRkV3gwWVc1ZlQzTnRZVzVmU1VsZlF5VkRNeVZDUTJ4MWN5NXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
11-13. yüzyılda Orta Asya'dan şeyh, derviş ve halk ozanlarının Anadolu'ya göç etmesi Anadolu Türk edebiyatının temelini oluşturmuştur. Bunun sonucu gelişen tasavvufi düşünce ve vahdetivücut fikirleri Türk mutasavvıflarının divanlarında yer verdiği baş konu olmuştur.Ahi Evran, Ahmet Yesevi, Sultan Veled, Ahmet Fakih, Yunus Emre bu dönemin başındaki ilk temsilciler olarak kabul edilmektedir. 14. yüzyılda Türkçe eser ve şiir sayısı artmış ve tasavvufi-ahlaki konu özelliklerini korunmuştur. Birinci Anadolu beylikleri döneminde Kırşehir bazı şairlerin yetiştiği Orta Asya kültür ve geleneklerinin yaşatıldığı bir kültür merkezi olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde Hoca Dehhani, Aşık Paşa, Gülşehri, Şeyyad Hamza, , Kadı Burhaneddin ve Seyyid Nesimi şair ve yazarlar yaşamıştır. 15. yüzyılda Klasik Türk edebiyatının temeli atılmıştır. Bu dönem Türkçenin oldukça geliştiği ve yeni ekollerin girdiği bir dönem olarak kabul edilmektedir. Hüseyin Baykara ve Ali Şir Nevai Türk edebiyatı ve Türkçenin gelişmesine büyük katkı yapmıştır. Şeyhi, Ahmet Paşa, Sinan Paşa divan edebiyatında; Eşrefoğlu ve Kaygusuz Abdal ise halk edebiyatında önemli isimler olarak kabul görülür. 16. yüzyılda klasik üslup şairler ve yazarlar tarafından sıklıkla kullanılmış ve gelişmiştir. Kaside, gazel, kıt'a, müstezat, tuyug, rübai, musammat, mesnevi gibi alanlarda önemli eserler verilmiştir. Nesirdeki gelişme ise ancak bu dönemde gerçekleşebilmiştir. Fuzuli, Baki, Zati, Hayali Bey, Bağdatlı Ruhi, Taşlıcalı Yahya divan edebiyatında; Pir Sultan Abdal ve Köroğlu ise halk edebiyatında önemli ustalar olarak kabul edilir. Bu dönem klasik üslubun olgunluk çağı olarak tanımlanır. 17-18. yüzyılda oluşan siyasi istikrarsızlık edebiyat ortamınada yansımıştır. Bu dönemde hiciv ve hezel alanında eserler artmış ve dönemin sosyokültürel sorunlarından dolayı müstehcen olacak yönde değişiklik göstermiştir. Şairler geleneksel divan üslubunu uygun görmemeye başlamaları divan edebiyatında değişime yol açmıştır. Ses esasına dayalı açık ve doğal bir anlatım, mahalle tasvirleri ve halk yaşantısı bu değişimlere örnek gösterilir. Bu yüzyıllarda önemli şair ve yazarlar divan edebiyatında Nef'i, Nabi, Neşati (17. yy.), Atayi, Sabit, Nedim ve Şeyh Galib (18. yy.); halk edebiyatında ise Aşık Ömer ve Karacaoğlan önemli ve son temsilcilerdir. Dönemde yayınlanmış en ünlü eser Evliya Çelebi'nin seyahatnamesidir. Sanat bakımından batı uygarlığına yöneliş gittikçe hızlanmış, Şeyh Galib'den sonra Divan edebiyatı tercih edilmemeye ve yeni edebi akımlar çıkmaya başlamıştır.
