Bu maddedeki bilgilerin için ek kaynaklar gerekli.Nisan 2021) () ( |
Irak ve Şam İslam Devleti (kısaca IŞİD; Arapça: الدولة الاسلامية في العراق والشام, ed-Devletü'l-İslâmiyye fi'l-Irak ve'ş-Şam) veya 2014'ten beri kullandığı resmî isimle İslam Devleti (kısaca İD; Arapça: الدولة الإسلامية ed-Devletü'l-İslâmiyye), ağırlıklı olarak Afrika'da, ayrıca Irak ve Suriye'de de etkinlik gösteren, bu bölgede hilâfet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı eylemler yapan yasa dışı, silahlı ve ele geçirdiği topraklardaki meşruluğu hiçbir ülke tarafından devlet olarak tanınmayan Selefi cihatçı örgüttür.Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ile aralarında ABD, Türkiye, Suudi Arabistan, Kanada'nın da bulunduğu pek çok ülke ve kuruluş tarafından terör örgütü olarak tanınmaktadır.
Eski adının Arapçadaki akroniminin (داعش, Arapça telaffuzu: Da'iş) okunuşunun romanizasyonu olan DAEŞ ya da DEAŞ adlarıyla da bilinir (Kısaltma değildir. Kısaltmanın okunuşu olduğundan küçük harfle yazılması gerekse de büyük harfle yazılışı da kullanılmaktadır.).
Petrol kaynaklarına yakınlığı nedeniyle dünyanın en zengin yasa dışı silahlı örgütleri arasında sayılmaktadır.Irak Savaşı'nın ilk yıllarında kurulan ve 2004 yılında el-Kaide'ye bağlılığını ilan eden örgüt, bir süre sonra Irak el-Kaidesi adını aldı. Şubat 2014'te, sekiz aylık uzun bir güç mücadelesinden sonra, el-Kaide IŞİD ile bütün bağlarını kestiğini duyurdu.
Örgüt genelde Sünnî topluluklar olmak üzere Mücahidîn Şûra Konseyi, el-Kaide, Ceyş'ül-Fatihin, Cund'us-Sahaba, Katbiyan Ensar'üt-Tevhid v'es-Sünne, Ceyş'üt-Tayife'tül-Mansura gibi farklı isyancı gruplardan oluşur ve onların desteğini alır.
Irak Savaşı'nın yoğun olarak yaşandığı dönemlerde, Irak'ın Anbar, Nineve, Diyala, Babil, Kerkük ve Selahaddin, Musul illerinde çok büyük etkinlik gösterdi. Bakuba'yı başkent ilan etti.
IŞİD, binlerce sivil Iraklı, Irak hükûmet üyeleri ve onların uluslararası müttefiklerinin ölümlerinden sorumlu tutulmaktadır.[]Irak Savaşı'nın son evrelerine doğru örgüt gerilemeye başladıysa da, ABD'nin Irak'tan çekilmesiyle 2012'de gücünü tekrar yenilediği ve üye sayısını iki katından fazla arttırdığı öne sürülür.[]
2013 yılında el-Cezire'ye sızdırılan bir mektup ve ses kaydıyla el-Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri, bu grubun Suriye kanadını tasfiye ettiğini açıkladıysa da IŞİD emiri Ebu Bekir el-Bağdadi, bu tasfiye kararını reddettiğini ve grubun Suriye'deki operasyonlarına devam edeceğini açıkladı.[] Nisan 2013 ile birlikte IŞİD, Suriye'nin kuzeyinde hızlı bir şekilde askerî güç kazanmaya başladı ve bu bölgedeki en güçlü örgütlerden biri oldu. Suriye'de etkin olduğu bölgelerde şeriat kanunlarını icraya başladı ve rakip gördükleri askerleri, yabancı gazetecileri, yardım kuruluşlarına üye insanları sürgüne gönderdi veya hapsetti.
Suriye İnsan Hakları Gözleme Örgütü'nün raporuna göre Ağustos 2014'te örgütün Suriye'deki savaşçı sayısının 50.000, Irak'ta ise 30.000 olduğu bildirildi. CIA ise Eylül 2014'te örgütün Suriye ve Irak'ta toplam 20.000 ile 31.500 arasında savaşçıya sahip olduğunu açıkladı.
Tarihçe
Kökenleri
Örgütün kökenlerinin 1980'lerde Afganistan'da Sovyet destekli rejime ve Sovyet askerî müdahalesine karşı ABD tarafından bir araya getirilip Pakistan'da eğitim ve silah desteği verilen çeşitli radikal İslamcı örgütlere dek uzandığı, önce El Kaide'nin, ardından da benzer şekilde bu kez Suriye'de IŞİD'in bu şekilde türediği iddia edilmektedir. Bu iddialar önce ABD'nin eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton tarafından birden fazla kez, sonra da eski ABD başkanı Donald Trump tarafından dile getirilmiştir.
Tevhit ve Cihat Cemaati
Tevhit ve Cihat Cemaati, Ebu Musab ez-Zerkavi tarafından kuruldu. Yerli ve yabancı İslamcılardan oluşuyordu. Ürdünlü bir Selefî olan ez-Zerkavi, Sovyet-Afgan Savaşı'na katılmak için Afganistan'a seyahat etmiş, fakat Sovyetlerin askerlerini çekmesiyle o da ülkesine geri dönmüştü. Daha sonra tekrar Afganistan'a geri dönen ez-Zerkavi, Herat yakınlarında İslami militan bir kamp kurarak eğitim vermeye başladı. Başlangıçta gerçek anlamda Müslüman olmadığını düşündüğü Ürdün'ü yıkma amaçlı çıktığı yolda başka ülkelere de yayılan bütün bir ağını bu düşünce ve ideal üzerine kurdu. İçinde bulunduğu şebekenin 1999 yılında milenyum saldırılarının da sorumlusu olduğu iddia edilmekte. 2002 yılında Ürdün'de, Amerikalı diplomat Laurence Foley'in öldürülmesinin sorumluluğunu da örgütü üstlendi.
ABD'nin Afganistan'ı işgaliyle ez-Zerkavi Irak'a gitti. Burada yara aldığı ayağı için tıbbi destek aldı. Irak'ın kuzeydoğusunda etkin Selefi silahlı bir grup olan Ensaru'l İslam ile geniş bir ilişki ağı kurdu. Bu örgütün Irak istihbaratı ile birlikte çalıştığı, Saddam Hüseyin'in bu grubu Kürdistan'ın bağımsızlığı için savaşan seküler Kürt gruplara karşı kullandığı da iddia edilmektedir. Ocak 2003'te örgütün kurucusu Saddam Hüseyin rejimiyle herhangi bir bağlantıları olmadığını açıkladı. İstihbarat birimlerinin raporlarına göre ez-Zerkavi ve Saddam arasında herhangi bir bağlantı bulunmadığı, Saddam'ın Ensaru'l İslam'ı rejime bir tehdit olarak gördüğü ve bu yüzden örgüt içine istihbaratın sızmış olabileceği öne sürüldü. ABD senatosunun 2006 yılında hazırladığı Irak raporunda "savaş sonrası edinilen bilgiye göre Saddam Hüseyin ez-Zerkavi'yi yakalamaya çalıştı, fakat bunda başarısız oldu" denildi.
ABD'nin Irak'ı işgalinden sonra Cema'at'üt-Tevhid vel-Cihad el-Ensar ve diğer yabancı örgüt üyelerini de içine katarak ağını daha da genişletti ve Irak işgaline katılan güçlere karşı mücadeleye girişti. Irak'a savaşmak için giden pek çok savaşçı bir şekilde ez-Zerkavi grubunun içinde kendini buldu.
Hedef ve taktikler
![image](https://www.wikipedia.tr-tr.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraXBlZGlhLnRyLXRyLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpWaUwxVk9UMlptYVdObGIyWklkVzFoYm1sMFlYSnBZVzVEYjI5eVpHbHVZWFJ2Y2kxQ1lXZG9aR0ZrWHlVeU9GVk9YMFJHTFZORUxUQTBMVEF5TVRnNEpUSTVMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFWVGs5bVptbGpaVzltU0hWdFlXNXBkR0Z5YVdGdVEyOXZjbVJwYm1GMGIzSXRRbUZuYUdSaFpGOGxNamhWVGw5RVJpMVRSQzB3TkMwd01qRTRPQ1V5T1M1cWNHYz0uanBn.jpg)
Cema'at'üt-Tevhid vel-Cihad grubunun amacı; Irak'taki koalisyon güçlerinin geri çekilmesini sağlamak, Irak hükûmetini düşürmek, işgal kuvvetleriyle birlikte çalışanları öldürmek, Şia nüfusu marjinalize edip askerî gücünü kırmak ve tamamen şeriat kanunlarıyla yönetilen bir İslâm devleti kurmak.
Cema'at'üt-Tevhid vel-Cihad'ı Irak'taki diğer isyancı gruplardan ayıran en önemli özellik taktikleriydi. ABD ve koalisyon güçlerine karşı alışılagelmiş silahlarla ve gerilla taktikleriyle saldırmak yerine daha çok bomba yüklü araçlar kullanılarak gerçekleştirilen intihar bombası eylemlerini yaptılar.
Grubun ruhânî önder kabul ettiği ve genel başkan yardımcılığı da yapmış olan Filistinli imam Ebu Enes eş-Şâmî taktiklerinin ve yöntemlerinin Kur'an ve sünnet kaynaklı olduğunu yine bu kaynaklardan verdiği örneklerle açıklamıştır. İslam peygamberi Muhammed'in "Her kim Allah yolunda bir Gayrimüslimi öldürürse Allah ona Cehennem'i yasak eder" sözünü ve Enfâl Suresi 12 16 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde .. ayette geçen "İşte o anda Rabbin meleklere şöyle vahiy ediyordu: Ben sizinle beraberim, müminlere sebat verin. Kâfirlerin yüreğine korku salacağım, hemen boyunlarının üstüne vurun, parmaklarına parmaklarına vurun." benzeri vahiyleri temel prensiplerden biri edindi.
Irak el-Kaidesi dönemi
Ekim 2004'te "Tanzim Kaide'tül-Cihad fi-Bilad'ür-Rafideyn" ya da daha çok bilinen "Irak el-Kaidesi" adını aldı. Temmuz 2005'te Ebu Musab ez-Zerkavi, Eymen ez-Zevahiri'ye yazdığı mektupta Irak Savaşı'nı genişletmek için ABD'nin Irak'tan çıkarılması, halifeliğin kurulması, çatışmaların Irak'ın seküler bölgelerine yayılması ve Arap-İsrail çatışmasında etkin rol alınmasını da kapsayan dört aşamalı bir plândan bahseder. Irak'ın dışındaki bağlantılı gruplar da bu planın uygulanmasında rol aldı, örneğin 2005'te Mısır'da meydana gelen ve çoğu turist olan 88 kişinin öldüğü patlama 16 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde . gibi.
Mücahit Şura Meclisi dönemi
Ocak 2006'da birkaç küçük grupla birleşerek "Mücahit Şura Meclisi" adını aldı. Sivillere karşı acımasız şiddet uygulamalarından ve radikal İslami doktrinlerinden dolayı Iraklı Sünni milliyetçilerin ve seküler grupların bu şemsiye organizasyona katılımı zayıf kaldı. Bu sebeplerden ötürü bu çaba başarısızlıkla sonuçlandı.
Irak İslam Devleti dönemi
Irak el-Kaidesi saldırılarını ve eylemlerini Ekim 2006'ya kadar Mücahit Şura Meclisi'ne atfetti. Ebu Eyüp el-Mısri'nin Irak İslam Devleti'ni ilan etmesiyle bu son bulmuş oldu. Bu tarihten itibaren örgüt eylemlerini Irak İslam Devleti'ne atfetmeye başladı. Amerikan istihbaratına göre Irak İslam Devleti'nin ülkeyi Sünni bir halife devletine dönüştürme hedefi vardı.
Nisan 2013'te adı "Irak ve Şam İslam Devleti" (ya da Irak ve Levant İslam Devleti, kısaca ILİD) olarak değiştirildi. Temmuz 2014'ten bu yana Ebu Bekir el-Bağdadi'nin sözcüsü Adnani'nin Hilafeti ilan etmesi ile ismi "İslam Devleti" olarak kaldı.
2007 olayları
2006-2007 Mayıs'ı arasında örgüt Bağdat yakınlarındaki Dora'nın kontrolünü ele geçirdi. Pek çok Hristiyan aile cizye ödememek için bölgeyi terk etmek zorunda kaldı. ABD'nin de yoğun çabalarıyla Ekim 2007'de örgüt Dora'dan çıkarıldı ve Süryanî kiliseleri yeniden açıldı. Sadece 2007 yılında örgüt yaklaşık 2.000 sivil öldürerek Irak'ta büyük bir katliam gerçekleştirdi ve 9 Mart 2007'de Irak içişleri Bakanı örgüt lideri Ebu Ömer el-Bağdâdî'nin Bağdat'ta yakalandığını açıkladı fakat sonrasında yakalanan kişinin o olmadığı söylendi.
19 Nisan 2007'de örgüt, bölgesel yönetim kurduğunu ve ilk İslami yönetimin temellerinin atıldığını duyurdu. Kurulan emirliğin Ebu Ömer el-Bağdâdî ve 10 Bakanı tarafından yönetileceği ilan edildi.
Kurulan emirlikte görev alan isimler:
- Ebu Ömer el-Bağdâdî (Emir)
- Ebu Abdullah el-Hüsseyinî el-Kureyşi el-Bağdâdî (Emir yardımcısı)
- Ebu Abdurrahman el-Falahî (Başbakan)
- Ebu Eyyüb el-Mısrî (Savaş Bakanı)
- Ebu Osman et-Tamîmî (Şeriat kanunları)
- Ebu Bekir el-Caburî (Halkla İlişkiler)
- Ebu Abdul Cabbar el-Cenubî (Millî Güvenlik bakanı)
- Ebu Muhammed el-Maşadani (Bilgi dairesi)
- Ebu Abdul Kadir el-Ei'ssâwî (Şehit ve mahkûmlardan sorumlu bakan)
- Ebu Ahmed el-Cenubî (Petrol bakanı)
- Mustafa el-A'aracî (Tarım ve balıkçılık bakanı)
- Ebu Abdullah ez-Zebadî (Sağlık bakanı)
- Muhammed Halil el-Bedrîya (Eğitim bakanı)
3 Mayıs'ta Irak hükûmet kaynakları Ebu Ömer el-Bağdâdî ve Ebu Eyyüb el-Mısrî'nin öldürüldüğünü açıkladı fakat, herhangi bir kanıt ortaya konmadı. Örgüt, bunun üzerine yayınladığı bir açıklamayla bu haberi yalanladı. Daha sonra At Taji yakınlarında Irak devlet güçleri ile örgüt arasında çatışma yaşandığı ve örgütün halkla ilişkiler bakanı el-Ceburî'nin öldürüldüğü ortaya çıktı.