Destanlar
Batılılaşma dönemi ve Modern Türk edebiyatı
I. Tanzimat (1860-1876)
1860'dan sonra batılılaşma hareketlerinin güçlenmesi edebiyat dahil birçok alana etki etmiştir. Şiir, roman, tiyatro ve gazetecilik alanında büyük gelişmeler kaydedilmiştir. Geleneksel edebiyattan ilk uzaklaşma İbrahim Şinasi'nin çalışmaları ile ile başlamıştır. Mustafa Reşid Paşa’nın tavsiyesi üzerine Paris şehrinde maliye tahsili yaparken bir yandan da edebiyatla ilgilenmiş, İstanbul'a geri döndüğünde ise Fransızüslubunu ve şiirlerini adında yayımlamıştır. Daha sonraları Ziya Paşa ve Namık Kemal dil, söyleyiş ve biçim bakımında geleneksel şiirden kopmuşlar ve yeni harekete dahil olmuşlardır. Şiir ve kurgusal hikâyelerde klasik aşk teması yerine Fransız tipi yeni temaya uygun vokabüler de benimsenmiştir. Hece ölçüsü aydınlar tarafından daha çok kullanılmaya başlanmışsa da aruz yaygın ve kabul edilen bir şiir ölçüsü olarak kalmaya devam etmiştir. Batılı roman çevirileri daha sonradan yerli romanlara referans eser olmuştur. İlk batılı roman çevirisi Yusuf Kamil Paşa'nın (Tercüme-i) Telemak (1862) adlı eserdir. İçerik bakımından anlaşılmayan yönleri göz ardı edilmiş ve fazlasıyla rağbet görmüştür. Divan edebiyatındaki kuralcı ve ortak olaylar içeren manzum üslubu bırakılmış ve romanlara rağbet gösterilmiştir. İlk yerli roman Şemsettin Sami tarafından yazılan Taaşşukı Talat ve Fitnat adlı eserdir. Bu dönemde Namık Kemal'in İntibah eseri ilk edebi roman kabul edilmektedir. Namık Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Vefik Paşa, Şemsettin Sami, Ahmet Cevdet Paşa ve Ahmet Mithat Efendi dönemin etkili yazarlarındandır.
II. Tanzimat (1876-1895)
Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan toplumsal konulardan çok mistisizm, ölüm-yaşam, tanrı-ruh, varoluşun özellikleri ve sonu gibi konulara yer vermesi bir ayrışma oluşturmuştur ve realizm, romantizm ve natüralizm gibi akımlar benimsenmiştir. I. Tanzimat'a göre aruz ve ağır dile daha çok önem gösterilmiştir. Nabizade Nazım (Karabibik ve Zehra), Recaizade Mahmut Ekrem (Araba Sevdası) veSamipaşazade Sezai (Sergüzeşt) dönemin önemli yazar ve şairleridir. Bu dönemde Avrupai edebiyat tarzı temel kazanmıştır ve güçlenmiştir.
Servet-i Fünun dönemi (1896-1901)
Servet-i Fünun'u meydana getirenler arasında Tevfik Fikret, Cenab Şahabeddin, Hüseyin Siyret, Hüseyin Suat, Ali Ekrem, Ahmet Reşit, Süleyman Nazıf, Halid Rıza ve Mehmet Rauf yer alır. 1891'de kurulan fen bilimleri odaklı bu dergi Tevfik Fikret'in yazı işleri müdürlüğüne gelmesinden sonra edebiyat ve sanat dergisi haline gelmeye başladı. Dergi ve getirdiği edebi akım 1901 yılında edebiyatçıların ayrılması ve açılan davalar sebebiyle tekrar fen dergisi haline gelmiştir.
Tiyatro
Resim
Mutfak
Dil
Türkiye Türkçesi, Türk dillerinin Oğuzca grubuna mensuptur. Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs'ta ulusal resmî dil statüsüne sahiptir. Yaklaşık 83 milyon konuşuru ile dünyada en çok konuşulan 16. dildir.
Kaynakça
- ^ Öney, Gönül (1992). Anadolu Selçuklu mimari süslemesi ve el sanatları: maden sanatı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN . 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Ayverdi, Ekrem Hakki (1966). Osmanli mimarisi ilk 250 senenin. Baha Matbaasi. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Yaşar, Fatma Tunç (1 Eylül 2005). "The Ottoman Capital in the Making: The Reconstruction of Constantinople in the Fifteenth Century". Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (6): 763-774. ISSN 1303-9369.
- ^ Yıldız, Ülkü (2018). "Son dönem Osmanlı mimari anlayışının sosyal yapıya ve mimarlık kurumuna etkileri". 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Sağsöz, Ayşe (1 Ocak 2014). "1938-1960 Yılları Arası Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı". Journal of Turkish Studies (İngilizce). 9 (Volume 9 Issue 10): 941-941. doi:10.7827/TurkishStudies.7580. ISSN 1308-2140. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ ELMALI ŞEN, Derya (1 Ocak 2014). "1960-80 Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı". Journal of Turkish Studies. 9 (Volume 9 Issue 10): 541-541. doi:10.7827/turkishstudies.7590. ISSN 1308-2140.
- ^ Onaran, Âlim Şerif (1994). Türk sineması. Kitle Yayıncılık. ISBN . 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Scognamillo, Giovanni (1987). Türk sinema tarihi. Metis Yayınları. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ "Türkiye'de Sinema". sinema.ktb.gov.tr. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Ağustos 2022.
- ^ a b Budak, Ogün Atilla (2006). Türk müziğinin kökeni-gelişimi. Phoenix. ISBN . 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Ögel, Bahaeddin (1978). Türk kültür tarihine giriş: Göktürklerden Osmanlılara. Kültür Bakanlığı. 24 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Vertkov, k a (1963). Атлас Музыкальных Инструментов Народов СССР. [By] К. Вертков, Г. Благодатов, Э. Язовицкая. [With Plates and Musical Examples.] (İngilizce). 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Kafesoğlu, İbrahim. Türk Milli Kültürü. Ötüken Neşriyat A.Ş. ss. 257-258. ISBN . 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Yücel, Haluk (2011). "TÜRK HALK MÜZİĞİ ÜZERİNE BİR İNCELEME". Akademik Bakış (26). 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Uslu, Recep (1 Ocak 2017). "Yusuf Kırşehri Mevlevi'nin Türk Müzik Tarihindeki Yeri: Yeni Sistemcilerin Kurucusu Müzik Teorisyeni". Researcher. 5 (4): 655-679. ISSN 2717-9494. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Ünüşan kuloğlu, Süreyya gülmemed. "Müzik: Osmanlı müzik kültürü". Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Kültür Portalı Projesi.
- ^ Taşdelen, Merve Münteha (1 Ocak 2019). "Osmanlı'da Musiki Sanatı". Osmanlı'da Musiki Sanatı. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ a b Berker, Ercümend (6 Ocak 1985). "Türk Musikisinde Dönemler". Erdem. 1 (1): 147-168. ISSN 1010-867X. 28 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Arat, Reşit Rahmeti (1965). Eski Türk şiiri. Türk Tarih Kurumu Basımevi. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Türk ansiklopedisi 3. cilt. MEB. 1964. s. 899. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Divanü Lûgat-it-türk tercümesi: cilt 3. T.D.K. 1998. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Kuzey Hanedanlar Tarihi. 98. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Zhou Book. 50. 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ W. Bang, R. Arat. "Die Legende von Oghuz Qaghan". Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Ögel, Bahaeddin (1971). Türk mitolojisi. 1. Milli Egitim Basimevi. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Üstüner, Dr Kaplan (1 Temmuz 2008). "XIV. ve XV. YÜZYIL DİVANLARINDA TASAVVUF". Türklük Bilimi Araştırmaları (24): 271-294. ISSN 1300-7874. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
- ^ Eski Türk edebiyatı : el kitabı. 4 baskı. Mustafa İsen. [Ankara]: [Garfiker Yay.] 2006. ss. 74-189. ISBN . OCLC 262580588.
- ^ Akyüz, Kenan (1982). Modern Türk Edebiyatının ana çizgileri: 1860-1923. MAS Matbaacılık. 31 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Ağustos 2022.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Turk kulturu kokeni Orta Asya nin kulturel birikimine dayanan bir kulturdur Selcuklu doneminden itibaren Dogu Akdeniz ve Islam kulturleri ile etkilesim halinde olup Modern Turkiye ye kadar gelisti SanatMimari Anadolu Selcuklu Gok Medrese Sivas Anadolu Selcuklu Kervansaray Cami ve Saray mimarisinin yaninda Cini bezeme ve kabartma figur usullerini de gelistirmistir Kervansaray ve saraylarin yapiminda en cok kullanilan malzeme tastir Tas dini sivil ve ticari eserlerde sikca kullanilmistir Ozellikle tas bezeme sanati 13 yuzyil Konya ve Sivas sehirlerinde siklikla kullanildi ve gelisti Cini sanati saray ve dini mimaride en cok kullanilan usullerden biridir Gelisen bu sanat daha sonraki donemde Osmanli mimarisinde yer bulacaktir Bozkir stili hayvan figurleri ozellikle cift basli kartal ve kaplan olmak uzere cami kabartmalarinda kullanilmistir Osmanli Imparatorlugu Erken Donem Osmanli Mimarisi Orhan Gazi Camii Bursa Topkapi Sarayi Istanbul Erken donem mimarisinin ilk kayda deger yapilari Iznik ve Bursa sehirlerinde insa edilmistir Bursa daki Orhan