Örgüt 12 Mayıs'ta Babil yakınlarında bir Iraklı asker ve dört Amerikalı askerin ölümüyle sonuçlanan, Amerikalı üç askerin de canlı ele geçirildiği saldırıyı üstlendi. Askerlerden biri 11 gün sonra Fırat nehri yakınlarında ölü bulundu. Diğer iki ABD askerininse örgüt tarafından yayınlanan bir videoda infaz edildiği görüntüleri ortaya çıktı. ABD bu askerleri bulmak için 4.000'den fazla asker ile arama yapmıştı. Askerlerin cesetleri bir yıl sonra bulundu.
ABD, el-Kaide'yi Irak'tan silmek için 18 Haziran'da örgütün başkenti Bakuba'da bir operasyon başlattı.
25 Haziran'da örgüt, Bağdat'ta Mansur otelinde el-Anbar örgüt liderleriyle bir araya gelen resmî yetkililere karşı bir intihar saldırısı gerçekleştirdi. Saldırıda altısı Sünnî şeyhi olmak üzere 13 kişi öldü. Örgüt, saldırıyı Iraklı bir asker tarafından tecavüz edilen Sünnî bir kadının intikamını almak için gerçekleştirdiğini açıkladı.
Temmuz ayında Ebu Ömer el-Bağdâdî, yayınladığı ses kaydıyla İran'a ültimatom verdi. Ses kaydında "İran'a ve onun yöneticilerine Irak Şia hükümetine destek olmayı bırakmaları için iki ay süre veriyoruz" dendi. Ayrıca Arap ülkelerini İran'la iş yapmamaları konusunda uyardı. İran'ın anti-Sünnî gözüken Irak Hükûmeti'ni desteklediği, hatta Sünnî örgütlerle çarpışan Şia grupları eğittiği iddia edildi.
ABD'nin Bakuba'ya başlattığı operasyon neticesinde örgütün pek çok kadrosu başka bölgelere kaçmak zorunda kaldı.
2009-2010 olayları
25 Ekim 2009'da Bağdat'ta gerçekleştirilen bombalı saldırıda 155 kişi öldü, 721 kişi yaralandı. 8 Aralık 2009'da yine Bağdat'ta gerçekleştirilen bombalı saldırıda 127 kişi öldü, 448 kişi yaralandı. Her iki saldırıyı da örgüt üstlendi ve örgüt 25 Ocak 2010'da Bağdat'ta meydana gelen ve 41 kişinin ölümüne sebep olan saldırıları ve 4 Nisan 2010'da yine Bağdat'ta meydana gelen ve 42 kişinin ölümü, 224 kişinin de yaralanmasına sebep olan saldırıları da üstlendi.
17 Haziran 2010'da Irak Merkez Bankası'na yapılan saldırıda 18 kişi öldü, 55 kişi yaralandı. 31 Ekim 2010'da Bağdat kilise saldırısını da grup üstlendi.
2012 olayları
23 Temmuz 2012'de Irak'ın farklı bölgelerinde yaklaşık 32 saldırı gerçekleşti ve neticesinde 116 kişi öldü, 299 kişi yaralandı. IŞİD saldırıları üstlendi.
2013 olayları
Nisan 2013'te örgüt lideri Ebu Bekr el-Bağdâdî, yayınladığı bir ses kaydında El Nusra Cephesi'nin Irak İslâm Devleti tarafından kurulduğunu, finanse edildiğini ve desteklendiğini açıkladı. El-Bağdâdî bu iki grubun resmî olarak Irak ve Şam İslâm Devleti adı altında birleştiğini duyurdu. Bunun üzerine el-Nusra Cephesi lideri Ebu Muhammad el-Cevlânî, böyle bir birleşmenin söz konusu olmadığını ve kendileriyle bu konunun istişare edilmediğini yaptığı açıklamayla duyurdu. Haziran 2013'te el-Kaide lideri Eymen ez-Zevâhirî, yazılı bir açıklamayla her iki lidere hitap ederek birleşmenin karşısında olduğunu ve iki grup arasındaki tansiyonu düşürmek ve sorunu çözmek için bir elçi tayin ettiğini duyurdu. Aynı ay içerisinde Ebu Bekir el-Bağdâdî, sesli bir mesaj yayınlayarak Zevâhirî'nin emrine karşı çıktığını ve birleşmenin gerçekleşeceğini ilan etti.
Gazeteci Sarah Birke göre El Nusra Cephesi ile Irak ve Şam İslâm Devleti örgütleri arasında çok büyük farklılıklar var. IŞİD, Beşar Esad güçleriyle savaşmak yerine daha çok kendi kontrolüne geçirdiği bölgelerde kendi kanunlarıyla bir devlet kurma eğiliminde. IŞİD, İslami bir devlet kurup şeriatı tatbik etme yolunda çok daha fazla acımasız yöntemler kullanmakta. En-Nusra Cephesi ise çok fazla yabancı savaşçıya sahip olsa bile, Suriyeli mülteciler tarafından gerçek Suriyeli bir örgüt olarak görülürken IŞİD, "yabancı işgalciler" olarak görülmektedir.
Temmuz 2013'te Özgür Suriye Ordusu komutanlarından Ebu Bassir el-Ceblâvî, IŞİD tarafından Lazkiye'de konvoyu durdurulup öldürüldü.
30 Eylül 2013'te bazı İnternet sitelerinde yayınlanan açıklamalarda IŞİD, Reyhanlı'daki saldırıyı üstlendiğini ve ileride de devam edeceğini duyurdu. Yine Temmuz 2013'te grup, Irak'taki Ebu Gureyb Hapishanesi'ne bir operasyon düzenleyerek burada yatmakta olan çok sayıda örgüt üyesi mahkûmu serbest bıraktı. Raporlara göre grubun üst düzey kadroları da dahil olmak üzere 500'den fazla mahkûm kaçtı. Grup, yaptığı açıklamada operasyonu üstlendi. Operasyonun bir yıl öncesinden Ebu Bekir el-Bağdadi tarafından "Duvarları yıkmak" kod adıyla düzenlendiği ve planlandığı açıklandı.
Ağustos 2013'te örgüt, Halep'in kuzeyindeki Menagh Hava Üssü'ne saldırdı.
Eylül 2013'te Ahrar uş-Şam komutanı Ebu Übeyde el-Binnişi, Malezya'lı İslami bir derneğe üye elemanların korunması olayına karıştığı için kaçırılıp öldürüldü. Örgüt üyelerinin Malezya bayrağı ile ABD bayrağını karıştırdığı açıklandı.
Eylül 2013'te örgüt, Halep'e bağlı A'zâz'ı Özgür Suriye Ordusu güçlerinden aldı. A'zâz'da görev yapan bir Alman doktoru kaçırmaya çalıştılar.
Ekim 2013'te Türk istihbaratının, örgütün Türkiye'de büyük şehirlerde intihar saldırısı yapacağına dair edindiği bilgilerden dolayı yüksek alarmda olduğu rapor edildi.
Ekim 2013'te Suriye İnsan Hakları Örgütü, "IŞİD Kuzey Suriye'deki en güçlü gruptur ve size bunun dışından bir şey söyleyen yalan söylüyordur" şeklinde bir açıklama yaptı.
Aralık 2013'te Halep'in Maskana kasabasında IŞİD ve başka bir İslami örgüt olan Ahrar uş-Şam arasında çatışmaların yaşandığı rapor edildi.
Reyhanlı saldırısı
11 Mayıs 2013'te Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde iki bomba yüklü araç patladı. Saldırıda 51 kişi öldü, 140 kişi yaralandı. 12 Mayıs 2013'te Suriye istihbaratıyla bağlantıları olduğu iddia edilen 9 Türkiye vatandaşı gözaltına alındı. Saldırının Suriye rejimi destekli olduğu iddia edildi.
Mısır protestolarına destek
2011 Arap Baharı hareketiyle Mısır'da 2013 Mısır askerî darbesi'ne karşı protestolara el-Kaide bağlantılı örgütler arasından ilk destek IŞİD'den geldi. Bir internet sitesinde yayınlanan mesajda protestoculara seslenen IŞİD; Mısır'da cihat marketi ve şehadet kapılarının açıldığını ve imkânı olan herkesin bu savaşa katılması gerektiği bildirildi. Ayrıca Mısırlıların sekülerizm, demokrasi ve milliyetçilik gibi cehalet yollarını reddetmeleri gerektiği mesajı iletildi.
Suriye'deki varlığı
Raporlarda IŞİD'in Suriye'de devam edegelen iç savaşın yönünü Nisan 2013'ten itibaren değiştirdiği yazıldı. Örgüt, şeriat kanunlarını da tatbik ettiği Kuzey Suriye'de güçlü bir varlık göstermekte. Uluslararası Af Örgütü'nün raporlarına göre örgütün gizli işkence merkezleri bu bölgelerde bulunuyor. Örgüt, güçlü olduğu bölgelerdeki Suriye halkını sigara içme, zina, örgüt kanunlarına karşı gelme veya düşman birliklerine mensup olma gibi suçlamalarla alıkoyuyor, hapsedip işkence ediyor ya da öldürüyor. Yine raporlara göre düzinelerce yabancı gazeteci ve gönüllüler esir tutuldu. Örgüt 2013 yılının Aralık ayından Fırat Kalkanı Harekâtı'nın başladığı 2016 yılının Eylül ayına kadar Atmeh, al-Bab, Azaz ve Jarablus sınır kentlerini kontrolü altında tutarak Türkiye'den Suriye'ye ve Suriye'den Türkiye'ye çıkışları sağlamaktadır.
Ayrıca Suriye'de savaşan bazı diğer isyancı gruplar IŞİD'in karşısında yer aldı.
Irak ve Şam İslam Devleti dönemi
2014 olayları
Ocak 2014'te Anbar'daki çatışmalarda örgüt Felluce'yi ve Ramâdî'nin bir kısmını kontrolü altında aldı. 3 Ocak 2014'te IŞİD Felluce'de bağımsız bir İslâm devleti ilan etti.
Halep'te ise İslami Cephe ve Özgür Suriye Ordusu, IŞİD'e karşı birlikte bir saldırı başlattı. 25 Ocak 2014'te IŞİD, Lübnan'da Hizbullah'a karşı savaşmak üzere yeni bir milis kanat kurulduğunu açıkladı. 29 Ocak 2014'te ise Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Suriye sınırına yakın bir yerdeki IŞİD konvoyunu vurduğu açıklandı.
18 Şubat 2014'te Irak Süleymanbeg'de polis merkezine düzenlenen IŞİD saldırısında üç kişi ölmüş, 11 kişi de yaralanmıştır.
1 Mart 2014'te örgüt, hakim olduğu Türkiye sınırındaki A'zâz kasabasını Özgür Suriye Ordusu güçleriyle yapılan yoğun çatışmalar sonucunda terk etti.
17 Mart 2014'te Halep'in Sarin kasabasında YPG'yle çıkan çatışmalar sonucu bölgeyi kontrol altına aldı. Bölgede Süleyman Şah Türbesi de bulunuyor. Bu bölge Türk toprağı sayılıyor ve IŞİD, bir video yayınlayarak Türk Ordusu'na bölgeden çekilmesi için üç gün süre tanıdı.
20 Mart 2014'te Niğde'nin Ulukışla ilçesinde uygulama yapan güvenlik güçlerine ateş açılması sonucu ilk belirlemelere göre iki asker ve bir polis öldü, saldırıyı yapanların IŞİD üyesi olduğu bildirildi. Saldırganlar yakalandı.
27 Nisan 2014'te Irak ordusuna ait helikopterler, Suriye sınırları içindeki sekiz araçlık bir IŞİD konvoyuna saldırdı. Bu Irak ordusunun Körfez Savaşı'ndan sonraki ilk yurtdışı operasyonu oldu.
10 Haziran 2014'te IŞİD, Irak'ın ikinci büyük kenti Musul'da ve Musul'un başkenti olduğu Ninova vilayetinde kontrolü tamamen ele geçirdi.
11 Haziran 2014'te IŞİD, Türkiye'nin Musul Başkonsolosluğu'nu ele geçirdi. Başkonsolos ile birlikte 49 kişinin alıkonduğu bildirildi.
Musul’da IŞİD’in Başkonsolosluk ve elektrik santrali baskınlarında toplam 80 Türk vatandaşı rehin alındı. Türkiye, Birleşmiş Milletler ve NATO nezdinde girişimde bulunurken Güvenlik Zirvesi Çankaya Köşkü’nde toplandı.
11 Haziran 2014'te Musul Valisi, IŞİD’in Musul’daki Merkez Bankası şubesini yağmaladığını doğruladı. Örgütün buradan 420.000.000 dolar aldığı söyleniyor. IŞİD, kendisini ait twitter hesabından merkez bankası şubesindeki para ve altına el koyduğunu doğruladı. Bu, IŞİD’i Dünya'nın en zengin örgütlerden biri haline getirmektedir. Bu durum aynı zamanda, IŞİD’in artık uluslararası kamuoyu tarafından illegal kabul edilen örgütlerin hepsinden daha fazla paraya hükmettiği anlamına gelmektedir.
2 Ağustos 2014'te Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımı başladı. 7 Ağustos 2014'te ABD başkanı Barack Obama IŞİD'e karşı hava saldırısı emri verdi. Pentagon, uçakların Erbil'i savunan Kürt güçlere saldıran IŞİD topçusunu hedef aldığını duyurdu.
20 Eylül 2014'te, 11 Haziran'da kaçırılan 49 Türk vatandaşı MİT ve yerel aşiretlerin de katıldığı bir operasyonla kurtarılarak Türkiye'ye getirildi.