Gazi Camii Osmanli dini mimarisinin ilk onemli yapisidir Anadolu Selcuklu mimarisindeki tonoz usulu yerine kubbeler kullanilmistir Bunun yaninda hisarlar hanlar hamamlar medreseler ve zaviyelerde insa edilmistir Kervansaraylardan ziyade ticaret konaklama hizmetlerini karsilayacak iki katli hanlar tercih edilmistir Klasik Donem Osmanli Mimarisi XV yuzyilin ortalarinda belirginlesen klasik donem mimarisinde sivil mimaride ahsap dini ve ticari mimaride ise tas tercih edilmistir Istanbul un Fethinden sonra Roma ve Ronesans mimarisi onem kazanmistir Buna ragmen Osmanli da belli bir ortak mimari stil gorulmemistir Mimar Sinan donemin onemli mimarlarindandir Sedefkar Mehmet Aga Mimar Davud Aga ve Dalgic Ahmed Pasa donemin onemli mimarlari olarak kabul edilir Donemin unlu mimarlarinin cogu Mimar Sinan in ogrencileridir Batililasma Donemi 18 yuzyilin basinda III Ahmet ile baslayan Batililasmaya yonelme donemin mimari anlayisina da etkide bulunmustur Lale Devrindeki mimari degisim sadece saray ve zengin konaklarina yansidi Mahalle olcegindeki degisim ancak 19 yuzyilda gerceklesebildi Modern Turkiye Turk Tarih Kurumu binasi 1927 1939 yillarindaki mimari anlayis elestirilmis ve ikinci ulusal mimarlik akimi hakim olmustur II Dunya Savasinin getirdigi ekonomik kriz sebebiyle 1939 yilindan itibaren Turkiye deki mimari faaliyetler 1950 deki liberalizm donemine kadar duragan kalmistir 1950 sonlarina kadar uluslararasi mimari uslup kullanilmistir ve betonarme tasarimlar artmistir 1960 li yillarda OECD ve Avrupa Ekonomik Toplulugu ile iliskilerin gelistirilmesi mimari kulturune de yansimistir Bu donemde yuksek yapilar holding binalari ve burolar artis gostermektedir Kirsal gocun etkisiyle sehirlerde kontrolsuz buyume yasanmis ve bu durum kentlesmede konut sorunu meydana getirmistir Sinema Ilk Turk filmi Ayastefanos taki Rus Abidesinin Yikilisi ilk Turk Sinemacisi Fuat Uzkinay tarafindan 14 Kasim 1914 te Yesilkoy Istanbul da cekilmistir Osmanli da ilk film gosterimi 1896 da Bertrand adli iki Fransiz in sarayda yaptigi yayinlar ile baslamis ayni yilda Istanbul ve Beyoglu nda da halka film gosterilmistir Gosterilen filmler genel olarak gulduru turundedir Halkin ragbet etmesi uzerine Sigmund Weinberg 1908 de Pathe Sinemasi ni acti Daha sonradan Beyoglu nda ve Majik Sinemasi acildi 1914 te ise Kemal Seden ve Ali Seden kendi salonlarini actilar Ayni yil Murat ve Cevat beyler tarafindan Milli Sinema kuruldu Izmir de acilan ilk sinemalar ise Asri Sinema Ankara Sinemasi Lale Sinemasi Milli Sinema ve Elhamra Sinemasi olmustur Bir Turk un cektigi ilk film ise Ayastefanos taki Rus Abidesinin Yikilisi adli belgesel filmdir I Dunya Savasi siralarinda Enver Pasa Almanya seyahatinden sonra Ordu Film Dairesi ni kurmustur Ilk konulu Turk filmleri Leblebici Horhor Aga ve Himmet Aga nin Izdivaci olmasina ragmen bunlar yarim kalmis veyahut sonradan tamamlanmistir Tamamlanan eserler ise 1917 de Mudafaa i Milliye Cemiyeti tarafindan cekilen Pence ve Casus adli filmlerdir Cumhuriyet donemi sinemasinda ise tasrali halki egitmek icin sinemanin propaganda gucunden yararlanilmistir Atesten Gomlek filmi Cumhuriyet doneminin ilk yillarinda cevrilmis en iyi oykulu film olarak kabul gormustur 1950 li yillarda film uretimi artmis ve Turk sinemasinin altin cagi olarak kabul edilen 1960 1975 li donemin temelini hazirlamistir 1971 1980 arasindaki siyasi ve ekonomik olaylar sinema kulturunu de etkilemistir 1990 li yillar sinema sektoru icin bir kriz donemi olmus ve bu donemde film uretimi oldukca azalmistir 2000 li yillarda koklu degisimler olmus filmlere ayrilan butceyle birlikte seyirci sayisi da artmistir Dram turunde Nuri Bilge Ceylan Zeki Demirkubuz filmleri dunya capinda bilinmektedir Muzik Turk Muziginin Orta Asya Kokenleri Eski Uygur duvar resmi Eski Altay kulturlerinden dogan Turk muzik aletleri ve sanati 9 ve 10 yuzyil Uygur Kaganligi doneminde gelisme gostermistir Telli calgi olarak Dombra Tobsur Kopuz vurmali calgi olarak Davul yayli calgi olarak Kiyak ve Iklik uflemeli calgi olarak da Kuray ve Kaval kullanilmistir Bunlardan Davul a dini rituellerde ve savaslarda Kiyak ve Kopuza ozanlarin destan anlatimlarinda ihtiyac duyulmustur Telli calgilarin tel malzemesi at kili veya koyun bagirsagindan yapilir Tellerin renklerin ak veya kara olusu dini bir sembolu ifade etmektedir Eski Turk muzik kulturu ozellikle Cin ile etkilesim halinde olmustur Hunlardan elde edilen Sancak ve Davul Cinlilerce ganimet sayilmis ve Cin askeri gelenegine davul girmistir Davul ozellikle Gokturklerde bir hakimiyet belgesi haline gelmistir Anadolu Turk Halk Muzigi Anadolu da Turk kulturunun yayilmasindan itibaren gelisme gosteren ve halk tabakasinda yaygin olan geleneksel muzik turudur Kosma Destan Varsagi Mani Semai Kalenderi gibi siir turleri ozan ve asiklar tarafindan Saz ve Baglamayla icra edilmistir Geleneksel usluplara uyan siirler Turk ezgisiyle icra edildigi zaman turku Turki Turk e ait adini alir 17 yuzyilda yasamis olan Karacaoglan ve Koroglu ise Turk halk muzigi icin bir sembol haline gelmistir Mehter Turk Sanat Muzigi ve Osmanli Imparatorlugu Osmanli minyaturunde tasvir edilmis kadin calgicilar 15 16 yuzyillarda donemin usta muzisyenlerinin baskent Istanbul a getirilmesi saray muzigine katki saglamis ve gelismesine yol acmistir Tekkelerde onemli bir konumda olan Dedeler muzik sanatina oldukca ilgi gostermistir Bu ilginin sonucunda muzik kuramlari uzerinde calismalar gelistirilmistir ve calismalar kisa surede Tekke Muzisyenleri arasinda yayginlasmistir Tum bu olaylar karsisinda yeni bir bakis acisinin dogmasi ilk Turkce Nazariyat Kitaplari ve muzik konusu ile ilgili calismalarin artmasina sebep olmustur 15 yuzyil da nin Edvar veya isimli eseri yeni bir ekol yaratmistir Bu donemde telli calgi olarak Santur Kanun Ud Tambur Lavta ve Keman vurmali calgi olarak Zil Def ve Kudum yayli calgi olarak Kemence Kabak Kemane ve Rebab uflemeli calgi olarak da Ney kullanilmistir Osmanli Klasik ve Halk Musikisinde cogu telli sapi calgilarin kokeni olan Kopuz un kullanimi 18 yuzyila kadar devam edebilmis 10 ila 16 yuzyil arasi cok revacta olan Ud calgisinin yerini 19 yuzyil sonunda yeniden almak uzere 17 yuzyildan itibaren Tambur a birakmis Santur ise 20 yuzyilda Klasik Musiki ye girmistir Calgilarin kokeni Orta Asya Italya Orta Dogu ve Iran a dayanir 16 17 yuzyillarda Turk Musiki si oldukca gelisme gostermistir Kutb i nayi Osman Dede 28 Agustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde Buhurizade Mustafa Itri ve Kocek Dervis Mustafa Dede 28 Agustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde onemli isimler bu devirde yasamistir III Selim donemindeki saray capli musiki kulturu donemin kapanmasiyla geleneksel muzik onemini kaybetmeye baslamistir 1530 yilinda bir sunnet dugununde sahne alan kocekler ve muzisyenler Suleymanname Romantik Donem Haci Arif Bey ile keder ve karamsarlik temasi yaygin olmakla birlikte batililasma hareketleri de yogunluk gostermistir Bu ekolu bazi muzikbilimciler uygunsuz bulmustur Romantik donemin seckin bestecileri Haci Arif Bey 1831 1884 Sevki Bey 1860 1891 Nikogos Aga 1836 1885 Tanburi Ali Efendi 1836 1902 Giriftzen Asim Bey 1851 1929 ve 1864 1932 dir Reform Donemi 20 yuzyilda Huseyin Sadettin Arel ile baslayan bu donemin baslica ozelligi Turk Musikisi ndeki hatalarin duzeltilmesi ve topyekun batililasma yerine duzenli sekilde cagdaslasmaktir Cagdaslasmanin on planda oldugu bu donemde Huseyin Sadettin Arel in ogrencileri ni kurmustur EdebiyatIslamiyet Oncesi Turk Edebiyati Gokturk