2015 olayları
IŞİD Suriye'de Kobani kent merkezinden püskürtüldü.
IŞİD 2015 Ocak ayında Fransa'nın başkenti Paris'te Yemen El-Kaide'si tarafından yapılan Charlie Hebdo saldırısını kutladı.
Suruç saldırısı
20 Temmuz 2015'te Şanlıurfa ilinin Suruç ilçesinde bombalı intihar saldırısı düzenlendi. Saldırıda 34 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı. Saldırı, aralarında Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP)'nin gençlik kolu Sosyalist Gençlik Dernekleri Federasyonu (SGDF) üyelerinin de bulunduğu 300 kişinin Amara Kültür Merkezi bahçesinde Irak ve Şam İslam Devleti'nin Kobani Kuşatması sonrası, Kobani'nin yeniden inşa çalışmaları konusunda basın açıklaması yaptığı sırada meydana geldi. Canlı bombanın IŞİD ile ilişkisi olan Şeyh Abdurrahman Alagöz olduğu belirlendi.
Ankara saldırısı
10 Ekim 2015'te Ankara'nın Ulus semtindeki Ankara Garı kavşağında Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ölümcül intihar saldırısı düzenlendi. Başbakan Ahmet Davutoğlu, saldırıdan iki gün sonra yaptığı açıklamada birinci öncelik olarak IŞİD/DEAŞ’i araştırdıklarını dile getirdi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, canlı bombalardan birinin Suruç bombacısının ağabeyi Yunus Emre Alagöz olduğunu, diğerinin de fotoğrafla teşhisi yapıldığını ve açık kimliğinin belirlenmesi için çalışmaların devam ettiğini, bombacılara yardım ettikleri düşünülen toplam 20 şüpheliden 11'inin tutuklandığını açıkladı.
Paris saldırıları
13 Kasım 2015 tarihinde Paris'in farklı bölgelerinde gerçekleştirilen bombalı ve silahlı saldırılarda 128 sivil hayatını kaybetmiş, 300'den fazla kişi yaralanmıştır. Fransa, Koalisyon Güçleri arasında IŞİD'e karşı yapılan hava saldırılarında en büyük desteği veren ülkelerden biriydi. Ayrıca koalisyon güçlerine ilk katılanlardan olan Fransa IŞİD'e karşı savaşan Kürt kuvvetlere askerî ve insani yardım sağladı. Fransız Özel Birlikleri peşmergelere eğitim verdi.
2016 olayları
Irak saldırıları
11 Ocak 2016 tarihinde Irak'ta ağırlıklı olarak Şiilerin yoğun olarak yaşadığı başkent Bağdat'ta ve Muktediye kentinde eşzamanlı olarak bomba yüklü araçlarla ve silahlı militanlarla gerçekleşen bir dizi intihar saldırılarında 367'den fazla kişi yaralandı 132'den fazla kişi hayatını kaybetti.
Fırat Kalkanı Operasyonu
24 Ağustos 2016, saat 04.00'te Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığından, "Türk Silahlı Kuvvetleri, koalisyon hava kuvvetleri tarafından Suriye'nin Halep kentine bağlı Cerablus bölgesine terör örgütü IŞİD'ten temizlenmesi amacıyla askeri harekat başlatılmıştır." açıklaması yapıldı. Bu açıklama sonrası TSK Cerablus'u ağır bombardıman ateşine tutarken, Türk Hava Kuvvetleri 11 adet hedefi bombaladı. Başbakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 294 tane topçu atışı yapıldı ve 81 hedef etkisiz hale getirildi. ([3])Birkaç saat sonra Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı tanklar Fırat'ı geçerek yüzlerce Özgür Suriye Ordusu mensubu Türkmenlerle ve Araplarla bir araya geldi. Amerika Birleşik Devletleri de operasyonlara havadan destek vereceğini açıklamıştır. ÖSO Keklice ve Kıvırcık köylerini ele geçirdi. Operasyon sırasında Arap birlikler kırmızı, Türkmen birlikler ise Turkuaz kol bandı takarak taraflarını belli etmektedirler. Harekât süresince 2 bin 647'si ölü olmak üzere 3 bin 60 IŞİD üyesi etkisiz hale getirildi, 243 yerleşim merkezi ve 2015 kilometrekare alan kurtarıldı.
2017 olayları
Irak, Musul Muharebesi (2016-17) ile Musulun IŞİD'den geri alındığını duyurdu.
IŞİD Savaş Bakanı Gulmurad Halimov öldürüldü.
IŞİD Deyrizor'da kaybetti.
2019 olayları
IŞİD Halifesi Ebu Bekir el-Bağdadi Suriye'de öldürüldü.
2022 olayları
Haseke İsyanı (2022)
Haseke İsyanı, 20 Ocak 2022 tarihinde, IŞİD tarafından Suriye'nin kuzeyindeki Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi kontrolü altındaki Haseke şehrinin Ghuwayran bölgesindeki es-Sina'a hapishanesindeki IŞİD'li tutuklu savaşçıları kurtarmayı amaçlayan, geniş çaplı saldırı ve hapishane isyanıdır. Saldırı, SİHG tarafından IŞİD'in 2019'da Suriye'deki son kilit bölgesini kaybetmesinden bu yana gerçekleştirdiği en büyük saldırı olarak tanımlandı.
Bir haftadan fazla süre boyunca IŞİD ve SDG, es-Sina'a hapishanesinde ve hapishane çevresinde savaştı savaş çevredeki birçok mahalleye sıçradı. Koalisyon'un hava saldırıları ve özel kuvvetlerin yardımıyla SDG ve Asayiş tarafından hapishaneler kontrol altına alındı. SDG kuvvetleri onlarca kişi kayıp verirken IŞİD 100'ü aşkın kayıp verdi ve gerçek kaçanların sayısı bilinmemekle birlikte 1000'in üzerinde mahkumu yeniden tutukladı.
3 Şub 2022 tarihinde Amerikan Başkanı Joe Biden; IŞİD lideri Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi'nin Amerikan Silahlı Kuvvetleri tarafından öldürüldüğünü açıkladı.
Finansal gücü
RAND araştırma şirketi tarafından Irak el-Kaidesi ve Irak İslâm Devleti'ne ait ele geçirilen 200'den fazla belge, harcama raporu ve benzeri doküman analiz edilerek bir araştırma yapıldı. Araştırma sonuçlarına göre 2005 ile 2010 arası örgüte dışarıdan yapılan bağış oranı sadece %5 idi. Geri kalan operasyonel bütçe açığı Irak içinde karşılandı. Örgüte bağlı birimlerin kaçırma, alıkoyma, rehin alma ve diğer aktivitelerden elde ettikleri gelirin %20'sini grup merkezine göndermek zorunda olduğu belirlendi. Yüksek rütbeli komutanlar bu gelirleri yeni saldırılar gerçekleştirilebilmesi için yerel veya bölgesel birimlere aktarır. Kayıtlar Irak İslâm Devleti'nin nakit para açısından Musul'daki üyelerine bağımlı olduğunu gösterir.[]
2014'ün ortalarında, Irak istihbarat birimlerinin bir IŞİD ajanından edindiği bilgiye göre örgütün 2.000.000.000 dolarlık finansal gücü var. Bu servetin büyük çoğunluğunun Musul Merkez Bankası'ndan çalınan 429 milyon dolar olduğu belirtilir.
IŞİD rutin olarak rehin alma eylemleri gerçekleştirir. Bunların çoğunluğunu tır şoförleri oluşturur. Banka soygunu başka bir gelir kaynağıdır. Örgütün Körfez ülkelerinden yüksek miktarlarda bağış topladığı da iddia edilir.
Ekipmanları
IŞİD FIM-92 Stinger tipi alçak irtifadaki düşman uçak ve helikopterlerine karşı kullanılan füze sistemlerini ele geçirip kullanmaya başladı. Bunun yanı sıra M198 tipi havantopu, araçlara monte edilebilen DŞK ağır makinalı tüfeklere ve en az bir adet Scud füzesine sahiptir.
Örgüt Haziran 2014'te Musul Havalimanı'nı ele geçirdiği zaman, Sikorsky UH-60 Black Hawk askeri taşıma ve saldırı helikopterleri ve kargo uçaklarını ele geçirdi. Fakat uzmanlar IŞİD'in bu araçları kullanabilme gücünün henüz olmadığını bildirdi.
IŞİD Temmuz 2014'te Musul Üniversitesi'ne ait nükleer materyalleri ele geçirdi. Irak'ın BM Büyükelçisi tarafından Ban Ki-Moon'a yazılan mektupta, IŞİD'in bu materyalleri nükleer silah yapımında kullanabileceği bilgisi iletildi. Uzmanlar nükleer tehdidin çok küçük olduğu yönünde görüş bildirdi.
Terör örgütü olarak tanınması
Irak ve Şam İslam Devleti'ni "terörist organizasyon" olarak ilan eden organizasyonlar listesi:
Organizasyon | Tarih |
---|---|
![]() | 18 Ekim 2004 (El-Kaide olarak) - 30 Mayıs 2013 (IŞİD olarak) |
![]() | 2004 |
Irak ve Şam İslam Devleti'ni "terörist organizasyon" olarak ilan eden ülkeler listesi:
Ülke | Tarih |
---|---|
![]() | 17 Aralık 2004 |
![]() | 20 Ağustos 2012 |
![]() | 10 Ekim 2013 |
![]() | 7 Mart 2014 |
![]() | 20 Haziran 2014 |
![]() | 1 Ağustos 2014 |
![]() | 20 Ağustos 2014 |
![]() | 24 Eylül 2014 |
![]() | 30 Kasım 2014 |
![]() | 16 Aralık 2014 |
![]() | 29 Aralık 2014 |
![]() | 2 Mart 2005 |
![]() | 25 Mart 2015 |
![]() | 11 Haziran 2014 |
![]() | 6 Şubat 2015 |
![]() | 29 Ağustos 2015 |
![]() | 27 Şubat 2015 |
Önemli üyeleri
- Liderler
- Ebu Bekir el-Bağdadi (2012-2019)
- Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi (2019-2022)
- Ebu el-Hasan el-Haşimi el-Kureyşi (Mart 2022-Ekim 2022)
- (2016'da öldürüldü)
- Ebu el-Hüseyin el-Hüseyni el-Kureyşi (Ekim 2022-Mayıs 2023)
- Diğer personeller
- Gulmurad Halimov (Savaş Bakanı, 2017'de öldürüldü)
- Ebu Muhammed el-Adnani (sözcü, 2016'da öldürüldü)
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Bu madde önerilmeyen biçimde kaynaklandırılmıştır. () |
- ^ Gander, Kashmira (7 Temmuz 2015). "Isis flag: What do the words mean and what are its origins?". The Independent. 28 Nisan 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Nisan 2022.
- ^ Zelin, Aaron Y. (29 Ocak 2019). . Jihadology.net. 31 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
•. (Arapça). 7 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
•. (Radio Free Europe/Radio Liberty) (Arapça). 1 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. - ^ . T24. 3 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2023.
- ^ "Islamic State Spreads in North Africa in Attacks Ignored by West". 23 Eylül 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Eylül 2016.
- ^ "ISIS Leadership". . PBS. 2015. 16 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 14 Ağustos 2015.
- ^ Khan, Shehab (8 Eylül 2016). "American-trained sniper becomes Isis's new minister of war". The Independent (İngilizce). 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Aralık 2016.
- ^ Stepanov, Georgiy (4 Eylül 2016). "Гулмурод Халимов избран военным руководителем ИГ". Kommersant (Rusça). 1 Kasım 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Aralık 2016.
- ^ "Isis's propaganda chief, Dr Wa'il, killed in airstrike, Pentagon confirms". The Guardian. 16 Eylül 2016. 17 Eylül 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Eylül 2016.
- ^ a b Lister, Charles (2014). "Islamic State Senior Leadership: Who's Who" (PDF). Brookings Institution. 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 11 Mayıs 2015.
- ^ Islamic State says top commander is dead; Pentagon unsure 20 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Stars and Stripes (14 July 2016)
- ^ "Isis has confirmed the death of hugely popular 'minister of war' Omar al-Shishani". The Independent. 13 Temmuz 2016. 20 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Eylül 2016.
- ^ "U.S. confirms death of ISIS operative Omar al-Shishani". CNN. 14 Mart 2016. 7 Kasım 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 14 Mart 2016.
- ^ . Rewards for Justice. U.S. Department of State, Bureau of Diplomatic Security. 5 Mayıs 2015. 23 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2015.
- ^ firstpost.com/world/islamic-state-syria-chief-maher-al-agal-killed-in-us-drone-strike-pentagon-10902571.html
- ^ Poljarevic, Emin (2021). "Theology of Violence-oriented Takfirism as a Political Theory: The Case of the Islamic State in Iraq and Syria (ISIS)". ; Upal, Muhammad Afzal (Ed.). Handbook of Islamic Sects and Movements. Brill Handbooks on Contemporary Religion. 21. Leiden and Boston: Brill Publishers. ss. 485-512. doi:10.1163/9789004435544_026. ISBN . ISSN 1874-6691.
- ^ Manne, Robert (7 Kasım 2016). "Sayyid Qutb: Father of Salafi Jihadism, Forerunner of the Islamic State". ABC Religion & Ethics. . 2 Ekim 2018 tarihinde kaynağından .
•Saltman, Erin Marie (3 Kasım 2016). . The Guardian. ISBN . 28 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. - ^ Manne, Robert (2017). Mind of the Islamic state: ISIS and the ideology of the caliphate. Level 1, 221 Drummond Street, Carlton VIC 3053, Australia: Prometheus Books. s. 12. ISBN .
several scholars have termed the ideology that provided the foundation of the Islamic State “Qutbism.
- ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;Bunzel
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: ) - ^ a b c Saltman, Erin Marie; Winter, Charlie (November 2014). (PDF). . ISBN . 26 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ a b (March 2015). "What ISIS Really Wants". The Atlantic. 16 Şubat 2015 tarihinde kaynağından .
- ^ a b (30 Mart 2017) [27 August 2014]. "You Can't Understand ISIS If You Don't Know the History of Wahhabism in Saudi Arabia". The Huffington Post. 28 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından .
- ^ a b Meleagrou-Hitchens, Alexander; Hughes, Seamus; Clifford, Bennett (2021). "The Ideologues". Homegrown: ISIS in America (1.1sayfalar=111-148 bas.). Londra and New York: I.B. Tauris. ISBN .
- ^ a b Baele, Stephane J. (October 2019). Giles, Howard (Ed.). "Conspiratorial Narratives in Violent Political Actors' Language" (PDF). . . 38 (5-6): 706-734. doi:10.1177/0261927X19868494. hdl:10871/37355. ISSN 1552-6526. 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
- ^ a b Rickenbacher, Daniel (August 2019). Jikeli, Gunther (Ed.). "The Centrality of Anti-Semitism in the Islamic State's Ideology and Its Connection to Anti-Shiism". . Basel: . 10 (8: The Return of Religious Antisemitism?): 483. doi:10.3390/rel10080483. (eISSN) 2077-1444.
- ^ Ghasemi, Faezeh (2020). Anti-Shiism Discourse (PhD). .
•Rickenbacher, Daniel (2019). "The Centrality of Anti-Semitism in the Islamic State's Ideology and Its Connection to Anti-Shiism". Religions. 10 (8): 483-492. doi:10.3390/rel10080483.
•Ghasemi, Faezeh (2017). "Anti-Shiite and Anti-Iranian Discourses in ISIS Texts". Discourse. 11 (3): 75-96. 21 Mart 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
•Matthiesen, Toby (21 Temmuz 2015). "The Islamic State Exploits Entrenched Anti-Shia Incitement". Sada. Carnegie Endowment for International Peace. 31 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022. - ^ . ABC News. 5 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
The Islamic State affiliate in the region known as Islamic State in Khorasan province and headquartered in Afghanistan claimed Friday's devastating attack in a statement translated by the SITE Intelligence group. The statement was posted on the group's Amaq News Agency. The statement identified the attacker as Afghan, posted his picture and said “Islamic State fighters are constantly targeting Shi’ites living in Pakistan and Afghanistan despite the intense security measures adopted by the Taliban militia and the Pakistani police to secure Shi’a temples and centers.
- ^ Rohrlich, Justin (25 Mart 2022). "Three ISIS Fanboys Plotted Spring Break Attack on Shia Mosque, Feds Say". The Daily Beast. 26 Mart 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 27 Mart 2022.
- ^ "ISIS Threatens to Commit Another Holocaust Against Jews". Algemeiner.com. 23 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Eylül 2017.
- ^ Allison, Graham. "Why ISIS Fears Israel". 19 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Eylül 2017.
- ^ "Under Attack, ISIS Threatens Jews and Israel". Anti-Defamation League. 13 Mart 2015. 21 Mart 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
•. Anti-Defamation League. 20 Ekim 2015. 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. - ^ Bloom, Simon Cottee, Mia (8 Eylül 2017). "The Myth of the ISIS Female Suicide Bomber". The Atlantic (İngilizce). 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
- ^ Crockett, Emily; Crockett, Emily (23 Mayıs 2017). "Why Manchester Bomber Targeted Girls". Rolling Stone (İngilizce). 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
- ^ "The Girl Who Beat Isis: My Story review – inside the horror of Isis". the Guardian (İngilizce). 1 Ağustos 2016. 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
- ^ "Why Women Join ISIS". Time (İngilizce). 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 19 Ağustos 2022.
- ^ Cockburn, Patrick (16 Kasım 2014). "War with Isis: Islamic militants have army of 200.000, claims senior Kurdish leader". The Independent. Londra. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 8 Aralık 2014.
- ^ Sciutto, Jim; Crawford, Jamie; Carter, Chelsea J. (12 Eylül 2014). "ISIS can 'muster' between 20.000 and 31.500 fighters, CIA says". CNN. 8 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 6 Temmuz 2015.
- ^ Michaels, Jim (4 Şubat 2016). "New U.S. intelligence estimate sees 20-25K ISIL fighters". USA Today. Washington, DC. 31 Ocak 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Eylül 2016.
- ^ Sciutto, Jim; Starr, Barbara; Liptak, Kevin (4 Şubat 2016). "ISIS fighters in Libya surge as group suffers setbacks in Syria, Iraq". Washington, DC: CNN. 6 Şubat 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Eylül 2016.
- ^ "Isis ranks dwindle to 15.000 amid 'retreat on all fronts', claims Pentagon". The Guardian. 11 Ağustos 2016. 29 Kasım 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Ağustos 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Eylül 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Temmuz 2022.
- ^ (İngilizce). theglobalcoalition.org. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2016.
- ^ Acun, Can (Haziran 2014). "Neo el-Kaide: Irak ve Şam İslâm Devleti (IŞİD)" (PDF). setav.org. 30 Haziran 2014 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 22 Ağustos 2014.
- ^ "Ukrayna savaşı IŞİD'e mi yarayacak? – DW – 22.05.2022". dw.com. 15 Haziran 2022 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Haziran 2022.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016.
- ^ . 17 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Şubat 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 23 Şubat 2015.
- ^ a b "'DEAŞ' yanlışının anlam ve önemi - Kadri Gürsel - Milliyet". 22 Şubat 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Şubat 2015.
- ^ "IŞİD: Tek örgüt 10 farklı isim - Milliyet". 3 Nisan 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 14 Mart 2015.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Şubat 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 11 Şubat 2015.
- ^ a b "Iraq crisis: The rise of ISIS, the 'world's richest terror group' in 60 seconds". The Telegraph. 16 Haziran 2014. 19 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 28 Haziran 2014.
- ^ "Dünya'nın en zengin terör örgütü IŞİD" (HTML). Milliyet Gazetesi. 11 Haziran 2014. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014.
- ^ Yildiz, Erdal (27 Kasım 2019). Işid ve Irak`ın işgali (masterThesis tez). Sosyal Bilimler Enstitüsü. 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
- ^ . T24. 16 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023.
- ^ "IŞİD'in militan sayısı açıklandı". TRT Haber. 12 Eylül 2014. 14 Eylül 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.
- ^ OccupyingTheMind (23 Temmuz 2012), Hillary Clinton: 'We Created al-Qaeda', 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 17 Mart 2019
- ^ antikriegtv2 (15 Kasım 2015), Hillary Clinton We created Al Qaeda, 17 Aralık 2020 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 17 Mart 2019
- ^ CNN (11 Ağustos 2016), Trump: Obama is the founder of ISIS, 4 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından , erişim tarihi: 17 Mart 2019
- ^ http://www.kuranikerim.com/telmalili/enfal.htm 30 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Enfal Sûresi 12. Âyet, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dîni Kur'an Dili
- ^ "ISIL renames itself 'Islamic State' and declares Caliphate in captured territory". Euronews. 30 Haziran 2014. 25 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Haziran 2014.
- ^ (HTML). Aljazeera Turk. 18 Şubat 2014. 16 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014.
- ^ "IŞİD Musul'da kontrolü ele geçirdi" (HTML). Hürriyet. 10 Haziran 2014. 4 Haziran 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014.
- ^ "IŞİD Türk Konsolosluğu'na saldırıp çalışanları kaçırdı" (HTML). Hürriyet. 11 Haziran 2014. 4 Haziran 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014.
- ^ "Dünya: Musul'da 80 Türk rehine" (HTML). Deutsche Welle. 11 Haziran 2014. 8 Eylül 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014.
- ^ http://www.milliyet.com.tr/News/Article?ID=1895787 []
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 8 Ağustos 2014.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Nisan 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 21 Eylül 2014.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ "Suruç'ta ölenlerin sayısı 32'ye yükseldi". NTV.com.tr. 21 Temmuz 2015. 6 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Temmuz 2015.
- ^ "Suruç'ta ölü ve yaralı sayısı açıklandı". TRT Haber. 21 Temmuz 2015. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Temmuz 2015.
- ^ . 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ "SGDF'lilerin katliamdan hemen önce çekilen fotoğrafı". Milliyet. 21 Temmuz 2015. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ . aljazeera.com.tr. 20 Temmuz 2015. 27 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ Suruç'taki bombacının kimliği kesinleşti 22 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Habertürk, 20 Kasım 2015 tarihinde erişildi.
- ^ Şüpheli Adıyamanlı terör suçundan aranıyor 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Habertürk, 20 Kasım 2015 tarihinde erişildi.
- ^ . CNN Türk. 10 Ekim 2015. 11 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ "Ankara'da barış mitingine bombalı saldırı: 95 ölü". BBC Türkçe. 11 Ekim 2015. 13 Ekim 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ "Davutoğlu: Ankara saldırısında bir isme çok yaklaştık, önceliğimiz DEAŞ!" 6 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde . T24, 12 Ekim 2015, 20 Kasım 2015 tarihinde erişildi.
- ^ "Yasak kalktı! Canlı bombanın kimliği resmen açıklandı". 20 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde . Milliyet, 19 Ekim 2015. En son 20 Kasım 2015 tarihinde erişildi.
- ^ . Posta. 14 Kasım 2015. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ . Rudaw. 3 Ekim 2014. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Mart 2017 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Mart 2017.
- ^ . (İngilizce). 13 Temmuz 2017. 14 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Khan, Shehab (8 Eylül 2016). "American-trained sniper becomes Isis's new minister of war". The Independent (İngilizce). 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 15 Aralık 2016.
- ^ . 23 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ . United States Department of State (İngilizce). 22 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022.
- ^ . The Syrian Observatory For Human Rights (İngilizce). 27 Ocak 2022. 27 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2022.
- ^ . 3 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2022.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.
- ^ "IŞİD'den Scud füzeli tören" (HTML). Hürriyet. 2 Temmuz 2014. 4 Haziran 2013 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Eylül 2014.
- ^ "Foreign Terrorist Organizations" [Yabancı terör organizasyonları] (HTML) (İngilizce). U.S. Department of State. 27 Aralık 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Eylül 2014.
- ^ "Currently listed entities". . 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 31 Temmuz 2014.
- ^ "Bakanlar Kurulu Kararı" (HTML). Resmî Gazete. 29 Mart 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Eylül 2014.
- ^ "Bakanlar Kurulu terör örgütleri listesini güncelledi". 23 Aralık 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 23 Aralık 2014.
- ^ Dalsh, Amr Abdallah (7 Mart 2014). "Saudi Arabia designates Muslim Brotherhood terrorist group" [Suudi Arabistan, Müslüman Kardeşler'i terörist grup ilan etti] (HTML) (İngilizce). Reuters. 14 Şubat 2009 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Eylül 2014.
- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 25 Nisan 2020 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2014.
- ^ Soares, Singgih (2 Ağustos 2014). "BNPT Declares ISIS a Terrorist Organization" [BNPT IŞİD'i bir terör organizasyonu ilan etti] (HTML) (İngilizce). Hürriyet. 24 Eylül 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 13 Eylül 2014.
- ^ "List of terror groups published by United Arab Emirates". 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Kasım 2016.
- ^ "Malaysia designates ISIS as terrorist group, vows tough action: Report". The Straits Times. Singapore. 25 Eylül 2014. 25 Eylül 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 25 Eylül 2014.
- ^ . Daily News Egypt. 8 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Egypt brands jihadist ISIL a 'terrorist group'". Hürriyet Daily News. Istanbul, Turkey. 30 Kasım 2014. 21 Aralık 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Kasım 2016.
- ^ . 23 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2014.
- ^ "India bans IS". The Hindu. Chennai, India. Press Trust of India. 16 Aralık 2014. 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 16 Aralık 2014.
- ^ "Russia calls on all states to put Islamic State, Jabhat al-Nusra on terrorist lists". Russian News Agency TASS. 29 Aralık 2015. 24 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Aralık 2014.
- ^ . Australian National Security. 15 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2014.
- ^ Paraszczuk, Joanna. "Kyrgyzstan Bans IS, Designates It As Terror Group". Radio Free Europe/Radio Liberty. 23 Eylül 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 26 Mart 2015.
- ^ Manal. . Syrian Arab News Agency. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2016.
- ^ "Jordan launches airstrikes against ISIS". News Corp Australia. 6 Şubat 2015. 19 Ekim 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 7 Ağustos 2015.
- ^ Gishkori, Zahid. "Islamic State listed among proscribed outfits". The Express Tribune. Pakistan. 8 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 5 Kasım 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 7 Mart 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 23 Mayıs 2015.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 30 Ocak 2020.
- ^ . BBC News Türkçe. 30 Nisan 2023. 30 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023.
- ^ "Here's What We Know About the 'Caliph' of the New Islamic State". Business Insider. Agence France-Presse. 29 Haziran 2014. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 18 Temmuz 2014.
- ^ "ISIS Spokesman Declares Caliphate, Rebrands Group as Islamic State". Jihadist Threat. SITE Intelligence Group. 29 Haziran 2014. 29 Haziran 2014 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 29 Haziran 2014.
- ^ Pentagon Confirms U.S. Strike in Syria Killed ISIL Leader 19 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde . 12 September 2016
Konuyla ilgili yayınlar
- Celso, Anthony (Mayıs 2015). "Zarqawi's legacy: Al Qaeda's ISIS "renegade"". Mediterranean Quarterly (İngilizce). 26 (2): 21-41. doi:10.1215/10474552-2914495.
- Ebu Haniye, Hasan; Ebu Ramman, Muhammed. The "Islamic State" Organization (PDF) (İngilizce). Malkavi, Benan tarafından çevrildi. Friedrich-Ebert-Stiftung Jordan & Iraq. ISBN . 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından (PDF). Erişim tarihi: 23 Ekim 2020.
- Eroğlu, Doğu (2018). IŞİD Ağları: Türkiye'de Radikalleşme, Örgütleme, Lojistik (2. bas.). İletişim Yayınları. ISBN .