suvarisi Islamiyet oncesi doneme ait ilk kayda deger metinler Orhun ve Turk Runiki ile tas kitabelere kazinan bu metinlere genel olarak siyasi olaylar kaydedilmistir Bu donemde yaygin olan siir turleri genel olarak sozlu urunler olan Savlar Sagular ve Kosuklar olusur Yazili edebiyat kulturu 8 9 yuzyil Uygur Kaganligi doneminde oldukca yayginlasmistir ve masallar dini ogretiler ve bulundugu ilk yazili eserler ve sairler bu donemde ortaya cikmistir Arpin Cor Tigin bilinen ilk Turk sair olarak kabul edilmektedir Bu donemde Singku Seli Tutung ve Cucu 31 Agustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde gibi sairler ciksa da bir kisminin kendi siirleri bulunamamistir Fal kitabi olup Turk Runiki kullanilan Irk Bitig ilk Turkce kitap niteligindedir Ardindan Budist ogretileri konu alan Altun Yaruk Sekiz Yukmek Kalyanamkara ve Papamkara adli eserler gelmektedir Yaratilis Destani Tureyis Destani Goc Destani Bozkurt miti Asina Suoguo ve Uygurca Oguz Kagan Destani bu donemde yazilmistir Destanlarda genel olarak kurt geyik isik demircilik agac ok yay ve dag motifleri kullanilmistir Gecis Donemi Turk Edebiyati Islamiyet in Turkler arasinda yayilmasindan sonra olusan kulturel ortam Turk edebiyatinida etkilemistir Bu durumdan dolayi yazilan Oguz Kagan Destani gibi milli destanlara Islami ogeler eklenmistir Su ve Satuk Bugra Destani da ayni donemde yazilmistir Bu donemdeki etkili yazarlar ve eserler Yusuf Has Hacib in Kutadgu Bilig mesnevi ve siyasetnamesi Edip Ahmet Yukneki nin Atabetu l Hakayik ahlak ve dini ogretisi Kasgarli Mahmut un Divanu Lugati t Turk sozlugudur Divanu Lugati t Turk eseri icinde iceriginde Turkce atasozleri ve Turk boylarinin yazilmasindan dolayi onemli bulunmaktadir ve ilk Turkce ansiklopedik sozluk niteligindedir Sairler ve yazarlar aruz olcusunu tercih etmistir Geleneksel hece olcusu halk kitlesinde yasamaya devam etmistir Bu donem 12 yuzyila kadar surmustur Islami Donem Turk edebiyati Culus toreni II Osman 11 13 yuzyilda Orta Asya dan seyh dervis ve halk ozanlarinin Anadolu ya goc etmesi Anadolu Turk edebiyatinin temelini olusturmustur Bunun sonucu gelisen tasavvufi dusunce ve vahdetivucut fikirleri Turk mutasavviflarinin divanlarinda yer verdigi bas konu olmustur Ahi Evran Ahmet Yesevi Sultan Veled Ahmet Fakih Yunus Emre bu donemin basindaki ilk temsilciler olarak kabul edilmektedir 14 yuzyilda Turkce eser ve siir sayisi artmis ve tasavvufi ahlaki konu ozelliklerini korunmustur Birinci Anadolu beylikleri doneminde Kirsehir bazi sairlerin yetistigi Orta Asya kultur ve geleneklerinin yasatildigi bir kultur merkezi olarak kabul edilmektedir Bu donemde Hoca Dehhani Asik Pasa Gulsehri Seyyad Hamza Kadi Burhaneddin ve Seyyid Nesimi sair ve yazarlar yasamistir 15 yuzyilda Klasik Turk edebiyatinin temeli atilmistir Bu donem Turkcenin oldukca gelistigi ve yeni ekollerin girdigi bir donem olarak kabul edilmektedir Huseyin Baykara ve Ali Sir Nevai Turk edebiyati ve Turkcenin gelismesine buyuk katki yapmistir Seyhi Ahmet Pasa Sinan Pasa divan edebiyatinda Esrefoglu ve Kaygusuz Abdal ise halk edebiyatinda onemli isimler olarak kabul gorulur 16 yuzyilda klasik uslup sairler ve yazarlar tarafindan siklikla kullanilmis ve gelismistir Kaside gazel kit a mustezat tuyug rubai musammat mesnevi gibi alanlarda onemli eserler verilmistir Nesirdeki gelisme ise ancak bu donemde gerceklesebilmistir Fuzuli Baki Zati Hayali Bey Bagdatli Ruhi Taslicali Yahya divan edebiyatinda Pir Sultan Abdal ve Koroglu ise halk edebiyatinda onemli ustalar olarak kabul edilir Bu donem klasik uslubun olgunluk cagi olarak tanimlanir 17 18 yuzyilda olusan siyasi istikrarsizlik edebiyat ortaminada yansimistir Bu donemde hiciv ve hezel alaninda eserler artmis ve donemin sosyokulturel sorunlarindan dolayi