- Kaválek, Tomáš. "From al-Qaeda in Iraq to Islamic State: The Story of Insurgency in Iraq and Syria in 2003-2015". Alternatives: Turkish Journal of International Relations (İngilizce). 14 (1): 1-32. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 24 Eylül 2020.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddedeki bilgilerin dogrulanabilmesi icin ek kaynaklar gerekli Lutfen guvenilir kaynaklar ekleyerek maddenin gelistirilmesine yardimci olun Kaynaksiz icerik itiraz konusu olabilir ve kaldirilabilir Kaynak ara Irak ve Sam Islam Devleti haber gazete kitap akademik JSTOR Nisan 2021 Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Irak ve Sam Islam Devleti kisaca ISID Arapca الدولة الاسلامية في العراق والشام ed Devletu l Islamiyye fi l Irak ve s Sam veya 2014 ten beri kullandigi resmi isimle Islam Devleti kisaca ID Arapca الدولة الإسلامية ed Devletu l Islamiyye agirlikli olarak Afrika da ayrica Irak ve Suriye de de etkinlik gosteren bu bolgede hilafet devleti kurmak amaciyla guvenlik guclerine ve sivillere karsi eylemler yapan yasa disi silahli ve ele gecirdigi topraklardaki mesrulugu hicbir ulke tarafindan devlet olarak taninmayan Selefi cihatci orguttur Avrupa Birligi ve Birlesmis Milletler ile aralarinda ABD Turkiye Suudi Arabistan Kanada nin da bulundugu pek cok ulke ve kurulus tarafindan teror orgutu olarak taninmaktadir Irak ve Sam Islam Devleti ISIDArapca الدولة الإسلامية ed Devlet ul IslamiyyeBayrakAmblemDiger ad lar Islam Devleti ID DEASKurulus1999 2014 2019 gunumuz orgut 2014 2019 hilafet devleti Kurucu lar Ebu Musab ez ZerkaviLider ler Lider Ebu Hafs el Hasimi el Kureysi Onceki Liderler Ebu Bekir el Bagdadi olu Ebu Ibrahim el Hasimi el Kureysi olu Ebu el Hasan el Hasimi el Kureysi olu Ebu el Huseyin el Huseyni el Kureysi olu Libya daki Lider Abdulbekir en Necdi Sura Meclisi Baskani Ebu Erkan el Ameri Savas Bakani Gulmurad Halimov olu Enformasyon Bakani Vail Adil Hasan Selman el Fayad olu Askeri lider ler Ebu Salih el Ubeydi Ebu Omer es SisaniSuriye LideriMahir el Agal olu Irak LideriEbu Fatima el CaheysiSozcu ler Ebu Omer el Muhacir esir Ebu Huzeyfe El EnsariMerkez ler Bakuba Irak 2006 2007 Merkez yok 2007 2013 Rakka Suriye 2013 2017 Mayadin Suriye Haziran Ekim 2017 Irak Ekim Kasim 2017 Ebu Kemal Suriye Kasim 2017 Irak 8 17 Kasim 2017 Merkez yok Bilinmiyor 17 Kasim 2017 gunumuz IdeolojiPan Islamizm Kutubculuk Vehhabilik Selefilik Cihatci Selefilik Sii karsitligi Katolik karsitligi Anti komunizm Anti siyonizm Antisemitizm Anti kapitalizm Bati karsitligi Amerikan karsitligi Kadin dusmanligiSiyasi yelpazeAsiri sagBuyuklukIrak ve Suriye200 000 2014 teki Kurt iddiasi 100 000 2014 teki cihatcilar iddiasi 20 000 31 000 2014 teki CIA tahmini 19 000 25 000 2016 basindaki CIA tahmini 15 000 20 000 2016 sonlarindaki Amerikali yetkililerin tahmini Irak ve Suriye disinda32 600 57 900 kaynak belirtilmeli Sivil nufus8 12 milyon 2015 MuttefiklerHalid bin Velid OrdusuRakip ler Birlesik Ortak Gorev Gucu Dogal Kararlilik Harekati Almanya ABD Arap Birligi Arnavutluk Avustralya Avusturya Bahreyn Belarus Belcika Birlesik Arap Emirlikleri Birlesik Krallik Bosna Hersek Bulgaristan Cezayir Cekya Danimarka Endonezya Estonya Fas Finlandiya Fransa Guney Kore Gurcistan Hirvatistan HollandaInterpol Ispanya Isvec Irlanda Italya Izlanda Japonya Kanada Karadag Katar Kibris Cumhuriyeti Kosova Kuveyt Letonya Libya Litvanya Lubnan Luksemburg Macaristan Kuzey Makedonya Malezya Misir Moldova Nijerya Norvec Panama Polonya Romanya Portekiz Sirbistan Singapur Slovakya Slovenya Somali Suudi Arabistan Tayvan Tunus Turkiye Ukrayna Umman Urdun Yemen Yeni Zelanda Yunanistan Organizasyonlar Birlesmis Milletler NATO Avrupa Birligi Diger ulkeler Afganistan Taliban Rusya Iran Irak Suriye Ulke olmayan rakipler Hizbullah Kurdistan Bolgesel Yonetimi Pesmerge Irak Turkmen Cephesi Kuzey ve Dogu Suriye Ozerk Yonetimi Suriye Demokratik Gucleri Suriye Gecici Hukumeti Suriye Milli Ordusu El KaideTeror orgutu olarak tanimlayanlarBirlesmis Milletler Amerika Birlesik Devletleri Birlesik Krallik Avrupa Birligi Arap Birligi Islam Isbirligi Teskilati Rusya Federasyonu Cin TurkiyeOncul Irak Islam Devleti Eski adinin Arapcadaki akroniminin داعش Arapca telaffuzu Da is okunusunun romanizasyonu olan DAES ya da DEAS adlariyla da bilinir Kisaltma degildir Kisaltmanin okunusu oldugundan kucuk harfle yazilmasi gerekse de buyuk harfle yazilisi da kullanilmaktadir Petrol kaynaklarina yakinligi nedeniyle dunyanin en zengin yasa disi silahli orgutleri arasinda sayilmaktadir Irak Savasi nin ilk yillarinda kurulan ve 2004 yilinda el Kaide ye bagliligini ilan eden orgut bir sure sonra Irak el Kaidesi adini aldi Subat 2014 te sekiz aylik uzun bir guc mucadelesinden sonra el Kaide ISID ile butun baglarini kestigini duyurdu Orgut genelde Sunni topluluklar olmak uzere Mucahidin Sura Konseyi el Kaide Ceys ul Fatihin Cund us Sahaba Katbiyan Ensar ut Tevhid v es Sunne Ceys ut Tayife tul Mansura gibi farkli isyanci gruplardan olusur ve onlarin destegini alir Irak Savasi nin yogun olarak yasandigi donemlerde Irak in Anbar Nineve Diyala Babil Kerkuk ve Selahaddin Musul illerinde cok buyuk etkinlik gosterdi Bakuba yi baskent ilan etti ISID binlerce sivil Irakli Irak hukumet uyeleri ve onlarin uluslararasi muttefiklerinin olumlerinden sorumlu tutulmaktadir kaynak belirtilmeli Irak Savasi nin son evrelerine dogru orgut gerilemeye basladiysa da ABD nin Irak tan cekilmesiyle 2012 de gucunu tekrar yeniledigi ve uye sayisini iki katindan fazla arttirdigi one surulur kaynak belirtilmeli 2013 yilinda el Cezire ye sizdirilan bir mektup ve ses kaydiyla el Kaide lideri Eymen ez Zevahiri bu grubun Suriye kanadini tasfiye ettigini acikladiysa da ISID emiri Ebu Bekir el Bagdadi bu tasfiye kararini reddettigini ve grubun Suriye deki operasyonlarina devam edecegini acikladi kaynak belirtilmeli Nisan 2013 ile birlikte ISID Suriye nin kuzeyinde hizli bir sekilde askeri guc kazanmaya basladi ve bu bolgedeki en guclu orgutlerden biri oldu Suriye de etkin oldugu bolgelerde seriat kanunlarini icraya basladi ve rakip gordukleri askerleri yabanci gazetecileri yardim kuruluslarina uye insanlari surgune gonderdi veya hapsetti Suriye Insan Haklari Gozleme Orgutu nun raporuna gore Agustos 2014 te orgutun Suriye deki savasci sayisinin 50 000 Irak ta ise 30 000 oldugu bildirildi CIA ise Eylul 2014 te orgutun Suriye ve Irak ta toplam 20 000 ile 31 500 arasinda savasciya sahip oldugunu acikladi TarihceKokenleri Orgutun kokenlerinin 1980 lerde Afganistan da Sovyet destekli rejime ve Sovyet askeri mudahalesine karsi ABD tarafindan bir araya getirilip Pakistan da egitim ve silah destegi verilen cesitli radikal Islamci orgutlere dek uzandigi once El Kaide nin ardindan da benzer sekilde bu kez Suriye de ISID in bu sekilde turedigi iddia edilmektedir Bu iddialar once ABD nin eski Disisleri Bakani Hillary Clinton tarafindan birden fazla kez sonra da eski ABD baskani Donald Trump tarafindan dile getirilmistir Tevhit ve Cihat Cemaati Tevhit ve Cihat Cemaati Ebu Musab ez Zerkavi tarafindan kuruldu Yerli ve yabanci Islamcilardan olusuyordu Urdunlu bir Selefi olan ez Zerkavi Sovyet Afgan Savasi na katilmak icin Afganistan a seyahat etmis fakat Sovyetlerin askerlerini cekmesiyle o da ulkesine geri donmustu Daha sonra tekrar Afganistan a geri donen ez Zerkavi Herat yakinlarinda Islami militan bir kamp kurarak egitim vermeye basladi Baslangicta gercek anlamda Musluman olmadigini dusundugu Urdun u yikma amacli ciktigi yolda baska ulkelere de yayilan butun bir agini bu dusunce ve ideal uzerine kurdu Icinde bulundugu sebekenin 1999 yilinda milenyum saldirilarinin da sorumlusu oldugu iddia edilmekte 2002 yilinda Urdun de Amerikali diplomat Laurence Foley in oldurulmesinin sorumlulugunu da orgutu ustlendi ABD nin Afganistan i isgaliyle ez Zerkavi Irak a gitti Burada yara aldigi ayagi icin tibbi destek aldi Irak in kuzeydogusunda etkin Selefi silahli bir grup olan Ensaru l Islam ile genis bir iliski agi kurdu Bu orgutun Irak istihbarati ile birlikte calistigi Saddam Huseyin in bu grubu Kurdistan in bagimsizligi icin savasan sekuler Kurt gruplara karsi kullandigi da iddia edilmektedir Ocak 2003 te orgutun kurucusu Saddam Huseyin rejimiyle herhangi bir baglantilari olmadigini acikladi Istihbarat birimlerinin raporlarina gore ez Zerkavi ve Saddam arasinda herhangi bir baglanti bulunmadigi Saddam in Ensaru l Islam i rejime bir tehdit olarak gordugu ve bu yuzden orgut icine istihbaratin sizmis olabilecegi one suruldu ABD senatosunun 2006 yilinda hazirladigi Irak raporunda savas sonrasi edinilen bilgiye gore Saddam Huseyin ez Zerkavi yi yakalamaya calisti fakat bunda basarisiz oldu denildi ABD nin Irak i isgalinden sonra Cema at ut Tevhid vel Cihad el Ensar ve diger yabanci orgut uyelerini de icine katarak agini daha da genisletti ve Irak isgaline katilan guclere karsi mucadeleye giristi Irak a savasmak icin giden pek cok savasci bir sekilde ez Zerkavi grubunun icinde kendini buldu Hedef ve taktikler 22 Agustos 2003 te Bagdat ta meydana gelen patlamadan sonra Birlesmis Milletler Genel Merkezi nden bir goruntu Cema at ut Tevhid vel Cihad grubunun amaci Irak taki koalisyon guclerinin geri cekilmesini saglamak Irak hukumetini dusurmek isgal kuvvetleriyle birlikte calisanlari oldurmek Sia nufusu marjinalize edip askeri gucunu kirmak ve tamamen seriat kanunlariyla yonetilen bir Islam devleti kurmak Cema at ut Tevhid vel Cihad i Irak taki diger isyanci gruplardan ayiran en onemli ozellik taktikleriydi ABD ve koalisyon guclerine karsi alisilagelmis silahlarla ve gerilla taktikleriyle saldirmak yerine daha cok bomba yuklu araclar kullanilarak gerceklestirilen intihar bombasi eylemlerini yaptilar Grubun ruhani onder kabul ettigi ve genel baskan yardimciligi da yapmis olan Filistinli imam Ebu Enes es Sami taktiklerinin ve yontemlerinin Kur an ve sunnet kaynakli oldugunu yine bu kaynaklardan verdigi orneklerle aciklamistir Islam peygamberi Muhammed in Her kim Allah yolunda bir Gayrimuslimi oldururse Allah ona Cehennem i yasak eder sozunu ve Enfal Suresi 12 16 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde ayette gecen Iste o anda Rabbin meleklere soyle vahiy ediyordu Ben sizinle beraberim muminlere sebat verin Kafirlerin yuregine korku salacagim hemen boyunlarinin ustune vurun parmaklarina parmaklarina vurun benzeri vahiyleri temel prensiplerden biri edindi Irak el Kaidesi donemi Ekim 2004 te Tanzim Kaide tul Cihad fi Bilad ur Rafideyn ya da daha cok bilinen Irak el Kaidesi adini aldi Temmuz 2005 te Ebu Musab ez Zerkavi Eymen ez Zevahiri ye yazdigi mektupta Irak Savasi ni genisletmek icin ABD nin Irak tan cikarilmasi halifeligin kurulmasi catismalarin Irak in sekuler bolgelerine yayilmasi ve Arap Israil catismasinda etkin rol alinmasini da kapsayan dort asamali bir plandan bahseder Irak in disindaki baglantili gruplar da bu planin uygulanmasinda rol aldi ornegin 2005 te Misir da meydana gelen ve cogu turist olan 88 kisinin oldugu patlama 16 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde gibi Mucahit Sura Meclisi donemi Ocak 2006 da birkac kucuk grupla birleserek Mucahit Sura Meclisi adini aldi Sivillere karsi acimasiz siddet uygulamalarindan ve radikal Islami doktrinlerinden dolayi Irakli Sunni milliyetcilerin ve sekuler gruplarin bu semsiye organizasyona katilimi zayif kaldi Bu sebeplerden oturu bu caba basarisizlikla sonuclandi Irak Islam Devleti donemi Irak el Kaidesi saldirilarini ve eylemlerini Ekim 2006 ya kadar Mucahit Sura Meclisi ne atfetti Ebu Eyup el Misri nin Irak Islam Devleti ni ilan etmesiyle bu son bulmus oldu Bu tarihten itibaren orgut eylemlerini Irak Islam Devleti ne atfetmeye basladi Amerikan istihbaratina gore Irak Islam Devleti nin ulkeyi Sunni bir halife devletine donusturme hedefi vardi Nisan 2013 te adi Irak ve Sam Islam Devleti ya da Irak ve Levant Islam Devleti kisaca ILID olarak degistirildi Temmuz 2014 ten bu yana Ebu Bekir el Bagdadi nin sozcusu Adnani nin Hilafeti ilan etmesi ile ismi Islam Devleti olarak kaldi 2007 olaylari 2006 2007 Mayis i arasinda orgut Bagdat yakinlarindaki Dora nin kontrolunu ele gecirdi Pek cok Hristiyan aile cizye odememek icin bolgeyi terk etmek zorunda kaldi ABD nin de yogun cabalariyla Ekim 2007 de orgut Dora dan cikarildi ve Suryani kiliseleri yeniden acildi Sadece 2007 yilinda orgut yaklasik 2 000 sivil oldurerek Irak ta buyuk bir katliam gerceklestirdi ve 9 Mart 2007 de Irak icisleri Bakani orgut lideri Ebu Omer el Bagdadi nin Bagdat ta yakalandigini acikladi fakat sonrasinda yakalanan kisinin o olmadigi soylendi 19 Nisan 2007 de orgut bolgesel yonetim kurdugunu ve ilk Islami yonetimin temellerinin atildigini duyurdu Kurulan emirligin Ebu Omer el Bagdadi ve 10 Bakani tarafindan yonetilecegi ilan edildi Kurulan emirlikte gorev alan isimler Ebu Omer el Bagdadi Emir Ebu Abdullah el Husseyini el Kureysi el Bagdadi Emir yardimcisi Ebu Abdurrahman el Falahi Basbakan Ebu Eyyub el Misri Savas Bakani Ebu Osman et Tamimi Seriat kanunlari Ebu Bekir el Caburi Halkla Iliskiler Ebu Abdul Cabbar el Cenubi Milli Guvenlik bakani Ebu Muhammed el Masadani Bilgi dairesi Ebu Abdul Kadir el Ei ssawi Sehit ve mahkumlardan sorumlu bakan Ebu Ahmed el Cenubi Petrol bakani Mustafa el A araci Tarim ve balikcilik bakani Ebu Abdullah ez Zebadi Saglik bakani Muhammed Halil el Bedriya Egitim bakani 3 Mayis ta Irak hukumet kaynaklari Ebu Omer el Bagdadi ve Ebu Eyyub el Misri nin olduruldugunu acikladi fakat herhangi bir kanit ortaya konmadi Orgut bunun uzerine yayinladigi bir aciklamayla bu haberi yalanladi Daha sonra At Taji yakinlarinda Irak devlet gucleri ile orgut arasinda catisma yasandigi ve orgutun halkla iliskiler bakani el Ceburi nin olduruldugu ortaya cikti Orgut 12 Mayis ta Babil yakinlarinda bir Irakli asker ve dort Amerikali askerin olumuyle sonuclanan Amerikali uc askerin de canli ele gecirildigi saldiriyi ustlendi Askerlerden biri 11 gun sonra Firat nehri yakinlarinda olu bulundu Diger iki ABD askerininse orgut tarafindan yayinlanan bir videoda infaz edildigi goruntuleri ortaya cikti ABD bu askerleri bulmak icin 4 000 den fazla asker ile arama yapmisti Askerlerin cesetleri bir yil sonra bulundu ABD el Kaide yi Irak tan silmek icin 18 Haziran da orgutun baskenti Bakuba da bir operasyon baslatti 25 Haziran da orgut Bagdat ta Mansur otelinde el Anbar orgut liderleriyle bir araya gelen resmi yetkililere karsi bir intihar saldirisi gerceklestirdi Saldirida altisi Sunni seyhi olmak uzere 13 kisi oldu Orgut saldiriyi Irakli bir asker tarafindan tecavuz edilen Sunni bir kadinin intikamini almak icin gerceklestirdigini acikladi Temmuz ayinda Ebu Omer el Bagdadi yayinladigi ses kaydiyla Iran a ultimatom verdi Ses kaydinda Iran a ve onun yoneticilerine Irak Sia hukumetine destek olmayi birakmalari icin iki ay sure veriyoruz dendi Ayrica Arap ulkelerini Iran la is yapmamalari konusunda uyardi Iran in anti Sunni gozuken Irak Hukumeti ni destekledigi hatta Sunni orgutlerle carpisan Sia gruplari egittigi iddia edildi ABD nin Bakuba ya baslattigi operasyon neticesinde orgutun pek cok kadrosu baska bolgelere kacmak zorunda kaldi 2009 2010 olaylari 25 Ekim 2009 da Bagdat ta gerceklestirilen bombali saldirida 155 kisi oldu 721 kisi yaralandi 8 Aralik 2009 da yine Bagdat ta gerceklestirilen bombali saldirida 127 kisi oldu 448 kisi yaralandi Her iki saldiriyi da orgut ustlendi ve orgut 25 Ocak 2010 da Bagdat ta meydana gelen ve 41 kisinin olumune sebep olan saldirilari ve 4 Nisan 2010 da yine Bagdat ta meydana gelen ve 42 kisinin olumu 224 kisinin de yaralanmasina sebep olan saldirilari da ustlendi 17 Haziran 2010 da Irak Merkez Bankasi na yapilan saldirida 18 kisi oldu 55 kisi yaralandi 31 Ekim 2010 da Bagdat kilise saldirisini da grup ustlendi 2012 olaylari 23 Temmuz 2012 de Irak in farkli bolgelerinde yaklasik 32 saldiri gerceklesti ve neticesinde 116 kisi oldu 299 kisi yaralandi ISID saldirilari ustlendi 2013 olaylari Nisan 2013 te orgut lideri Ebu Bekr el Bagdadi yayinladigi bir ses kaydinda El Nusra Cephesi nin Irak Islam Devleti tarafindan kuruldugunu finanse edildigini ve desteklendigini acikladi El Bagdadi bu iki grubun resmi olarak Irak ve Sam Islam Devleti adi altinda birlestigini duyurdu Bunun uzerine el Nusra Cephesi lideri Ebu Muhammad el Cevlani boyle bir birlesmenin soz konusu olmadigini ve kendileriyle bu konunun istisare edilmedigini yaptigi aciklamayla duyurdu Haziran 2013 te el Kaide lideri Eymen ez Zevahiri yazili bir aciklamayla her iki lidere hitap ederek birlesmenin karsisinda oldugunu ve iki grup arasindaki tansiyonu dusurmek ve sorunu cozmek icin bir elci tayin ettigini duyurdu Ayni ay icerisinde Ebu Bekir el Bagdadi sesli bir mesaj yayinlayarak Zevahiri nin emrine karsi ciktigini ve birlesmenin gerceklesecegini ilan etti Gazeteci Sarah Birke gore El Nusra Cephesi ile Irak ve Sam Islam Devleti orgutleri arasinda cok buyuk farkliliklar var ISID Besar Esad gucleriyle savasmak yerine daha cok kendi kontrolune gecirdigi bolgelerde kendi kanunlariyla bir devlet kurma egiliminde ISID Islami bir devlet kurup seriati tatbik etme yolunda cok daha fazla acimasiz yontemler kullanmakta En Nusra Cephesi ise cok fazla yabanci savasciya sahip olsa bile Suriyeli multeciler tarafindan gercek Suriyeli bir orgut olarak gorulurken ISID yabanci isgalciler olarak gorulmektedir Temmuz 2013 te Ozgur Suriye Ordusu komutanlarindan Ebu Bassir el Ceblavi ISID tarafindan Lazkiye de konvoyu durdurulup olduruldu 30 Eylul 2013 te bazi Internet sitelerinde yayinlanan aciklamalarda ISID Reyhanli daki saldiriyi ustlendigini ve ileride de devam edecegini duyurdu Yine Temmuz 2013 te grup Irak taki Ebu Gureyb Hapishanesi ne bir operasyon duzenleyerek burada yatmakta olan cok sayida orgut uyesi mahkumu serbest birakti Raporlara gore grubun ust duzey kadrolari da dahil olmak uzere 500 den fazla mahkum kacti Grup yaptigi aciklamada operasyonu ustlendi Operasyonun bir yil oncesinden Ebu Bekir el Bagdadi tarafindan Duvarlari yikmak kod adiyla duzenlendigi ve planlandigi aciklandi Agustos 2013 te orgut Halep in kuzeyindeki Menagh Hava Ussu ne saldirdi Eylul 2013 te Ahrar us Sam komutani Ebu Ubeyde el Binnisi Malezya li Islami bir dernege uye elemanlarin korunmasi olayina karistigi icin kacirilip olduruldu Orgut uyelerinin Malezya bayragi ile ABD bayragini karistirdigi aciklandi Eylul 2013 te orgut Halep e bagli A zaz i Ozgur Suriye Ordusu guclerinden aldi A zaz da gorev yapan bir Alman doktoru kacirmaya calistilar Ekim 2013 te Turk istihbaratinin orgutun Turkiye de buyuk sehirlerde intihar saldirisi yapacagina dair edindigi bilgilerden dolayi yuksek alarmda oldugu rapor edildi Ekim 2013 te Suriye Insan Haklari Orgutu ISID Kuzey Suriye deki en guclu gruptur ve size bunun disindan bir sey soyleyen yalan soyluyordur seklinde bir aciklama yapti Aralik 2013 te Halep in Maskana kasabasinda ISID ve baska bir Islami orgut olan Ahrar us Sam arasinda catismalarin yasandigi rapor edildi Reyhanli saldirisi 11 Mayis 2013 te Hatay in Reyhanli ilcesinde iki bomba yuklu arac patladi Saldirida 51 kisi oldu 140 kisi yaralandi 12 Mayis 2013 te Suriye istihbaratiyla baglantilari oldugu iddia edilen 9 Turkiye vatandasi gozaltina alindi Saldirinin Suriye rejimi destekli oldugu iddia edildi Misir protestolarina destek 2011 Arap Bahari hareketiyle Misir da 2013 Misir askeri darbesi ne karsi protestolara el Kaide baglantili orgutler arasindan ilk destek ISID den geldi Bir internet sitesinde yayinlanan mesajda protestoculara seslenen ISID Misir da cihat marketi ve sehadet kapilarinin acildigini ve imkani olan herkesin bu savasa katilmasi gerektigi bildirildi Ayrica Misirlilarin sekulerizm demokrasi ve milliyetcilik gibi cehalet yollarini reddetmeleri gerektigi mesaji iletildi Suriye deki varligi Raporlarda ISID in Suriye de devam edegelen ic savasin yonunu Nisan 2013 ten itibaren degistirdigi yazildi Orgut seriat kanunlarini da tatbik ettigi Kuzey Suriye de guclu bir varlik gostermekte Uluslararasi Af Orgutu nun raporlarina gore orgutun gizli iskence merkezleri bu bolgelerde bulunuyor Orgut guclu oldugu bolgelerdeki Suriye halkini sigara icme zina orgut kanunlarina karsi gelme veya dusman birliklerine mensup olma gibi suclamalarla alikoyuyor hapsedip iskence ediyor ya da olduruyor Yine raporlara gore duzinelerce yabanci gazeteci ve gonulluler esir tutuldu Orgut 2013 yilinin Aralik ayindan Firat Kalkani Harekati nin basladigi 2016 yilinin Eylul ayina kadar Atmeh al Bab Azaz ve Jarablus sinir kentlerini kontrolu altinda tutarak Turkiye den Suriye ye ve Suriye den Turkiye ye cikislari saglamaktadir Ayrica Suriye de savasan bazi diger isyanci gruplar ISID in karsisinda yer aldi Irak ve Sam Islam Devleti donemi 2014 olaylari Ocak 2014 te Anbar daki catismalarda orgut Felluce yi ve Ramadi nin bir kismini kontrolu altinda aldi 3 Ocak 2014 te ISID Felluce de bagimsiz bir Islam devleti ilan etti Halep te ise Islami Cephe ve Ozgur Suriye Ordusu ISID e karsi birlikte bir saldiri baslatti 25 Ocak 2014 te ISID Lubnan da Hizbullah a karsi savasmak uzere yeni bir milis kanat kuruldugunu acikladi 29 Ocak 2014 te ise Turk Silahli Kuvvetleri nin Suriye sinirina yakin bir yerdeki ISID konvoyunu vurdugu aciklandi 18 Subat 2014 te Irak Suleymanbeg de polis merkezine duzenlenen ISID saldirisinda uc kisi olmus 11 kisi de yaralanmistir 1 Mart 2014 te orgut hakim oldugu Turkiye sinirindaki A zaz kasabasini Ozgur Suriye Ordusu gucleriyle yapilan yogun catismalar sonucunda terk etti 17 Mart 2014 te Halep in Sarin kasabasinda YPG yle cikan catismalar sonucu bolgeyi kontrol altina aldi Bolgede Suleyman Sah Turbesi de bulunuyor Bu bolge Turk topragi sayiliyor ve ISID bir video yayinlayarak Turk Ordusu na bolgeden cekilmesi icin uc gun sure tanidi 20 Mart 2014 te Nigde nin Ulukisla ilcesinde uygulama yapan guvenlik guclerine ates acilmasi sonucu ilk belirlemelere gore iki asker ve bir polis oldu saldiriyi yapanlarin ISID uyesi oldugu bildirildi Saldirganlar yakalandi 27 Nisan 2014 te Irak ordusuna ait helikopterler Suriye sinirlari icindeki sekiz araclik bir ISID konvoyuna saldirdi Bu Irak ordusunun Korfez Savasi ndan sonraki ilk yurtdisi operasyonu oldu 10 Haziran 2014 te ISID Irak in ikinci buyuk kenti Musul da ve Musul un baskenti oldugu Ninova vilayetinde kontrolu tamamen ele gecirdi 11 Haziran 2014 te ISID Turkiye nin Musul Baskonsoloslugu nu ele gecirdi Baskonsolos ile birlikte 49 kisinin alikondugu bildirildi Musul da ISID in Baskonsolosluk ve elektrik santrali baskinlarinda toplam 80 Turk vatandasi rehin alindi Turkiye Birlesmis Milletler ve NATO nezdinde girisimde bulunurken Guvenlik Zirvesi Cankaya Kosku nde toplandi 11 Haziran 2014 te Musul Valisi ISID in Musul daki Merkez Bankasi subesini yagmaladigini dogruladi Orgutun buradan 420 000 000 dolar aldigi soyleniyor ISID kendisini ait twitter hesabindan merkez bankasi subesindeki para ve altina el koydugunu dogruladi Bu ISID i Dunya nin en zengin orgutlerden biri haline getirmektedir Bu durum ayni zamanda ISID in artik uluslararasi kamuoyu tarafindan illegal kabul edilen orgutlerin hepsinden daha fazla paraya hukmettigi anlamina gelmektedir 2 Agustos 2014 te Irak ve Sam Islam Devleti nin Yezidi soykirimi basladi 7 Agustos 2014 te ABD baskani Barack Obama ISID e karsi hava saldirisi emri verdi Pentagon ucaklarin Erbil i savunan Kurt guclere saldiran ISID topcusunu hedef aldigini duyurdu 20 Eylul 2014 te 11 Haziran da kacirilan 49 Turk vatandasi MIT ve yerel asiretlerin de katildigi bir operasyonla kurtarilarak Turkiye ye getirildi 2015 olaylari ISID Suriye de Kobani kent merkezinden puskurtuldu ISID 2015 Ocak ayinda Fransa nin baskenti Paris te Yemen El Kaide si tarafindan yapilan Charlie Hebdo saldirisini kutladi Suruc saldirisi 20 Temmuz 2015 te Sanliurfa ilinin Suruc ilcesinde bombali intihar saldirisi duzenlendi Saldirida 34 kisi oldu 100 den fazla kisi yaralandi Saldiri aralarinda Ezilenlerin Sosyalist Partisi ESP nin genclik kolu Sosyalist Genclik Dernekleri Federasyonu SGDF uyelerinin de bulundugu 300 kisinin Amara Kultur Merkezi bahcesinde Irak ve Sam Islam Devleti nin Kobani Kusatmasi sonrasi Kobani nin yeniden insa calismalari konusunda basin aciklamasi yaptigi sirada meydana geldi Canli bombanin ISID ile iliskisi olan Seyh Abdurrahman Alagoz oldugu belirlendi Ankara saldirisi 10 Ekim 2015 te Ankara nin Ulus semtindeki Ankara Gari kavsaginda Turkiye Cumhuriyeti tarihinin en olumcul intihar saldirisi duzenlendi Basbakan Ahmet Davutoglu saldiridan iki gun sonra yaptigi aciklamada birinci oncelik olarak ISID DEAS i arastirdiklarini dile getirdi Ankara Cumhuriyet Bassavciligi canli bombalardan birinin Suruc bombacisinin agabeyi Yunus Emre Alagoz oldugunu digerinin de fotografla teshisi yapildigini ve acik kimliginin belirlenmesi icin calismalarin devam ettigini bombacilara yardim ettikleri dusunulen toplam 20 supheliden 11 inin tutuklandigini acikladi Paris saldirilari 13 Kasim 2015 tarihinde Paris in farkli bolgelerinde gerceklestirilen bombali ve silahli saldirilarda 128 sivil hayatini kaybetmis 300 den fazla kisi yaralanmistir Fransa Koalisyon Gucleri arasinda ISID e karsi yapilan hava saldirilarinda en buyuk destegi veren ulkelerden biriydi Ayrica koalisyon guclerine ilk katilanlardan olan Fransa ISID e karsi savasan Kurt kuvvetlere askeri ve insani yardim sagladi Fransiz Ozel Birlikleri pesmergelere egitim verdi 2016 olaylari Irak saldirilari 11 Ocak 2016 tarihinde Irak ta