mustehcen olacak yonde degisiklik gostermistir Sairler geleneksel divan uslubunu uygun gormemeye baslamalari divan edebiyatinda degisime yol acmistir Ses esasina dayali acik ve dogal bir anlatim mahalle tasvirleri ve halk yasantisi bu degisimlere ornek gosterilir Bu yuzyillarda onemli sair ve yazarlar divan edebiyatinda Nef i Nabi Nesati 17 yy Atayi Sabit Nedim ve Seyh Galib 18 yy halk edebiyatinda ise Asik Omer ve Karacaoglan onemli ve son temsilcilerdir Donemde yayinlanmis en unlu eser Evliya Celebi nin seyahatnamesidir Sanat bakimindan bati uygarligina yonelis gittikce hizlanmis Seyh Galib den sonra Divan edebiyati tercih edilmemeye ve yeni edebi akimlar cikmaya baslamistir Destanlar Batililasma donemi ve Modern Turk edebiyati I Tanzimat 1860 1876 1860 dan sonra batililasma hareketlerinin guclenmesi edebiyat dahil bircok alana etki etmistir Siir roman tiyatro ve gazetecilik alaninda buyuk gelismeler kaydedilmistir Geleneksel edebiyattan ilk uzaklasma Ibrahim Sinasi nin calismalari ile ile baslamistir Mustafa Resid Pasa nin tavsiyesi uzerine Paris sehrinde maliye tahsili yaparken bir yandan da edebiyatla ilgilenmis Istanbul a geri dondugunde ise Fransizuslubunu ve siirlerini adinda yayimlamistir Daha sonralari Ziya Pasa ve Namik Kemal dil soyleyis ve bicim bakiminda geleneksel siirden kopmuslar ve yeni harekete dahil olmuslardir Siir ve kurgusal hikayelerde klasik ask temasi yerine Fransiz tipi yeni temaya uygun vokabuler de benimsenmistir Hece olcusu aydinlar tarafindan daha cok kullanilmaya baslanmissa da aruz yaygin ve kabul edilen bir siir olcusu olarak kalmaya devam etmistir Batili roman cevirileri daha sonradan yerli romanlara referans eser olmustur Ilk batili roman cevirisi Yusuf Kamil Pasa nin Tercume i Telemak 1862 adli eserdir Icerik bakimindan anlasilmayan yonleri goz ardi edilmis ve fazlasiyla ragbet gormustur Divan edebiyatindaki kuralci ve ortak olaylar iceren manzum uslubu birakilmis ve romanlara ragbet gosterilmistir Ilk yerli roman Semsettin Sami tarafindan yazilan Taassuki Talat ve Fitnat adli eserdir Bu donemde Namik Kemal in Intibah eseri ilk edebi roman kabul edilmektedir Namik Kemal Ziya Pasa Ahmet Vefik Pasa Semsettin Sami Ahmet Cevdet Pasa ve Ahmet Mithat Efendi donemin etkili yazarlarindandir II Tanzimat 1876 1895 Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdulhak Hamit Tarhan toplumsal konulardan cok mistisizm olum yasam tanri ruh varolusun ozellikleri ve sonu gibi konulara yer vermesi bir ayrisma olusturmustur ve realizm romantizm ve naturalizm gibi akimlar benimsenmistir I Tanzimat a gore aruz ve agir dile daha cok onem gosterilmistir Nabizade Nazim Karabibik ve Zehra Recaizade Mahmut Ekrem Araba Sevdasi veSamipasazade Sezai Serguzest donemin onemli yazar ve sairleridir Bu donemde Avrupai edebiyat tarzi temel kazanmistir ve guclenmistir Servet i Funun donemi 1896 1901 Servet i Funun u meydana getirenler arasinda Tevfik Fikret Cenab Sahabeddin Huseyin Siyret Huseyin Suat Ali Ekrem Ahmet Resit Suleyman Nazif Halid Riza ve Mehmet Rauf yer alir 1891 de kurulan fen bilimleri odakli bu dergi Tevfik Fikret in yazi isleri mudurlugune gelmesinden sonra edebiyat ve sanat dergisi haline gelmeye basladi Dergi ve getirdigi edebi akim 1901 yilinda edebiyatcilarin ayrilmasi ve acilan davalar sebebiyle tekrar fen dergisi haline gelmistir TiyatroResimMutfakDilTurkiye Turkcesi Turk dillerinin Oguzca grubuna mensuptur Turkiye Kibris Cumhuriyeti ve Kuzey Kibris ta ulusal resmi dil statusune sahiptir Yaklasik 83 milyon konusuru ile dunyada en cok konusulan 16 dildir Kaynakca Oney Gonul 1992 Anadolu Selcuklu mimari suslemesi ve el sanatlari maden sanati Turkiye Is Bankasi Kultur Yayinlari ISBN 978 975 458 013 6 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Ayverdi