agirlikli olarak Siilerin yogun olarak yasadigi baskent Bagdat ta ve Muktediye kentinde eszamanli olarak bomba yuklu araclarla ve silahli militanlarla gerceklesen bir dizi intihar saldirilarinda 367 den fazla kisi yaralandi 132 den fazla kisi hayatini kaybetti Firat Kalkani Operasyonu 24 Agustos 2016 saat 04 00 te Turkiye Cumhuriyeti Basbakanligindan Turk Silahli Kuvvetleri koalisyon hava kuvvetleri tarafindan Suriye nin Halep kentine bagli Cerablus bolgesine teror orgutu ISID ten temizlenmesi amaciyla askeri harekat baslatilmistir aciklamasi yapildi Bu aciklama sonrasi TSK Cerablus u agir bombardiman atesine tutarken Turk Hava Kuvvetleri 11 adet hedefi bombaladi Basbakanliktan yapilan aciklamaya gore 294 tane topcu atisi yapildi ve 81 hedef etkisiz hale getirildi 3 Birkac saat sonra Turk Silahli Kuvvetlerine bagli tanklar Firat i gecerek yuzlerce Ozgur Suriye Ordusu mensubu Turkmenlerle ve Araplarla bir araya geldi Amerika Birlesik Devletleri de operasyonlara havadan destek verecegini aciklamistir OSO Keklice ve Kivircik koylerini ele gecirdi Operasyon sirasinda Arap birlikler kirmizi Turkmen birlikler ise Turkuaz kol bandi takarak taraflarini belli etmektedirler Harekat suresince 2 bin 647 si olu olmak uzere 3 bin 60 ISID uyesi etkisiz hale getirildi 243 yerlesim merkezi ve 2015 kilometrekare alan kurtarildi 2017 olaylari Irak Musul Muharebesi 2016 17 ile Musulun ISID den geri alindigini duyurdu ISID Savas Bakani Gulmurad Halimov olduruldu ISID Deyrizor da kaybetti 2019 olaylari ISID Halifesi Ebu Bekir el Bagdadi Suriye de olduruldu 2022 olaylari Haseke Isyani 2022 Haseke Isyani 20 Ocak 2022 tarihinde ISID tarafindan Suriye nin kuzeyindeki Kuzey ve Dogu Suriye Ozerk Yonetimi kontrolu altindaki Haseke sehrinin Ghuwayran bolgesindeki es Sina a hapishanesindeki ISID li tutuklu savascilari kurtarmayi amaclayan genis capli saldiri ve hapishane isyanidir Saldiri SIHG tarafindan ISID in 2019 da Suriye deki son kilit bolgesini kaybetmesinden bu yana gerceklestirdigi en buyuk saldiri olarak tanimlandi Bir haftadan fazla sure boyunca ISID ve SDG es Sina a hapishanesinde ve hapishane cevresinde savasti savas cevredeki bircok mahalleye sicradi Koalisyon un hava saldirilari ve ozel kuvvetlerin yardimiyla SDG ve Asayis tarafindan hapishaneler kontrol altina alindi SDG kuvvetleri onlarca kisi kayip verirken ISID 100 u askin kayip verdi ve gercek kacanlarin sayisi bilinmemekle birlikte 1000 in uzerinde mahkumu yeniden tutukladi 3 Sub 2022 tarihinde Amerikan Baskani Joe Biden ISID lideri Ebu Ibrahim el Hasimi el Kureysi nin Amerikan Silahli Kuvvetleri tarafindan olduruldugunu acikladi Finansal gucuRAND arastirma sirketi tarafindan Irak el Kaidesi ve Irak Islam Devleti ne ait ele gecirilen 200 den fazla belge harcama raporu ve benzeri dokuman analiz edilerek bir arastirma yapildi Arastirma sonuclarina gore 2005 ile 2010 arasi orgute disaridan yapilan bagis orani sadece 5 idi Geri kalan operasyonel butce acigi Irak icinde karsilandi Orgute bagli birimlerin kacirma alikoyma rehin alma ve diger aktivitelerden elde ettikleri gelirin 20 sini grup merkezine gondermek zorunda oldugu belirlendi Yuksek rutbeli komutanlar bu gelirleri yeni saldirilar gerceklestirilebilmesi icin yerel veya bolgesel birimlere aktarir Kayitlar Irak Islam Devleti nin nakit para acisindan Musul daki uyelerine bagimli oldugunu gosterir kaynak belirtilmeli 2014 un ortalarinda Irak istihbarat birimlerinin bir ISID ajanindan edindigi bilgiye gore orgutun 2 000 000 000 dolarlik finansal gucu var Bu servetin buyuk cogunlugunun Musul Merkez Bankasi ndan calinan 429 milyon dolar oldugu belirtilir ISID rutin olarak rehin alma eylemleri gerceklestirir Bunlarin cogunlugunu tir soforleri olusturur Banka soygunu baska bir gelir kaynagidir Orgutun Korfez ulkelerinden yuksek miktarlarda bagis topladigi da iddia edilir EkipmanlariISID FIM 92 Stinger tipi alcak irtifadaki dusman ucak ve helikopterlerine karsi kullanilan fuze sistemlerini ele gecirip kullanmaya basladi Bunun yani sira M198 tipi havantopu araclara monte edilebilen DSK agir makinali tufeklere ve en az bir adet Scud fuzesine sahiptir Orgut Haziran 2014 te Musul Havalimani ni ele gecirdigi zaman Sikorsky UH 60 Black Hawk askeri tasima ve saldiri helikopterleri ve kargo ucaklarini ele gecirdi Fakat uzmanlar ISID in bu araclari kullanabilme gucunun henuz olmadigini bildirdi ISID Temmuz 2014 te Musul Universitesi ne ait nukleer materyalleri ele gecirdi Irak in BM Buyukelcisi tarafindan Ban Ki Moon a yazilan mektupta ISID in bu materyalleri nukleer silah yapiminda kullanabilecegi bilgisi iletildi Uzmanlar nukleer tehdidin cok kucuk oldugu yonunde gorus bildirdi Teror orgutu olarak taninmasiIrak ve Sam Islam Devleti ni terorist organizasyon olarak ilan eden organizasyonlar listesi Organizasyon TarihBirlesmis Milletler 18 Ekim 2004 El Kaide olarak 30 Mayis 2013 ISID olarak Avrupa Birligi 2004 Irak ve Sam Islam Devleti ni terorist organizasyon olarak ilan eden ulkeler listesi Ulke TarihAmerika Birlesik Devletleri 17 Aralik 2004Kanada 20 Agustos 2012Turkiye 10 Ekim 2013Suudi Arabistan 7 Mart 2014Birlesik Krallik 20 Haziran 2014Endonezya 1 Agustos 2014Birlesik Arap Emirlikleri 20 Agustos 2014Malezya 24 Eylul 2014Misir 30 Kasim 2014Hindistan 16 Aralik 2014Rusya 29 Aralik 2014Avustralya 2 Mart 2005Kirgizistan 25 Mart 2015Suriye 11 Haziran 2014Urdun 6 Subat 2015Pakistan 29 Agustos 2015Rusya 27 Subat 2015Onemli uyeleriLiderlerEbu Bekir el Bagdadi 2012 2019 Ebu Ibrahim el Hasimi el Kureysi 2019 2022 Ebu el Hasan el Hasimi el Kureysi Mart 2022 Ekim 2022 2016 da olduruldu Ebu el Huseyin el Huseyni el Kureysi Ekim 2022 Mayis 2023 Diger personellerGulmurad Halimov Savas Bakani 2017 de olduruldu Ebu Muhammed el Adnani sozcu 2016 da olduruldu Ayrica bakiniz2022 Siraz saldirisi 2023 Siraz saldirisi 2014 Irak ve Suriye saldirilari Irak Turkmen Soykirimi Yezidi Soykirimi Subat 2016 Humus saldirisi ISID e yonelik operasyonlar ISID in kontrolundeki yerler Iran ve ISID Dini ayrimcilik Dini dislayicilikKaynakcaBu madde onerilmeyen bicimde kaynaklandirilmistir Gosterilen kaynaklar kaynak gosterme sablonlari kullanilarak dipnot belirtme bicemine uygun olarak duzenlenmelidir Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Gander Kashmira 7 Temmuz 2015 Isis flag What do the words mean and what are its origins The Independent 28 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Nisan 2022 Zelin Aaron Y 29 Ocak 2019 Jihadology net 31 Ocak 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Arapca 7 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Radio Free Europe Radio Liberty Arapca 1 Subat 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi T24 3 Agustos 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Agustos 2023 Islamic State Spreads in North Africa in Attacks Ignored by West 23 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Eylul 2016 ISIS Leadership PBS 2015 16 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 14 Agustos 2015 Khan Shehab 8 Eylul 2016 American trained sniper becomes Isis s new minister of war The Independent Ingilizce 20 Aralik 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Aralik 2016 Stepanov Georgiy 4 Eylul 2016 Gulmurod Halimov izbran voennym rukovoditelem IG Kommersant Rusca 1 Kasim 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Aralik 2016 Isis s propaganda chief Dr Wa il killed in airstrike Pentagon confirms The Guardian 16 Eylul 2016 17 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Eylul 2016 a b Lister Charles 2014 Islamic State Senior Leadership Who s Who PDF Brookings Institution 10 Nisan 2016 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 11 Mayis 2015 Islamic State says top commander is dead Pentagon unsure 20 Eylul 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Stars and Stripes 14 July 2016 Isis has confirmed the death of hugely popular minister of war Omar al Shishani The Independent 13 Temmuz 2016 20 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Eylul 2016 U S confirms death of ISIS operative Omar al Shishani CNN 14 Mart 2016 7 Kasim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 14 Mart 2016 Rewards for Justice U S Department of State Bureau of Diplomatic Security 5 Mayis 2015 23 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Mayis 2015 firstpost com world islamic state syria chief maher al agal killed in us drone strike pentagon 10902571 html Poljarevic Emin 2021 Theology of Violence oriented Takfirism as a Political Theory The Case of the Islamic State in Iraq and Syria ISIS Upal Muhammad Afzal Ed Handbook of Islamic Sects and Movements Brill Handbooks on Contemporary Religion 21 Leiden and Boston Brill Publishers ss 485 512 doi 10 1163 9789004435544 026 ISBN 978 90 04 43554 4 ISSN 1874 6691 Manne Robert 7 Kasim 2016 Sayyid Qutb Father of Salafi Jihadism Forerunner of the Islamic State ABC Religion amp Ethics 2 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan Saltman Erin Marie 3 Kasim 2016 The Guardian ISBN 978 1 906603 98 4 28 Ocak 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Manne Robert 2017 Mind of the Islamic state ISIS and the ideology of the caliphate Level 1 221 Drummond Street Carlton VIC 3053 Australia Prometheus Books s 12 ISBN 978 1 63388 371 0 several scholars have termed the ideology that provided the foundation of the Islamic State Qutbism a b Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi Bunzel isimli refler icin metin saglanmadi Bkz Kaynak gosterme a b c Saltman Erin Marie Winter Charlie November 2014 PDF ISBN 978 1 906603 98 4 26 Subat 2015 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi a b March 2015 What ISIS Really Wants The Atlantic 16 Subat 2015 tarihinde kaynagindan a b 30 Mart 2017 27 August 2014 You Can t Understand ISIS If You Don t Know the History of Wahhabism in Saudi Arabia The Huffington Post 28 Agustos 2014 tarihinde kaynagindan a b Meleagrou Hitchens Alexander Hughes Seamus Clifford Bennett 2021 The Ideologues Homegrown ISIS in America 1 1sayfalar 111 148 bas Londra and New York I B Tauris ISBN 978 1 78831 485 5 a b Baele Stephane J October 2019 Giles Howard Ed Conspiratorial Narratives in Violent Political Actors Language PDF 38 5 6 706 734 doi 10 1177 0261927X19868494 hdl 10871 37355 ISSN 1552 6526 3 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 3 Ocak 2022 a b Rickenbacher Daniel August 2019 Jikeli Gunther Ed The Centrality of Anti Semitism in the Islamic State s Ideology and Its Connection to Anti Shiism Basel 10 8 The Return of Religious Antisemitism 483 doi 10 3390 rel10080483 eISSN 2077 1444 Ghasemi Faezeh 2020 Anti Shiism Discourse PhD Rickenbacher Daniel 2019 The Centrality of Anti Semitism in the Islamic State s Ideology and Its Connection to Anti Shiism Religions 10 8 483 492 doi 10 3390 rel10080483 Ghasemi Faezeh 2017 Anti Shiite and Anti Iranian Discourses in ISIS Texts Discourse 11 3 75 96 21 Mart 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 Matthiesen Toby 21 Temmuz 2015 The Islamic State Exploits Entrenched Anti Shia Incitement Sada Carnegie Endowment for International Peace 31 Mayis 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 ABC News 5 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi The Islamic State affiliate in the region known as Islamic State in Khorasan province and headquartered in Afghanistan claimed Friday s devastating attack in a statement translated by the SITE Intelligence group The statement was posted on the group s Amaq News Agency The statement identified the attacker as Afghan posted his picture and said Islamic State fighters are constantly targeting Shi ites living in Pakistan and Afghanistan despite the intense security measures adopted by the Taliban militia and the Pakistani police to secure Shi a temples and centers Rohrlich Justin 25 Mart 2022 Three ISIS Fanboys Plotted Spring Break Attack on Shia Mosque Feds Say The Daily Beast 26 Mart 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 27 Mart 2022 ISIS Threatens to Commit Another Holocaust Against Jews Algemeiner com 23 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Eylul 2017 Allison Graham Why ISIS Fears Israel 19 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Eylul 2017 Under Attack ISIS Threatens Jews and Israel Anti Defamation League 13 Mart 2015 21 Mart 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 Anti Defamation League 20 Ekim 2015 23 Ekim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Bloom Simon Cottee Mia 8 Eylul 2017 The Myth of the ISIS Female Suicide Bomber The Atlantic Ingilizce 2 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 Crockett Emily Crockett Emily 23 Mayis 2017 