Ekrem Hakki 1966 Osmanli mimarisi ilk 250 senenin Baha Matbaasi 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Yasar Fatma Tunc 1 Eylul 2005 The Ottoman Capital in the Making The Reconstruction of Constantinople in the Fifteenth Century Turkiye Arastirmalari Literatur Dergisi 6 763 774 ISSN 1303 9369 Yildiz Ulku 2018 Son donem Osmanli mimari anlayisinin sosyal yapiya ve mimarlik kurumuna etkileri 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Sagsoz Ayse 1 Ocak 2014 1938 1960 Yillari Arasi Cumhuriyet Donemi Turk Mimarligi Journal of Turkish Studies Ingilizce 9 Volume 9 Issue 10 941 941 doi 10 7827 TurkishStudies 7580 ISSN 1308 2140 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 ELMALI SEN Derya 1 Ocak 2014 1960 80 Cumhuriyet Donemi Turk Mimarligi Journal of Turkish Studies 9 Volume 9 Issue 10 541 541 doi 10 7827 turkishstudies 7590 ISSN 1308 2140 Onaran Alim Serif 1994 Turk sinemasi Kitle Yayincilik ISBN 978 975 7917 01 4 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Scognamillo Giovanni 1987 Turk sinema tarihi Metis Yayinlari 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Turkiye de Sinema sinema ktb gov tr 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Agustos 2022 a b Budak Ogun Atilla 2006 Turk muziginin kokeni gelisimi Phoenix ISBN 978 9944 931 15 1 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Ogel Bahaeddin 1978 Turk kultur tarihine giris Gokturklerden Osmanlilara Kultur Bakanligi 24 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Vertkov k a 1963 Atlas Muzykalnyh Instrumentov Narodov SSSR By K Vertkov G Blagodatov E Yazovickaya With Plates and Musical Examples Ingilizce 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Kafesoglu Ibrahim Turk Milli Kulturu Otuken Nesriyat A S ss 257 258 ISBN 978 605 155 184 5 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Yucel Haluk 2011 TURK HALK MUZIGI UZERINE BIR INCELEME Akademik Bakis 26 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Uslu Recep 1 Ocak 2017 Yusuf Kirsehri Mevlevi nin Turk Muzik Tarihindeki Yeri Yeni Sistemcilerin Kurucusu Muzik Teorisyeni Researcher 5 4 655 679 ISSN 2717 9494 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Unusan kuloglu Sureyya gulmemed Muzik Osmanli muzik kulturu Kultur ve Turizm Bakanligi Turkiye Kultur Portali Projesi Tasdelen Merve Munteha 1 Ocak 2019 Osmanli da Musiki Sanati Osmanli da Musiki Sanati 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 a b Berker Ercumend 6 Ocak 1985 Turk Musikisinde Donemler Erdem 1 1 147 168 ISSN 1010 867X 28 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Arat Resit Rahmeti 1965 Eski Turk siiri Turk Tarih Kurumu Basimevi 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Turk ansiklopedisi 3 cilt MEB 1964 s 899 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Divanu Lugat it turk tercumesi cilt 3 T D K 1998 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Kuzey Hanedanlar Tarihi 98 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Zhou Book 50 21 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Agustos 2022 W Bang R Arat Die Legende von Oghuz Qaghan Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Ogel Bahaeddin 1971 Turk mitolojisi 1 Milli Egitim Basimevi 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Ustuner Dr Kaplan 1 Temmuz 2008 XIV ve XV YUZYIL DIVANLARINDA TASAVVUF Turkluk Bilimi Arastirmalari 24 271 294 ISSN 1300 7874 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022 Eski Turk edebiyati el kitabi 4 baski Mustafa Isen Ankara Garfiker Yay 2006 ss 74 189 ISBN 975 6355 17 4 OCLC 262580588 Akyuz Kenan 1982 Modern Turk Edebiyatinin ana cizgileri 1860 1923 MAS Matbaacilik 31 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Agustos 2022