Why Manchester Bomber Targeted Girls Rolling Stone Ingilizce 2 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 The Girl Who Beat Isis My Story review inside the horror of Isis the Guardian Ingilizce 1 Agustos 2016 2 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 Why Women Join ISIS Time Ingilizce 2 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 19 Agustos 2022 Cockburn Patrick 16 Kasim 2014 War with Isis Islamic militants have army of 200 000 claims senior Kurdish leader The Independent Londra 25 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 8 Aralik 2014 Sciutto Jim Crawford Jamie Carter Chelsea J 12 Eylul 2014 ISIS can muster between 20 000 and 31 500 fighters CIA says CNN 8 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 6 Temmuz 2015 Michaels Jim 4 Subat 2016 New U S intelligence estimate sees 20 25K ISIL fighters USA Today Washington DC 31 Ocak 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Eylul 2016 Sciutto Jim Starr Barbara Liptak Kevin 4 Subat 2016 ISIS fighters in Libya surge as group suffers setbacks in Syria Iraq Washington DC CNN 6 Subat 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Eylul 2016 Isis ranks dwindle to 15 000 amid retreat on all fronts claims Pentagon The Guardian 11 Agustos 2016 29 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Agustos 2016 Arsivlenmis kopya 16 Eylul 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Temmuz 2022 Ingilizce theglobalcoalition org 20 Aralik 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Aralik 2016 Acun Can Haziran 2014 Neo el Kaide Irak ve Sam Islam Devleti ISID PDF setav org 30 Haziran 2014 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 22 Agustos 2014 Ukrayna savasi ISID e mi yarayacak DW 22 05 2022 dw com 15 Haziran 2022 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Haziran 2022 Arsivlenmis kopya 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Mayis 2016 Arsivlenmis kopya 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Mayis 2016 Arsivlenmis kopya 11 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Mayis 2016 17 Mayis 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Mayis 2016 Arsivlenmis kopya 23 Subat 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 23 Subat 2015 a b DEAS yanlisinin anlam ve onemi Kadri Gursel Milliyet 22 Subat 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Subat 2015 ISID Tek orgut 10 farkli isim Milliyet 3 Nisan 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 14 Mart 2015 Arsivlenmis kopya 11 Subat 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 11 Subat 2015 a b Iraq crisis The rise of ISIS the world s richest terror group in 60 seconds The Telegraph 16 Haziran 2014 19 Agustos 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 28 Haziran 2014 Dunya nin en zengin teror orgutu ISID HTML Milliyet Gazetesi 11 Haziran 2014 Erisim tarihi 1 Temmuz 2014 Yildiz Erdal 27 Kasim 2019 Isid ve Irak in isgali masterThesis tez Sosyal Bilimler Enstitusu 8 Ocak 2024 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 8 Ocak 2024 T24 16 Haziran 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Mayis 2023 ISID in militan sayisi aciklandi TRT Haber 12 Eylul 2014 14 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Agustos 2015 OccupyingTheMind 23 Temmuz 2012 Hillary Clinton We Created al Qaeda 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 17 Mart 2019 antikriegtv2 15 Kasim 2015 Hillary Clinton We created Al Qaeda 17 Aralik 2020 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 17 Mart 2019 CNN 11 Agustos 2016 Trump Obama is the founder of ISIS 4 Agustos 2017 tarihinde kaynagindan erisim tarihi 17 Mart 2019 http www kuranikerim com telmalili enfal htm 30 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde Enfal Suresi 12 Ayet Elmalili Muhammed Hamdi Yazir Hak Dini Kur an Dili ISIL renames itself Islamic State and declares Caliphate in captured territory Euronews 30 Haziran 2014 25 Agustos 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Haziran 2014 HTML Aljazeera Turk 18 Subat 2014 16 Aralik 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Temmuz 2014 ISID Musul da kontrolu ele gecirdi HTML Hurriyet 10 Haziran 2014 4 Haziran 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Temmuz 2014 ISID Turk Konsoloslugu na saldirip calisanlari kacirdi HTML Hurriyet 11 Haziran 2014 4 Haziran 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Temmuz 2014 Dunya Musul da 80 Turk rehine HTML Deutsche Welle 11 Haziran 2014 8 Eylul 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Temmuz 2014 http www milliyet com tr News Article ID 1895787 yalin URL Arsivlenmis kopya 10 Agustos 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 8 Agustos 2014 Arsivlenmis kopya 6 Nisan 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 21 Eylul 2014 Arsivlenmis kopya 12 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Arsivlenmis kopya 25 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Arsivlenmis kopya 23 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Arsivlenmis kopya 25 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Arsivlenmis kopya 21 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Haziran 2016 Suruc ta olenlerin sayisi 32 ye yukseldi NTV com tr 21 Temmuz 2015 6 Agustos 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Temmuz 2015 Suruc ta olu ve yarali sayisi aciklandi TRT Haber 21 Temmuz 2015 12 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Temmuz 2015 5 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Kasim 2015 SGDF lilerin katliamdan hemen once cekilen fotografi Milliyet 21 Temmuz 2015 12 Ekim 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 20 Kasim 2015 aljazeera com tr 20 Temmuz 2015 27 Haziran 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Kasim 2015 Suruc taki bombacinin kimligi kesinlesti 22 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde Haberturk 20 Kasim 2015 tarihinde erisildi Supheli Adiyamanli teror sucundan araniyor 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde Haberturk 20 Kasim 2015 tarihinde erisildi CNN Turk 10 Ekim 2015 11 Ekim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Kasim 2015 Ankara da baris mitingine bombali saldiri 95 olu BBC Turkce 11 Ekim 2015 13 Ekim 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 20 Kasim 2015 Davutoglu Ankara saldirisinda bir isme cok yaklastik onceligimiz DEAS 6 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde T24 12 Ekim 2015 20 Kasim 2015 tarihinde erisildi Yasak kalkti Canli bombanin kimligi resmen aciklandi 20 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde Milliyet 19 Ekim 2015 En son 20 Kasim 2015 tarihinde erisildi Posta 14 Kasim 2015 17 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Kasim 2015 Rudaw 3 Ekim 2014 17 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Kasim 2015 Arsivlenmis kopya 14 Mart 2017 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Mart 2017 Ingilizce 13 Temmuz 2017 14 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Khan Shehab 8 Eylul 2016 American trained sniper becomes Isis s new minister of war The Independent Ingilizce 20 Aralik 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 15 Aralik 2016 23 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi United States Department of State Ingilizce 22 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Ocak 2022 The Syrian Observatory For Human Rights Ingilizce 27 Ocak 2022 27 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Ocak 2022 3 Subat 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Subat 2022 Arsivlenmis kopya 18 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Agustos 2016 Arsivlenmis kopya 21 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Agustos 2016 Arsivlenmis kopya 11 Ekim 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Agustos 2016 Arsivlenmis kopya 7 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Agustos 2016 Arsivlenmis kopya 28 Agustos 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 4 Agustos 2016 ISID den Scud fuzeli toren HTML Hurriyet 2 Temmuz 2014 4 Haziran 2013 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Eylul 2014 Foreign Terrorist Organizations Yabanci teror organizasyonlari HTML Ingilizce U S Department of State 27 Aralik 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Eylul 2014 Currently listed entities 22 Aralik 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 31 Temmuz 2014 Bakanlar Kurulu Karari HTML Resmi Gazete 29 Mart 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Eylul 2014 Bakanlar Kurulu teror orgutleri listesini guncelledi 23 Aralik 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 23 Aralik 2014 Dalsh Amr Abdallah 7 Mart 2014 Saudi Arabia designates Muslim Brotherhood terrorist group Suudi Arabistan Musluman Kardesler i terorist grup ilan etti HTML Ingilizce Reuters 14 Subat 2009 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Eylul 2014 Arsivlenmis kopya PDF 25 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 8 Agustos 2014 Soares Singgih 2 Agustos 2014 BNPT Declares ISIS a Terrorist Organization BNPT ISID i bir teror organizasyonu ilan etti HTML Ingilizce Hurriyet 24 Eylul 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 13 Eylul 2014 List of terror groups published by United Arab Emirates 28 Ocak 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Kasim 2016 Malaysia designates ISIS as terrorist group vows tough action Report The Straits Times Singapore 25 Eylul 2014 25 Eylul 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 25 Eylul 2014 Daily News Egypt 8 Aralik 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Egypt brands jihadist ISIL a terrorist group Hurriyet Daily News Istanbul Turkey 30 Kasim 2014 21 Aralik 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Kasim 2016 23 Kasim 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Aralik 2014 India bans IS The Hindu Chennai India Press Trust of India 16 Aralik 2014 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 16 Aralik 2014 Russia calls on all states to put Islamic State Jabhat al Nusra on terrorist lists Russian News Agency TASS 29 Aralik 2015 24 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Aralik 2014 Australian National Security 15 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Temmuz 2014 Paraszczuk Joanna Kyrgyzstan Bans IS Designates It As Terror Group Radio Free Europe Radio Liberty 23 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 26 Mart 2015 Manal Syrian Arab News Agency 9 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Kasim 2016 Jordan launches airstrikes against ISIS News Corp Australia 6 Subat 2015 19 Ekim 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 7 Agustos 2015 Gishkori Zahid Islamic State listed among proscribed outfits The Express Tribune Pakistan 8 Agustos 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 5 Kasim 2016 Arsivlenmis kopya 30 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 7 Mart 2016 Arsivlenmis kopya 22 Mayis 2015 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 23 Mayis 2015 Arsivlenmis kopya 9 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 30 Ocak 2020 BBC News Turkce 30 Nisan 2023 30 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Mayis 2023 Here s What We Know About the Caliph of the New Islamic State Business Insider Agence France Presse 29 Haziran 2014 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 18 Temmuz 2014 ISIS Spokesman Declares Caliphate Rebrands Group as Islamic State Jihadist Threat SITE Intelligence Group 29 Haziran 2014 29 Haziran 2014 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 29 Haziran 2014 Pentagon Confirms U S Strike in Syria Killed ISIL Leader 19 Eylul 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde 12 September 2016Konuyla ilgili yayinlarCelso Anthony Mayis 2015 Zarqawi s legacy Al Qaeda s ISIS renegade Mediterranean Quarterly Ingilizce 26 2 21 41 doi 10 1215 10474552 2914495 Ebu Haniye Hasan Ebu Ramman Muhammed The Islamic State Organization PDF Ingilizce Malkavi Benan tarafindan cevrildi Friedrich Ebert Stiftung Jordan amp Iraq ISBN 978 9957 484 53 8 21 Eylul 2020 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 23 Ekim 2020 Eroglu Dogu 2018 ISID Aglari Turkiye de Radikallesme Orgutleme Lojistik 2 bas Iletisim Yayinlari ISBN 9789750524608 Kavalek Tomas From al Qaeda in Iraq to Islamic State The Story of Insurgency in Iraq and Syria in 2003 2015 Alternatives Turkish Journal of International Relations Ingilizce 14 1 1 32 18 Mart 2020 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 24 Eylul 2020